Reader

INNOCENTII III ROMANI PONTIFICIS REGESTORUM SIVE EPISTOLARUM LIBER DECIMUS SEXTUS. PONTIFICATUS ANNO XVI, CHRISTI 1213. XX. Litterae reginae Cypri de renuntiatione comitatuum Campaniae et Briae. (Anno 1234.)

Ego Aelidis Dei gratia regina Cypri notum facio universis tam praesentibus quam futuris quod ego dedi et do, quitavi et quito, cessi et cedo, concessi et concedo Theobaldo, comiti Campaniae et Briae palatino, et haeredibus suis quos habet et habiturus est ab ipso et uxore sua et uxoribus jam habitis vel habendis linea matrimoniali descendentibus perpetuo habendum et possidendum omne jus quodcunque habebam vel habueram vel habere poteram in comitatibus Campaniae et Briae et pertinentiis eorumdem in tota terra quam habuit, tenuit, seu possedit in proprietate, dominio, et feodis bonae memoriae Henricus avus meus, quondam comes Trecensis, si quod jus habebam vel habueram vel habere poteram in dictis comitatibus et pertinentiis eorumdem in terra jam dicta; ita quod de caetero nec ego nec haeredes mei in dictis comitatibus et pertinentiis eorumdem ac terra praedicta aliquid poterimus reclamare contra dictum comitem vel haeredes supradictos, sicut dictum est, ab ipso linea matrimoniali descendentes. Et me devestivi de omni jure, si quod habebam vel habueram in dictis comitatibus et pertinentiis eorumdem et terra jam dicta, in manu charissimi domini mei Ludovici Dei gratia regis Francorum illustris. Et haec omnia feci in mea propria et libera potestate constituta et spontanea voluntate, nullo timore, captione, violentia, vel compulsione alia inducta. Promisi etiam et promitto dicto comiti quod procurabo bona fide sine meo ponendo quod haeredes mei omnia quae continentur in charta ista laudabunt et approbabunt comiti supradicto et haeredibus ejus jam dictis, et juri suo, si quod habent in dictis comitatibus et pertinentiis eorumdem et jam dicta terra, renuntiabunt et quitabunt ac cedent dicto comiti et ejus haeredibus jam dictis; et haec facient coram aliquibus authenticis personis, quae dicto comiti litteras suas patentes dabunt omnia quae in charta ista exprimuntur continentes. Promisi et promitto etiam me rogaturam dominum papam et alias personas quas dictus comes, haeredes ejus, vel eorum mandatum mihi nominabunt, ut super dictis conventionibus sive promissionibus suas patentes litteras confirmatorias testimoniales conficiant et tradant comiti supradicto et haeredibus suis jam dictis. Suppono etiam me jurisdictioni praelatorum quorumcunque qui mihi a dicto comite vel haeredibus suis supradictis vel eorum mandato fuerint nominati, in quorum dioecesibus fuero vel terram habuero, petendo supplicando humiliter eisdem ut si contra praedictas conventiones sive promissiones vel aliquam earum aliquo tempore contingeret me venire, in personam meam excommunicationis et in terram meam interdicti sententias promulgarent et usque ad condignam satisfactionem easdem facerent inviolabiliter observari. Volo etiam et concedo quod me et haeredes meos ad restitutionem omnium damnorum et expensarum hujusmodi occasione factarum dicto comiti et haeredibus ejus supradictis compellant, cessionibus et conventionibus supradictis nihilominus in suo robore duraturis. Juravi etiam quod ante confectionem harum litterarum dictos comitatus vel alterum eorum vel etiam partem dictae terrae nemini dederam, vendideram, vel concesseram; excepto hoc quod promisi septingentas libratas terrae ante confectionem istarum litterarum quae non poterunt capi nec solvi in terra a dicto comite mihi assignata; nisi forte centum libratae terrae quas promisi et concessi Florentio de Villa militi per litteras meas sub certo modo, quae etiam ibidem non assignabuntur nisi jus domini regis ad hoc me compellat, et ego me defendam in causa quantumcunque potero bona fide. Nec jus, si quod ibi habebam vel habere poteram, vel actiones meas, si quas habebam, alicui concesseram, vel quocunque alio modo alienaveram; nec de caetero cedam vel alienabo jus vel actiones, si quas habebam vel habueram ante compositionem istam ad petendos dictos comitatus vel alterum eorum.

Praedicta omnia universa et singula juravi tactis sacrosanctis Evangeliis me servaturam et impleturam, et quod nullo tempore per me vel per alium contra non eam, et quod non procurabo quod ab hoc juramento absolvat, vel quod mihi aliquid jus petendum in supradictis restituatur, et quod si quod horum ab aliquo esset pro me impetratum per me vel per alium, non utar, et quod nec jamdictum comitem nec supradictos haeredes ipsius super praemissis per me vel per alium de caetero molestabo; sub eodem juramento renuntians litteris impetratis et impetrandis super praemissis, et omni privilegio et omni auxilio juris canonici et civilis. Propter cessiones autem, quitationes et conventiones et alia supradicta dedit mihi dictus comes quadraginta millia librarum Turonensium in pecunia numerata, et plene satisfecit mihi de dicta pecuniae summa. Dedit insuper mihi et assignavit duo millia libratarum terrae in terra plana in comitatibus Campaniae et Briae; in qua nec habebo fortericiam, nec potero facere, quam teneo et tenebo in allodio ad usus et consuetudines aliorum allodiorum Campaniae et Briae quandiu vixero. Post decessum autem meum haeres meus, si citra mare fuerit, homagium ligium inde faciet dicto comiti vel haeredi ejus. Si autem citra mare non venerit, dictus haeres requiret per nuntium suum et suas litteras patentes a comite Campaniae vel haerede ejus terram. Et tunc dictus comes vel haeres ejus sine dilatione remittet nuntium suum cum litteris suis patentibus, qui loco ejus recipiet homagium ligium a dicto haerede. Et dictus haeres nuntio comitis vel haeredis ejus faciet homagium ligium, quod recipiet nuntius nomine comitis. Et dabit dictus haeres dicto nuntio litteras suas patentes de facto homagio, et super hoc litteras testimoniales Templi vel Hospitalis vel patriarchae Hierosolymitani. Et haec debent fieri infra annum a morte mea vel haeredis mei qui dictam terram post me tenuerit; et simili modo in perpetuum fiet haerede meo vel eo qui terram tenuerit moriente, et simili modo comite seu haerede suo moriente. Mortuo autem eo qui dictam terram mihi assignatam tenuerit, si ultra mare decesserit, omnes proventus intermedii temporis per manum dicti comitis vel ejus haeredis reservabuntur, et successori meo, scilicet haeredi meo, restituentur. Si autem haeres meus infra annum non mitteret pro homagio faciendo, sicut praedictum est, proventus terrae essent dicti comitis vel haeredis usque ad factum homagium. Si autem per comitem vel haeredem ejus staret quominus ipsi fieret homagium infra annum, cum fuisset competenter requisitus, nihil haeredi meo deperiret, sed omnes proventus totius temporis intermedii haeredi meo salvi essent, et saisina terrae ballivo ejusdem haeredis mei traderetur. Nihilominus tamen cum ad haeredem meum dictus comes vel haeres ejus nuntium mitteret, ipsi nuntio homagium facere eo modo quo dictum est haeres meus teneretur. Insuper ballivus haeredis mei in terra dicta comiti jurabit fidelitatem se servaturum quandiu erit ballivus, et de dicta terra dicto comiti vel haeredi ejus competentia servitia se facturum quandiu haeres meus moram fecerit ultra mare. Sciendum autem est quod si dictus comes decederet sive haerede vel haeredibus de uxore vel uxoribus, sicut supra dictum est, propter ista quae in charta ista continentur mihi vel haeredi meo non minueretur jus vel augmentaretur in aliquo quin ego et haeres meus essemus in eodem puncto prosequendi jus nostrum, si quod haberemus, in quo eramus ante haec omnia supradicta, salvo doario Margaretae comitissae Campaniae uxoris dicti comitis, filiae domini Archambaudi de Borbon, quod tale est: Sparnacum, Virtutum, Sesannia, Cantumerula, Pontes, Nogentum, Meriacum, Peantium et castellaniae et pertinentiae, eorumdem locorum, Semonia et Barbona, salvis etiam pactionibus initis super maritagio dictae Margaretae pro triginta et sex millibus librarum Parisiensium in maritagio eidem Margaretae a dicto patre suo datis. Ita tamen quod de dicta pecunia data in maritagio nihil poterit capi in terra praedicta mihi assignata. Super praedictae terrae assignatione nec non quadraginta millium librarum satisfactione teneo me pro pagata, et confiteor me gratum meum recepisse, renuntians exceptioni terrae non assignatae et pecuniae non numeratae et omni privilegio et auxilio juris canonici et civilis et omni alii exceptioni quae posset objici contra factum hujusmodi vel praesens instrumentum et omni penitus suffragio quod mihi vel haeredibus meis posset in hoc facto prodesse et dicto comiti vel haeredi ejus obesse. Et sciendum quod post mortem meam dictus comes dictam terram teneret et retineret usque dum dictus haeres meus omnia supradicta laudasset et approbasset, si haeres meus requisitus nollet conventiones supradictas laudare et approbare. Facta vero sunt et dicta haec omnia praemissa in praesentia domini Ludovici Dei gratia regis Francorum illustris: quem rogavi et rogo ut super praemissis omnibus litteras suas patentes totam seriem istarum litterarum continentes et omnia supradicta confirmantes conficiat et tradat dicto comiti sigilli sui munimine roboratas, et quod faciat omnia supradicta in fendis suis et baronum Franciae tanquam dominus firmiter observari, et quod de caetero aliquem contra praedicta venientem non audiat, nec in regno suo ab aliquo audiri permittat. Item sciendum quod charissimus dominus meus Ludovicus, Dei gratia rex Francorum illustris, praedictum Theobaldum regem Navarrae, Campaniae et Briae comitem palatinum investivit de praedicto jure, de quo, ut continetur superius, me in manu ipsius devestivi secundum conventiones supradictas. In cujus rei testimonium praesentes litteras fieri volui sigilli mei munimine roboratas.

Actum anno gratiae 1234, mense Septembri.