Hesiod
Works and Days
Days 283
Choose a text
More by Hesiod
—
Perseus Grc2
197
καὶ τότε δὴ πρὸς Ὄλυμπον ἀπὸ χθονὸς εὐρυοδείης
198
λευκοῖσιν φάρεσσι καλυψαμένα χρόα καλὸν
199
ἀθανάτων μετὰ φῦλον ἴτον προλιπόντʼ ἀνθρώπους
200
Αἰδὼς καὶ Νέμεσις· τὰ δὲ λείψεται ἄλγεα λυγρὰ
201
θνητοῖς ἀνθρώποισι· κακοῦ δʼ οὐκ ἔσσεται ἀλκή.
202
202
νῦν δʼ αἶνον βασιλεῦσιν ἐρέω φρονέουσι καὶ αὐτοῖς·
203
ὧδʼ ἴρηξ προσέειπεν ἀηδόνα ποικιλόδειρον
204
ὕψι μάλʼ ἐν νεφέεσσι φέρων ὀνύχεσσι μεμαρπώς·
205
ἣ δʼ ἐλεόν, γναμπτοῖσι πεπαρμένη ἀμφʼ ὀνύχεσσι,
206
μύρετο· τὴν ὅγʼ ἐπικρατέως πρὸς μῦθον ἔειπεν·
207
207
δαιμονίη, τί λέληκας; ἔχει νύ σε πολλὸν ἀρείων·
208
τῇ δʼ εἶς, ᾗ σʼ ἂν ἐγώ περ ἄγω καὶ ἀοιδὸν ἐοῦσαν·
209
δεῖπνον δʼ, αἴ κʼ ἐθέλω, ποιήσομαι ἠὲ μεθήσω.
210
ἄφρων δʼ, ὅς κʼ ἐθέλῃ πρὸς κρείσσονας ἀντιφερίζειν·
211
νίκης τε στέρεται πρός τʼ αἴσχεσιν ἄλγεα πάσχει.
212
212
ὣς ἔφατʼ ὠκυπέτης ἴρηξ, τανυσίπτερος ὄρνις.
213
213
ὦ Πέρση, σὺ δʼ ἄκουε δίκης, μηδʼ ὕβριν ὄφελλε·
214
ὕβρις γάρ τε κακὴ δειλῷ βροτῷ· οὐδὲ μὲν ἐσθλὸς
215
ῥηιδίως φερέμεν δύναται, βαρύθει δέ θʼ ὑπʼ αὐτῆς
216
ἐγκύρσας ἄτῃσιν· ὁδὸς δʼ ἑτέρηφι παρελθεῖν
217
κρείσσων ἐς τὰ δίκαια· Δίκη δʼ ὑπὲρ Ὕβριος ἴσχει
218
ἐς τέλος ἐξελθοῦσα· παθὼν δέ τε νήπιος ἔγνω.
219
αὐτίκα γὰρ τρέχει Ὅρκος ἅμα σκολιῇσι δίκῃσιν.
220
τῆς δὲ Δίκης ῥόθος ἑλκομένης, ᾗ κʼ ἄνδρες ἄγωσι
221
δωροφάγοι, σκολιῇς δὲ δίκῃς κρίνωσι θέμιστας.
222
ἣ δʼ ἕπεται κλαίουσα πόλιν καὶ ἤθεα λαῶν,
223
ἠέρα ἑσσαμένη, κακὸν ἀνθρώποισι φέρουσα,
224
οἵ τε μιν ἐξελάσωσι καὶ οὐκ ἰθεῖαν ἔνειμαν.
225
Οἳ δὲ δίκας ξείνοισι καὶ ἐνδήμοισι διδοῦσιν
226
ἰθείας καὶ μή τι παρεκβαίνουσι δικαίου,
227
τοῖσι τέθηλε πόλις, λαοὶ δʼ ἀνθεῦσιν ἐν αὐτῇ·
228
εἰρήνη δʼ ἀνὰ γῆν κουροτρόφος, οὐδέ ποτʼ αὐτοῖς
229
ἀργαλέον πόλεμον τεκμαίρεται εὐρύοπα Ζεύς·
230
οὐδέ ποτʼ ἰθυδίκῃσι μετʼ ἀνδράσι λιμὸς ὀπηδεῖ
231
οὐδʼ ἄτη, θαλίῃς δὲ μεμηλότα ἔργα νέμονται.
232
τοῖσι φέρει μὲν γαῖα πολὺν βίον, οὔρεσι δὲ δρῦς
233
ἄκρη μέν τε φέρει βαλάνους, μέσση δὲ μελίσσας·
234
εἰροπόκοι δʼ ὄιες μαλλοῖς καταβεβρίθασιν·
235
τίκτουσιν δὲ γυναῖκες ἐοικότα τέκνα γονεῦσιν·
236
θάλλουσιν δʼ ἀγαθοῖσι διαμπερές· οὐδʼ ἐπὶ νηῶν
237
νίσσονται, καρπὸν δὲ φέρει ζείδωρος ἄρουρα.
238
238
οἷς δʼ ὕβρις τε μέμηλε κακὴ καὶ σχέτλια ἔργα,
239
τοῖς δὲ δίκην Κρονίδης τεκμαίρεται εὐρύοπα Ζεύς.
240
πολλάκι καὶ ξύμπασα πόλις κακοῦ ἀνδρὸς ἀπηύρα,
241
ὅς κεν ἀλιτραίνῃ καὶ ἀτάσθαλα μηχανάαται.
242
τοῖσιν δʼ οὐρανόθεν μέγʼ ἐπήγαγε πῆμα Κρονίων
243
λιμὸν ὁμοῦ καὶ λοιμόν· ἀποφθινύθουσι δὲ λαοί.
244
οὐδὲ γυναῖκες τίκτουσιν, μινύθουσι δὲ οἶκοι
245
Ζηνὸς φραδμοσύνῃσιν Ὀλυμπίου· ἄλλοτε δʼ αὖτε
246
ἢ τῶν γε στρατὸν εὐρὺν ἀπώλεσεν ἢ ὅ γε τεῖχος
247
ἢ νέας ἐν πόντῳ Κρονίδης ἀποαίνυται αὐτῶν.
248
248
ὦ βασιλῆς, ὑμεῖς δὲ καταφράζεσθε καὶ αὐτοὶ
249
τήνδε δίκην· ἐγγὺς γὰρ ἐν ἀνθρώποισιν ἐόντες
250
ἀθάνατοι φράζονται, ὅσοι σκολιῇσι δίκῃσιν
251
ἀλλήλους τρίβουσι θεῶν ὄπιν οὐκ ἀλέγοντες.
252
τρὶς γὰρ μύριοί εἰσιν ἐπὶ χθονὶ πουλυβοτείρῃ
253
ἀθάνατοι Ζηνὸς φύλακες θνητῶν ἀνθρώπων·
254
οἵ ῥα φυλάσσουσίν τε δίκας καὶ σχέτλια ἔργα
255
ἠέρα ἑσσάμενοι, πάντη φοιτῶντες ἐπʼ αἶαν.
256
ἡ δέ τε παρθένος ἐστὶ Δίκη, Διὸς ἐκγεγαυῖα,
257
κυδρή τʼ αἰδοίη τε θεῶν, οἳ Ὄλυμπον ἔχουσιν.
258
καί ῥʼ ὁπότʼ ἄν τίς μιν βλάπτῃ σκολιῶς ὀνοτάζων,
259
αὐτίκα πὰρ Διὶ πατρὶ καθεζομένη Κρονίωνι
260
γηρύετʼ ἀνθρώπων ἄδικον νόον, ὄφρʼ ἀποτίσῃ
261
δῆμος ἀτασθαλίας βασιλέων, οἳ λυγρὰ νοεῦντες
262
ἄλλῃ παρκλίνωσι δίκας σκολιῶς ἐνέποντες.
263
ταῦτα φυλασσόμενοι, βασιλῆς, ἰθύνετε †δίκας
264
δωροφάγοι, σκολιέων δὲ δικέων ἐπὶ πάγχυ λάθεσθε.
265
265
οἷ γʼ αὐτῷ κακὰ τεύχει ἀνὴρ ἄλλῳ κακὰ τεύχων,
266
ἡ δὲ κακὴ βουλὴ τῷ βουλεύσαντι κακίστη.
267
267
πάντα ἰδὼν Διὸς ὀφθαλμὸς καὶ πάντα νοήσας
268
καί νυ τάδʼ, αἴ κʼ ἐθέλῃσʼ, ἐπιδέρκεται, οὐδέ ἑ λήθει,
269
οἵην δὴ καὶ τήνδε δίκην πόλις ἐντὸς ἐέργει.
270
νῦν δὴ ἐγὼ μήτʼ αὐτὸς ἐν ἀνθρώποισι δίκαιος
271
εἴην μήτʼ ἐμὸς υἱός· ἐπεὶ κακὸν ἄνδρα δίκαιον
272
ἔμμεναι, εἰ μείζω γε δίκην ἀδικώτερος ἕξει·
273
ἀλλὰ τά γʼ οὔ πω ἔολπα τελεῖν Δία μητιόεντα.
274
274
ὦ Πέρση, σὺ δὲ ταῦτα μετὰ φρεσὶ βάλλεο σῇσι,
275
καὶ νυ δίκης ἐπάκουε, βίης δʼ ἐπιλήθεο πάμπαν.
276
τόνδε γὰρ ἀνθρώποισι νόμον διέταξε Κρονίων
277
ἰχθύσι μὲν καὶ θηρσὶ καὶ οἰωνοῖς πετεηνοῖς
278
ἐσθέμεν ἀλλήλους, ἐπεὶ οὐ δίκη ἐστὶ μετʼ αὐτοῖς·
279
ἀνθρώποισι δʼ ἔδωκε δίκην, ἣ πολλὸν ἀρίστη
280
γίγνεται· εἰ γάρ τίς κʼ ἐθέλῃ τὰ δίκαιʼ ἀγορεῦσαι
281
γιγνώσκων, τῷ μέν τʼ ὄλβον διδοῖ εὐρύοπα Ζεύς·
282
ὃς δέ κε μαρτυρίῃσι ἑκὼν ἐπίορκον ὀμόσσας
283
ψεύσεται, ἐν δὲ δίκην βλάψας νήκεστον ἀασθῇ,
284
τοῦ δέ τʼ ἀμαυροτέρη γενεὴ μετόπισθε λέλειπται·
285
ἀνδρὸς δʼ εὐόρκου γενεὴ μετόπισθεν ἀμείνων.
286
286
σοὶ δʼ ἐγὼ ἐσθλὰ νοέων ἐρέω, μέγα νήπιε Πέρση.
287
τὴν μέν τοι κακότητα καὶ ἰλαδὸν ἔστιν ἑλέσθαι
288
ῥηιδίως· λείη μὲν ὁδός, μάλα δʼ ἐγγύθι ναίει·
289
τῆς δʼ ἀρετῆς ἱδρῶτα θεοὶ προπάροιθεν ἔθηκαν
290
ἀθάνατοι· μακρὸς δὲ καὶ ὄρθιος οἶμος ἐς αὐτὴν
291
καὶ τρηχὺς τὸ πρῶτον· ἐπὴν δʼ εἰς ἄκρον ἵκηται,
292
ῥηιδίη δὴ ἔπειτα πέλει, χαλεπή περ ἐοῦσα.
293
293
οὗτος μὲν πανάριστος, ὃς αὐτὸς πάντα νοήσῃ
294
φρασσάμενος, τά κʼ ἔπειτα καὶ ἐς τέλος ᾖσιν ἀμείνω·
295
ἐσθλὸς δʼ αὖ κἀκεῖνος, ὃς εὖ εἰπόντι πίθηται·
296
ὃς δέ κε μήτʼ αὐτὸς νοέῃ μήτʼ ἄλλου ἀκούων
Variation units
Dual references show Vulgate ↔ LXX loci for each oracle block. Selected-witness order follows the left compare column (or primary version).