Quaestiones in Veterum Testamentum
Choose a text
id="mobileReaderAuthor" class="mobile-reader-author" href="/authors/isidorus-hispalensis565-636" aria-label="More works by Isidorus Hispalensis">
—
⋯
Original / primary: 21433 Quinvet
6.1.1
IN JOSUE. CAPUT PRIMUM. De morte Moysi et principatu Jesu Nave.
6.1.1
1. Post mortem Moysi loquitur Dominus ad Josue, dicens: Moyses servus meus mortuus est, surge, et transi Jordanem, tu et omnis populus, in terram quam ego dabo filiis Israel.
6.1.2
2. Defunctus est ergo Moyses, defuncta est lex, legalia praecepta jam cessant, et obtinet Jesus, id est Salvator Christus Filius Dei, principatum: introducit populum in terram de qua dicit Dominus: Beati mites, quoniam ipsi possidebunt terram.
6.2.1
IN JOSUE. CAPUT II. De duobus exploratoribus et Raab meretrice.
6.2.1
1. Iste Jesus filius Nun mittit duos exploratores ad Jericho urbem, qui suscipiuntur a meretrice Raab. Jesus iste dux populi in semetipso Dominum Jesum Christum et vocabulo ostendit et facto. Jericho autem civitas mundus iste est, ad quem Dominus Jesus Christus ad perscrutandos mores hominum duo Testamenta direxit.
6.2.2
2. Nam in eum, ut credentium fidem, aut rebellium pervicaciam plenius comprobaret, ante adventum judicii sui, quasi exploratores duos, 478 legem et Evangelium destinavit. Raab vero typum tenet Ecclesiae, quae de extraneis atque alienis gentibus congregata est, quae antea vivens in desideriis carnis, fornicabatur in idolis. De talibus ait Dominus quod praecedent vos in regno coelorum..
6.2.3
3. Haec igitur Testamenta Domini sola suscepit, et eadem fideliter conservat, inimicis omnino non tradidit, ipsa potius periclitari optans, dummodo illaesa ac salva servaret. Haec casurum mundum, sicut illam civitatem, firmiter credidit. Haec pro se ac suorum omnium salute pactum cum Testamentis Domini fecit. Haec in domo sua coccum, id est, sanguinis signum posuit. Extra hanc si quis inventus fuerit, ruinam saeculi atque incendium mundi nulla ratione vitabit.
6.3.1
IN JOSUE. CAPUT III. De transitu Arcae et divisione Jordanis.
6.3.1
1. Transit deinde populus cum arca Testamenti trans Jordanem. Sed quid sibi vult quod Jordanem eadem arca transeunte, per sacerdotes et Levitas deducitur turba, sicque, stante aqua fluminis in cumulum, Dei populus iter incedit innoxium? Haec omnia implentur in Ecclesiae populis mystica operatione.
6.3.2
2. Dum enim quis ad baptismi venerit fontem, et consistente sacerdotali et levitico ordine initiatus fuerit mysticis sacramentis, tunc sacerdotum ministeriis per baptismum, quasi per Jordanis fluenta ingreditur, et terram coelestis repromissionis adipiscitur.
6.3.3
3. Quod vero pars aquarum fluminis retro resilivit perseverans in dulcedine, pars vero in amarum maris gurgitem defluit, haec figura baptizatorum varietatem designat, quia omnes qui baptizantur, partim quidem ex ipsis acceptam gratiae coelestis dulcedinem custodiunt, partim vero in peccatorum amaritudinem convertuntur.
6.3.4
4. Quod vero sacerdotalis ordo et leviticus iter ostendit populo Dei, magisterium sacerdotale monstratur. Ipsi enim et docent populum exire de Aegypto, id est, de erroribus mundi, et 479 transire per eremum vastam, id est, per saeculi tentationes. Quod vero sacerdotalis et Leviticus ordo assistit arcae Testamenti, in qua lex portatur, sine dubio, ut ipsi illuminent populum.
6.4.1
IN JOSUE. CAPUT IV. De duabus semis tribubus praecedentibus.
6.4.1
1. Duae semis tribus, quae trans Jordanem a Moyse acceperant terram, relictis mulieribus et infantibus, cum fratribus transeuntes, praebebant illis pugnandi auxilium, usquequo et ipsi consequerentur haereditatem. Isti, qui per Moysen accipiunt haereditatem trans Jordanem, et cum fratribus suis armati et praecincti incedunt, illi hoc loco intelliguntur, qui primum per Moysen haereditate legis potiti sunt, unde et primogeniti omnes esse memorantur.
6.4.2
2. Ruben quippe primogenitus Jacob est ex Lia, Gad primogenitus ejusdem de Zelpha, Manasses primogenitus est Joseph, de Aegyptia filia sacerdotis Putipharis. In his ergo primogenitis figuraliter illi ex priori populo designantur, qui per legem placuerunt Deo, quique non requiescunt, sed expediti ad auxilium fratrum suorum consurgunt. Laborantibus enim nobis in agone hujus vitae atque habentibus certamen adversus contrarias potestates, veniunt in auxilium nobis illi qui ante adventum Christi per legem justificati sunt.
6.4.3
3. Videmus enim Isaiam, Jeremiam, accinctos expeditosque ad auxilium nostrum, de voluminum suorum jaculis cordis nostri acerrimos hostes vulnerantes. Accingitur et Daniel ad auxilium nostrum, cum nos de regno Christi et de Antichristi futura fraude instruit atque praemonet.
6.4.4
4. Adest et Ezechiel, sacramenta nobis coelestia in quadriformibus rotarum circulis signans. Ducit et Osee bissenas agminis turmas, et praecedunt nos succinctis lumbis in veritate, quam praedicant ad auxilium nostrum. Isti ergo viri fortes pugnant nobiscum, quousque coelestis repromissionis patriam consequamur. 480
6.5
IN JOSUE. CAPUT V. De duodecim lapidibus.
6.5
1. Transeuntes itaque filii Israel Jordanem, sustulerunt de medio fluminis duodecim lapides, quos pro testimonio posuerunt in loco secundae circumcisionis, ad significandum nobis ut, dum de lavacro consurgimus, apostolicae vitae exempla firmissima nobiscum gestare debeamus, quorum semper testimonium ad imitamenta virtutum contueamur.
6.6.1
IN JOSUE. CAPUT VI. De circumcisione secunda
6.6.1
1. Post Jordanis autem transitum venit Jesus in Galgala, ibique jubetur facere sibi cultros lapideos, et circumcidere secundo filios Israel. Percunctemur de Judaeis, quomodo potest secundo quis circumcidi circumcisione carnali? Semel enim circumcisus ultra non habet quod secundo possit auferri.
6.6.2
2. A nobis autem, quibus lex Christi spiritualis est, convenienter ista solvuntur. Dicimus enim circumcisionem primam fuisse per legem in Aegypto. Sed si a lege transeat quis per baptisma Jordanis ad Evangelium, tunc accipit secundam circumcisionem spiritualem per petram, qui est Christus. Sicque tali circumcisione purgatus caret Aegypti opprobrio, id est, illecebra corporalium vitiorum.
6.6.4
3. Nomen autem loci Galgala, quod interpretatur revelatio, ostendit, dum in praeputio infidelitatis ambulaverit quisque per hujus vitae desertum, oculos ei esse caecatos. Videamus et consequentia. Post Evangelii enim circumcisionem statim in loco revelationis pascha celebratur, immolaturque Agnus ille pro mundi salute 481 occisus, ac deficiente manna typicae legis, primum comedit populus panem corporis Christi, quem incorrupta repromissionis terra, id est, mater Domini virgo Maria protulit, cujus granum in terra cadens fructum plurimum attulit. Et vide ordinem.
6.6.5
4. Postquam enim sub Jesu Christo duce positi per lavacri fluenta transimus, ac per fidem spirituali circumcisione signamur, tunc his gradibus pervenientes, celebramus pascha, id est, immolatum Christum pro mundi salute credimus, ac deinde credentes, statim illo pane dominici corporis pascimur.
6.6.6
5. Occurrit deinde nobis princeps militiae virtutum coelestium Christus, tenens gladium Evangelii ad resecandam carnis nostrae pollutionem. Percunctatio autem Josue dicentis ad angelum: Noster es, an adversariorum? discretionem sanctorum insinuat, qui inter bonum et malum per discretionem dijudicant, ne eos adversarius per speciem boni fallat, unde et Jeremiae dicitur: Si separaveris pretiosum a vili, quasi os meum eris.
6.7.1
IN JOSUE. CAPUT VII. De exciaio Jericho et Raab salvatione.
6.7.1
1. Circumdatur post haec Jericho, expugnaturque, adversus quam gladius non educitur, aries non dirigitur, nec tela vibrantur. Tubae solummodo sacerdotales septem diebus continuis adhibentur, sicque circumacta arca, muri Jericho subruuntur. Jericho autem per interpretationem luna dicitur.
6.7.2
2. Luna vero mundi hujus speciem tenet, quia sicut luna menstruis completionibus deficit, ita hic mundus ad completionem temporum currens, quotidianis defectibus cadit; in arca vero Ecclesia figuratur, in tubis autem aereis praedicatores fortes accipiuntur.
6.7.3
3. Hanc ergo urbem Jericho diebus septem ferentes arcam Israelitae aeneis tubis clangentibus circumeunt, et muri ejus per arcae praesentiam atque ad aerearum tubarum sonitum cadunt, quia in hoc tempore, quod septem dierum vicissitudine volvitur, 482 dum fertur arca, id est, dum orbem terrarum circumiens movetur Ecclesia ad praedicantium voces, quasi ad tubarum sonitum muri Jericho, id est, elatio mundi, ac superba infidelitatis obstacula corruunt, donec in fine temporum mors novissima inimica destruatur, et ex impiorum perditione unica domus Raab, tanquam unica Ecclesia, liberetur, munda a turpitudine fornicationis per fenestram confessionis, in sanguine remissionis; ista enim meretrix in Jericho, tanquam in hoc saeculo, moratur.
6.7.4
4. Quae, ut salvari possit, per fenestram domus suae, tanquam per os corporis sui, coccum mittit, quod est sanguinis Christi signum pro remissione peccatorum confiteri ad saltuem. Qui inventi sunt in domo illius, salvi facti sunt ab interitu urbis, et quicunque intra Ecclesiam reperiuntur, ipsi tantum salvantur. Extra hanc autem domum, id est, extra Ecclesiam, nemo salvatur.
6.8.1
IN JOSUE. CAPUT VIII. De furto Achan.
6.8.1
1. Furatur interea de anathemate urbis Jericho Achan pallium, et linguam auream, pro quo, irascente Deo, perierunt quidam manu hostili ex populo. Jericho itaque, ut dictum est, mundi gerit figuram. De anathemate ergo ejus fraudans in tabernaculo suo abscondit, qui saeculares mores in secretis Ecclesiae inserit; qui, sub cultu Dei manens, solemnitates saeculi vel spectacula diligit; qui sortilegos, haruspices et augures inquirit, vel qui caeteros ritus persuadet; qui prius in Jericho, id est, in hoc saeculo habebantur; ipse ergo, quia post fidei indumentum conversationis saecularis cultum inducit, quasi pallium de anathemate tollit.
6.8.2
2. Sed et ille de anathemate Jericho fraudat, qui in Ecclesia haereticorum infert dogmata, vel superstitiosa saecularium litterarum studia. 483 Haec est enim lingua aurea luculento sermone aptata. Hanc furati sunt Arius, Marcion et Basilides.
6.8.3
3. Furati sunt enim isti regulas aureas de Jericho, qui philosophorum sectam conati sunt in Ecclesiam introducere et maculare omnem Ecclesiam Domini, ita ut disperderentur multi per eos; ideoque abjecti sunt per anathema, et quasi acervo lapidum, ita multitudine peccatorum suorum oppressi atque exstincti sunt. Quorum errore perempto, rex Hai, hoc est, diabolus, qui per illorum impietatem fidelium quosdam evicerat, rursum superatus evincitur, atque a populo Dei suspensus, ligni crucis virtute necatur.
6.9.1
IN JOSUE. CAPUT IX. De constructione altaris.
6.9.1
1. Superatis ergo hostibus, aedificavit Jesus altare Deo excelso ex lapidibus integris, in quibus non erat injectum ferrum, sicut praeceperat Moyses; et immolavit sacrificium, et scripsit in lapidibus Deuteronomium legis Moysi. Videamus itaque qui sunt isti lapides ex quibus aedificatur altare. Omnes igitur qui in Jesum Christum credunt, lapides vivi dicuntur, de quibus dicit Apostolus: Vos estis lapides vivi, aedificati in domos spirituales.
6.9.2
2. His non est injectum ferrum, quia incorrupti et immaculati carne et spiritu sunt, et jacula maligni ignita non receperunt. Hi unum altare faciunt in unitate fidei concordiaque charitatis. In his quoque Deuteronomium, id est, secundam Evangelii legem Jesus Dominus noster scribit.
6.9.3
3. Audiamus itaque eum dicentem: Dictum est antiquis: Non occides, ego autem dico vobis quia omnis qui irascitur fratri suo homicida est; et iterum: Non moechaberis: Ego autem dico vobis: Si quis viderit mulierem ad concupiscendum eam, jam moechatus est eam 484 in corde suo. Hanc igitur Jesus notat legem in cordibus credentium, hanc scribit in eorum mentibus qui altaris constructione digni sunt.
6.10.1
IN JOSUE. CAPUT X. De benedictionibus et maledictionibus
6.10.1
1. Post haec omnis populus, et majores natu, duces ac judices praecedebant hinc et inde arcam, steteruntque, sicut praeceperat Moyses in Deuteronomio, sex tribus in monte Garizim, ut benedicerent populum, et ipsae tribus quae nobiliores sunt, id est, Simeon, Levi, Juda, Issachar, Joseph et Benjamin.
6.10.2
2. Aliae vero sex ignobiliores steterunt e regione in monte Hebal, ut maledicerent, inter quos et Ruben, qui maculaverat torum parentis, et Zabulon, ultimus filius Liae, et ancillarum filii. Et haec quidem veteris historiae referunt gesta. Sed inspiciendum est quid in enarratione mysticae intelligentiae referatur.
6.10.3
3. Qui sunt ergo isti qui incedunt juxta montem Garizim? et qui sunt qui incedunt juxta montem Hebal? Illi namque qui in hoc loco juxta montem Garizim incedunt, electi ad benedictionem, eos figuraliter indicant qui non metu poenae, sed coelestis promissionis amore succensi, veniunt ad salutem, illi vero dimidii, qui juxta montem Hebal incedunt, in quo maledictiones prolatae sunt, illos indicant qui non amore benedictionum, vel promissionum, sed futurorum suppliciorum timore complent quae in lege scripta sunt, ut perveniant ad salutem.
6.10.4
4. Omnes autem circa arcam incedunt, quia de Ecclesiae sinu non recedunt, sed nobiliores esse illos dicimus, qui desiderio boni ipsius, aeternae benedictionis amore, quod bonum est agunt, quam qui mali metu bonum sectantur. Solus ergo Jesus potest ex omnibus populis hujusmodi mentes animosque condiscere. 485
6.10.5
5. Et alios quidem statuerunt in monte Garizim ad benedicendum; alios vero statuerunt in monte Hebal ad maledicendum, non ut maledictiones accipiant, sed ut intuentes perscriptas maledictiones, et poenas peccatoribus constitutas, incurrere caveant, ac semetipsos timoris supplicio corrigant.
6.11.1
IN JOSUE. CAPUT XI. De Gabaonitis.
6.11.1
1. Interea Gabaonitae, perditionis metu perterriti, cum fraude et calliditate venerunt ad Jesum, pannis calceamentisque veteribus induti, deprecantes ut salvarentur, statimque a Jesu salutem accipiunt. Quorum tamen dolum ut cognovit, ligni caesores, vel aquae gestatores, eos constituit; in quorum figura illi ostenduntur qui, de mundo ad Ecclesiam venientes, habent fidem in Deo, et inclinant caput suum sacerdotibus, sanctis quoque ministrant Ecclesiae, vel ad ministerium prompti sunt; in moribus vero suis et conversatione pristina detinentur, induentes veterem hominem cum actibus suis, involuti vetustis vitiis, sicut et isti pannis et calceamentis veteribus obtecti.
6.11.2
2. Et praeter hoc, quod in Deum credunt, et erga servos Dei vel Ecclesiae cultus videntur esse devoti, nihil habent emendationis vel innovationis in moribus. Tales igitur tantummodo quasi quoddam salutis signum intra Ecclesiam temporaliter praeferunt; inter Israelitas autem, id est, inter sanctos Dei regnum aeternum vel libertatem minime consequuntur.
6.12.1
IN JOSUE. CAPUT XII. De praelio in Gabaon.
6.12.1
1. Quod autem in Gabaon, pugnante Jesu Nave, stetisse perhibetur sol et luna, donec Israelis inimici delerentur, dicente 486 Scriptura: Stetit sol super Gabaon, et luna super vallem Ajalon; et adjecit Scriptura, et dicit: Quia nunquam sic audivit Deus hominem.
6.12.2
2. Jesus igitur noster solem stare fecit, non tunc solum, sed multo magis modo in adventu suo, dum nos bellum gerimus adversus vitiorum gentes, et colluctamur adversus principes et potestates, et rectores harum tenebrarum, adversus spiritualia nequitiae in coelestibus. Sol nobis justitiae indesinenter assistit, nec deserit unquam nos, nec festinat occumbere, quia ipse dixit: Ecce ego vobiscum sum omnibus diebus usque ad consummationem saeculi.
6.12.3
3. Quinque autem reges quinque sensus corporeos indicant, qui Gabaonitas, id est, carnales homines expugnant. Hi ad speluncam confugiunt, cum se terrenis in corpore positi actibus mergunt. Qui tamen, pugnante Jesu, id est, praedicatione evangelica superantur, at, ingrediente verbo Dei in nobis, id est, intra speluncam corporis nostri, omnes pariter interficiuntur.
6.13
IN JOSUE. CAPUT XIII. De exstinctis gentibus et terrae divisione.
6.13
1. Exstinctis deinde, vel ejectis gentibus, Josue sorte dividit populis terram repromissionis. Ejecit ergo et Christus a facie fidelium suorum quodammodo gentes, gentilium errorum malignos spiritus, et sorte divisit terram in nobis: omnia operans unus atque idem Spiritus, ac dividens dona propria unicuique, prout vult.
6.14.1
IN JOSUE. CAPUT XIV. De divisione terrae.
6.14.1
1. Refertur autem in his divinis eloquiis prima et secunda haereditatis facta divisio. Prima quidem per Moysen; secunda vero, quae fortior est, per Jesum. Sed Moyses trans Jordanem duabus tantum et semis tribubus, Ruben, scilicet, et Gad, et dimidiae tribui Manasse, possessionem decrevit; caeteri vero omnes per Jesum suscipiunt.
6.14.2
487 2. Per quod indicatur quod plures per fidem Jesu Christi promissa coelestia essent percepturi quam qui per legem adepti sunt. Nam illae duae semis tribus procul dubio priorem populum adumbrabant; sed ideo duae semis dicuntur, quia hi qui in lege agebant contigerunt agnitionem Trinitatis, sed perfectam ejus scientiam non habuerunt, sicut et Ecclesiasticus liber loquitur, dicens: Qui non perfecit primo scire sapientiam, et infirmior non investigavit illam.
6.14.3
3. Hic autem novem semis tribus quae per Jesum repromissionem terrae sanctae suscipiunt, ut praedictum est, figuram novi populi tenuerunt, qui a Jesu Domino nostro per fidem et gratiam aeternae repromissionis haereditatem post lavacrum, quasi post Jordanis transitum, suscepit. Sed proinde et ipsae novem semis tribus dicuntur, quae sub Jesu haereditate potiuntur, et non integrae decem, qui numerus consummatus dicitur et perfectus, quia nec in ipso adventu Domini, vel incarnatione ejus, cuncta nobis per semetipsum perfecte annuntiata sunt.
6.14.4
4. Unde et ipse dixit discipulis: Multa adhuc habeo quae vobis loquar, sed non potestis illa audire modo, Veniet autem Spiritus veritatis, qui a Patre procedit, ille de meo accipiet, et annuntiabit vobis omnia. Perfectio itaque ac summa cunctorum bonorum in Spiritu sancto consistit, alioquin nihil in eo perfectum putabitur cui Spiritus sanctus deest.
6.15.1
IN JOSUE. CAPUT XV. Quod Levitae non acceperint haereditatem.
6.15.1
1. Cur vero Levitae non acceperunt haereditatem terrae? Utique quia Dominus noster Jesus Christus ipse est haereditas eorum, sicut scriptum est: Ego haereditas eorum, et possessio non dabitur eis in Israel. Ego enim sum possessio eorum. Clericorum enim haereditas 488 et possessio ob hoc se dici voluit Deus, quia ministri altaris ipsius effecti sunt, et sors, propter quod et clerus sors interpretatur.
6.15.2
2. Ergo Domini haereditatem merito possidet, qui, ut absque impedimento deservire Deo valeat, pauper spiritu esse contendit, ut congrue illud Psalmistae dicere possit: Dominus pars haereditatis meae et calicis mei
6.16
IN JOSUE. CAPUT XVI. Quod habitacula Levitarum per omnes tribus decernuntur.
6.16
1. Quod vero habitacula Levitis a Jesu per omnes tribus decernuntur, significatur ut hi qui in Ecclesia Dei, scientiae operam dantes, doctrinae gratiam administrant, rursum ab omnibus quibus dispensant divina terrena subsidia, quae non habent, recipiant, ut impleatur illud quod Apostolus praecepit, dicens: Si nos vobis spiritualia seminavimus, magnum est ut carnalia vestra metamus? Et merito isti in cunctis tribubus divisi dicuntur, quia dispensatione cunctorum vivunt.
6.17
IN JOSUE. CAPUT XVII. Quod quadraginta duas urbes accipiunt Levitae.
6.17
1. Quod autem quadraginta duas urbes accipiunt, indubitanter ipsa praedicatio sanctorum signatur; ipsi enim possident doctrinam, quae legis Decalogo constat, et quadrifido Evangelii numero, quasi quaterdenas urbes habentes. Quibus etiam duae adjiciuntur, quia nimirum cuncta quae praedicant, morali ac mystico sensu annuntiant. 489
6.18.1
IN JOSUE. CAPUT XVIII. De Chananaeo populo non exstincto.
6.18.1
1. Illud autem, quod cum Israelitico populo percepta repromissionis terra partiretur, Ephraim tamen tribui Chananaeus gentilis populus non occisus, sed factus tributarius dicitur, sicut scriptum est in libro Judicum: Habitavit Chananaeus in medio Ephraim tributarius. Quid enim tributarius, quid Chananaeus, gentilis videlicet populus, nisi vitium signat? Saepe enim in magnis virtutibus terram repromissionis ingredimur, quia spe intima de aeternitate roboramur. Sed dum post interempta vitia sublimia, quaedam tamen parva retinemus, quasi Chananaeum in terra nostra vivere concedimus.
6.18.2
2. Qui tamen tributarius efficitur, quia hoc ipsum vitium quod subjugare non possumus, ad usum nostrae utilitatis humiliter retorquemus, ut eo de se mens et in summis vilia sentiat, quod suis viribus etiam parva quae appetit non expugnat. Unde bene rursum scriptum est: Hae sunt gentes quas Dominus dereliquit, ut erudiret in eis Israelem.
6.18.3
3. Ad hoc namque quaedam minima vitia nostra retinentur, ut se nostra intentio sollicitam in certamine semper exerceat, et eo de victoria non superbiat, quo vivere in se hostes conspicit a quibus adhuc vinci formidat. Israel ergo reservatis gentilibus eruditur, quando in quibusdam minimis vitiis elatio virtutis nostrae comprimitur, et in parvis sibi resistentibus discit quod ex se majora non subigit