Reader

CXXXIV [ De diversis XLVII]. AD PASTORES. CONTRA SIMONIACOS.

« Audite hoc, sacerdotes; attendite, domus Israel; auscultate, domus regis, quia judicium Domini est; quoniam laqueus facti estis speculationi, et rete expansum super Thabor, et declinastis victimas in profundum.»

His verbis Osee propheta, cum redarguat omnes male viventes, maxime increpat domum regis, id est familiam Christi, scilicet clericos, sacerdotes et monachos, qui sunt specialis familia Christi, qui debent Christo regi specialius in sancta Ecclesia militare, quia sunt ecclesiasticis officiis deputati. His praecipue propheta judicium Domini comminatur, supponens causam judicii et damnationis eorum, dum dicit: Quoniam laqueus facti estis speculationi, et rete expansum super Thabor, et declinastis victimas in profundum. Sacerdotes male viventes, et splendorem sacerdotalis ordinis offuscantes, imo gloriam et dignitatem suam in ignominiam et opprobrium convertentes, facti sunt laqueus speculationi, quia cum sint dati speculatores domui Israel, et provisores sanctae Ecclesiae, subditos suos quibus debent ad salutem providere, quos debent verbo et exemplo a peccatis retrahere; ipsi invitant eos, et illaqueant ad peccandum; dando exempla peccandi; et dum in conspectu eorum male vivunt, faciunt eos in immunditiam flagitiorum, et crudelitatem facinorum corruere, et sic in laqueos diaboli devenire. Nam quomodo quilibet laicus, vel quilibet illitteratus mandata Dei revereatur, quem viderit a sacerdote contemni? Quomodo peccata horrescet, quae agnoverit a sacerdotibus et clericis irreverenter perpetrari? Quomodo laici abhorreant immunditiam carnis, cum audiant quosdam clericos, vel quosdam sacerdotes infamia fornicationis respersos? Quomodo laici servent humilitatem mentis, vel praetendant in habitu suo signa humilitatis, cum in clericis et sacerdotibus notaverint signa elationis et superbiae in indumentis, in calceamentis, in tonsura, in juramentis, in jocis alearum, in scurrilitatibus, in superfluitatibus, 861 in lascivis et jocosis sermonibus, in vultu, in gestu, in incessu, in habitu, et inanis gloriae appetitu? Quomodo laici declinent avaritiam, vel terrena contemnant, cum videant clericos, sacerdotes, et monachos, et abbates terrenis commodis inhiantes, temporalia lucra sectantes, et quasi neglectis coelestibus, quibus debent intendere, cupiditati terrenarum rerum modis omnibus incumbentes? His et aliis similibus male viventes quidam clerici, quidam monachi, quidam sacerdotes facti sunt laqueus speculationi, id est laicis, qui vitam illorum speculantes corrumpuntur exemplo, et illaqueantur illecebris vitiorum, et quasi exhortationem et doctrinam male vivendi accipiunt ab illis a quibus oportuerat eos ad bene vivendum verbis et operibus informari, et eos qui januas regni coelestis deberent suis precibus aperire, claudunt eas et sibi et aliis, dum nec ipsi intrant, nec alios sinunt introire, sicut dicit Dom. in Evang.:« Vae vobis, Scribae et Pharisaei, qui neque intratis, neque alios intrare permittitis.»

Alteram causam judicii et damnationis subdit propheta, cum dicit: Et rete expansum super Thabor. Thabor est mons Galilaeae, in quo venationes frequenter exercentur, et ad capiendas aves retia expanduntur. Thabor interpretatur veniens lumen. Per Thabor intelligitur Ecclesia, quae illuminatur a sole justitiae, et hujus saeculi noctem illuminat. Unde in Psalmo;« Thabor et Hermon in nomine tuo exsultabunt, tuum brachium cum potentia.» Super Thabor, id est sanctam Ecclesiam rete expanditur, dum hi qui in sancta Ecclesia praesident, ad decipiendos simplices, ad opprimendos pauperes machinantur, dolosa verba componunt, fallacias excogitant, fraudes innectunt, quibus aliorum jura subripiant; vel etiam simulant sanctitatem, ut ad ecclesiasticas dignitates ascendant. Haec omnia, fratres, in sancta Ecclesia( unde maxime dolendum est) videtis abundare. Jam fere omnes quasi venatores et aucupes, alii aliis laqueos deceptionis intendunt. Tertia causa est quam adjecit propheta, dicens: Et declinastis victimas in profundum. Victimae sunt sacra missarum solemnia, vel sacrae orationes, vel quaelibet ecclesiastica officia, vel etiam eleemosynae, jejunia, vigiliae, et quaecunque in sancta Ecclesia Domino offeruntur. Haec omnia declinant in profundum, qui exercent ea non pro coelestibus, quae sursum sunt, sed pro his quae habentur in imo, scilicet in terra, quae est infima elementorum; victimas in profundum declinant, qui de spiritualibus officiis temporalia commoda appetunt, vel laudes hominum, vel favores, 862 vel qui de gratia divinitus sibi collata, non Deo, sed hominibus placere desiderant; quorum ossa dissipantur, id est virtutes, quae debent esse ossa animae, destruuntur, quia vitiorum impugnationibus resistere non valent, et quidquid boni videntur habere amittunt; et dum quaerunt placere hominibus, Deo contemptibiles fiunt, sicut in Psalmo dicitur:« Dissipavit Dominus ossa eorum qui hominibus placent; confusi sunt quoniam Deus sprevit eos.» Pura enim intentione colendus est Deus. Serviendum est Deo propter ipsum. Ipse Deus magnum et incomparabile praemium est servitus sui[ f. servitutis suae]. Ideoque, fratres, servite ipsi propter ipsum, non propter temporale lucrum, vel gloriam saeculi. Haec fuit intentio Simonis Magi, qui voluit emere donum Spiritus sancti, ut inde consequeretur lucrum et gloriam saeculi. Bonum esset si desideraret Spiritum sanctum, ut sanctificaretur per eum, sed ab apostolis quaerebat Spiritum sanctum, non propter amorem Spiritus sancti, non propter studium sanctificationis, sed ut imponens manus aegrotis, majorem pecuniam lucraretur, et sic consequeretur lucrum et gloriam. Itaque videtis, fratres, ut hi qui sacros ordines accipiunt, vel qui ecclesiastica officia faciunt, ut lucrum et gloriam consequantur, accedunt ad imitationem Simonis, nec omnino liberi sunt a radicibus Simoniacae pravitatis. Hae enim sunt radices Simoniae velle temporalia lucra, et velle ab hominibus glorificari. Haec duo Simon Magus per dona spiritualia intendebat acquirere, et ideo non fuit dignus gratiam spiritualem quam credebat venalem, percipere. Sed cum muneribus suis quae offerebat reprobatus est, et aeternaliter damnatus, dicente Petro:« Pecunia tua tecum sit in perditione.» Vos autem perpendite quam detestabilis est Simonia, quam turpe et quam abominabile est Simoniacum esse, et inter haereticos deputari. Mementote quia vendentes et ementes ejecit Dominus de templo, illos scilicet qui domum orationis faciebant domum negotiationis. Hodie, fratres, domum Dei faciunt domum negotiationis, non solum qui pro sacris ordinibus largiuntur dona, vel accipiunt, sed et omnis qui commissa sibi ecclesiastica officia pro temporalibus exercet, et quicunque in Ecclesia Dei« quaerunt quae sua sunt, non quae Jesu Christi.» Omnes hi damnantur a Domino, et ejiciuntur de templo. Non dicimus[ tamen] quod debeatis recusare temporalia beneficia, si offerantur; sed dicimus quod non debetis celebrare divina officia, ea intentione ut temporalia expetantur, quia serviendum est Deo propter 863 ipsum Deum. Exercenda sunt divina servitia, non propter temporalium commodorum, sed propter exspectationem coelestium praemiorum, sicut dicit Dominus in Evangelio:« Primum quaerite regnum Dei et justitiam ejus, et haec omnia adjicientur vobis.» Itaque, fratres, terrena contemnite; mentes vestras ad coelestia sublevate, a scurrilitatibus et vanitatibus, a lasciviis et fallaciis, ab immunditia et inani gloria abstinete. Bona gerenda coram Deo et hominibus providete. Subditis vestris lucis exempla monstrate; praebete exemplum continentiae et castitatis, patientiae et humilitatis, misericordiae et mansuetudinis, ne efficiamini laqueus speculationi, mala exempla praebendo, ne expandatis rete super Thabor, minus cautos circumveniendo; ne declinetis victimas in profundum, de spiritualibus temporalia appetendo, ne judicium quod propheta minatus est, incurratis; sed potius bene viventes, et recte docentes subditos vestros pro vestris, et pro ipsorum meritis in summo judicio remunerationem aeternam, ut immarcessibilem coronam percipiatis; quam ipse praestare dignetur qui vivit et regnat trinus et unus Deus in saecula saeculorum. Amen.