Reader

CXVI [ De diversis XXIX]. AD MONACHOS.

« Ecce quam bonum et quam jucundum habitare fratres in unum.»

Sic gratulatur, dilectissimi, David fraternitati vestrae,[ sicque] conventus nostros, quos de longinquo per spiritum praevidebat, magna exsultatione collaudat, dicens: Ecce quam bonum, et quam jucundum habitare fratres in unum. Duo posuit, bonum et jucundum. Non enim bonum est omne quod jucundum est. Nec jucundum omne quod bonum est. Bonum est martyrium, sed non est jucundum. Jucunda est[ supp. propria, seu voluptas] voluntas, sed non est bona. Sed communio fratrum bona est, et jucunditatem praestat. Sed quorum fratrum laudat cohabitationem? Spiritualium, non carnalium. Jacob et Esau carnales fratres fuerunt, et ideo eorum cohabitatio jucunda non fuit. Spiritualium autem fratrum communis cohabitatio jucunda est,[ quia] tendit in unum. Habent enim unum propositum, unum animum, unum cibum, unum summum bonum quaerunt. Unusquisque eorum unam rem petit, scilicet, 798 in coelesti Jerusalem habitare in aeternum cum reliquis fidelibus, et cum angelis, dicendo cum Propheta:« Unam petii a Domino, hanc requiram, ut inhabitem in domo Domini omnibus diebus vitae meae,» scilicet, diebus aeternitatis, quae proprie vita debet vocari. Vita enim praesens mors est, quia plena miseriis, quia non est in patria, sed in exsilio, unde suspirat Propheta, dicens:« Heu mihi, quia incolatus meus prolongatus est, habitavi cum habitantibus Cedar, multum incola fuit anima mea.» Cedar, id est tenebrae, scilicet, cum impiis nimis incola fuit anima mea. Et Apostolus ait:« Omnis creatura ingemiscit et parturit,» sed inter gemitus, tamen fructus bonae operationis parit. Sed quaenam est consolatio inter gemitus? Prius videamus causas gemitus, deinde ad consolationem redeamus. Quatuor sunt causae nostri doloris. Flemus propter peccata, propter miserias hujus saeculi, propter compassionem proximi, propter dilectionem[ f. dilationem] praemii. Propter peccata flebat qui dicebat:« Lavabo per singulas noctes lectum meum, lacrymis meis stratum meum rigabo.» Idem de miseriis gemuit, cum dicit:« Heu mihi, quia incolatus meus prolongatus est, multum incola fuit anima mea.» Apostolus, qui praecipit flere cum flentibus, gaudere cum gaudentibus, per compassionem dolebat, dicens:« Quis infirmatur, et ego non infirmor? Quis scandalizatur, et ego non uror?» Et Dominus super Lazarum flevit et videns civitatem, flevit super illam. De dilatione praemii flent justi, dicentes:« Super flumina Babylonis, illic sedimus et flevimus, dum recordaremur tui Sion.» Quasi dicat: Nos existentes nunc in fluminibus, id est in fluxu confusionis, sed super, quia omnia in mundo vel mundana superavimus. Illic sedimus, quia nec erecti per superbiam, nec jacentes per ruinam; et flevimus; sed quare? Quia non sumus in patria; et hoc est dum recordaremur tui, Sion coelestis. Ecce causae gemitus. Quae ergo consolatio? Quod superius diximus:« Ecce quam bonum, et quam jucundum habitare fratres in unum.» Spirituales enim fratres supernae Jerusalem sunt cives, et exsilio eodem participant; invicem consolantur, de patria sua colloquentes, et de spe recuperandae haereditatis congaudentes, juxta illud:« Exsultate, justi, in Domino; rectos decet collaudatio.» Ideo autem habitare fratres in unum bonum est, quia Christus dilexit unitatem. Quod ait in Canticis:« Una est columba mea, una immaculata mea.» Item in Evangelio:« Ubi duo vel tres congregati fuerint in nomine meo, ibi sum in medio eorum.» De unitate suorum oravit Patrem:« Non pro his tantum rogo, sed pro his qui credituri sunt per verbum eorum 799 in me, ut unum sint, sicut et nos unum sumus.» Hanc unitatem in corpore suo tunica sua designavit. Cum enim milites fregissent crura latronum, venientes ad Jesum, non fregerunt ejus crura, ut impleretur quod scriptum est:« Os non comminuetis ex eo.»

Corpus Christi figurat Ecclesiam. Integritatem corporis voluit servare, ut unitatem Ecclesiae figuraret. Eodem modo de tunica, quae erat inconsutilis, desuper contexta per totum. Haec non est divisa, sed sortita. Noluit eam dividi, quia tunica est Ecclesia, qua Christus quasi ornamento vestitur; quae integra est et sortita, id est divina sorte electa. Hanc unitatem statim post ascensionem primitiva Ecclesia servavit. Legimus enim in Actibus apostolorum, quia« Multitudinis credentium erat cor unum et anima una.» Haec unitas, fratres charissimi, nisi sola dilectione et pacis vinculo haberi non potest. Dilectio est spiritualis et propria virtus sanctorum. Unde Dominus:« In hoc cognoscent omnes, quia discipuli mei estis, si dilectionem habueritis ad invicem; pacem relinquo vobis, pacem meam do vobis.» Et Apostolus:« Pacem sequimini cum omnibus, sine qua nemo videbit Deum.» Et Dominus:« Beati pacifici, quoniam ipsi Deum videbunt.» Debent esse justi sicut[ de se] ait David:« Ego autem sicut oliva fructifera in domo Domini.» Oliva est arbor pacis, virens hieme et aestate. Si ergo justus stare vult in domo Domini, sit oliva; sit pacificus et fructificans prosperitate et adversitate, ne incipiat esse oleaster. Nulla graviora bella quam intestina. Ibi periculum grave est, cum foris et intus sunt pugnae. Sed qui justus est, fortis perseveret, ne per scandala possit dissipari. Simplices quidem conturbantur; seminatores vero discordiarum damnantur. Unde Dominus:« Vae illi per quem scandalum venit.» Quod autem perfecti per scandalum non dissipentur, ait per Salomonem Dominus:« Sicut lilium inter spinas, sic amica mea inter filias.» Filiae enim Jerusalem, id est fideles multoties nolunt turbare Ecclesiam, id est in perfecto candore virtutum perseverant, inter tribulationes earum. Quod in sacrificio Abrahae praefiguratum est. Praecepit Dominus Abrahae:« Sume vaccam, et capram, et arietem trium annorum, turturem quoque et columbam. Qui accipiens universa haec, divisit quadrupedes per medium, et partes extrinsecus posuit; aves autem non divisit: descenderuntque volucres super cadavera, et abigebat eas Abraham. Cumque occubuisset sol, 800 facta est caligo tenebrosa, et apparuit lampas ignis, transiens inter divisiones illas.» Per quadrupedes, carnales homines designantur. Sive principes saeculi sunt qui per arietem notantur, sive praelati Ecclesiae qui alios sanctae praedicationis, alii quos capra significat. Omnes trium annorum, quia omnes in fide sanctae Trinitatis oportet permanere; turturem et columbam, quia aves sunt quae castitate et simplicitate perfectos justos exprimunt. Carnales itaque per lites et scandala dividuntur, et alii in alios insurgunt; justi vero incorrupti perseverant, et constantes non dividuntur. Volucres descendentes super cadavera, sunt daemones, quorum cibus est discordia carnalium. Abraham abigens volucres, significat aliquam correctionem, qua justus ab eis daemones abigit manu sanctae increpationis. Occubitus solis significat, quod litigantibus occidit sol justitiae. Unde Apostolus:« Sol non occidat super iracundiam vestram.» Et, recedente sole, sequitur caligo, et caecitas mentis in praesenti. Turbatur enim a furore oculus mentis, et in futuro tempore ignis gehennalis. Audivistis, fratres, constantiam bonorum, et audistis poenam discordantium. Timenda est caecitas mentis; timenda est poena gehennalis. Nihil turpius quam lis inter religiosos, qui deberent lucere quasi luminaria in mundo. Hae autem contentiones ex invidia et detractione solent oriri. Sed si detractio est in claustro, ubi taciturnitas regularis? Quid ait Apostolus?« Si quis putat se religiosum esse, et non refrenat linguam suam, hujus vana est religio.»--« Prohibe» ergo, ut ait David,« linguam tuam a malo, et labia tua, ne loquantur dolum.» Videte unde venistis et ad quid venistis. De mundo existis et ad castra Dei fugistis. Divitias temporales possedistis[ f. reliquistis], qui ad coelestes promerendas venistis; et ideo paupertatem elegistis, ut dicat unusquisque vestrum:« Elegi abjectus esse in domo Domini, magis quam habitare in tabernaculis peccatorum.»

Lot et uxor ejus exierunt de Sodomis. Lot non rexpexit; uxor ejus negligens respexit, et mutata est[ in statuam salis.] Hi duo genera fugientium mundum intelliguntur. Qui virilis est animi, non respicit ad posteriora. Qui effeminatus est, ut canis redit ad vomitum, et animus ejus indurescit. Oblivioni ergo tradenda sunt quae deseruistis, et spe coelestium desiderio inebriati esse debetis. Est in Ecclesia potus inebrians; sed quam praeclarus est! Etenim inebriabuntur ab 801 ubertate domus tuae homines considerantes ubertatem coelestis Jerusalem. Inebriantur, id est ex desiderio[ ejus] parentes, filios, uxores, agros, divitias obliviscuntur et honores. Nolite alii aliis praeferri, sed qui major est vestrum, fiat minister vester. Dimittite conventicula conspirationis et detractionis. Audite quid dicit perfectus in Psalmo:« Non sedi cum concilio vanitatis, et cum iniqua gerentibus non introibo. Odivi Ecclesiam malignantium, et cum impiis non sedebo.» Nec tamen prohibetur si quid est in Ecclesia quod vobis scandalum faciat, quod pacem Ecclesiae turbet, quin a domino[ id est praelato] discutiatur et, sicut dignum est, emendetur. Et pax Dei, quae exsuperat omnem sensum, custodiat corda vestra et intelligentias vestras in Christo Jesu Domino nostro, qui cum Patre et Spiritu sancto vivit et regnat in saecula saeculorum. Amen.