Saturae
Choose a text
id="mobileReaderAuthor" class="mobile-reader-author" href="/authors/juvenal" aria-label="More works by Juvenal">
—
⋯
Original / primary: Perseus Lat2
2.6.1
Credo Pudicitiam Saturno rege moratam
2.6.2
in terris visamque diu, cum frigida parvas
2.6.3
praeberet spelunca domos ignemque Laremque
2.6.4
et pecus et dominos communi clauderet umbra,
2.6.5
silvestrem montana torum cum sterneret uxor
2.6.6
frondibus et culmo vicinarumque ferarum
2.6.7
pellibus, haut similis tibi, Cynthia, nec tibi, cuius
2.6.8
turbavit nitidos extinctus passer ocellos,
2.6.9
sed potanda ferens infantibus ubera magnis
2.6.10
et saepe horridior glandem ructante marito.
2.6.11
quippe aliter tunc orbe novo caeloque recenti
2.6.12
vivebant homines, qui rupto robore nati
2.6.13
compositive luto nullos habuere parentes.
2.6.14
multa Pudicitiae veteris vestigia forsan
2.6.15
aut aliqua exstiterint et sub Iove, set Iove nondum
2.6.16
barbato, nondum Graecis iurare paratis
2.6.17
per caput alterius, cum furem nemo timeret
2.6.18
caulibus et pomis, et aperto viveret horto.
2.6.19
paulatim deinde ad superos Astraea recessit
2.6.20
hac comite, atque duae pariter fugere sorores.
2.6.21
Anticum et vetus est alienum, Postume, lectum
2.6.22
concutere atque sacri genium contemnere fulcri.
2.6.23
omne aliud crimen mox ferrea protulit aetas:
2.6.24
viderunt primos argentea saecula moechos.
2.6.25
conventum tamen et pactum et sponsalia nostra
2.6.26
tempestate paras, iamque a tonsore magistro
2.6.27
pecteris, et digito pignus fortasse dedisti,
2.6.28
certe sanus eras; uxorem, Postume, ducis?
2.6.29
dic, qua Tisiphone, quibus exagitare exagitare PΨ: exagitere O. colubris?
2.6.30
ferre potes dominam salvis tot restibus ullam,
2.6.31
cum pateant altae caligantesque fenestrae,
2.6.32
cum tibi vicinum se praebeat Aemilius pons?
2.6.33
aut si de multis nullus placet exitus, illud
2.6.34
nonne putas melius, quod tecum pusio dormit?
2.6.35
pusio qui noctu non litigat, exigit a te
2.6.36
nulla iacens illic munuscula nec queritur quod
2.6.37
et lateri parcas nec quantum iussit anheles.
2.6.38
Sed placet Vrsidio lex Iulia, tollere dulcem
2.6.39
cogitat heredem, cariturus turture magno
2.6.40
mullorumque iubis et captatore macello.
2.6.41
quid fieri non posse putes, si iungitur ulla
2.6.42
Vrsidio? si moechorum notissimus olim
2.6.43
stulta maritali iam porrigit ora capistro,
2.6.44
quem totiens texit perituri cista Latini?
2.6.45
quid quod et antiquis uxor de moribus illi
2.6.46
quaeritur? o medici, nimiam pertundite venam,
2.6.47
delicias hominis! Tarpeium limen adora
2.6.48
pronus et auratam Iunoni caede iuvencam,
2.6.49
si tibi contigerit capitis matrona pudici.
2.6.50
paucae adeo Cereris Cereris PΨ: Housman conj. teretis . vittas contingere dignae,
2.6.51
quarum non timeat pater oscula: necte coronam
2.6.52
postibus et densos per limina tende corymbos.
2.6.53
unus Hiberinae vir sufficit? ocius illud
2.6.54
extorquebis, ut haec oculo contenta sit uno.
2.6.55
magna tamen fama est cuiusdam rure paterno
2.6.56
viventis? vivat Gabiis ut vixit in agro,
2.6.57
vivat Fidenis, et agello cedo paterno,
2.6.58
quis tamen adfirmat nil actum in montibus aut in
2.6.59
speluncis? adeo senuerunt Iuppiter et Mars?
2.6.60
Porticibusne tibi monstratur femina voto
2.6.61
digna tuo? cuneis an habent spectacula totis
2.6.62
quod securus ames quodque inde excerpere possis?
2.6.63
chironomon Ledam molli saltante Bathyllo
2.6.64
Tuccia vesicae non imperat, Apula gannit
2.6.65
sicut in amplexu subito et miserabile longum;
2.6.66
attendit Thymele: Thymele tunc rustica discit.
2.6.67
Ast aliae, quotiens aulaea recondita cessant
2.6.68
et vacuo clusoque sonant fora sola theatro,
2.6.69
atque a plebeis longe Megalesia, tristes
2.6.70
personam thyrsumque tenent et subligar Acci.
2.6.71
Vrbicus exodio risum movet Atellanae
2.6.72
gestibus Autonoes; hunc diligit Aelia pauper,
2.6.73
solvitur his magno comoedi fibula, sunt quae
2.6.74
Chrysogonum cantare vetent, Hispulla tragoedo
2.6.75
gaudet: an expectas ut Quintilianus ametur?
2.6.76
accipis uxorem de qua citharoedus. Echion
2.6.77
aut Glaphyrus fiat pater Ambrosiusque choraules.
2.6.78
longa per angustos figamus pulpita vicos,
2.6.79
ornentur postes et grandi ianua lauro,
2.6.80
ut testudineo tibi, Lentule, conopeo
2.6.81
nobilis Euryalum aut murmillonem exprimat infans.
2.6.82
Nupta senatori comitata est Eppia ludum
2.6.83
ad Pharon et Nilum famosaque moenia Lagi,
2.6.84
prodigia et mores urbis damnante Canopo.
2.6.85
inmemor illa domus et coniugis atque sororis
2.6.86
nil patriae indulsit, plorantesque improba natos,
2.6.87
utque magis stupeas, ludos Paridemque reliquit,
2.6.88
sed quamquam in magnis opibus plumaque paterna
2.6.89
et segmentatis dormisset parvula cunis,
2.6.90
contempsit pelagus; famam contempserat olim,
2.6.91
cuius apud molles minima est iactura cathedras.
2.6.92
Tyrrhenos igitur fluctus lateque sonantem
2.6.93
pertulit Ionium constanti pectore, quamvis
2.6.94
mutandum totiens esset mare. iusta pericli
2.6.95
si ratio est et honesta, timent pavidoque gelantur
2.6.96
pectore nec tremulis possunt insistere plantis:
2.6.97
fortem animum praestant rebus quas turpiter audent,
2.6.98
si iubeat coniunx, durum est conscendere navem;
2.6.99
tunc sentina gravis, tunc summus vertitur aer.
2.6.100
quae moechum sequitur, stomacho valet, illa maritum
2.6.101
convomit, haec inter nautas et prandet et errat
2.6.102
per puppem et duros gaudet tractare rudentis.
2.6.103
Qua tamen exarsit forma, qua capta iuventa
2.6.104
Eppia? quid vidit propter quod ludia dici
2.6.105
sustinuit? nam Sergiolus iam radere guttur
2.6.106
coeperat et secto requiem sperare lacerto;
2.6.107
praeterea multa in facie deformia, sicut
2.6.108
attritus galea mediisque in naribus ingens
2.6.109
gibbus, et acre malum semper stillantis ocelli,
2.6.110
sed gladiator erat; facit hoc illos Hyacinthos,
2.6.111
hoc pueris patriaeque, hoc praetulit illa sorori
2.6.112
atque viro: ferrum est quod amant, hic Sergius idem
2.6.113
accepta rude coepisset Veiento videri.
2.6.114
Quid privata domus, quid fecerit Eppia, curas?
2.6.115
respice rivales divorum, Claudius audi
2.6.116
quae tulerit, dormire virum cum senserat uxor,
2.6.117
ausa Palatino tegetem praeferre cubili,Clausen transposes 6.117 and 6.118, following Hermann.
2.6.118
sumere nocturnos meretrix Augusta cucullos
2.6.119
linquebat comite ancilla non amplius una.
2.6.120
sed nigrum flavo crinem abscondente galero
2.6.121
intravit calidum veteri centone lupanar
2.6.122
et cellam vacuam atque suam; tunc nuda papillis
2.6.123
prostitit auratis titulum mentita Lyciscae
2.6.124
ostenditque tuum, generose Britannice, ventrem,
2.6.125
excepit blanda intrantis atque aera poposcit;
2.6.126
continueque iacens cunctorum absorbuit ictus. omitted by PRΨ.
2.6.127
mox lenone suas iam dimittente puellas
2.6.128
tristis abit, et quod potuit tamen ultima cellam
2.6.129
clausit, adhuc ardens rigidae tentigine volvae,
2.6.130
et lassata viris necdum satiata recessit,
2.6.131
obscurisque genis turpis fumoque lucernae
2.6.132
foeda lupanaris tulit ad pulvinar odorem.
2.6.133
Hippomanes carmenque loquar coctumque venenum
2.6.134
privignoque datum? faciunt graviora coactae
2.6.135
imperio sexus minimumque libidine peccant.
2.6.136
Optima set quare Censennia teste marito?
2.6.137
bis quingena dedit: tanti vocat ille pudicam.
2.6.138
nec pharetris Veneris macer est aut lampade fervet:
2.6.139
inde faces ardent, veniunt a dote sagittae,
2.6.140
libertas emitur; coram licet innuat atque
2.6.141
rescribat: vidua est, locuples quae nupsit avaro.
2.6.142
Cur desiderio Bibulae Sertorius ardet?
2.6.143
si verum excutias, facies, non uxor amatur.
2.6.144
tres rugae subeant et se cutis arida laxet,
2.6.145
fiant obscuri dentes oculique minores:
2.6.146
collige sarcinulas, dicet libertus, ‘et exi.
2.6.147
iam gravis es nobis, et saepe emungeris, exi
2.6.148
ocius’ et propera, sicco venit altera naso.
2.6.149
interea calet et regnat poscitque maritum
2.6.150
pastores et ovem Canusinam ulmosque Falernas;
2.6.151
quantulum in hoc? pueros omnes, ergastula tota;
2.6.152
quodque domi non est, sed habet, vicinus, ematur.
2.6.153
mense quidem brumae, quo quo PA: cum Ψ iam mercator Iason
2.6.154
clausus et armatis opstat casa candida nautis,
2.6.155
grandia tolluntur crystallina, maxima rursus
2.6.156
myrrhina, deinde adamans notissimus et Beronices
2.6.157
in digito factus pretiosior: hunc dedit olim
2.6.158
barbarus incestae, dedit hunc dedit hunc SΨ: dedit huc P: Housman conj. gestare . Agrippa sorori,
2.6.159
observant ubi festa mero pede sabbata reges
2.6.160
et vetus indulget senibus clementia porcis.
2.6.161
Nullane de tantis gregibus tibi digna videtur?
2.6.162
sit formosa decens dives fecunda, vetustos
2.6.163
porticibus disponat avos, intactior omni
2.6.164
crinibus effusis bellum dirimente Sabina,
2.6.165
rara avis in terris nigroque simillima cycno:
2.6.166
quis feret uxorem cui constant omnia? malo,
2.6.167
malo Venusinam quam te, Cornelia, mater
2.6.168
Gracchorum, si cum magnis virtutibus adfers
2.6.169
grande supercilium et numeras in dote triumphos,
2.6.170
tolle tuum, precor, Hannibalem victumque Syphacem
2.6.171
in castris et cum tota Carthagine migra.
2.6.172
‘Parce, precor, Paean, et tu, dea, pone sagittas;
2.6.173
nil pueri faciunt, ipsam configite matrem,’
2.6.174
Amphion clamat; sed Paean contrahit arcum,
2.6.175
extulit ergo greges natorum ipsumque parentem,
2.6.176
dum sibi nobilior Latonae gente videtur
2.6.177
atque eadem scrofa Niobe fecundior alba.
2.6.178
quae tanti gravitas, quae forma, ut se tibi semper
2.6.179
imputet? huius enim rari summique voluptas
2.6.180
nulla boni, quotiens animo corrupta superbo
2.6.181
plus aloes quam mellis habet, quis deditus autem
2.6.182
usque adeo est, ut non illam quam laudibus effert
2.6.183
horreat inque diem septenis oderit horis?
2.6.184
Quaedam parva quidem, sed non toleranda maritis,
2.6.185
nam quid rancidius, quam quod se non putat ulla
2.6.186
formosam nisi quae de Tusca Graecula facta est,
2.6.187
de Sulmonensi mera Cecropis? omnia Graece,
2.6.188
cum sit turpe magis nostris nescire Latine;
2.6.189
hoc sermone pavent, hoc iram gaudia curas,
2.6.190
hoc cuncta effundunt animi secreta: quid ultra?
2.6.191
concumbunt Graece, dones tamen ista puellis
2.6.192
tune etiam, quam sextus et octogensimus annus
2.6.193
pulsat, adhuc Graece? non est hic sermo pudicus
2.6.194
in vetula: quotiens lascivum intervenit illud
2.6.195
ζωὴ καὶ ψυχή, modo sub lodice relictisHousman conj. ferendis for the relictis of PΨ.
2.6.196
uteris in turba, quod enim non excitet inguen
2.6.197
vox blanda et nequam? digitos habet, ut tamen omnes
2.6.198
subsidant pinnae, dicas haec mollius Haemo
2.6.199
quamquam et Carpophoro, facies tua conputat annos.
2.6.200
Si tibi legitimis pactam iunctamque tabellis
2.6.201
non es amaturus, ducendi nulla videtur
2.6.202
causa, nec est quare cenam et mustacea perdas
2.6.203
labente officio crudis donanda, nec illud
2.6.204
quod prima pro nocte datur, cum lance beata
2.6.205
Dacicus et scripto radiat Germanicus auro.
2.6.206
si tibi simplicitas uxoria, deditus uni
2.6.207
est animus, summitte caput cervice parata
2.6.208
ferre iugum, nullam invenies quae parcat amanti:
2.6.209
ardeat ipsa licet, tormentis gaudet amantis
2.6.210
et spoliis; igitur longe minus utilis illi
2.6.211
uxor, quisquis erit bonus optandusque maritus.
2.6.212
nil umquam invita donabis coniuge, vendes
2.6.213
hac opstante nihil, nihil, haec si nolet, emetur.
2.6.214
haec dabit affectus: ille excludatur amicus
2.6.215
iam senior, cuius barbam tua ianua vidit.
2.6.216
testandi cum sit lenonibus atque lanistis
2.6.217
libertas et iuris idem contingat harenae,
2.6.218
non unus tibi rivalis dictabitur heres.
2.6.219
Pone crucem servo. ‘meruit quo crimine servus
2.6.220
supplicium? quis testis adest? quis detulit? audi;
2.6.221
nulla umquam de morte hominis cunctatio longa est.’
2.6.222
‘o demens, ita servus homo est? nil fecerit, esto:
2.6.223
hoc volo, sic iubeo, sit pro ratione voluntas.’
2.6.224
imperat ergo viro. set mox haec regna relinquit
2.6.225
permutatque domos et flammea conterit, inde
2.6.226
avolat et spreti repetit vestigia lecti;
2.6.227
ornatas paulo ante fores, pendentia linquit
2.6.228
vela domus et adhuc virides in limine ramos.
2.6.229
sic crescit numerus, sic fiunt octo mariti
2.6.230
quinque per autumnos, titulo res digna sepulchri.
2.6.231
Desperanda tibi salva concordia socru,
2.6.232
illa docet spoliis nudi gaudere mariti,
2.6.233
illa docet missis a corruptore tabellis
2.6.234
nil rude nec simplex rescribere, decipit illa
2.6.235
custodes aut aere domat; tunc corpore sano
2.6.236
advocat Archigenen onerosaque pallia iactat.
2.6.237
abditus interea latet et secretus adulter,
2.6.238
inpatiensque morae silet et praeputia ducit.
2.6.239
scilicet expectas ut tradat mater honestos
2.6.240
atque alios mores quam quos habet? utile porro
2.6.241
filiolam turpi vetulae producere turpem.
2.6.242
Nulla fere causa est in qua non femina litem
2.6.243
moverit. accusat Manilia, si rea non est.
2.6.244
conponunt ipsae per se formantque libellos,
2.6.245
principium atque locos Celso dictare paratae.
2.6.246
Endromidas Tyrias et femineum ceroma
2.6.247
quis nescit, vel quis non vidit vulnera pali,
2.6.248
quem cavat adsiduis rudibus scutoque lacessit
2.6.249
atque omnes implet numeros dignissima prorsus
2.6.250
Florali matrona tuba, nisi si quid in illo
2.6.251
pectore plus agitat veraeque paratur harenae,
2.6.252
quem praestare potest mulier galeata pudorem,
2.6.253
quae fugit a sexu? vires amat: haec tamen ipsa
2.6.254
vir nollet fieri, nam quantula nostra voluptas!
2.6.255
quale decus, rerum si coniugis auctio fiat,
2.6.256
balteus et manicae et cristae crurisque sinistri
2.6.257
dimidium tegimen! vel, si diversa movebit
2.6.258
proelia, tu felix ocreas vendente puella.
2.6.259
hae sunt quae tenui sudant in cyclade, quarum
2.6.260
delicias et panniculus bombycinus urit.
2.6.261
aspice quo fremitu monstratos perferat ictus
2.6.262
et quanto galeae curvetur pondere, quanta
2.6.263
poplitibus sedeat quam denso fascia libro,
2.6.264
et ride positis scaphium cum sumitur armis.
2.6.265
dicite vos, neptes Lepidi caecive Metelli
2.6.266
Gurgitis aut Fabii, quae ludia sumpserit umquam
2.6.267
hos habitus, quando ad palum gemat uxor Asyli.
2.6.268
Semper habet lites alternaque iurgia lectus
2.6.269
in quo nupta iacet; minimum dormitur in illo.
2.6.270
tum gravis illa viro, tunc orba tigride peior,
2.6.271
cum simulat gemitus occulti conscia facti;
2.6.272
aut odit pueros aut ficta paelice plorat,
2.6.273
uberibus semper lacrimis semperque paratis
2.6.274
in statione sua atque expectantibus illam,
2.6.275
quo iubeat manare modo; tu credis amorem,
2.6.276
tu tibi tunc, uruca, places fletumque labellis
2.6.277
exorbes, quae scripta et quot lecture tabellas,
2.6.278
si tibi zelotypae retegantur scrinia moechae!
2.6.279
sed iacet in servi complexibus aut equitis. ‘dic,
2.6.280
dic aliquem sodes hic, Quintiliane, colorem.’
2.6.281
haeremus. dic ipsa. olim convenerat, inquit,
2.6.282
‘ut faceres tu quod velles, nec non ego possem
2.6.283
indulgere mihi. clames licet et mare caelo
2.6.284
confundas, homo sum.’ nihil est audacius illis
2.6.285
deprensis: iram atque animos a crimine sumunt.
2.6.286
Unde haec monstra tamen vel quo de fonte, requiris?
2.6.287
praestabat castas humilis fortuna Latinas
2.6.288
quondam, nec vitiis contingi parva sinebant
2.6.289
tecta labor somnique breves et vellere Tusco
2.6.290
vexatae duraeque manus ac proximus urbi
2.6.291
Hannibal et stantes Collina turre mariti,
2.6.292
nunc patimur longae pacis mala, saevior armis
2.6.293
luxuria incubuit victumque ulciscitur orbem,
2.6.294
nullum crimen abest facinusque libidinis, ex quo
2.6.295
paupertas Romana perit, hinc fluxit ad istos
2.6.296
et Sybaris colles, hinc et Rhodos et Miletos
2.6.297
atque coronatum et petulans madidumque Tarentum
2.6.298
prima peregrinos obscaena pecunia mores
2.6.299
intulit, et turpi fregerunt saecula luxu
2.6.300
divitiae molles, quid enim Venus ebria curat?
2.6.301
inguinis et capitis quae sint discrimina, nescit
2.6.302
grandia quae mediis iam noctibus ostrea mordet,
2.6.303
cum perfusa mero spumant unguenta Falerno,
2.6.304
cum bibitur concha, cum iam vertigine tectum
2.6.305
ambulat et geminis exsurgit mensa lucernis.
2.6.306
I nunc et dubita, qua sorbeat aera sanna
2.6.307
Tullia, quid dicat notae collactea Maurae
2.6.308
Maura, Pudicitiae veterem cum praeterit aram.
2.6.309
noctibus hic ponunt lecticas, micturiunt hic
2.6.310
effigiemque deae longis siphonibus implent
2.6.311
inque vices equitant ac Luna teste moventur;
2.6.312
inde domos abeunt: tu calcas luce reversa
2.6.313
coniugis urinam magnos visurus amicos.
2.6.314
Nota bonae secreta deae, cum tibia lumbos
2.6.315
incitat et cornu pariter vinoque feruntur
2.6.316
attonitae crinemque rotant ululantque Priapi
2.6.317
maenades. o quantus tunc illis mentibus ardor
2.6.318
concubitus, quae vox saltante libidine, quantus
2.6.319
ille meri veteris per crura madentia torrens!
2.6.320
lenonum ancillas posita Saufeia corona
2.6.321
provocat ac tollit pendentis praemia coxae;
2.6.322
ipsa Medullinae fluctum crisantis adorat:
2.6.323
palma inter dominas, virtus natalibus aequa,
2.6.324
nil ibi per ludum simulabitur, omnia fient
2.6.325
ad verum, quibus incendi iam frigidus aevo
2.6.326
Laomedontiades et Nestoris hirnea possit,
2.6.327
tunc prurigo morae inpatiens, tum femina simplex,
2.6.328
ac pariter toto repetitus clamor ab antro
2.6.329
iam fas est, admitte viros. si dormit adulter,
2.6.330
illa iubet sumpto iuvenem properare cucullo;
2.6.331
si nihil est, servis incurritur; abstuleris spem
2.6.332
servorum, veniet conductus aquarius; hic si
2.6.333
quaeritur et desunt homines, mora nulla per ipsam,
2.6.334
quo minus imposito clunem summittat asello.
2.6.335
atque utinam ritus veteres et publica saltem
2.6.336
his intacta malis agerentur sacra! sed omnes
2.6.337
noverunt Mauri atque. Indi quae psaltria penem
2.6.338
maiorem, quam sunt duo Caesaris Anticatones,
2.6.339
illuc, testiculi sibi conscius unde fugit mus,
2.6.340
intulerit, ubi velari pictura iubetur
2.6.341
quaecumque alterius sexus imitata figuras.
2.6.342
Et quis tune hominum contemptor numinis? aut quis
2.6.343
simpuvium ridere Numae nigrumque catinum
2.6.344
et Vaticano fragiles de monte patellas
2.6.345
ausus erat? sed nunc ad quas non Clodius aras?
2.6.346
Audio quid veteres olim moneatis amici:
2.6.347
‘pone seram, cohibeP here has the false reading prohibe for cohibe ..’ sed quis custodiet ipsos
2.6.348
custodes? cauta est et ab illis incipit uxor. Lines 6.346-348 are repeated below, with an addition, as O 29-34. Clausen rejects these verses here; Willis accepts these and rejects O.1-34.
2.6.349
iamque eadem summis pariter minimisque libido,
2.6.350
nec melior, silicem pedibus quae conterit atrum,
2.6.351
quam quae longorum vehitur cervice Syrorum.
2.6.352
Ut spectet ludos, conducit Ogulnia vestem,
2.6.353
conducit comites sellam cervical amicas
2.6.354
nutricem et flavam cui det mandata puellam,
2.6.355
haec tamen argenti superest quodcumque paterni
2.6.356
levibus athletis et vasa novissima donat;
2.6.357
multis res angusta domi, sed nulla pudorem
2.6.358
paupertatis habet nec se metitur ad illum
2.6.359
quem dedit haec posuitque modum, tamen utile quid sit
2.6.360
prospiciunt aliquando viri, frigusque famemque
2.6.361
formica tandem quidam expavere magistra:
2.6.362
prodiga non sentit pereuntem femina censum.
2.6.363
ac velut exhausta redivivus pullulet arca
2.6.364
nummus et e pleno tollatur semper acervo,
2.6.365
non umquam re putant quanti sibi gaudia constent.
2.6.366O
In quacumque domo vivit luditque professusHousman and Clausen accept the following thirty-four lines (MS O 1-34); Willis rejects them, following Buecheler. The verses were discovered in 1899 by Mr. E. O. Winstedt in Bodleian MS. O (formerly MS Canonicianus 41). Classical Review, May, 1899, pp. 201 foll.
2.6.367O
obscenum, tremula promittit et omnia dextra,
2.6.368O
invenies omnis turpes similesque cinaedis.
2.6.369O
his violare cibos sacraeque adsistere mensae
2.6.371O
permittunt, et vasa iubent frangenda lavari,
2.6.372O
cum colocyntha bibit vel cum barbata chelidon.
2.6.373O
purior ergo tuis laribus meliorque lanista,
2.6.374O
in cuius numero longe migrare iubetur
2.6.375O
psellus psellus so Housman and Owen: O reads psillus : Büch. Psyllus . Eupholio O: Housman reads euphono : Büch. conj. Euhoplio . ab Eupholio; quid quod nec retia turpi
2.6.376O
iunguntur tunicae, nec cella ponit eadem
2.6.377O
munimenta umeri pulsatamque armaO reads pulsatamque arma : Housman conj. pulsata hastamque : pulsata arcaque Owen: pulsantemque Postgate: Büch. conj. pulsaloremque tridentem and compares 6.40 tridentem
2.6.378O
qui nudus pugnare solet? pars ultima ludi
2.6.379O
accipit has animas aliusque in carcere nervos,
2.6.380O
sed tibi communem calicem facit uxor et illis,
2.6.381O
cum quibus Albanum Surrentinumque recuset
2.6.382O
flava ruinosi lupa degustare sepulchri,
2.6.383O
horum consiliis nubunt subitaeque recedunt,
2.6.384O
his languentem animum servant et seria vitae,
2.6.385O
his clunem atque latus discunt vibrare magistris,
2.6.386O
quicquid praeterea scit qui docet, haud tamen illi
2.6.387O
semper habenda fides: oculos fuligine pascit
2.6.388O
distinctus croceis et reticulatus adulter,
2.6.389O
suspectus tibi sit quanto vox mollior et quo
2.6.390O
saepius in teneris haerebit dextera lumbis,
2.6.391O
hic erit in lecto fortissimus: exuit illic
2.6.392O
personam docili Thais saltata Triphallo.
2.6.393O
‘quem rides? aliis hunc mimum! sponsio fiat:
2.6.394O
purum te contendo virum, contendo: fateris?
2.6.395O
an vocat ancillas tortoris pergula?’ Novi
2.6.396O
consilia et veteres quaecumque monetis amici:
2.6.397O
pone seram, cohibe. sed quis custodiatO here reads custodiat , but PΨ have custodiet in the repeated passage, line 347. ipsos
2.6.398O
custodes, qui nunc lascivae furta puellae
2.6.399O
hac mercede silent? crimen commune tacetur:
2.6.400O
prospicit hoc prudens et ab illis incipit uxor
2.6.366
Sunt quas eunuchi inbelles ac mollia semper
2.6.367
oscula delectent et desperatio barbae
2.6.368
et quod abortivo non est opus. illa voluptas
2.6.369
summa tamen, quod iam calida matura iuventa
2.6.370
inguina traduntur medicis, iam pectine nigro;
2.6.371
ergo expectatos ac iussos crescere primum
2.6.372
testiculos, postquam coeperunt esse bilibres,
2.6.373
tonsoris damno tantum rapit Heliodorus.
2.6.373a
mangonum pueros vera ac miserabilis urit The MS. O alone gives two additional lines between 6.373 and 6.374. O reads magonum : Postgate mangonum . Clausen (1992) accepts.
2.6.373b
debilitas, follisque pudet cicerisque relicti.
2.6.374b
conspicuus longe cunctisque notabilis intrat
2.6.375
balnea nec dubie custodem vitis et horti
2.6.376
provocat a domina factus spado, dormiat ille
2.6.377
cum domina, sed tu iam durum, Postume, iamque
2.6.378
tondendum eunucho Bromium committere noli.
2.6.379
Si gaudet cantu, nullius fibula durat
2.6.380
vocem vendentis praetoribus, organa semper
2.6.381
in manibus, densi radiant testudine tota
2.6.382
sardonyches; crispo numerantur pectine chordae,
2.6.383
quo tener Hedymeles operas dedit: hunc tenet, hoc se
2.6.384
solatur, gratoque indulget basia plectro.
2.6.385
quaedam de numero Lamiarum ac nominis Appi
2.6.386
et farre et vino Ianum Vestamque rogabat,
2.6.387
an Capitolinam deberet Pollio quercum
2.6.388
sperare et fidibus promittere, quid faceret plus
2.6.389
aegrotante viro, medicis quid tristibus erga
2.6.390
filiolum? stetit ante aram nec turpe putavit
2.6.391
pro cithara velare caput dictataque verba
2.6.392
pertulit, ut mos est, et aperta palluit agna.
2.6.393
dic mihi nunc quaeso, die, antiquissime divom,
2.6.394
respondes his, Iane pater? magna otia caeli;
2.6.395
non est, quod video, non est quod agatur aput vos.
2.6.396
haec de comoedis te consulit, illa tragoedum
2.6.397
commendare volet, varicosus fiet haruspex.
2.6.398
Sed cantet potius quam totam pervolet urbem
2.6.399
audax et coetus possit quae ferre virorum
2.6.400
cumque paludatis ducibus praesente marito
2.6.401
ipsa loqui recta facie siccisque mamillis.
2.6.402
haec eadem novit quid toto fiat in orbe, quid Seres,
2.6.403
quid Thraces agant, secreta novercae
2.6.404
et pueri, quis amet, quis diripiatur adulter;
2.6.405
dicet quis viduam praegnatem fecerit et quo
2.6.406
mense, quibus verbis concumbat quaeque, modis quot.
2.6.407
instantem regi Armenio Partimque cometen
2.6.408
prima videt, famam rumoresque illa recentis
2.6.409
excipit ad portas, quosdam facit; isse Niphaten
2.6.410
in populos magnoque illic cuncta arva arva Ψ: arma P. teneri
2.6.411
diluvio, nutare urbes, subsidere terras
2.6.412
quocumque in trivio cuicumque est obvia, narrat.
2.6.413
Nec tamen id vitium magis intolerabile quam quae quod Ψ: quae P.
2.6.414
vicinos humiles rapere et concidere loris
2.6.415
exorata exorata Ψ: exortata P, Housman, Büch. (1910). solet, nam si latratibus alti
2.6.416
rumpuntur somni, fustes huc ocius, inquit,
2.6.417
adferte atque illis dominum iubet ante feriri,
2.6.418
deinde canem, gravis occursu, taeterrima vultu.
2.6.419
balnea nocte subit, conchas et castra moveri
2.6.420
nocte iubet, magno gaudet sudare tumultu,
2.6.421
cum lassata gravi ceciderunt bracchia massa,
2.6.422
callidus et cristae digitos inpressit aliptes
2.6.423
ac summum dominae femur exclamare coegit,
2.6.424
convivae miseri interea somnoque fameque
2.6.425
urguentur. tandem illa venit rubicundula, totum
2.6.426
oenophorum sitiens, plena quod tenditur urna
2.6.427
admotum pedibus, de quo sextarius alter
2.6.428
ducitur ante cibum rabidam facturus orexim,
2.6.429
dum redit et loto terram ferit intestino,
2.6.430
marmoribus rivi properant, aurata Falernum
2.6.431
pelvis olet; nam sic tamquam alta in dolia longus
2.6.432
deciderit serpens, bibit et vomit, ergo maritus
2.6.433
nauseat atque oculis bilem substringit opertis.
2.6.434
Illa tamen gravior, quae cum discumbere coepit,
2.6.435
laudat Vergilium, periturae ignoscit Elissae,
2.6.436
committit vates et comparat, inde Maronem
2.6.437
atque alia parte in trutina suspendit Homerum.
2.6.438
cedunt grammatici, vincuntur rhetores, omnis
2.6.439
turba tacet, nec causidicus nec praeco loquetur,
2.6.440
altera nec mulier; verborum tanta cadit vis,
2.6.441
tot pariter pelves ac tintinnabula dicas
2.6.442
pulsari, iam nemo tubas, nemo aera fatiget:
2.6.443
una laboranti poterit succurrere Lunae,
2.6.444
inponit finem sapiens et rebus honestis;
2.6.445
nam quae docta nimis cupit et facunda videri,
2.6.446
crure tenus medio tunicas succingere debet,
2.6.447
caedere Silvano porcum, quadrante lavari.
2.6.448
non habeat matrona, tibi quae iuncta recumbit,
2.6.449
dicendi genus aut curvum sermone rotato
2.6.450
torqueat enthymema, nec historias sciat omnes,
2.6.451
sed quaedam ex libris et non intellegat, odi
2.6.452
hanc ego quae repetit volvitque Palaemonis artem
2.6.453
servata semper lege et ratione loquendi
2.6.454
ignotosque mihi tenet antiquaria versus
2.6.455
nec curanda virisHousman puts a full stop after viris , and interprets: aliasque res virorum cura indignas . Postgate suggests, after one of Ruperti's MSS., haec curanda viris ? opicae castigat amicae
2.6.456
verba; soloecismum liceat fecisse marito.
2.6.457
Nil non permittit mulier sibi, turpe putat nil,
2.6.458
cum virides gemmas collo circumdedit et cum
2.6.459
auribus extentis magnos commisit elenchos;
2.6.460
intolerabilis nihil est quam femina dives. Clausen and Willis reject line 6.460, following Paldamus.
2.6.461
interea foeda aspectu ridendaque multo
2.6.462
pane tumet facies aut pinguia Poppaeana
2.6.463
spirat, et hinc miseri viscantur labra mariti:
2.6.464
ad moechum lota veniunt cute. quando videri
2.6.465
vult formosa domi? moechis foliata parantur,
2.6.466
his emitur quidquid graciles huc mittitis Indi.
2.6.467
tandem aperit vultum et tectoria prima reponit;
2.6.468
incipit agnosci, atque illo lacte fovetur
2.6.469
propter quod secum comites educit asellas
2.6.470
exul Hyperboreum si dimittetur ad axem.
2.6.471
sed quae mutatis inducitur atque fovetur
2.6.472
tot medicaminibus coctaeque siliginis offas
2.6.473
accipit et madidae, facies dicetur an ulcus?
2.6.474
Est pretium curae penitus cognoscere toto
2.6.475
quid faciant agitentque die. si nocte maritus
2.6.476
aversus iacuit, periit libraria, ponunt
2.6.477
cosmetae tunicas, tarde venisse Liburnus
2.6.478
dicitur et poenas alieni pendere somni
2.6.479
cogitur; hic frangit ferulas, rubet ille flagello,
2.6.480
hic scutica; sunt quae tortoribus annua praestent.
2.6.481
verberat atque obiter faciem linit, audit amicas,
2.6.482
aut latum pictae vestis considerat aurum,
2.6.483
et caedit, longi relegit transversa diurni
2.6.484
et caedit, donec lassis caedentibus exi
2.6.485
intonet horrendum iam cognitione peracta.
2.6.486
Praefectura domus Sicilia non mitior aula;
2.6.487
nam si constituit solitoque decentius optat
2.6.488
ornari et properat iamque experiatur in hortis
2.6.489
aut aput Isiacae potius sacraria lenae,
2.6.490
disponit crinem laceratis ipsa capillis
2.6.491
nuda umero Psecas infelix nudisque mamillis.
2.6.492
altior hic quare cincinnus? taurea punit
2.6.493
continuo flexi crimen facinusque capilli.
2.6.494
quid Psecas admisit? quaenam est hic culpa puellae,
2.6.495
si tibi displicuit nasus tuus? altera laevum
2.6.496
extendit pectitque comas et volvit in orbem.
2.6.497
est in consilio materna admotaque lanis
2.6.498
emerita quae cessat acu; sententia prima
2.6.499
huius erit, post hanc aetate atque arte minores
2.6.500
censebunt, tamquam famae discrimen agatur
2.6.501
aut animae: tanta est quaerendi cura decoris,
2.6.502
tot premit ordinibus, tot adhuc conpagibus altum
2.6.503
aedificat caput; Andromachen a fronte videbis;
2.6.504
post minor est, credas aliam, cedo si breve parvi
2.6.505
sortita est lateris spatium breviorque videtur
2.6.506
virgine Pygmaea nullis adiuta cothurnis
2.6.507
et levis erecta consurgit ad oscula planta.
2.6.508
nulla viri cura interea nec mentio fiet
2.6.509
damnorum. vivit tamquam vicina mariti,
2.6.510
hoc solo propior quod amicos coniugis odit
2.6.511
et servos, gravis est rationibus. Ecce furentis
2.6.512
Bellonae matrisque deum chorus intrat et ingens
2.6.513
semivir, obscaeno facies reverenda minori,
2.6.514
mollia qui rapta secuit genitalia testa
2.6.515
iam pridem, cui rauca cohors, cui tympana cedunt,
2.6.516
plebeia et Phrygia vestitur bucca tiara.
2.6.517
grande sonat metuique iubet Septembris et Austri
2.6.518
adventum, nisi se centum lustraverit ovis
2.6.519
et xerampelinas veteres donaverit ipsi,
2.6.520
ut quidquid subiti et magni discriminis instat
2.6.521
in tunicas eat et totum semel expiet annum,
2.6.522
hibernum fracta glacie descendet in amnem,
2.6.523
ter matutino Tiberi mergetur et ipsis
2.6.524
verticibus timidum caput abluet, inde superbi
2.6.525
totum regis agrum nuda ac tremibunda cruentis
2.6.526
erepet genibus; si candida iusserit Io,
2.6.527
ibit ad Aegypti finem calidaque petitas
2.6.528
a Meroe portabit aquas ut spargat in aede
2.6.529
Isidis, antiquo quae proxima surgit ovili.
2.6.530
credit enim ipsius dominae se voce moneri:
2.6.531
en animam et mentem cum qua di nocte loquantur!
2.6.532
ergo hic praecipuum summumque meretur honorem,
2.6.533
qui grege linigero circumdatus et grege calvo
2.6.534
plangentis populi currit derisor Anubis.
2.6.535
ille petit veniam, quotiens non abstinet uxor
2.6.536
concubitu sacris observandisque diebus
2.6.537
magnaque debetur violato poena cadurco
2.6.538
et movisse caput visa est argentea serpens;
2.6.539
illius lacrimae meditataque murmura praestant
2.6.540
ut veniam culpae non abnuat, ansere magno
2.6.541
scilicet et tenui popano corruptus, Osiris.
2.6.542
Cum dedit ille locum, cophino faenoque relicto
2.6.543
arcanam Iudaea tremens mendicat in aurem,
2.6.544
interpres legum Solymarum et magna sacerdos
2.6.545
arboris ac summi fida internuntia caeli.
2.6.546
implet et illa manum, set parcius; aere minuto
2.6.547
qualiacumque voles Iudaei somnia vendunt.
2.6.548
Spondet amatorem tenerum vel divitis orbi
2.6.549
testamentum ingens calidae pulmone columbae
2.6.550
tractato Armenius vel Commagenus haruspex;
2.6.551
pectora pullorum rimabitur, exta catelli,
2.6.552
interdum et pueri; faciet quod deferat ipse.
2.6.553
Chaldaeis set maior erit fiducia: quidquid
2.6.554
dixerit astrologus, credent a fonte relatum
2.6.555
Hammonis, quoniam Delphis oracula cessant
2.6.556
et genus humanum damnat caligo futuri,
2.6.557
praecipuus tamen est horum, qui saepius exul,
2.6.558
cuius amicitia conducendaque tabella Lines 6.558-59 are omitted in PFG and not noted in the scholia. Clausen rejects them, as does Willis, following Hermann.
2.6.559
magnus civis obit et formidatus Othoni.
2.6.560
inde fides artis, sonuit si dextera ferro
2.6.561
laevaque, si longe castrorum in carcere mansit,
2.6.562
nemo mathematicus genium indemnatus habebit,
2.6.563
sed qui paene perit, cui vix in Cyclada mitti
2.6.564
contigit et parva tandem caruisse Seripho.
2.6.565
Consulit ictericae lento de funere matris,
2.6.566
ante tamen de te Tanaquil tua, quando sororem
2.6.567
efferat et patruos, an sit victurus adulter
2.6.568
post ipsam: quid enim maius dare numina possunt?
2.6.569
haec tamen ignorat haec ignorat GLOU: haec ignorant T: hae ignorant Büch (1893). quid sidus triste minetur
2.6.570
Saturni, quo laeta Venus se proferat astro,
2.6.571
quis mensis damnis, quae dentur tempora lucro:
2.6.572
illius occursus etiam vitare memento,
2.6.573
in cuius manibus ceu pinguia sucina tritas
2.6.574
cernis ephemeridas, quae nullum consulit et iam
2.6.575
consulitur, quae castra viro patriamque petente
2.6.576
non ibit pariter numeris revocata Thrasylli.
2.6.577
ad primum lapidem vectari cum placet, hora
2.6.578
sumitur ex libro; si prurit frictus ocelli
2.6.579
angulus, inspecta genesi collyria poscit;
2.6.580
aegra licet iaceat, capiendo nulla videtur
2.6.581
aptior hora cibo nisi quam dederit Petosiris.
2.6.582
Si mediocris erit, spatium lustrabit utrimque
2.6.583
metarum et sortes ducet frontemque manumque
2.6.584
praebebit vati crebrum poppysma roganti,
2.6.585
divitibus responsa dabit dabit PG: dabunt FTU. Phryx augur, et Indus indus Brit. 15 B xvii: inde PςΨ: indi U: Owen and Büch. (1893) Iudae : Housman and Büch. (1910) inde . Housman thinks a line has dropped out.
2.6.586
conductus, dabit astrorum mundique peritus
2.6.587
atque aliquis senior qui publica fulgura condit:
2.6.588
plebeium in circo positum est et in aggere fatum;
2.6.589
quae nudis longum ostendit cervicibus aurum
2.6.590
consulit ante falas delphinorumque columnas
2.6.591
an saga vendenti nubat caupone relicto.
2.6.592
Hae tamen et partus subeunt discrimen et omnis
2.6.593
nutricis tolerant fortuna urguente labores;
2.6.594
sed iacet aurato vix ulla puerpera lecto,
2.6.595
tantum artes huius, tantum medicamina possunt,
2.6.596
quae steriles facit atque homines in ventre necandos
2.6.597
conducit. gaude, infelix, atque ipse bibendum
2.6.598
porrige quidquid erit; nam si distendere vellet
2.6.599
et vexare uterum pueris salientibus, esses
2.6.600
Aethiopis fortasse pater, mox decolor heres
2.6.601
impleret tabulas numquam tibi mane videndus.
2.6.602
Transeo suppositos et gaudia votaque saepe
2.6.603
ad spurcos decepta lacus, atque inde petitos
2.6.604
pontifices, salios Scaurorum nomina falso
2.6.605
corpore laturos, stat Fortuna inproba noctu
2.6.606
adridens nudis infantibus; hos fovet omni omnes Ψ: omni PT and most edd.
2.6.607
involvitque sinu, domibus tunc porrigit altis
2.6.608
secretumque sibi mimum parat; hos amat, his se
2.6.609
ingerit utque suos semper producit alumnos.
2.6.610
Hic magicos adfert cantus, hic Thessala vendit
2.6.611
philtra, quibus valeat mentem vexare mariti
2.6.612
et solea pulsare natis: quod desipis, inde est,
2.6.613
inde animi caligo et magna oblivio rerum
2.6.614
quas modo gessisti. tamen hoc tolerabile, si non
2.6.614a
semper aquam portes rimosa ad dolia, semper Clausen brakets 6.614abc, which is placed after 6.614 in U, after 6.601 in K, and in the marginalia of certain texts
2.6.614b
istud onus subeas ipsis manantibus urnis,
2.6.614c
quo rabidus nostro Phalarim de rege dedisti.
2.6.615
et furere incipias ut avunculus ille Neronis,
2.6.616
cui totam tremuli frontem Caesonia pulli
2.6.617
infudit. quae non faciet quod principis uxor?
2.6.618
ardebant cuncta et fracta conpage ruebant,
2.6.619
non aliter quam si fecisset Iuno maritum
2.6.620
insanum, minus ergo nocens erit Agrippinae
2.6.621
boletus, siquidem unius praecordia pressit
2.6.622
ille senis tremulumque caput descendere iussit
2.6.623
in caelum et longa manantia labra saliva;
2.6.624
haec poscit ferrum atque ignes, haec potio torquet,
2.6.625
haec lacerat mixtos equitum cum sanguine patres.
2.6.626
tanti partus equae, tanti una venefica constat.
2.6.627
Oderunt natos de paelice: nemo repugnet,
2.6.628
nemo vetet, iam iam privignum occidere fas est.
2.6.629
vos ego, pupilli, moneo, quibus amplior est res,
2.6.630
custodite animas et nulli credite mensae:
2.6.631
livida materno fervent adipata veneno.
2.6.632
mordeat ante aliquis quidquid porrexerit illa
2.6.633
quae peperit, timidus praegustet pocula papas.
2.6.634
Fingimus haec altum satura sumente cothurnum
2.6.635
scilicet, et finem egressi legemque priorum
2.6.636
grande Sophocleo carmen bacchamur hiatu,
2.6.637
montibus ignotum Rutulis caeloque Latino?
2.6.638
nos utinam vani. set clamat Pontia ‘feci,
2.6.639
confiteor, puerisque meis aconita paravi,
2.6.640
quae deprensa patent; facinus tamen ipsa peregi.’
2.6.641
tune duos una, saevissima vipera, cena?
2.6.642
tune duos? septem, si septem forte fuissent!
2.6.643
Credamus tragicis quidquid de Colchide torva
2.6.644
dicitur et Procne; nil contra conor. et illae
2.6.645
grandia monstra suis audebant temporibus, sed
2.6.646
non propter nummos; minor admiratio summis
2.6.647
debetur monstris, quotiens facit ira nocentes
2.6.648
hunc sexum et rabie iecur incendente feruntur
2.6.649
praecipites, ut saxa iugis abrupta, quibus mons
2.6.650
subtrahitur clivoque latus pendente recedit:
2.6.651
illam ego non tulerim, quae conputat et scelus ingens
2.6.652
sana facit, spectant subeuntem fata mariti
2.6.653
Alcestim, et similis si permutatio detur,
2.6.654
morte viri cupiant animam servare catellae.
2.6.655
occurrent multae tibi Belides atque Eriphylae
2.6.656
mane, Clytaemestram nullus non vicus habebit,
2.6.657
hoc tantum refert, quod Tyndaris illa bipennem
2.6.658
insulsam et fatuam dextra laevaque tenebat,
2.6.659
at nunc res agitur tenui pulmone rubetae;
2.6.660
sed tamen et ferro, si praegustarit praegustabit PSG: praegustaret Ψ: praegustarit Markl. and Housman. Atrides
2.6.661
Pontica ter victi cautus medicamina regis.