Hesiod
Works and Days
Days 789
Choose a text
More by Hesiod
—
Perseus Grc2
698
ἡ δὲ γυνὴ τέτορʼ ἡβώοι, πέμπτῳ δὲ γαμοῖτο.
699
παρθενικὴν δὲ γαμεῖν, ὥς κʼ ἤθεα κεδνὰ διδάξῃς.
700
τὴν δὲ μάλιστα γαμεῖν, ἥ τις σέθεν ἐγγύθι ναίει,
701
πάντα μάλʼ ἀμφιιδών, μὴ γείτοσι χάρματα γήμῃς.
702
οὐ μὲν γάρ τι γυναικὸς ἀνὴρ ληίζετʼ ἄμεινον
703
τῆς ἀγαθῆς, τῆς δʼ αὖτε κακῆς οὐ ῥίγιον ἄλλο,
704
δειπνολόχης· ἥτʼ ἄνδρα καὶ ἴφθιμόν περ ἐόντα
705
εὕει ἄτερ δαλοῖο καὶ ὠμῷ γήραϊ δῶκεν.
706
706
εὖ δʼ ὄπιν ἀθανάτων μακάρων πεφυλαγμένος εἶναι.
707
μηδὲ κασιγνήτῳ ἶσον ποιεῖσθαι ἑταῖρον·
708
εἰ δέ κε ποιήσῃς, μή μιν πρότερος κακὸν ἔρξῃς.
709
μηδὲ ψεύδεσθαι γλώσσης χάριν· εἰ δὲ σέ γʼ ἄρχῃ
710
ἤ τι ἔπος εἰπὼν ἀποθύμιον ἠὲ καὶ ἔρξας,
711
δὶς τόσα τίνυσθαι μεμνημένος· εἰ δὲ σέ γʼ αὖτις
712
ἡγῆτʼ ἐς φιλότητα, δίκην δʼ ἐθέλῃσι παρασχεῖν,
713
δέξασθαι· δειλός τοι ἀνὴρ φίλον ἄλλοτε ἄλλον
714
ποιεῖται, σὲ δὲ μή τι νόον κατελεγχέτω εἶδος.
715
715
μηδὲ πολύξεινον μηδʼ ἄξεινον καλέεσθαι,
716
μηδὲ κακῶν ἕταρον μηδʼ ἐσθλῶν νεικεστῆρα.
717
717
μηδέ ποτʼ οὐλομένην πενίην θυμοφθόρον ἀνδρὶ
718
τέτλαθʼ ὀνειδίζειν, μακάρων δόσιν αἰὲν ἐόντων.
719
γλώσσης τοι θησαυρὸς ἐν ἀνθρώποισιν ἄριστος
720
φειδωλῆς, πλείστη δὲ χάρις κατὰ μέτρον ἰούσης.
721
εἰ δὲ κακὸν εἴποις, τάχα κʼ αὐτὸς μεῖζον ἀκούσαις.
722
722
μηδὲ πολυξείνου δαιτὸς δυσπέμφελος εἶναι
723
ἐκ κοινοῦ· πλείστη δὲ χάρις, δαπάνη τʼ ὀλιγίστη.
724
724
μηδέ ποτʼ ἐξ ἠοῦς Διὶ λειβέμεν αἴθοπα οἶνον
725
χερσὶν ἀνίπτοισιν μηδʼ ἄλλοις ἀθανάτοισιν·
726
οὐ γὰρ τοί γε κλύουσιν, ἀποπτύουσι δέ τʼ ἀράς.
727
727
μηδʼ ἄντʼ ἠελίου τετραμμένος ὀρθὸς ὀμιχεῖν·
728
αὐτὰρ ἐπεί κε δύῃ, μεμνημένος, ἔς τʼ ἀνιόντα·
729
μήτʼ ἐν ὁδῷ μήτʼ ἐκτὸς ὁδοῦ προβάδην οὐρήσῃς
730
μηδʼ ἀπογυμνωθείς· μακάρων τοι νύκτες ἔασιν·
731
ἑζόμενος δʼ ὅ γε θεῖος ἀνήρ, πεπνυμένα εἰδώς,
732
ἢ ὅ γε πρὸς τοῖχον πελάσας ἐυερκέος αὐλῆς.
733
733
μηδʼ αἰδοῖα γονῇ πεπαλαγμένος ἔνδοθι οἴκου
734
ἱστίῃ ἐμπελαδὸν παραφαινέμεν, ἀλλʼ ἀλέασθαι.
735
μηδʼ ἀπὸ δυσφήμοιο τάφου ἀπονοστήσαντα
736
σπερμαίνειν γενεήν, ἀλλʼ ἀθανάτων ἀπὸ δαιτός.
737
737
μηδέ ποτʼ αἰενάων ποταμῶν καλλίρροον ὕδωρ
738
ποσσὶ περᾶν, πρίν γʼ εὔξῃ ἰδὼν ἐς καλὰ ῥέεθρα,
739
χεῖρας νιψάμενος πολυηράτῳ ὕδατι λευκῷ.
740
ὃς ποταμὸν διαβῇ κακότητʼ ἰδὲ χεῖρας ἄνιπτος,
741
τῷ δὲ θεοὶ νεμεσῶσι καὶ ἄλγεα δῶκαν ὀπίσσω.
742
742
μηδʼ ἀπὸ πεντόζοιο θεῶν ἐν δαιτὶ θαλείῃ
743
αὖον ἀπὸ χλωροῦ τάμνειν αἴθωνι σιδήρῳ.
744
744
μηδέ ποτʼ οἰνοχόην τιθέμεν κρητῆρος ὕπερθε
745
πινόντων· ὀλοὴ γὰρ ἐπʼ αὐτῷ μοῖρα τέτυκται.
746
746
μηδὲ δόμον ποιῶν ἀνεπίξεστον καταλείπειν,
747
μή τοι ἐφεζομένη κρώξῃ λακέρυζα κορώνη.
748
748
μηδʼ ἀπὸ χυτροπόδων ἀνεπιρρέκτων ἀνελόντα
749
ἔσθειν μηδὲ λόεσθαι· ἐπεὶ καὶ τοῖς ἔνι ποινή.
750
750
μηδʼ ἐπʼ ἀκινήτοισι καθιζέμεν, οὐ γὰρ ἄμεινον,
751
παῖδα δυωδεκαταῖον, ὅτʼ ἀνέρʼ ἀνήνορα ποιεῖ,
752
μηδὲ δυωδεκάμηνον· ἴσον καὶ τοῦτο τέτυκται.
753
μηδὲ γυναικείῳ λουτρῷ χρόα φαιδρύνεσθαι
754
ἀνέρα· λευγαλέη γὰρ ἐπὶ χρόνον ἔστʼ ἐπὶ καὶ τῷ
755
ποινή. μηδʼ ἱεροῖσιν ἐπʼ αἰθομένοισι κυρήσας
756
μωμεύειν ἀίδηλα· θεός νύ τι καὶ τὰ νεμεσσᾷ.
757
μηδέ ποτʼ ἐν προχοῇς ποταμῶν ἅλαδε προρεόντων
758
μηδʼ ἐπὶ κρηνάων οὐρεῖν, μάλα δʼ ἐξαλέασθαι·
759
μηδʼ ἐναποψύχειν· τὸ γὰρ οὔ τοι λώιόν ἐστιν.
760
760
ὧδʼ ἔρδειν· δεινὴν δὲ βροτῶν ὑπαλεύεο φήμην.
761
φήμη γάρ τε κακὴ πέλεται, κούφη μὲν ἀεῖραι
762
ῥεῖα μάλʼ, ἀργαλέη δὲ φέρειν, χαλεπὴ δʼ ἀποθέσθαι.
763
φήμη δʼ οὔτις πάμπαν ἀπόλλυται, ἥν τινα πολλοὶ
764
λαοὶ φημίξωσι· θεός νύ τίς ἐστι καὶ αὐτή.
765
Ἤματα δʼ ἐκ Διόθεν πεφυλαγμένος εὖ κατὰ μοῖραν
766
πεφραδέμεν δμώεσσι· τριηκάδα μηνὸς ἀρίστην
767
ἔργα τʼ ἐποπτεύειν ἠδʼ ἁρμαλιὴν δατέασθαι.
769
769
αἵδε γὰρ ἡμέραι εἰσὶ Διὸς πάρα μητιόεντος,
768
εὖτʼ ἂν ἀληθείην λαοὶ κρίνοντες ἄγωσιν.
770
Πρῶτον ἔνη τετράς τε καὶ ἑβδόμη ἱερὸν ἦμαρ·
771
τῇ γὰρ Ἀπόλλωνα χρυσάορα γείνατο Λητώ·
772
ὀγδοάτη δʼ ἐνάτη τε, δύω γε μὲν ἤματα μηνὸς
773
ἔξοχʼ ἀεξομένοιο βροτήσια ἔργα πένεσθαι·
774
ἑνδεκάτη δὲ δυωδεκάτη τʼ, ἄμφω γε μὲν ἐσθλαί,
775
ἠμὲν ὄις πείκειν ἠδʼ εὔφρονα καρπὸν ἀμᾶσθαι·
776
ἡ δὲ δυωδεκάτη τῆς ἑνδεκάτης μέγʼ ἀμείνων·
777
τῇ γάρ τοι νῇ νήματʼ ἀερσιπότητος ἀράχνης
778
ἤματος ἐκ πλείου, ὅτε ἴδρις σωρὸν ἀμᾶται·
779
τῇ δʼ ἱστὸν στήσαιτο γυνὴ προβάλοιτό τε ἔργον.
780
Μηνὸς δʼ ἱσταμένου τρισκαιδεκάτην ἀλέασθαι
781
σπέρματος ἄρξασθαι· φυτὰ δʼ ἐνθρέψασθαι ἀρίστη.
782
782
ἕκτη δʼ ἡ μέσση μάλʼ ἀσύμφορός ἐστι φυτοῖσιν,
783
ἀνδρογόνος δʼ ἀγαθή· κούρῃ δʼ οὐ σύμφορός ἐστιν,
784
οὔτε γενέσθαι πρῶτʼ οὔτʼ ἂρ γάμου ἀντιβολῆσαι.
785
οὐδὲ μὲν ἡ πρώτη ἕκτη κούρῃ γε γενέσθαι
786
ἄρμενος, ἀλλʼ ἐρίφους τάμνειν καὶ πώεα μήλων
787
σηκόν τʼ ἀμφιβαλεῖν ποιμνήιον ἤπιον ἦμαρ·
788
ἐσθλὴ δʼ ἀνδρογόνος· φιλέοι δʼ ὅ γε κέρτομα βάζειν
789
ψεύδεά θʼ αἱμυλίους τε λόγους κρυφίους τʼ ὀαρισμούς.
790
μηνὸς δʼ ὀγδοάτῃ κάπρον καὶ βοῦν ἐρίμυκον
791
ταμνέμεν, οὐρῆας δὲ δυωδεκάτῃ ταλαεργούς.
792
792
εἰκάδι δʼ ἐν μεγάλῃ, πλέῳ ἤματι, ἵστορα φῶτα
793
γείνασθαι· μάλα γάρ τε νόον πεπυκασμένος ἐστίν.
794
ἐσθλὴ δʼ ἀνδρογόνος δεκάτη, κούρῃ δέ τε τετρὰς
795
μέσση· τῇ δέ τε μῆλα καὶ εἰλίποδας ἕλικας βοῦς
796
καὶ κύνα καρχαρόδοντα καὶ οὐρῆας ταλαεργοὺς
797
πρηΰνειν ἐπὶ χεῖρα τιθείς. πεφύλαξο δὲ θυμῷ
Variation units
Dual references show Vulgate ↔ LXX loci for each oracle block. Selected-witness order follows the left compare column (or primary version).