Reader

CAP. LXVII.-- De Nativitate Domini.

In sancta nocte nativitatis Domini tria nocturna tria significant totius mundi tempora, id est tempus legis naturalis, tempus datae legis per Moysen, tempus gratiae. Tertia nocturna, quae recolit gratiam Novi Testamenti, habet antiphonam cum Alleluia, ut ipse invocatur. ut eo tempore cantatur, cum resurrectio Domini a fidelibus frequentatur, id est circa tempus matutinale. In primo nocturno lectiones, quae leguntur de propheta, significant tempus ante legem, quo patriarchae figuris praefiguraverunt Christi nativitatem. In secundo leguntur sermones, et est illud tempus sub lege, quo sanctae Scripturae praenuntiaverunt Christum nasciturum. In tertio Evangelia leguntur, et est tempus gratiae, quo ejus nativitas est suscepta ab Ecclesia. Ad tria prima responsoria canitur Gloria Patri, quia Trinitas a lege et prophetis et psalmis praenuntiata est hodie mundo manifestata. Responsoria morem illum sequuntur, quem frequentant domestici regales et imperiales quando conveniunt in regis praesentiam, unusquisque quod valet, offert regi. Diversa dona offerunt, sed animo regis aequaliter placere cupiunt: ita responsoria nunc Christum, nunc matrem ejus, laudes et gratias agunt. Novem lectiones et responsoria monent nos Deum benedicere, qui ad societatem novem ordinum angelorum venit perditum hominem recolligere.

Sicut in Nativitate per novem lectiones gratias agimus de Dei descensione usque ad nostram humiliationem, ita per eumdem numerum in festivitatibus sanctorum gratias referimus, quoniam illi digni sunt ascendere usque ad altitudinem coeli, in quo habitant angeli.

Missa Dominus dixit, et Evangelium Liber generationis, est illa hora quando natus est Christus. Te Deum laudamus et matutinae laudes quae sequuntur, est laus angelorum, qui eo nato Gloria in excelsis cecinerunt. Neuma dicitur mistus; illa neuma in mundi fabrica monstrat quod non potest verbis explicari: quomodo qui hodie natus est de Virgine fabricasset mundum et ornasset; et quomodo ipse sit lux et decus universae mundi fabricae. Neuma in versu Tanquam sponsus, signat quod processio Christi de utero Virginis nequit verbis enarrari: quae comparatur sponso procedenti de thalamo. Hoc neuma etiam in responsorio S. Joannis evangelistae canitur in verbo intellectus, propter excellentem intellectum sancti Joannis. Unde et in Gloria Patri cantatur, in qua Trinitas laudatur, quae solo intellectu conspiciatur.

Vespera Tecum principium magis pertinet ad festum nativitatis Domini quam praecedens. Similiter in omnibus festis sanctorum secunda vespera magis pertinet ad festum diem quam prior. Octavae Domini et aliorum sanctorum ideo celebrantur, quia in octava, id est in resurrectione, gloria eorum per Christum duplicatur.