Isidorus Hispalensis565-636
Etymologiae
Etym 3.28.9
Choose a text
More by Isidorus Hispalensis
—
8178 Etymol
3.28.1
LIBER SECUNDUS, DE RHETORICA ET DIALECTICA. CAPUT XXVIII. De syllogismis dialecticis.
3.28.1
1. Sequuntur dehinc dialectici syllogismi, ubi totius ejus artis utilitas et virtus ostenditur, quorum conclusio plurimum lectorem adjuvat ad veritatem investigandam, tantum ut absit ille error decipiendi adversarium per sophismata falsarum conclusionum.
3.28.2
2. Formulae categoricorum, id est, praedicativorum syllogismorum sunt tres.
3.28.3
Primae formulae modi sunt novem.
3.28.4
3. Primus modus est qui conducit, id est, qui colligit ex universalibus 108 dedicativis dedicativum universale directim, ut: Omne justum honestum, omne honestum bonum, omne igitur justum bonum.
3.28.5
4. Secundus modus est qui conducit ex universalibus dedicativis et abdicativis abdicativum universale directim, ut: Omne justum honestum, nullum honestum turpe, nullum igitur justum turpe.
3.28.6
5. Tertius modus est qui conducit ex dedicativis particulari et universali dedicativum particulare directim, ut: Quoddam justum honestum, omne honestum utile, quoddam igitur justum utile.
3.28.7
6. Quartus modus est qui conducit ex particular dedicativa et universali abdicativa abdicativum particulare directim, ut: Quoddam honestum justum, nullum honestum turpe, quoddam igitur justum non est turpe.
3.28.8
7. Quintus modus est qui conducit ex universalibus dedicativis particulare dedicativum per reflexionem, ut: Omne justum honestum, omne honestum bonum, quoddam igitur bonum justum.
3.28.9
8. Sextus modus est qui conducit ex universali dedicativa et universali abdicativa abdicativum universale per reflexionem, ut: Omne justum honestum, nullum honestum turpe, nullum igitur turpe justum.
3.28.10
9. Septimus modus est qui conducit ex particulari et universali dedicativis dedicativum particulare per reflexionem, ut: Quoddam justum honestum, omne honestum utile, quoddam igitur utile justum.
3.28.11
10. Octavus modus est qui conducit ex universalibus abdicativo et dedicativo particulare abdicativum per reflexionem, ut: Nullum turpe honestum, omne honestum justum, quoddam igitur turpe non est justum.
3.28.12
11. Nonus modus est qui conducit ex universali abdicativo et particulari dedicativo abdicativum particulare per reflexionem, ut: Nullum turpe honestum, quoddam honestum justum, quoddam igitur justum non est turpe.
3.28.13
12. Formulae secundae modi sunt quatuor.
3.28.14
Primus modus est qui conducit ex universalibus dedicativo et abdicativo abdicativum universale directim, ut: Omne justum honestum, nullum turpe honestum, nullum igitur justum turpe.
3.28.15
13. Secundus modus est qui conducit ex universalibus abdicativo 109 et dedicativo abdicativum universale directim, ut: Nullum turpe honestum, omne justum honestum, nullum igitur turpe justum.
3.28.16
14. Tertius modus est qui conducit ex particulari dedicativo et universali abdicativo particulare abdicativum directim, ut: Quoddam justum honestum, nullum turpe honestum, quoddam igitur justum non est turpe.
3.28.17
15. Quartus modus est qui conducit ex particulari abdicativo et universali dedicativo abdicativum particulare directim, ut: Quoddam justum non est turpe, omne malum turpe, quoddam igitur justum non est malum.
3.28.18
16. Formulae tertiae modi sunt sex.
3.28.19
Primus modus, qui conducit ex dedicativis universalibus dedicativum particulare, tam directim quam reflexim, ut: Omne justum honestum, omne justum bonum, quoddam igitur honestum bonum, vel sic, quoddam igitur bonum honestum.
3.28.20
17. Secundus modus est qui conducit ex dedicativis particulari et universali dedicativum particulare directim, ut: Quoddam justum honestum, omne justum bonum, quoddam igitur honestum bonum.
3.28.21
18. Tertius modus est qui conducit ex dedicativis universali et particulari dedicativum particulare directim, ut: Omne justum honestum, quoddam justum bonum, quoddam igitur bonum honestum.
3.28.22
19. Quartus modus est qui conducit ex universalibus dedicativa et abdicativa abdicativum particulare directim, ut: Omne justum honestum, nullum justum malum, quoddam igitur honestum non est malum.
3.28.23
20. Quintus modus est qui conducit ex dedicativo particulari et abdicativo universali abdicativum particulare directim, ut: Quoddam justum honestum, nullum justum malum, quoddam igitur honestum non est malum.
3.28.24
21. Sextus modus est qui conducit ex dedicativo universali et abdicativo particulari abdicativum particulare directim, ut: Omne justum honestum, quoddam justum non est malum, quoddam igitur honestum non est malum.
3.28.25
22. Has formulas categoricorum syllogismorum qui plene nosse desiderat, librum legat qui inscribitur Perihermenias Apuleii, et quae subtilius sunt tractata cognoscet. Distincta enim atque considerata 110 ad magnas intelligentiae vias lectorem, praestante Domino, utiliter introducunt. Nunc ad hypotheticos syllogismos ordine sequenti veniamus.
3.28.26
23. Modi syllogismorum hypotheticorum, qui fiunt cum aliqua conclusione, sunt septem.
3.28.27
Primus modus est: Si dies est, lucet; est autem dies, lucet igitur.
3.28.28
Secundus modus est: Si dies est, lucet; non autem lucet, non est igitur dies.
3.28.29
Tertius modus est ita: Non et dies est, et non lucet; atqui dies est, lucet igitur.
3.28.30
24. Quartus modus est ita: Aut dies est, aut nox; atqui dies est, nox igitur non est.
3.28.31
Quintus modus est ita: Aut dies est, aut nox; atqui nox non est, dies igitur est.
3.28.32
Sextus modus est ita: Non, et dies est, et nox; dies autem est, nox igitur non est.
3.28.33
25. Septimus modus est ita: Non est dies et nox; atqui nox non est, dies igitur est. Modos autem syllogismorum hypotheticorum si quis plenius nosse desiderat, librum legat Marii Victorini, qui inscribitur De syllogismis hypotheticis.
3.28.34
26. Hinc ad dialecticas definitionum species accedamus, quae tanta dignitate praecellunt, ut possint jure dici orationum apertae manifestationes, et quaedam indicia dictionum.
Variation units
Dual references show Vulgate ↔ LXX loci for each oracle block. Selected-witness order follows the left compare column (or primary version).