Isidorus Hispalensis565-636
Etymologiae
Etym 18.5.19
Choose a text
More by Isidorus Hispalensis
—
8178 Etymol
18.5.1
LIBER DECIMUS SEPTIMUS. DE REBUS RUSTICIS. CAPUT V. De vitibus.
18.5.1
1. Vitis plantationem Noe primus instituit rudi adhuc saeculo. Apud Graecos autem inventorem vitis Liberum appellant. Unde et eum gentiles post mortem deum esse voluerunt.
18.5.2
2. Vitis dicta, quod vim habeat citius radicandi, Alii putant vites dictas, quod invicem se vittis innectant, vicinisque arboribus reptando religentur. Est enim earum natura flexilis, quia, quasi brachiis quibusdam, quidquid comprehenderint stringunt.
18.5.3
3. Labrusca est vitis agrestis, quae in terrae marginibus nascitur. Unde et labrusca dicta a labris et extremitatibus terrae.
18.5.4
4. Codex dictus, quasi caudeae. Sic enim et veteres clodum pro claudo dicebant.
18.5.5
5. 317 Sarmentum a serendo, quasi serimentum.
18.5.6
Malleolus est novellus palmes innatus prioris anni flagello, cognominatusque ob similitudinem rei: quod in ea parte quae deciditur ex veteri sarmento prominens, utrinque mallei speciem praebet.
18.5.7
6. Spadones sunt surculi fruge carentes, ex ipsa appellatione, quod sint inhabiles fructui, et sterilitate affecti.
18.5.8
7. Sagittam rustici vocant novissimam partem surculi, sive quia lougius recessit a matre, et quasi prosilit, seu quia acuminis tenuitate teli speciem praefert.
18.5.9
8. Summitates vitium et fruticum flagella nuncupantur, eo quod flatu agitentur.
18.5.10
9. Palmes vitis materia mollis, qui per novella brachia emissus fructum affert. Nam ideo rustici partem vitis palmitem dicunt. Palmes enim derivativum nomen est, quod nomen paragogum dicitur, quod a palma derivetur. Palma enim habet nomen prototypum, quod dicitur principale, ab eo quod ex se derivatum faciat.
18.5.11
10. Pampinus est folium, cujus subsidio vitis a frigore, vel ardore defenditur, atque adversus omnem injuriam munitur. Qui ideo alicubi intercisus est, ut et solem ad maturitatem fructus admittat, et umbram faciat. Et dictus pampinus, quod de palmite pendeat.
18.5.12
11. Capreoli dicti, quod capiant arbores, sunt enim cincinni, 318 sive uncinoli, quibus se innectere vites et suspendere solent arboribus, quo adminiculo freti palmites ventos ac turbines contemnere queant, et sine lapsu periculorum fructus suos sustineant, ac sese vaga proceritate diffundant.
18.5.13
12. Corymbi sunt annuli qui proxima quaeque ligant, et comprehendunt, ne longius laxati palmites ventorum flatibus dissipentur.
18.5.14
13. Uvae dictae, quod intrinsecus humore sunt plenae, succique et pinguedinis. Nam humidum est quod exterius humorem habet, uvidum quod interius.
18.5.15
14. Acina.....
18.5.16
Botrus . . . .
18.5.17
Racemus est botrionis pars, et botrio Graecum est.
18.5.18
15. Suburbanae uvae quaedam dicuntur, quia fructus earum ad escam velut pomum in urbibus venditur. Commendat enim eas et species et saporis jucunditas, ex quibus sunt praecoquae, duracinae, purpureae, dactyli, Rhodiae, Lybicae, cerauniae, stephanitae, tripedaniae, unciariae, cidonitae. Durabiles autem per totam hiemen Venuculae et Numisianae.
18.5.19
16. Praecoquae vocatae, quod cito maturescant, et ante omnes sole coquantur. Has lageos dicunt, quod currant ad maturitatem velociter, ut lepus. 319
18.5.20
17. Purpureae, a colore dicuntur.
18.5.21
Dactyli, a longitudine.
18.5.22
Rhodiae, et Lybicae, a regionibus nuncupatae sunt.
18.5.23
Cerauniae vero, quod rubeant, velut ignis.
18.5.24
Stephanitae, a rotunditate.
18.5.25
Unciariae, a magnitudine.
18.5.26
18. Genera autem uvarum quae vino deserviunt plurima. Ex quibus aminea dicta, quasi sine minio, id est, sine rubore. Album enim vinum reddit, quae cum sit unius nominis, non unam speciem reddit. Amineae duae geminae, ab eo dictae quod duplices uvas mittant.
18.5.27
Aminea lanata, quia plus omnibus lanescit lanugine.
18.5.28
Rubeliana dicta, quia ejus materia rubet.
18.5.29
19. Faecinia minuti acini et durae cutis uvas habet, nobilitate amineam sequitur, fecunditate praecedit. Quam proinde faeciniam vocat, quod plus quam caeterae faecis afferat.
18.5.30
20. Apianae vinum dulce faciunt, quas nisi cito legas, pluviis, et ventis, et maxime apibus infestantur, quarum depraedatione Apianae cognominatae sunt. 320
18.5.31
21. Balanitae a magnitudine nomen sumpserunt, βάλανον enim Graeci glandem vocant.
18.5.32
22. Biturica a regione nomen sortita est, turbines, et pluvias, et calores fortissime sustinens, nec in macra terra deficiens, hujus meriti et basilisca est.
18.5.34
23. Argitis Graecula vitis, generis albi, fertilis.
18.5.35
Visula materiam et brevem, et latum folium mittens, cujus fructum nisi primo tempore colligas, aut ad terram decidet, aut humore putrescet.
18.5.36
24. Inerticula nigra est, quam Graeci amethyston vocant, boni vini, et lenis, a quo etiam nomen traxit, quod iners in tentandis nervis habeatur, quamvis gustui non sit hebes.
18.5.37
25. Mareoticae a regione Aegypti Mareotis dictae, unde prius venerunt; sunt enim et albae et nigrae.
18.5.38
26. Helvolae, quas quidam varias appellant, neque purpureae, 321 neque nigrae; ab helvo colore ita dictae, subalbi tamen musti. Helvum enim est nigrum candidumque colore. Nam helvum, nec album, nec nigrum est.
18.5.40
27. Tertius locus vitium quae sola fecunditate commendantur, abundantia copiosa, multumque vini fluens.
18.5.41
28. Vitiscionia uvas grandes magis quam multas habet; nomen autem inde hoc sumens, quod multum vini fluat.
18.5.42
Syriaca, vel quia de Syria allata, vel quia nigra est.
18.5.43
29. Multa autem genera vitium sunt, quae tamen mutatione loci et qualitatem et nomen amittunt.
18.5.45
30. Vitibus inter caetera magis ista conveniunt, oblaqueatio, putatio, propaginatio, fossio.
18.5.46
31. Oblaqueare est circa codicem terram aperire, et velut lacus efficere. Hoc aliqui excodicare appellant.
18.5.47
32. Putare est virgam ex vite supervacuam resecare, cujus flagellis luxuriat. Putare enim dicitur purgare, id est, amputare.
18.5.48
33. TRADUCERE, transducere. PROPAGINARE vero flagellum vitis terrae submersum sternere, et quasi porro pangere. Hic propagines 322 a propagare, id est, protendere, dicuntur.
18.5.49
Fodere vero est foveam facere, quasi fovere
Variation units
Dual references show Vulgate ↔ LXX loci for each oracle block. Selected-witness order follows the left compare column (or primary version).