Isidorus Hispalensis565-636
Etymologiae
Etym 20.24.8
Choose a text
More by Isidorus Hispalensis
—
8178 Etymol
20.24.1
LIBER DECIMUS NONUS DE NAVIBUS, AEDIFICIIS ET VESTIBUS. CAPUT XXIV. De palliis virorum.
20.24.1
1. Pallium est quo ministrantium scapulae conteguntur, ut dum ministrant expediti discurrant. Plautus: Si quid facturus es, appende in humeris pallium, Et pergat, quantum valet, tuorum pedum pernicitas. Dictum autem pallium a pellibus, quia prius super indumenta pellicia veteres utebantur, quasi pellea, sive a palla per derivationem.
20.24.2
456 2. Chlamys est quae ex una parte induitur, neque consuitur, sed fibula infrenatur. Hinc et Graece nomen accepit.
20.24.3
3. Toga dicta, quod velamento sui corpus tegat, atque operiat. Est autem pallium purum forma rotunda effusiore, et quasi inundante sinu, et sub dextro veniens supra humerum sinistrum ponitur, cujus similitudinem in operimentis simulacrorum, vel picturarum aspicimus, easque statuas togatas vocamus.
20.24.4
4. Toga autem Romani in pace utebantur, belli autem tempore paludamentis. Mensura togae justa, si sex ulnas habeat.
20.24.5
5. Toga palmata dicebatur quam merebantur ii qui reportabant de hostibus palmas. Ipsa vocabatur et toga picta, eo quod victorias cum palmis intextas haberet.
20.24.6
6. Toga candida, eademque cretata, in qua candidati, id est, magistratum petentes ambiebant, addita creta, quo candidior, insigniorque esset. Cicero orationem, quam habuit contra competitores in toga candida inscripsit.
20.24.7
7. Cinctus Gabinus est, cum ita imponitur toga, ut togae lacinia, quae postsecus rejicitur, attrahitur ad pectus, ita ut ex utroque latere ex humeris picturae pendeant, ut sacerdotes gentilium faciebant, aut cingebantur praetores.
20.24.8
8. Trabea erat togae species ex purpura et cocco, qua operti 457 Romanorum reges initio procedebant. Hanc primum Romulus adinvenisse perhibetur, ad discretionem regii habitus. Trabea autem dicta, quod in majori gloria hominem transbearet, hoc est, ultra et in posterum ampliori dignitate honoris beatum faceret.
20.24.9
9. Paludamentum erat insigne pallium imperatorum cocco, purpuraque et auro distinctum. De quo Sallustius: Togam, inquit, paludamento mutavit. Erat enim pallium bellicum, dictum, ut quibusdam videtur, quod eo indutus palam faceret imperator bellum futurum.
20.24.10
10. Circumtextum est quod Graece κύκλας dicitur, de quo Virgilius. Et circumtextum croceo velamen acantho. Circumtextum autem dictum, quia est rotundum pallium.
20.24.11
11. Diplois, Graecum nomen, ab eo quod sit duplex amictus. Horatius: Contra quem duplici panno patientia velat.
20.24.12
12. Est autem vestis militaris, cujus usus Gallicis primum expeditionibus coepit e praeda hostili. De quo vox illa senatus: Togis depositis, Quirites,( ite) ad saga. 458
20.24.13
13. Sagum autem Gallicum nomen est; dictum autem sagum quadrum, eo quod apud eos primum quadratus, vel quadruplex esset.
20.24.14
14. Paenula est pallium cum fimbriis longis.
20.24.15
Lacerna pallium fimbriatum, quo olim soli milites utebantur. Unde et in distinguenda castrensi urbanaque turba hos togatos, illos lacernatos vocabant. Inde autem lacernae, quasi amputatis capitibus fimbriarum, neque ita laxis, ut sunt paenularum.
20.24.16
15. Mantum Hispani vocant, quod manus tegat tantum. Est enim breve amictum.
20.24.17
16. Praetexta puerile pallium est, quo usque ad sedecim annos pueri nobiles sub disciplinae cultu utebantur. Unde et praetextati pueri appellati sunt. Dicta autem praetexta, quia praetexebatur ei latior purpura.
20.24.18
7. Casula est vestis cucullata, dicta per diminutionem a casa, quod totum hominem tegat, quasi minor casa. Unde et cuculla, quasi minor cella; sic et Graeci Planetas dictos volunt, quia oris 459 errantibus evagantur. Unde et stellae planetae, id est, vagae, eo quod vago sui errore motuque discurrunt.
20.24.19
18. Birrus a Graeco vocabulum trahit; illi enim birrum bibrum dicunt.
20.24.20
19. Melotes, quae etiam pera vocatur, pellis est caprina, a collo pendens, praecincta usque ad lumbos. Est autem habitus proprie necessarius ad operis exercitium. Fiebat autem prius, ut quidam aestimant, de pelliculis melonum. Unde et melotae vocatae sunt.
20.24.22
20. Fimbriae vocatae.....
20.24.23
Orae vestimentorum, hoc est, fines, ex Graeco vocabulum trahentes. Graeci enim terminum ὅρον vocant.
Variation units
Dual references show Vulgate ↔ LXX loci for each oracle block. Selected-witness order follows the left compare column (or primary version).