Hymn 4 to Hermes
Choose a text
id="mobileReaderAuthor" class="mobile-reader-author" href="/authors/homeric-hymns" aria-label="More works by Homeric Hymns">
—
⋯
Original / primary: Perseus Grc2
1
1
Ἑρμῆν ὕμνει, Μοῦσα, Διὸς καὶ Μαιάδος υἱόν,
2
Κυλλήνης μεδέοντα καὶ Ἀρκαδίης πολυμήλου,
3
ἄγγελον ἀθανάτων ἐριούνιον, ὃν τέκε Μαῖα,
4
νύμφη ἐυπλόκαμος, Διὸς ἐν φιλότητι μιγεῖσα,
5
αἰδοίη· μακάρων δὲ θεῶν ἠλεύαθʼ ὅμιλον,
6
ἄντρον ἔσω ναίουσα παλίσκιον, ἔνθα Κρονίων
7
νύμφῃ ἐυπλοκάμῳ μισγέσκετο νυκτὸς ἀμολγῷ,
8
ὄφρα κατὰ γλυκὺς ὕπνος ἔχοι λευκώλενον Ἥρην,
9
λήθων ἀθανάτους τε θεοὺς θνητούς τʼ ἀνθρώπους.
10
ἀλλʼ ὅτε δὴ μεγάλοιο Διὸς νόος ἐξετελεῖτο,
11
τῇ δʼ ἤδη δέκατος μεὶς οὐρανῷ ἐστήρικτο,
12
εἴς τε φόως ἄγαγεν ἀρίσημά τε ἔργα τέτυκτο·
13
καὶ τότʼ ἐγείνατο παῖδα πολύτροπον, αἱμυλομήτην,
14
ληιστῆρʼ, ἐλατῆρα βοῶν, ἡγήτορʼ ὀνείρων,
15
νυκτὸς ὀπωπητῆρα, πυληδόκον, ὃς τάχʼ ἔμελλεν
16
ἀμφανέειν κλυτὰ ἔργα μετʼ ἀθανάτοισι θεοῖσιν.
17
ἠῷος γεγονὼς μέσῳ ἤματι ἐγκιθάριζεν,
18
ἑσπέριος βοῦς κλέψεν ἑκηβόλου Ἀπόλλωνος
19
τετράδι τῇ προτέρῃ, τῇ μιν τέκε πότνια Μαῖα.
20
ὃς καί, ἐπειδὴ μητρὸς ἀπʼ ἀθανάτων θόρε γυίων,
21
οὐκέτι δηρὸν ἔκειτο μένων ἱερῷ ἐνὶ λίκνῳ,
22
ἀλλʼ ὅ γʼ ἀναΐξας ζήτει βόας Ἀπόλλωνος
23
οὐδὸν ὑπερβαίνων ὑψηρεφέος ἄντροιο.
24
ἔνθα χέλυν εὑρὼν ἐκτήσατο μυρίον ὄλβον·
25
Ἑρμῆς τοι πρώτιστα χέλυν τεκτήνατʼ ἀοιδόν·
26
ἥ ῥά οἱ ἀντεβόλησεν ἐπʼ αὐλείῃσι θύρῃσι
27
βοσκομένη προπάροιθε δόμων ἐριθηλέα ποίην,
28
σαῦλα ποσὶν βαίνουσα· Διὸς δʼ ἐριούνιος υἱὸς
29
ἀθρήσας ἐγέλασσε καὶ αὐτίκα μῦθον ἔειπε·
30
30
σύμβολον ἤδη μοι μέγʼ ὀνήσιμον· οὐκ ὀνοτάζω.
31
χαῖρε, φυὴν ἐρόεσσα, χοροιτύπε, δαιτὸς ἑταίρη,
32
ἀσπασίη προφανεῖσα· πόθεν τόδε καλὸν ἄθυρμα
33
αἰόλον ὄστρακον ἕσσο χέλυς ὄρεσι ζώουσα;
34
ἀλλʼ οἴσω σʼ ἐς δῶμα λαβών· ὄφελός τι μοι ἔσσῃ,
35
οὐδʼ ἀποτιμήσω· σὺ δέ με πρώτιστον ὀνήσεις
36
οἴκοι βέλτερον εἶναι, ἐπεὶ βλαβερὸν τὸ θύρηφιν·
37
ἦ γὰρ ἐπηλυσίης πολυπήμονος ἔσσεαι ἔχμα
38
ζώουσʼ· ἢν δὲ θάνῃς, τότε κεν μάλα καλὸν ἀείδοις.
39
39
ὣς ἂρʼ ἔφη· καὶ χερσὶν ἅμʼ ἀμφοτέρῃσιν ἀείρας
40
ἂψ εἴσω κίε δῶμα φέρων ἐρατεινὸν ἄθυρμα.
41
ἔνθʼ ἀναπηρώσας γλυφάνῳ πολιοῖο σιδήρου
42
αἰῶνʼ ἐξετόρησεν ὀρεσκῴοιο χελώνης.
43
ὡς δʼ ὁπότʼ ὠκὺ νόημα διὰ στέρνοιο περήσῃ
44
ἀνέρος, ὅν τε θαμειαὶ ἐπιστρωφῶσι μέριμναι,
45
ἢ ὅτε δινηθῶσιν ἀπʼ ὀφθαλμῶν ἀμαρυγαί,
46
ὣς ἅμʼ ἔπος τε καὶ ἔργον ἐμήδετο κύδιμος Ἑρμῆς.
47
πῆξε δʼ ἄρʼ ἐν μέτροισι ταμὼν δόνακας καλάμοιο
48
πειρήνας διὰ νῶτα διὰ ῥινοῖο χελώνης.
49
ἀμφὶ δὲ δέρμα τάνυσσε βοὸς πραπίδεσσιν ἑῇσι
50
καὶ πήχεις ἐνέθηκʼ, ἐπὶ δὲ ζυγὸν ἤραρεν ἀμφοῖν,
51
ἑπτὰ δὲ θηλυτέρων ὀίων ἐτανύσσατο χορδάς.
52
αὐτὰρ ἐπεὶ δὴ τεῦξε, φέρων, ἐρατεινὸν ἄθυρμα,
53
πλήκτρῳ ἐπειρήτιζε κατὰ μέρος· ἣ δʼ ὑπὸ χειρὸς
54
σμερδαλέον κονάβησε· θεὸς δʼ ὑπὸ καλὸν ἄειδεν
55
ἐξ αὐτοσχεδίης πειρώμενος, ἠύτε κοῦροι
56
ἡβηταὶ θαλίῃσι παραιβόλα κερτομέουσιν,
57
ἀμφὶ Δία Κρονίδην καὶ Μαιάδα καλλιπέδιλον,
58
ὡς πάρος ὠρίζεσκον ἑταιρείῃ φιλότητι,
59
ἥν τʼ αὐτοῦ γενεὴν ὀνομακλυτὸν ἐξονομάζων·
60
ἀμφιπόλους τε γέραιρε καὶ ἀγλαὰ δώματα νύμφης
61
καὶ τρίποδας κατὰ οἶκον ἐπηετανούς τε λέβητας.
62
62
καὶ τὰ μὲν οὖν ἤειδε, τὰ δὲ φρεσὶν ἄλλα μενοίνα.
63
καὶ τὴν μὲν κατέθηκε φέρων ἱερῷ ἐνὶ λίκνῳ,
64
φόρμιγγα γλαφυρήν· ὃ δʼ ἄρα κρειῶν ἐρατίζων
65
ἆλτο κατὰ σκοπιὴν εὐώδεος ἐκ μεγάροιο
66
ὁρμαίνων δόλον αἰπὺν ἐνὶ φρεσίν, οἶά τε φῶτες
67
φηληταὶ διέπουσι μελαίνης νυκτὸς ἐν ὥρῃ.
68
68
ἠέλιος μὲν ἔδυνε κατὰ χθονὸς Ὠκεανόνδε
69
αὐτοῖσίν θʼ ἵπποισι καὶ ἅρμασιν· αὐτὰρ ἄρʼ Ἑρμῆς
70
Πιερίης ἀφίκανε θέων ὄρεα σκιόεντα,
71
ἔνθα θεῶν μακάρων βόες ἄμβροτοι αὖλιν ἔχεσκον
72
βοσκόμεναι λειμῶνας ἀκηρασίους, ἐρατεινούς.
73
τῶν τότε Μαιάδος υἱός, ἐύσκοπος Ἀργειφόντης,
74
πεντήκοντʼ ἀγέλης ἀπετάμνετο βοῦς ἐριμύκους.
75
πλανοδίας δʼ ἤλαυνε διὰ ψαμαθώδεα χῶρον
76
ἴχνιʼ ἀποστρέψας· δολίης δʼ οὐ λήθετο τέχνης
77
ἀντία ποιήσας ὁπλάς, τὰς πρόσθεν ὄπισθεν,
78
τὰς δʼ ὄπιθεν πρόσθεν· κατὰ δʼ ἔμπαλιν αὐτὸς ἔβαινε.
79
σάνδαλα δʼ αὐτίκα ῥιψὶν ἐπὶ ψαμάθοις ἁλίῃσιν,
80
ἄφραστʼ ἠδʼ ἀνόητα διέπλεκε, θαυματὰ ἔργα,
81
συμμίσγων μυρίκας καὶ μυρσινοειδέας ὄζους.
82
τῶν τότε συνδήσας νεοθηλέος ἄγκαλον ὕλης
83
ἀβλαβέως ὑπὸ ποσσὶν ἐδήσατο σάνδαλα κοῦφα
84
αὐτοῖσιν πετάλοισι τὰ κύδιμος Ἀργειφόντης
85
ἔσπασε Πιερίηθεν ὁδοιπορίην ἀλεγύνων,
86
οἷά τʼ ἐπειγόμενος δολιχὴν ὁδόν, αὐτοτροπήσας.†
87
87
τὸν δὲ γέρων ἐνόησε δέμων ἀνθοῦσαν ἀλωὴν
88
ἱέμενον πεδίονδε διʼ Ὀγχηστὸν λεχεποίην
89
τὸν πρότερος προσέφη Μαίης ἐρικυδέος υἱός·
90
90
ὦ γέρον, ὅστε φυτὰ σκάπτεις ἐπικαμπύλος ὤμους,
91
ἦ πολυοινήσεις, εὖτʼ ἂν τάδε πάντα φέρῃσι,
92
καί τε ἰδὼν μὴ ἰδὼν εἶναι καὶ κωφὸς ἀκούσας,
93
καὶ σιγᾶν ὅτε μή τι καταβλάπτῃ τὸ σὸν αὐτοῦ.
94
94
τόσσον φὰς συνέσευε βοῶν ἴφθιμα κάρηνα.
95
πολλὰ δʼ ὄρη σκιόεντα καὶ αὐλῶνας κελαδεινοὺς
96
καὶ πεδίʼ ἀνθεμόεντα διήλασε κύδιμος Ἑρμῆς.
97
ὀρφναίη δʼ ἐπίκουρος ἐπαύετο δαιμονίη νύξ,
98
ἡ πλείων, τάχα δʼ ὄρθρος ἐγίγνετο δημιοεργός·
99
ἣ δὲ νέον σκοπιὴν προσεβήσατο δῖα Σελήνη,
100
Πάλλαντος θυγάτηρ Μεγαμηδείδαο ἄνακτος.