Reader

CXXVI [ De diversis XXXIX]. DE VERBO DEI PIE AUDIENDO, ET FIDUCIA IN DEUM HABENDA.

« Nemo mittit vinum novum in utres veteres, alioquin rumpet vinum novum utres, et ipsum effundetur, et utres peribunt; sed vinum novum in utres novos mitti debet.»

Dominus Jesus Christus, fratres charissimi, loquens hominibus, aliquando per similitudinem, aliquando per figuras, aliquando aperte verbum vitae seminavit. Hanc autem similitudinem contra illos protulit qui in immundis vasis praedicationis verbum recipiunt, et dulcedinem supernae gratiae effundunt. Vos enim, dilectissimi, cum verbum spirituale auditis, mundo corde recipere debetis. Audite enim quid Dominus in Evangelio ait: Nemo mittit, id est mittere debet vinum novum, id est novae legis gratiam, in utres veteres, id est in vasa peccati, quia si corruptione inveterata fuerint, vinum novum effunditur; quia« qui ex Deo est, verba Dei audit;» et Apostolus ait:« Homo malignus[ Vulg. animalis homo] non percipit ea quae Dei sunt.» Sed audite quae pernicies, quae poena sit non recipientibus verbum Dei. Sequitur enim: 836 Et utres peribunt; negligentibus enim verbum praedicationis, est ipsum verbum damnationis; unde Dominus in Evangelio:« Si non venissem, et locutus eis non fuissem, peccatum non haberent: nunc autem excusationem non habent de peccato suo.» Sed ut ait Apostolus:« Illis qui non acquiescunt veritati, ira et indignatio, et in omnem animam operantis malum.» Quare ergo, fratres, non apparet in vobis aliquod seminarium correctionis? Turba vero cogitationum saecularium vos impedit venire ad Christum. Vos estis similes paralytico, de quo dicitur in Evangelio:« Venerunt ad Jesum ferentes paralyticum, qui a quatuor portabatur; et cum non possent eum offerre Jesu prae turba, nudaverunt tectum ubi erat, et patefacientes submiserunt grabatum, in quo paralyticus jacebat; et cum vidisset Jesus fidem illorum, dixit paralytico: Fili, dimittuntur tibi peccata.» Deinde subjunxit:« Tolle grabatum tuum, et ambula.» Curatio haec paralytici salvationem designat animae, post diuturnas illecebras carnalis inertiae ad Christum suspirantis. Ministri vero qui portabant, doctores sunt Ecclesiae, qui praedicando, corrigendo, orando, peccatorem Deo offerunt et attrahunt. Qui bene quatuor fuisse leguntur, quia quatuor Evangelii libris omnis praedicationis virtus et sermo firmatur. Vel quatuor sunt virtutes, quibus ad promerendam sospitatem fiducia mentis erigitur, quae sunt prudentia, temperantia, justitia[ fortitudo,] quae desiderant paralyticum Christo offerre; sed turba cogitationum impediens aciem mentis, ne Christus videatur impedit; prava enim consuetudo mundi retardat. Sed cum ministri laborant ad salutem ducere, saecularia negotia conantur impedire. Sed quid faciunt portantes? Non in infimis exterius morantur, quia turbae tumultuantur; sed tectum domus, in qua Christus docet, ascendunt. Tectum illud sublimitatem Scripturae significat. Illam infirmo patefaciunt doctores, dum velamen obscuritatis exponendo subtrahunt. Nullus tam sicut per[ f. Nullus tamen, nisi per] documenta Scripturarum corrigi potest; unde Psalmista quaerens:« In quo corrigit[ adolescentior] viam suam?» subjungit:« In custodiendo sermones tuos.» Reserato itaque tecto aeger ante Jesum submittitur, quia ad notitiam Christi cum humilitate per Scripturae revelationem pervenitur. Quod autem cum grabato deponitur infirmus, significat quod ab homine in ista adhuc carne constituto Christus debet cognosci. Postquam vero ad Dei cognitionem perventum est, primo peccatorum vincula dissolvit, ut ostenderet animam non posse salvari, vel sanari, et 837 mundari a paralysi peccatorum, nisi Deus ex gratia misericordiae suae homini peccata dimittat. Intuendum sane quantum propria fides cujusque apud Deum valeat, ubi tantum valuit aliena. Ideo vero curaturus hominem a paralysi Dominus, prius peccata dimisit, quam corpus sanaret, ut ostenderet eum, ob nexum peccati, a tali dissolutione damnatum. Quandoque vero sunt causae, quare Dominus hominibus molestias ingerit; aliquando enim Dominus suos tribulari permittit, ut per patientiam, majorem coronam mercantur, ut Job. Aliquando ad custodiam virtutum, ne boni in superbiam extollantur, sicut Apostolus de se ait:« Ne magnitudo revelationum extollat me, datus est mihi stimulus carnis meae, angelus Satanae, qui me colaphizet.» Aliquando propter peccata sua homines patiuntur mala ad correctionem, sicut iste paralyticus, vel sicut David, qui propter uxorem Uriae persecutionem passus est a filio. Aliquando datur morbus alicui, ut per sanationem ejus, sive per Deum, sive per famulos ejus collatam, Deus glorificetur. Sicut ille qui natus est caecus, de quo dicitur in Evangelio:« Neque ipse peccavit, neque parentes ejus, sed ut manifestentur opera Dei in illo.» Aliquando ad inchoationem damnationis aeternae, ut in hac vita mala recipiunt, ut jam in praesenti[ f. ut qui in hac vita, mala perpetrarunt, jam in praesenti, etc.] poena eorum incipiat, et in futuro perduret. Hoc[ pertulit] Herodes, qui omnibus membris dissolutus est, et ita mortuus est.

Sequitur: Surge, tolle grabatum tuum, et ambula, et vade in domum tuam. Surgere de grabato, est animam a carnalibus desideriis levare. Grabatum tollere, est ipsam carnem per continentiae frena, a terra, id est a terrenis sublevare. Domum ire, est ad paradisum intrare, seu redire. Ideo, dilectissimi, hoc incoepi, ut turbam saecularium vanitatum, et impedientium cogitationum sciatis vobis obstare, ne ad Dominum possitis pervenire. Et sicut isti paralytico, ex infirmitate vitiorum, dissolutio membrorum contigit, ita propter peccata vestra adversitates contingunt. Pacem cupitis, nec pacem tenetis, quia intestina discordia generat vobis bella exteriora. Mentes vitiis turbatae, turbationes congerunt terrae. Sed sicut ait Dominus per Psalmistam:« Si populus meus audisset me, Israel si in viis meis ambulasset, pro nihilo forsitan inimicos eorum humiliassem.» Non enim potest haberi vera pax, nisi ab illo qui dixit:« Pacem meam do vobis, pacem relinquo vobis.» Orate igitur Dominum ut mittat auxilium de Sancto, quia qui ad eum confugit, ab hostibus eum defendit. Audite quantam misericordiam Dominus filiis Israel in Samaria obsessis 838 contulit, tempore Elisaei, et Joram regis Israel. Congregavit Benadad rex Syriae exercitum contra Joram regem Israel, et obsedit eum in Samaria. Facta est autem tanta fames in Samaria, quod cauda[ Vulg. caput] asini venderetur octoginta argenteis. Cumque rex transiret quadam die per murum, mulier quaedam exclamavit, dicens: Salva me, domine rex; qui ait: Non te salvat Dominus; unde te possum salvare? de area, vel de torculari? Quid tibi vis? Quae respondit: Ego et altera mulier fecimus pactum, ut hodie comederemus filium meum, et cras suum. Comedimus ergo meum, ipsa vero abscondit suum. Scidit ergo vestimenta sua rex, et iratus contra Elisaeum prophetam, quia non rogabat Dominum ut eos salvaret, et minatus, et machinatus est ei necem, praemittens ei nuntium. Elisaeus vero sedebat in domo sua cum senibus aliis, et cognoscens, ut propheta, machinationem regis, fecit obserari ostium. Rex autem veniens ait prophetae: Ecce tantum malum a Domino; quid amplius exspectabo a Domino? Dixit autem Elisaeus: Audite verbum Domini, haec dicit Dominus: In tempore hoc cras, modius similae uno statere erit, et duo modii hordei statere uno in porta Samariae. Respondens autem unus de ducibus super cujus manum rex incumbebat: Si Dominus etiam fecerit cataractas in coelo, nunquid poterit esse quod loqueris? Qui ait: Videbis oculis tuis, et inde non comedes. Hoc praedicto, quatuor leprosi Samariae, fame morientes, qui erant juxta introitum civitatis, dixerunt: Quid hic stamus? Eamus in castra hostium. Si pepercerint nobis, vivemus; si nos occiderint, quae cura, si morituri sumus hic! Surgentes igitur nocte venerunt ad castra Syriae, et, ut Dominus volebat, malum[ m. nullum] invenerunt, quia Dominus audiri quemdam sonum fecerat in castris Syriae circuitus equorum, et innumerabilium hominum, et putaverunt quod rex Israel audisset[ f. adduxisset] Aegyptios, et alios mercede conductos. Relinquentes igitur asinos, equos et divitias in castris,[ supp. fugerunt] cupientes salvare animas tantum. Ingressi sunt itaque leprosi castra, et comederunt, et biberunt, et multas divitias absconderunt rapientes. Venientes autem cum gaudio, nuntiaverunt civibus suis quae invenerant. Portarii vero currentes ad regem, retulerunt quae audierant. Rex vero timens fraudulentiam eorum, ne fugam simulantes, laterent in foveis, misit quinque viros super equos quinque, qui tantum supererant, ad explorandum. Quibus certificatis diripuerunt castra Syriae, invenientes innumerabilem pecuniam, et copiam tantae 839 annonae, quod modius similae fuit uno statere, et duo modii hordei similiter, juxta verbum prophetae. Porro rex ducem, de quo prophetaverat Elisaeus, constituit ad portam, et conculcavit eum turba; et impletum est quod dixerat propheta: Videbit oculus tuus, et inde non comedes. Ecce, fratres charissimi, quanta fiducia, quanta spes ponenda est in Domino.« Bonum est enim confidere in Domino.» Et iterum:« Beati qui timent Dominum.» Sperate ergo in Domino, ut dicatis cum Psalmista:« Domine Deus meus, in te speravi, salvum me fac ex omnibus persequentibus me, et libera me.» Cui honor in saecula saeculorum. Amen.