Reader

CXXIII [ De diversis XXXVI]. AD MONACHOS.

« Quaesivi dilectum meum, et non inveni; invenerunt me custodes, qui circuibant civitatem, percusserunt me, et vulneraverunt me; tulerunt pallium meum mihi custodes murorum.»

Haec verba, fratres charissimi, sunt Ecclesiae[ f. animae] contemplativae, a terrenis exutae; cujus vestigia, Dei gratia juvante, secuti estis, ejus verba audire debetis, ut quos instruxit exemplo, doceat et verbo. Audite quomodo, et quo auxilio ad contemplativam vitam pervenit, ut eodem opere et vos perveniatis. Ait in Canticis, quia quandiu erat in mundanis, quaerens amicum suum, id est Christum, implicata saecularibus[ curis,] non potuit eum invenire, non potuit ejus desiderio vacare. Sed forte audivit doctores Ecclesiae praedicantes contemptum mundi, quia scilicet« nemo potest duobus dominis servire, Deo et mammonae,» id est divitiis. Non eos quaerebat; sed cum fortasse audisset, vel scripta eorum legisset, id est Augustini, Gregorii, Hieronymi, et caeterorum, ipsi invenerunt eam, non illa eos. Cumque talia praedicarent, percusserunt eam timore, ne propter mundum amitteret coelestem sponsum, et vulneraverunt cor ejus amore et desiderio amici sui, id est Christi; et ita custodes murorum, id est doctores, qui defendunt muros Ecclesiae, et dant illi munimenta praedicatione sua, ne possit a spiritualibus[ imo, carnalibus] hominibus vel haereticis quassari, tulerunt, id est abstulerunt ei pallium suum, id est ornamentum terrenorum, quo implicata erat; postposuit enim omnia saecularia, et soli divinae contemplationi nuda a terrenis vacavit. Hanc viam, fratres charissimi, praeelegistis, et pallium vestrum exuistis, ut coelesti sponso cum Petro dicatis:« Ecce nos reliquimus omnia, et secuti sumus te.» Si multi vestrum multas divitias non deseruerunt, quia inutiles non habuerunt, tamen multum reliquerunt, quia amorem omnium saecularium postposuerunt. Petrus piscator erat, cibos arte quaerebat, et tamen dicit: Nos reliquimus omnia. Multum relinquit qui nihil sibi retinet; sed quia hoc idem fecit 825 Socrates et Diogenes, et alii philosophi, terrena vilipendentes, ait: Et secuti sumus te, imitando pro facultate nostra.

Si quid possumus assequi, parificati non possumus. Sed cum sequimur, alii sunt propinquiores, alii remotiores; propinquior Maria quam Martha. Haec ministrabat, divinis verbis illa vacabat. Nec tamen[ f. neutra tamen] male agebat, imo bene Martha; sed Maria melius; scriptum est enim:« Maria optimam partem elegit, quae non auferetur ab ea.» Cum dicit: Optimam partem, ostendit et Marthae partem esse bonam. Ideo optima est, quia perfectum facit, sicut ait Dominus:« Si vis perfectus esse, vade, vende quae habes, et da pauperibus.» Et iterum:« Omnis qui reliquerit patrem, aut matrem, aut uxorem, aut filios, aut agros, propter nomen meum, centuplum accipiet, et vitam aeternam possidebit.» Vos complevistis, et voluntate, et actione, quod Dominus dixerat:« Omnis ex vobis qui non renuntiat omnibus quae possidet, non potest meus esse discipulus.» Alii renuntiant voluntate, sicut ait David:« Divitiae si affluant, nolite cor apponere.» Vos autem ipsis renuntiavistis. Cum ergo exuti sitis et expediti a pondere, paratiores estis ad cursum peragendum, sicut ait Apostolus:« Omnis qui in agone contendit, ab omnibus se abstinet.» Vos autem estis in agone. Certe non coronabitur, nisi qui legitime certaverit. Est enim multiplex colluctatio fidelibus in hoc mundo; pugnat enim fidelis contra carnem, ut dictum est:« Caro concupiscit adversus spiritum.» Et iterum:« Video legem in membris meis, repugnantem legi mentis meae, et captivantem me in lege peccati.» Pugnat item fidelis contra impios. De quibus ait Dominus:« Eritis odio omnibus hominibus propter nomen meum. Si me persecuti sunt, et vos persequentur.» Et David:« Considerat peccator justum, et quaerit mortificare eum.» Habet tertium inimicum asperiorem et callidiorem, de quo ait Apostolus:« Non est nobis colluctatio adversus carnem et sanguinem, sed adversus principes et potestates, adversus rectores tenebrarum harum, contra spiritualia nequitiae in coelestibus,» id est contra spirituales nequitias in coelo, id est in aere conversantes. Primus hostis caro nocet, illicitos motus incitando. Secundus tyrannus[ supp. mundus], tribulationem inferendo. Tertius, id est diabolus, tentationes suggerendo. Primus vincendus est jejuniis, vigiliis et laboribus domando, sicut de se ait Apostolus:« Castigo corpus meum, et in servitutem redigo.» Et alibi:« Mortificate membra vestra quae sunt super terram,» 826 quia sumus debitores non carni, ut secundum carnem vivamus.« Qui in carne sunt, Deo placere non possunt.» Et si secundum carnem vixeritis, moriemini. Secundus vero vincendus est patiendo. Unde Dominus:« Nolite timere eos qui occidunt corpus, animam autem non possunt occidere.» Et alibi:« Diligite inimicos vestros; benefacite iis qui oderunt vos.» Et Apostolus:« Non vosmetipsos defendentes, charissimi; scriptum est enim: Mihi vindicta, et ego retribuam, dicit Dominus.» Si esurierit inimicus tuus, ciba illum; si sitit, potum da illi. Et Dominus:« Si quis percusserit te in dexteram maxillam, praebe ei et alteram.» Tertius repellendus est, suggestionibus[ ejus] non consentiendo; unde Apostolus:« Nolite locum dare diabolo,» sed gladio Spiritus sancti, id est verbo Dei, et auctoritatibus Scripturarum, destruite jacula ejus. Cum enim hostis dixerit: Exerce adulterium, respondeas econtrario, quia scriptum est:« Non moechaberis: non furtum facies, etc..» Ita singulis vitiis singula praecepta, auctoritate[ Scripturae] opponite. Quod et Dominus in sua tentatione nos docuit, qui singulis admonitionibus diaboli aliquid de Scripturae auctoritatibus objecit: diabolo enim praecipienti ut de lapidibus panes faceret, ait:« Non in solo pane vivit homo, sed in omni verbo quod procedit de ore Dei.» Iterum admonenti ut daret se praecipitem de pinnaculo templi, respondit:« Non tentabis Dominum Deum tuum.» Rursum suadenti ut se pronus adoret, objecit:« Scriptum est: Dominum Deum tuum adorabis, et illi soli servies.»

His igitur armis instruit nos Dominus, ut quoties insistunt tentationes, quaeramus a divinis sententiis defensiones, et quando tentatio diabolica incipiet oriri in mente, statim opprimamus illam, ne vertatur in delectationem;[ nam] si in delectationem vertatur, peccatum est; si obruatur statim, victoria est. Unde dictum est ad serpentem:« Mulier conteret caput tuum, et tu insidiaberis calcaneo ejus.» Caput serpentis, id est diaboli suggestio dicitur, quia est origo peccati. Calcaneus finem significat, quia ultima pars hominis est. Mulier conterit caput serpentis, quando fidelis anima orientem suggestionem exstinguit. Ipse insidiatur calcaneo, quando fini hominum tendit insidias; et si in fine potest hominem decipere, ducit ad perditionem. Nec solum Christus in defensione et remotione vitiorum sequendus est, sed etiam in exsecutione virtutum. Nulla enim virtus est quae non praecesserit in eo. Ait quippe 827:« Beati pauperes;» ipse autem pauper factus est, cum esset dives. Ait:« Beati mites;» ipse vero mitis est, qui de se ait:« Discite a me, quia mitis sum, et humilis corde.»--« Beati qui lugent;» ipse vero flevit super Jerusalem, et super Lazarum. Ait:« Beati qui esuriunt et sitiunt justitiam;» ipse vero de se ait:« Meus cibus est ut faciam voluntatem ejus qui misit me.»--« Beati misericordes;» ipse vero super latronem et Mariam peccatricem ductus est misericordia. Ait:« Beati mundo corde;» ipse vero ille est« qui peccatum non fecit, nec inventus est dolus in ore ejus.» Ait:« Beati pacifici;» ipse vero pro persecutoribus oravit, dicens:« Pater, ignosce illis; quia nesciunt quid faciunt;» et tanquam ovis ad occisionem ductus est. Ait:« Beati qui persecutionem patiuntur propter justitiam;» ipse vero passus est pro nobis,« nobis relinquens exemplum, ut sequamur vestigia ejus.» Itaque septem beatitudines completae sunt in eum. In istis omnibus potestis eum sequi, ut dicatis:« Ecce nos reliquimus omnia, et secuti sumus te.» Sed super omnia quatuor virtutes necessariae sunt huic ordini: Charitas, humilitas, obedientia, disciplina. Communicatio cibi charitatem designat. Vilitas vestimentorum humilitatem significat. Quod etiam invicem praelatis paretis, obedientiam. Quod magistrum habuistis. disciplinam. Charitas radix est omnium virtutum. Colligatio omnium fratrum, ubi est charitas et dilectio, ibi est sanctorum aggregatio.« Ecce quam bonum, et quam jucundum habitare fratres in unum.» Unde est jucunditas, nisi ex charitate? Haec est illa virtus quae dabit Christum cohabitatorem, sicut ipse ait:« Ubi sunt duo vel tres congregati in nomine meo, ibi sum ego in medio eorum.» Christus semper diligit unitatem suorum; unde ad Patrem oravit:« Pater, serva eos in nomine meo, quos dedisti mihi, ut sint unum sicut et nos.» Humilitas est servatrix omnium virtutum; superbia dissipatrix. Haec est illa virtus, quam Dominus exemplo ostendit et verbo, jugiter praedicando. Exemplo, cum pedes lavaret; verbo, cum ait:« Discite a me,» non mundum fabricare, aut mortuos suscitare, sed« quia mitis sum, et humilis corde.» O salutarem doctrinam! o fidelem magistrum! Noluit jubere quod ipse non faceret. Mors fuit de poculo superbiae propinata; vita de humilitate orta. Excelsus Dominus humilia respicit, diligendo; excelsa a longe cognoscit, reprobando, quia« qui se exaltat, humiliabitur, et qui se humiliat, exaltabitur.» Exaltatus est humilis publicanus, humiliatus est superbus Pharisaeus. Haec est illa virtus, quae commendavit 828 centurionem, dicentem:« Domine non sum dignus ut intres sub tectum meum.» Obedientia est incitatrix virtutis. Vicaria enim servitus ardorem dilectionis incendit; humilitate subserviendo, generat obedientiam. Sicut inobedientia primi hominis generavit mortem, ita obedientia secundi Adae generavit vitam; fuit enim obediens Patri usque ad mortem. De hac ait Samuel:« Melior est obedientia quam victimae.» Disciplina est emendatrix, quae non est vilipendenda. Ait enim David:« Apprehendite disciplinam, ne quando irascatur Dominus, et pereatis de via justa.» Iterum scriptum est:« Disciplinam qui abjicit, infelix est.» Et Salomon:« Fili, non neglexeris disciplinam Domini: ne defeceris, cum ab eo argueris; quem enim diligit Deus corrigit.» Itaque necessariae sunt hae quatuor virtutes, charitas radix, humilitas servatrix, obedientia incitatrix, disciplina emendatrix. Deus autem qui facit habitare unius moris in domo, confirmet et corroboret vos in omni virtute, et patientia, ut peracto cursu, gaudeatis perpetim cum eo, qui vivit et regnat in saecula saeculorum. Amen.