Reader

INNOCENTII III ROMANI PONTIFICIS REGESTORUM SIVE EPISTOLARUM LIBER DECIMUS TERTIUS. PONTIFICATUS ANNO XIII, CHRISTI 1210. LIV. NICIENSI EPISCOPO, ET LIRINENSI CLAUSTRALI ET DE MOGENIS PRIORIBUS ANTIPOLITANAE DIOECESIS. Ut mulierem quamdam ad maritum suum redire cogant. (Laterani, VII Kal. Maii.)

Accedens olim ad apostolicam sedem R. de Fonte laicus sua nobis conquestione monstravit quod cum Rixendam filiam Benedicti de Grassa Antipolitanae dioecesis duxisset legitime in uxorem, et inter eos fuisset carnalis copula subsecuta, dictus B. in contrarium voluntate mutata, ipsum coram venerabili fratre nostro Antipolitano episcopo traxit in causam, dictam filiam asserens sibi coactam nupsisse. Cujus dictus episcopus favere cupiens voluntati, probationes ejusdem R. admittere recusavit, cum impetu proferens quod antedictae mulieri nubendi alii licentiam concedebat. A quo gravamine idem vir ad sedem apostolicam appellavit, praefatae inhibens mulieri ne alii viro se praesumeret copulare. Sed dictus pater eamdem filiam suam clam, non in facie Ecclesiae, nihilominus cuidam Bertrando nomine minus licite copulavit. Quare venerabili fratri nostro Vigintimiliensi episcopo et dilecto filio abbati Sancti Honorati et magistro R. rectori ecclesiae Sancti Michaelis Antipolitanae dioecesis dedimus in mandatis ut inquisita super praemissis diligentius veritate, quod canonicum esset statuere procurarent, facientes quod statuerent per censuram ecclesiasticam firmiter observari. Ad quorum ire praesentiam, sicut eorum transmissae nobis litterae continebant, pars mulieris saepius citata contempsit. Accedens tandem post multum temporis intervallum et asserens mandatum apostolicum per suppressionem veritatis obtentum, proposuit mulierem eamdem dicto R. cui coacta nupserat, minus legitime copulatam, nec intervenisse carnalem copulam inter eos, inficians et improbare contendens quod dictus Antipolitanus probationes ipsius R. admittere recusarit, et quod praecipitarit sententiam contra eum. Praefato igitur R. probationes super omnibus quae ad obtinendum mandatum nostrum dixerat offerente, ipsi testes receperunt hinc inde. Et quoniam ad multas dilationes quas dederant ad probandum, et ad unum peremptorium pars non venerat mulieris, cum vellent dicta testium publicare, procurator mulieris ipsius, qui venerat ad aliud peremptorium quod assignaverant, appellavit, litteras arguens falsitatis, et bullam volens astruere, quia punctus deerat, esse falsam. Cumque dicti judices appellationi ab eo interpositae detulissent, eamdem causam cum attestationibus receptis ad nos sufficienter remiserunt instructam, festum beati Lucae proximo praeteritum utrique parti terminum praefigentes, quo cum ipsis nostro se conspectui praesentarent Nos igitur auditis attestationibus ipsis et plenius intellectis, quia nobis constitit per easdem mulierem ipsam in dictum virum suum praestitisse consensum, discretioni vestrae per apostolica scripta praecipiendo mandamus quatenus eamdem, ut ad virum suum redeat et affectui ei adhaereat conjugali, patrem quoque ac matrem, ne consilium et auxilium ei praestent quo minus revertatur ad ipsum, monitione praemissa per censuram ecclesiasticam appellatione remota cogatis. Nullis litteris veritati et justitiae praejudicantibus a sede apostolica impetratis. Quod si non omnes, etc., tu, frater episcope, cum eorum altero, etc.

Datum Laterani, VII Kal. Maii, pontificatus nostri anno tertio decimo.