Reader

PARS IV.

Quoniam beatissimus vir S. Joannes monasterium hoc in honorem Virginis Mariae dedicari voluit, nos etiam ejus exemplo ducti, quaedam ipsius Virginis Mariae prodigiosa acta supra his miraculis inseruimus; non indignum etiam nunc visum est, egregium et memorabile facinus utriusque describere. Quidam Florentinus de Ughis, cui nomen Ugho, nobili genere natus, filium unicum in cunis adhuc positum habens, cum aestivo tempore, quando frumenti tritara fervet, ut mos est nobilium, cum uxore totaque familia rus peteret, accidit die quadam nutricem cum infante ad aream contendisse. Inde forte, vel casu vel alio negotio praepedita, infantem in paleis jacentem seu sedentem deserens, abiit.

Caeterum trituratores, hujus rei penitus ignari, infantem una cum paleis, ligneis furcis et aliis armis seu instrumentis, tali negotio necessariis, in tugurium, ubi palea reconditur, suffocantes intruserunt; inde nutrix rediens, et infantem, quo in loco posuerat, minime reperiens, in fletus muliebri more prorupit. Statim sciscitantes ruricolae, quidnam esset, cognita causa, ut illico abiret, consuluere. Illa itaque, verita pejora, fugam Arizium versus cursim arripuit. Ubi autem ad heri aures, nutricem cum filio abiisse, pervenit, primum eam per suos sequi conatur; verum postquam id frustra fuit, divinum statuit auxilium implorare; eo illico tale emisit votum: Virgo Maria dulcissima, nominis Christiani unica spes, miserorum refugium, desolatorum solatium, a qua cuncta proveniunt bona; et tu Joannes beatissime, decus et honor non solum urbis nostrae, verum et totius provinciae, vobis duobus voveo, ecclesiam constructum ire, quam praediis aliisque bonis ditabo, si filium meum invenero[ vivum] vel defunctum.

Res mira! non longo dato intervallo, cum ex famulis quidam ad paleas deferendas ob lecta sternenda iisset, visum est sibi, infantis vagitum audisse, verum in primis vel murium vel aliorum animalium sonum existimans, rem suam peragebat. Cum igitur iterum et iterum et saepius vagitum auribus captaret, suspenso gradu, ut callidus explorator, tugurium introgressus; et paulatim progrediens, saepiusque subsistens, melius semper sonum aure captare. Demum, ubi propius ventum est, vere infantis vagitum esse percepit. Submotis itaque leviter paleis, eum illaesum, risibilem, et bonae habitudinis, Virginis Mariae, et S. Joannis gratia, non sine maxima admiratione, gaudens et laetus conspicit. Inde sublevans, osculansque crebro, ad parentes suos ovans, et Jesu gratias agens, detulit.

Quem ubi primum parentes conspexere, laetitia lacrymis obortis, in oscula ruunt; ille vero veluti ad notos alludens[ amorem reddidit]. Tantus vigor in illo, et dulcis blandientis infantis risus apparuit, ut pater ingenti repletus gaudio[ fuerit; qui] inquit: Mi fili, quem vel sublatum, vel laniatum a feris putabam, talem[ te] conspicio? Quis, mi fili, te mihi ad hanc horam deduxit? Unde datur mihi ora tueri, nate, tua? Te tantum Virgo Maria, et Joannes beatissimus in hunc servavere diem; sic equidem, mi fili, ducebam animo, rebarque futurum; nec me Jesu Christi gratia, mea cura, fefellit. Vix haec verba ediderat, quod[ id est cum] additum est verbis miraculum: nam infans, qui vix balbutiendo nomen patris prius exprimeret, clara voce quidquid pater dixerat, affirmabat; quomodo Virgo Maria eum lactaverat, nutrierat, conservaverat. Deinde conticuit. Mox pater Jesu gratias agens, inclytam aedem ad Virginis Mariae, sanctique Joannis decus dedicari jussit; praedia etiam nonnulla huic S. Mariae monasterio dono dedit, quae propriis aspexi oculis: nam haec Virginis Mariae aedes a S. Hilaro abest fere per duo millia passuum Orientem versus; jus cujus ecclesiae etiam hac nostra tempestate hujus S. Mariae monasterii constat esse.

Quis, o bone Jesu! tam obtuso ingenio, tam impio[ est] animo, qui non te, Domine Jesu, in Sanctis tuis extolleret, cum accipit, videt, experitur interdum, quot quantave prodigia per ipsos ubique terrarum opereris, bone Jesu, etiam tempestate nostra! Nam quidam, Joannes nomine, de villa, quam vulgares et plebeii Fornacem appellant, exstitit. Hic equidem more pauperum et egenorum cum suam vitam parce ac dulciter ageret, carbonesque, ad ferra igne edomanda, et in varia instrumenta conflanda, conficeret( horresco referens) ut parum cantus, in ardentes ignivomosque rogos toto corpore prolapsus est. Qui cum esset, ut igni voraci voraretur, illico inquit: Virgo Maria, tuque Joannes beatissime, mihi misero, in tanto talique discrimine posito, oro, feratis opem; et ego utriusque aedem jejunus, nudisque pedibus visitare satagebo[ lege satagam]. Mirabilis Deus! vix emiserat votum, ut ipse referre solitus erat, cum statim ardor ignis, oblitus naturae suae, quasi ros efficitur. Ille illico ex igne prosiliens, nullam passus combustionem, nec pili quidem, Jesum, Virginem Mariam, sanctumque Joannem laudando expleri nequibat.

Inde, ut sibi eundi copia data est, utramque aedem, hanc scilicet, et illam aliam Virginis Mariae, quae intra Casentini montes et Alpes nostra memoria constructa est; de qua( quoniam ad hoc per hunc ruricolam devenimus) non indignum visum est[ quaedam dicere, et] describere, unde, quo tempore incepta sit, ut ab his accepimus, qui aniculam illam super hoc convenere saepius, cui Virgo Maria apparere dignata est. Illud idem indicant annalia; indicant et picturae, quae memoria et religione patrum hactenus in dextero cornu altaris conspiciuntur. Praeterea additur rei miraculum. Cum enim templum illud his superioribus annis conflagrasset, parietem illum ignis haud est ausus attingere, ubi hujus templi origo in picturis, ut diximus, oculis aspicientium occurit adhuc. Quid? Cum caetera saxa( nam illic saxorum ingens copia est) igne scissa et in pulverem redacta sunt, illud tantum, in quo Virgo Maria sedere dignata est, illaesum ab igne pro miraculo conservatum est. De cujus loci situ pauca prius explananda sunt, quam initium narrandi faciam.

In Casentini partibus oppidum est, vel rectius dicam villa, quam loci incolae dixere Stiam, a qua Occidentem versus abest mons ferme octo millia passuum, a quo oritur flumen a septemtrionali plaga, nomine Arnus; sed ex eo medio, quasi collis oritur, satis in immensum pertingens; vestitur humillimis quercubus, seu ilicibus, aliisque generibus arborum, quas humus arida cingere solet. Locus profecto suavis et amoenus. In hujus collis rupe humano artificio potius quam natura planities cernitur, muris in tribus vel quatuor brachiis elevatis undique vestientibus. Medium tenet ecclesia horrenda, et religione dignissima, cujus talem constat fuisse originem. Tempore Martini Papae V, cum quibusdam simultatibus et discordiis Florentinis, tum ex eo Pontifice, tum ex quibusdam aliis variis causis, ut tum ferebatur, accitis bellum immineret( nam discordiis et simultatibus incendia urbium ruinaeque paulatim aluntur) insuper et pestis inguinaria quibusdam in locis vigeret, etiam peccatis id exigentibus, repentini largi subitive imbres e coelo vi ventorum, qui omnia devastarent, eo anno dimitterentur, pro se quisque Jesum Virginemque ejus matrem Mariam,[ ut liberarentur] a tanto periculo et excidio, orationibus et processionibus et aliis, quae religio fieri amat, orarent, Virgo Maria sic se voluit excellentissime ostendere, et patriam istam liberam reddere.

Caeterum pace omnium provinciarum ausim dicere, toto orbe terrarum haud esse locum, qui ita Virgini Mariae curae sit, et ubi plura beneficia ab ipsa Virgine conferantur mortalibus, et ipsa merito devote honorifice sancteque colatur, veluti in Etruria, et praesertim in ea parte, quae a Florentinis habetur. Verum nunc ad propositum. Igitur hoc tempore anui cuidam devotissimae feminae Joannae nomine, sarculo granum frumenti purganti, Virgo Maria, ubi nunc ecclesia aedificata est, apparuit, saxo desuper sedens, quod, ut supra diximus, aede flagrante, meritis ipsius Mariae Virginis mire una cum quibusdam picturis illaesum servatum est. Verum apparitio talis fuit. Cum enim praeter aeris morem, ut supra dictum est, copiosi subitique imbres vi ventorum omnia late vastantium e coelo dimitterentur, qui tunc in agris erant, alii antra, alii tuguria ad vim aquae devitandam peterent, secumque, uti mos est, alter alteri diceret: Unde hoc infortunium isto anno nobis miseris mortalibus praeter aeris morem et conditionem accidit? Proh fidem Dei atque hominum! quod si diu hic subitus et nimius imber perrexerit, peribimus funditus. Inde alii prosequi: Unde putas, nisi unde dici solet, propter peccata veniunt adversa? Nostrum est igitur, habita imprimis nostrorum scelerum vera confessione, Jesu Christi, Virginisque Mariae matris ejus auxilium inquirere, si forte sua solita pietate opem tulerit.

Dum haec et alia, ut voluntas fert, jactitarent, accidit, ut anus, quam diximus, quoddam etiam tuguriolum adierit, ubi Virgo Maria tali habitu et specie, ut ipsa referre solita erat, apparere dignata est. Formam itaque, uti venerabilis matronae velatae, vestibus etiam candidissimis indutae, galerum insuper capite sustinentis, et in manu libellum, quem assidue legebat, conspicit; cujus adventu omnes coeli nebulae dissipatae sunt, imber concidit, sol de more cuncta suis radiis illustravit. Cum igitur anus illa, perfusa horrore, venerabundaque astitisset, nec contra ob splendorem intueri valeret, Virgo Maria inquit: Abi, nuntia plebano Stiae, caeterisque finitimis, filium meum Jesum, Dominum nostrum, hoc in loco templum mihi dicari velle. Quapropter si tantam cladem, tantamque imbrium effusionem effugere et evadere optant, aedi futurae initium muneribus et donis praebeant, et hoc tugurium cum cruce et populo devote lustrent.

Dubitanti itaque anui et rem prolatanti[ id est differenti], ne, si nullum visionis daret signum, inter homines pro ludibrio haberetur, rursus Virgo Maria, inquit: Abi jam, et quod in tantae rei confirmatione velis signum dari, jam datum est, mihi crede. His dictis Virgo Maria anum illam hac oratione instruxit, quam nec indecens visum est huic miraculo inserere; est enim talis:« O alto, o glorioso Iddio; illumina le tenebre del cor mio; dammi fede dritta, speranza certa, carita perfetta, seno e conoscimento di te, ch' io faccia il tuo verace e santo comandamento.» Inde Virgo Maria sublimis abiit. Additum est etiam huic et aliud mirum. Quidam enim Petrus Campedonici, gregem ovium pascens super eumdem locum, mirum splendorem instar solis mirabundus praeter morem conspexit. Inde felix Joanna, repleta et gratia et stupore, monitis Virginis obtemperare gestiens, ad quoddam molendinum, ubi cognata sua morabatur, iter coepit, quod quidem non multum ab Arno distans in alveo fluminis fere situm est. Referuntur visa cognatae, quae etsi tunc pro ridiculis haberet, tamen deinde, causa diligenter cognita, summa devotione singulis pene diebus cum eleemosynis tugurium illud adibat.

Joanna igitur, sic a cognata delusa, domum, quae non multum distabat, moesta abiit, in cujus vestibulo cum clibani officio inserviret, o rem mirabilem! o sanctum prodigium! ecce illico Spiritus sanctus, in specie humilis columbae domum mulieris ingressus, mulierem non solum gratia confirmatam, verum etiam et apud mortales beatam, et fide dignam fecit. Postridie itaque plebanum Stiae adiens, rem omnem, multis praesentibus, ordine aperuit. Mirum quantum illi nuntianti haec, quia[ erat] profecto bona mulier, fidei[ datum] fuerit: verbis etiam illius Petri Campedonici, qui, ut supra diximus, splendorem supra tugurium conspexerat, addita[ est] miraculo fides. Illico fama tanti prodigii oppidum agrumque complevit. Fit itaque virorum et mulierum utriusque aetatis et conditionis numerus non parvus; et communi consilio ad Dominum Jesum, Virginemque piissimam Mariam supplicationes statuunt. Inde humiles orationes fundentes, et ex oppido devote abeuntes cum hymnis et canticis spiritualibus tugurium una cum Joanna femina devotissima circumeunt; cum repente eo in loco lumina visa, angelicaeque voces auditae[ fuerunt]: Ex hoc enim cuncto populo lacrymis gaudio obortis, virginem Mariam,[ ut] se, omnesque fideles defendat et tueatur, implorant; inde laeti, quia Virgini Mariae curae essent, domum redeunt.

Demum Virginis Mariae precibus, bello, peste, imbre sedatis, causa tanti boni, unde esset, late cognita, non finitimi tantum monachi et clerici cum plebe sua, verum ex omnibus Etruriae partibus, praecipue ex urbe Florentina turmatim et certatim votis muneribusque cumulati, illico advolant. Inde egregii templi origo, et in tantae rei memoriam majus altare saxum, in quo Virgo Maria olim sedere dignata est, est dedicatum. Quid? quod annuatim XVIII Kal. Oct. in die Exaltationis sanctissimae Crucis Christi Jesu, quando templum illud dedicatum est, manant tota Etruria ex Senarum civitate usque catervatim frequentes homines, et undique viae passim complentur, et hoc nos monachi, qui in hoc S. Mariae monasterio degimus, conspicimus annuatim, quia eundo et redeundo infinitus mortalium numerus monasterium nostrum juxta iter habent. Meritis itaque gloriosae Virginis Mariae plura miracula, et beneficia mortalibus collata,[ in] imaginibus cereis aliisque donis et muneribus intuentur Christiani. Libet in fine miraculi interrogare eos, qui propter ingentes divitias, felices et beatos se fore existimant; quid beatius anu ista, quae cum pauperrime, bene, beateque ac simpliciter viveret, meruit Virginem Mariam, non solum aspicere, verum saepius convenire et colloqui? O me beatum et felicem! si daretur ejus dumtaxat consortio frui, qui Virginem Mariam hisce mortalibus oculis conspexisset semel!

Quod nunc scripturus sum, a multis religiosis, tum abbatibus tum monachis nostrae religionis fide dignis accepi. In monasterio S. Salvii prope Florentiam, quod sanctissimus Joannes post istud S. Mariae aedificari voluit, quidam minister, seu, rectius dicam, conversus exstitit, cui nomen Bartholomaeo; quem saepius vidisse me memini; cujus opera, et quae daemon in eum inique egerit, quia praesertim hac tempestate magna et atrocia fuere, litteris mandare haud absurdum visum est, ut hinc quivis fideles intelligere possint, ut ait Apostolus, omnes, qui pie volunt vivere in Christo Jesu, persecutiones pati, et hos solum tentationum expertes esse, qui suas voluptates explere satagunt. Hic itaque, cum vitam suam secundum Deum et S. Benedicti regulam multo labore, multa cura, modestissime parendo, et saepe jejunando, aliis etiam flagris corpusculum suum castigando sancte sapienterque instituisset, in tantam simplicitatem et puritatem brevi pervenit, ut omnibus vehementer carus existeret: nam, ut caetera omittam, quibus ad enervandum corpus utebatur, saepe nocturno tempore, hieme etiam torrida, inter nives et asperas glacies conspectus est nudus jacens: virtutibus cujus inimicus nominis Christiani diabolus invidens, cui mille nocendi artes, multis variisque eum aggressus est fraudibus, tentans, si quo modo posset ipsum ab instituto tramite deviare. Ille e contra, Jesu favente, pro viribus resistere.

Verum cum diabolus videret, se semper ab eo repelli, statuit aliam viam aggredi ad ipsum perterrefaciendum: nam imprimis speciem Angeli lucis sibi assumens, blandis eum verbis alloqui, numquam denique quietus esse, sed semper instare, suadere, orare, ut eum ad se adorandum impelleret. Interdum etiam formosae mulieris faciem sibi vindicans, se virginem Mariam esse praedicabat. Nec mirum, nec incredibile alicui videatur, daemones varias species atque ora tum hominum tum ferarum sumere: nam fit subito sus horridus, atraque tygris, squammosus draco, et fulva cervice leaena; fit etiam angelus lucis, fit juvenis pulcher, formosus, fit senex incurvus, venerabilis, tremulus, ut in Vitis sanctorum Patrum, praesertim D. Antonii legitur; denique, quam vult, sibi sumit speciem, et eam illico deponit.

Caeterum, cum nec precibus nec minis hunc Bartholomaeum ad suam voluntatem flectere posset, majora et atrociora ausus est aggredi: nam umbras quasdam atras horrendasque, oculos ignitos prae se ferentes, sulphureum pestiferumque fumum naribus hiulcis edentes praesto coram adesse conspicit, quarum prima, inquit: Hunc nobis infensum, vobis tormentis afficiendum devorandumque, nisi sibi consulat, et nobis jamjam assentiatur, praebeo. Verum cum ipse haud perterritus, eorum sperneret et floccifaceret minas, iterum illa: Monstrum hominis, taces? Nobisne ridendo insultas? Nec te pudet, o omnium hominum pessime? Inde caeteris: Efferatur foras, et demergatur in profluentem, et, ut meritus est, absorbeatur aqua intolerabili. Vix ipsa dixerat, cum statim spiritus illi horridi et diri eum, ad Jesum et ad Virginem Mariam et ad S. Joannem exclamantem, saepius sublime tollunt; quam vocem tunc nullus ex monachis, forte quia aliis negotiis intenti[ erant], persensit,[ et quia] etiam ipse aliquid operabatur foris, et nox jam adventaverat.

Daemones itaque ipsum ad lacum quemdam in inferiore parte rupis stagnantem, a monasterio Passiniani ferme per trecentos passus distantem, cum hac exprobratione tulere: Modo modo peribis, pessime: te enim deorsum, ut meritus es, trudemus, nequam. Ille vero, exitium tum animae tum corporis eo in discrimine timens, fortiter: Virgo Maria, fer opem! S. Joannes, serva me, geminando saepius exclamare. Daemones e contra tartareis vocibus intonare: Modo peribis, flagitiose; una una tartareas petemus regiones. Ergo tace: nam incassum fundis preces. Verum huic duello, ut ipse referre solitus erat, S. Joannes nunquam defuit; sed, ut Jesus Dominus noster certamen Antonii sanctissimi, ita et Joannes servi sui spectare. Tandem daemones, D. Joannis gratia operante, victi, confusi, despecti miserum illum, tum rigore, tum labore, verberibus pugnisque concisum, jam jam extrema petentem, aliovorsum tendentes reliquere.

Quid interim monachi, qui in monasterio Passiniani degebant, egerint, nec sentio praetermittendum: cum enim praefatum Bartholomaeum haud in hospitio more solito reperissent, veriti pejora( acceperant enim, diabolum eum saepius et delusisse et minitatum esse) moesti abbati referunt. Tum ille, diligenter eum explorent intus forisque, si forte reperiatur, imperat. Eo monachi expediti cum lumine, Jesu, Virgini Mariae, et S. Joanni imprimis se commendantes, alii alio, ubi sibi persuaderent eum esse, ad multum noctis errantes, totum monasterium intus forisve lustravere. Demum consilio cujusdam boni viri, cui nomen Simon, qui tunc Prior eidem monasterio praeerat, turmatim ecclesiam mature adeunt. Illic devote psalmos, qui poenitentiales intitulantur, cum litaniis decantant, sperantes, Dominum Jesum ei, sive extrema patienti, sive innocenti, opem suam solita pietate laturum.

Denique cum jam ad mediam noctem pernoctassent, fessi somno, Prioris mandato, quisque suum repetit cubile. Vix cellas ingressi[ erant], cum repente trinum sonitum majoris campanae accipiunt. His in admirationem prius, inde in laetitiam versi una iterum ecclesiam ingrediuntur, et fratrem istum madefactum, humore et limo oppletum, in scabello altaris, ubi sanctissimi Joannis corpus sacratissimum quiescit, exanimatum conspiciunt. His igitur fratribus eum interrogantibus ubinam gentium ea nocte fuerit, unde limus ille, unde humor[ esset], nullum tunc dedit responsum; nec poterat, si voluisset: nam, ut diximus, jamjam extrema tenebat. Tunc ex monachis quidam de mandato Prioris ad hospitium subnixum detulere, eamque pro se quisque, ut in tali re fieri solet, quam poterant Jesu Christi amore, charitatem exhibentes et misericordiam; postridie vero, jam resumptis viribus, non tantum monachi, verum etiam et conversi, et qui aderant, ruricolae et opifices omnes( aderant enim multi propter novum monasterium aedificandum) ad eum tumultuario concursu irrumpentes, quidnam praeterita sibi acciderit nocte, vel ubinam locorum fuerit, inquirebant.

Tum ille voce humili et demissa omnia ordine suo aperire; ut saepius a diabolo variis imaginibus delusus sit, ut nunquam, Jesu favente sibi,[ consenserit]: asserit, ut daemon eum suffocare, ni S. Joannes opem tulisset, voluerit, ut nunc etiam non sibi quies dari potuerit, et multa alia, quae, ne lectori fastidio sim, praetermittam. Haec itaque nostra tempestate inaudita non admirationem tantum, verum et metum praesentibus incutere, nam quisque sibi pejora vereri; tamen, ut fratrum mos est, eum blandis verbis lenire; nihil esse, quod vereri deberet; tum quia imitari Jesum pro viribus studebat. tum, quod primum putandum est, quia S. Joanni curae foret. Ad haec addere: Nec diabolus valet quod vult: frangitur enim Dei potentia, Sanctorumque virtute debilitatur.

His igitur et aliis verbis in spem animum arrectus, se omnium orationibus commendans ad S. Salvii monasterium, ut securius viveret, consulentibus fratribus, perrexit; quem et illic etiam diabolus insectari: nam multis, quae illic crudeliter iniqueque egerit, praetermissis, uno tantum contenti erimus, quod quidem a venerabili viro D. Francisco, qui universae Congregationi praeest, accepimus. Verum et cicatrices in facie diu aspicientibus monstratae sunt. Quod quidem sic sibi accidit. Cum Bartholomaeus iste post Completorium aestivo tempore, ut religiosorum mos est, ad calorem intentissimum devitandum claustrum orando lustraret, et in hoc opere laudabili, jam multum noctis consumpsisset, daemon bonitati illius invidens, sumpta facie hircina seu caprina, frontem cornibus exasperatam ostendendo elevans, sulphureumque fumum ore putrido evomens, ipsum miserum in faciem pedibus ignitis prius percutiens, eumque in puteum aquarum, qui haud longe ab claustro aberat, conjicere voluit, sed non valuit: nam S. Joannis virtute debilitatus et fractus daemon, alio in rem suam malam teterrimum et hircinum fragrans foetorem, concessit.

Abbas vero monasterii per nuntium servum, qui eum toto corpore humi prolapsum invenerat, quid sibi evenerat, et quid periculi deinceps sibi impenderet intelligens, postridie, convocatis quibusdam ex patribus, consilium habet quidnam de hoc fratre Bartholomaeo, quem diabolus tam atrociter insectabatur, agendum esset. Verum varii varia sentire: alii clausum eum habere, et opipare et delicate alere, si forte deficeret in sensu; alii necubi esset foris neu contenderet; alii alia. Demum Abbas, ita[ dixit]: Censeo, eum pro tempore abesse, et ad S. Cassiani monasterium in Scalario monte duci, sibique sub virtute salutaris obedientiae imperari ut vitam agat laxiorem, ne velit indiscrete et ante tempus aliquo casu perire, et etiam, si monasterium extra hortulos vel aliud opus ageret, socios adesse, ne forte diaboli arte aliquid sinistri ei eveniret. Probatur ab omnibus et salutare ducitur, quod P. Abbas censuerat.

Ei itaque accersito vix persuadere potuerunt ut interdum aliquid cocti seu sorbitiunculae cum pauxillulo vini degustaret, asserens, se nec secus posse et carnis titillationes et daemonis varios laqueos evadere: nam antea tantum herbis agrestibus et quibusdam leguminibus et pomis vescebatur. Ubi igitur de mandato patris sui abbatis monasterium S. Cassiani adivit, omnia, quae imperabantur, vilia et contemptibilia agere, neque in hujusmodi rebus priorem pati alium, imo semper antevenire; quibus rebus et artibus ita Jesu Christo charissimus exstitit, ut, ipso Jesu volente, quae Congregationi evenere bona, quae etiam contigere mala, longe ante non solum praesagierit, verum etiam praedixerit. Quid quod hactenus daemon in eum amplius haud ausus est debacchari, etsi asperitatem adhuc pristinam servet, et non nisi super nudo ligno, seu frondibus quiescens jacet; de quo pro tempore satis dictum arbitror. Hic aliqua sequuntur capita ad Sanctum nostrum non spectantia, quorum titulos, ut a Papebrochio descripti sunt, tradimus.

Cap. XX. Quid in die festivitatis S. Mariae Magdalenae et S. Jacobi Apostoli in monte Milliarii acciderit, eorum festa servili opere violantibus.

Cap. XXI. Ut quidam nautae meritis gloriosae Virg. Mariae e naufragio et peste evasere.

Cap. XXII. De quodam monacho hujus monasterii, quem Virgo Maria, jamjam extrema patientem, sua solita pietate liberavit.