Reader

LI. IN DIE PENTECOSTES SERMO PRIMUS.

« Verbo Domini coeli firmati sunt, et spiritu oris ejus, omnis virtus eorum.»

Scire debetis, fratres charissimi, quae et quanta sit solemnitas ista, et quare per omnes Ecclesias universaliter sit celebrata. Hodie in discipulos Spiritus sanctus descendit. Hodie corda eorum inflammando roboravit. Quales namque doctores sanctae Ecclesiae ante adventum Spiritus sancti fuerint scimus, et post adventum illius cujus fortitudinis facti sunt cognovimus. Certe ipse pastor Ecclesiae, cui traditae sunt claves regni coelorum, cui commissa erat custodia ovium, cui datus erat principatus apostolorum, quantae debilitatis, vel quantae fortitudinis ante adventum Spiritus sancti fuerit, in passione Christi non ignoramus. Nam cum dixit Petro ancilla ostiaria:« Nunquid ex discipulis es hominis istius?» Dixit ille:« Non sum.» Ecce una voce mulieris percussus, dum mori timuit, vitam negavit. Tunc Petrus negavit in terra, quem in eadem passione latro in cruce confessus est. Itaque fortior fuit latro quam signifer, fortior seditiosus quam Apostolus. Sed post resurrectionem, ut ait Psalmista: Verbo Domini coeli firmati sunt, et spiritu oris ejus omnis virtus eorum. Verbum Domini Filius est Patris, sicut scriptum est:« In principio erat Verbum, 483 et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum.» Quod ideo dicitur Verbum, quia sicut verbum est manifestatio intellectus latentis, ita Christus in mundum veniens fuit ostensio Patris, quem hominibus ignorantibus manifestavit, ut ipse loquens ad Patrem ait per Psalmistam:« Narrabo nomen tuum fratribus meis.» Et rursus in Evangelio:« Manifestavi nomen tuum hominibus quos dedisti mihi de mundo.» Coeli autem dicuntur apostoli, quia sicut coeli compluunt terram ut fructificet, sic apostoli irrigabant mentes aridas infidelium rore praedicationis. Et sicut Deus dicitur in coelis habitare, ita in mentibus apostolorum per gratiam spiritualem inhabitare dicitur, vel creditur, sicut scriptum est: Dies justorum, sedes sapientiae; est autem Christus sapientia Patris. Et alibi: Ecce ego vobiscum sum usque ad consummationem saeculi.» Hujusmodi coeli Verbo Domini, id est, post resurrectionem, Verbo Domini firmati sunt, id est corroborati, cum prius in fide debiles essent. Corroboravit increpando, corroboravit juvando: increpando, sicut scriptum est in Evangelio:« Novissime recumbentibus undecim discipulis, apparuit illis Jesus, et exprobravit incredulitatem illorum, et duritiam cordis, quia his qui viderant eum resurrexisse non crediderant.» Corroboravit juvando, quia insufflavit, et dixit eis:« Accipite Spiritum sanctum; quorum remiseritis peccata, remittuntur eis, et quorum retinueritis, retenta sunt.» Corroboravit et promittendo auxilia, cum diceret:« Non relinquam vos orphanos, veniam ad vos. Paracletus autem Spiritus sanctus, quem mittet Pater in nomine meo, ille vos docebit omnia, et suggeret vobis omnia quaecunque dixero vobis. Non turbetur cor vestrum, neque formidet.»

Audistis, fratres charissimi, quomodo Verbo Domini coeli firmati sunt. Placeat etiam audire quomodo Spiritu oris ejus omnis virtus eorum. Os Patris iterum Christus dicitur, quia per eum incarnatum mundo locutus est, sicut ipse ait in Evangelio:« Et sermonem quem audistis, non est meus, sed ejus qui misit me Patris.» Spiritus autem sanctus dicitur esse Patris et Filii, quia ab utroque procedit, et[ eum] uterque mittit. Mittit Pater, sicut scriptum est:« Spiritus sanctus quem mittet Pater in nomine meo, ille vos docebit omnia.» Et mittit Filius, ut ipse ait:« Si non abiero, Paracletus non veniet ad vos; si autem abiero, mittam eum ad vos.» Iste Paracletus, id est Consolator, adveniens hodie, secundum promissionem Filii in specie ignis, inflammavit corda eorum discipulorum, ut, cum prius potestatibus hujus mundi contraire non auderent, inspiratione Spiritus sancti severe omnibus resisterent. 484 Et haec est omnis virtus eorum, id est fortitudo apostolorum, Spiritu oris ejus, id est per Spiritum Filii Patris. Videte fortitudinem Petri, postquam repletus est Spiritu sancto, cum praedicarent apostoli verbum Dei in Jerusalem. Post adventum Spiritus sancti princeps sacerdotum, et omnes qui cum illo erant, repleti sunt zelo, et injecerunt manus in apostolos, et posuerunt eos in carcerem. Angelus autem Domini per noctem aperiens januas, eduxit eos. Exeuntes discipuli iterum in templo praedicaverunt. Princeps vero sacerdotum, evocato concilio miserunt ad carcerem, ut adducerentur. Reversi autem nuntii dixerunt: Carcerem clausum diligenter invenimus, et custodes stantes ad januas; aspicientes autem neminem vidimus intus. Quidam vero nuntiaverunt quia praedicabant in templo. Illi autem adducti sine vi, quia populum quem jam converterant, timebant. Tunc praecepit eis magistratus ne ulterius praedicarent in nomine Christi. Respondit autem Petrus:« Obedire oportet Deo magis quam hominibus.» Ecce Petrus, qui vocem mulierculae ante adventum Spiritus sancti expavit, post adventum ejus ipsi principi resistere non timuit. Sed considerandum est, fratres charissimi, quod Spiritus in specie columbae super Christum apparuit, et super apostolos in specie ignis descendit. Ideo in specie colombae[ super Christum] apparuit, quia, quamvis sit judex humani generis, tamen in mundum veniens, noluit se severum, sed mitem omnibus praebere. Noluit prius peccatores ferire, sed cum mansuetudine attrahere, quia mansuetudo per columbinam simplicitatem designatur. In igne venit in omnibus[ f. in hominibus], quia peccata nostra, quae Dominus prius per mansuetudinem toleravit, nos per zelum rectitudinis, ardore poenitentiae debemus cremare. Est alia ratio quare aliquando in columba, aliquando in igne se monstravit, quia quos repleverit, simplices et ardentes facit: simplices, malitia; ardentes, virtute et doctrina. Unde Dominus in Evangelio:« Estote prudentes sicut serpentes, et simplices sicut columbae.» Serpens enim astutum est animal, ut legitur de aspide, qui sapiens, et aspiciens incantatorem venientem, affigit unam aurem terrae, et aliam cauda sua obturat, ne vocem incantantis audiat. Itaque nec serpens sine columba, nec columba sine serpente in hominibus esse debent, quatenus et columbae simplicitatem astutia serpentis attendat, et serpentis astutiam simplicitas columbae reparet. Septem etiam virtutes in columba esse leguntur, quas spiritus in fidelibus generat. Columba enim super fluenta habitat, ut 485 viso accipitre mergat se ut evadat; meliora grana eligit, in vico[ f. in nido] alienos pullos nutrit, rostro non lacerat, felle caret, in cavernis nidificat, gemitum pro cantu habet. Ita sancti viri divinae Scripturae fluenta. quibus eorum corda rigantur, inhabitant, ut eorum monimentis[ seu monitis] incursus diaboli evadant. Meliora grana, id est meliores sententias, non haereticas, quibus pascantur, eligunt. Alienos pullos, id est homines a Deo prius alienos, ut filios doctrina sua nutriunt et exemplo. Non lacerant rostro, id est bonas[ Scripturarum] sententias errore haereticorum lacerando non pervertunt. In cavernis petrae nidificant, id est in plagis Christi, qui firma petra est, nillum ponunt, id est, fidem et refugium. Gemitum habent pro cantu, quia sicut alii in cantu delectantur, ita in gemitu et tribulatione sancti delectantur. Tali ergo consolatori cordis hospitia praeparemus, a vitiis mundemus, virtutibus ornemus, ut eum suscipere mereamur, qui vivit et regnat in saecula saeculorum. Amen.