On Bellocivile
Choose a text
id="mobileReaderAuthor" class="mobile-reader-author" href="/authors/lucan" aria-label="More works by Lucan">
—
⋯
Original / primary: Vulgata
5.1
Sic alterna duces bellorum vulnera passos
5.2
In Macetum terras, miscens adversa secundis,
5.3
Servavit fortuna pares. Iam sparserat Aemo
5.4
Bruma nives, gelidoque cadens Atlantis Olympo:
5.5
Instabatque dies, qui dat nova nomina fastis,
5.6
Quique colit primus ducentem tempora Ianum.
5.7
Dum tamen emeriti remanet pars ultima iuris,
5.8
Consul uterque vagos belli per munia Patres
5.9
Elicit Epirum. Peregrina ac sordida sedes
5.10
Romanos cepit proceres: secretaque rerum
5.11
Hospes in externis audivit curia tectis.
5.12
Nam quis castra vocet tot strictas iure secures,
5.13
Tot fasces? Docuit populos venerabilis ordo,
5.14
Non Magni partes, sed Magnum in partibus esse.
5.15
Ut primum moestum tenuere silentia coetum,
5.16
Lentulus excelsa sublimis sede profatur:
5.17
Indole si dignum Latia, si sanguine prisco
5.18
Robur inest animis, non qua tellure coacti,
5.19
Quamque procul tectis captae sedeamus ab urbis,
5.20
Cernite: sed vestrae faciem cognoscite turbae:
5.21
Cunctaque iussuri, primum hoc decernite, Patres,
5.22
Quod regnis populisque liquet, nos esse senatum.
5.23
Nam, vel Hyperboreae plaustrum glaciale sub ursae,
5.24
Vel plaga qua torrens claususque vaporibus axis
5.25
Nec patitur noctes nec iniquos crescere soles,
5.26
Si fortuna ferat, rerum nos summa sequetur,
5.27
Imperiumque comes. Tarpeia sede perusta
5.28
Gallorum facibus, Veiosque habitante Camillo,
5.29
Illic Roma fuit. Non umquam perdidit ordo
5.30
Mutato sua iura solo. Moerentia tecta
5.31
Caesar habet, vacuasque domos, legesque silentes,
5.32
Clausaque iustitio tristi fora. Curia solos
5.33
Illa videt Patres, plena quos urbe fugavit.
5.34
Ordine de tanto quisquis non exsulat, hic est.
5.35
Ignaros scelerum, longaque in pace quietos
5.36
Bellorum primus sparsi furor: omnia rursus
5.37
Membra loco redeunt. En, totis viribus orbis
5.38
Hesperiam pensant superi: iacet hostis in undis
5.39
Obrutus Illyricis: Libyae squalentibus arvis
5.40
Curio Caesarei cecidit pars magna senatus.
5.41
Tollite signa, duces: fatorum impellite cursum:
5.42
Spem vestram praestate deis fortunaque tantos
5.43
Det nobis animos, quantos fugientibus hostem
5.44
Caussa dabat. Nostrum exhausto ius clauditur anno:
5.45
Vos, quorum finem non est sensura potestas,
5.46
Consulite in medium, Patres, Magnumque iubete
5.47
Esse ducem. Laeto nomen clamore senatus
5.48
Excipit: et Magno fatum patriaeque suumque
5.49
Imposuit. Tunc in reges populosque merentes
5.50
Sparsus honos, pelagique potens Phoebeia donis
5.51
Exornata Rhodos, gelidique inculta iuventus
5.52
Taygeti: fama veteres laudantur Athenae:
5.53
Massiliaeque suae donatur libera Phocis.
5.54
Tunc Sadalen, fortemque Cotyn, fidumque per arma
5.55
Deiotarum, et gelidae dominum Rhasipolin orae
5.56
Collaudant: Libyamque iubent auctore senatu
5.57
Sceptrifero parere Iubae. Pro tristia fata!
5.58
En tibi, non fidae gentis dignissime regno,
5.59
Fortunae, Ptolemaee, pudor, crimenque deorum,
5.60
Cingere Pellaeo pressos diademate crines
5.61
Permissum. Saevum in populos puer accipis ensem:
5.62
Atque utinam in populos! Donata est regia Lagi;
5.63
Accessit Magni iugulus: regnumque sorori
5.64
Ereptum est, soceroque nefas. Iam turba soluto
5.65
Arma petit coetu. Quae cum populique ducesque
5.66
Casibus incertis et caeca sorte pararent,
5.67
Solus in ancipites metuit descendere Martis
5.68
Appius eventus: finemque expromere rerum
5.69
Sollicitat superos, multosque obducta per annos
5.70
Delphica fatidici reserat penetralia Phoebi.
5.71
Hesperio tantum, quantum submotus Eoo
5.72
Cardine, Parnasus gemino petit aethera colle,
5.73
Mons Phoebo Bromioque sacer cui numine mixto
5.74
Delphica Thebanae referunt trieterica Bacchae.
5.75
Hoc solum fluctu terras mergente cacumen
5.76
Emicuit, pontoque fuit discrimen et astris.
5.77
Tu quoque vix summam seductus ab aequore rupem
5.78
Extuleras, unoque iugo, Parnase, latebas.
5.79
Ultor ibi expulsae, premeret cum viscera partus,
5.80
Matris, adhuc rudibus Paean Pythona sagittis
5.81
Explicuit, cum regna Themis tripodasque teneret.
5.82
Ut vidit Paean vastos telluris hiatus
5.83
Divinam spirare fidem, ventosque loquaces
5.84
Exhalare solum, sacris se condidit antris,
5.85
Incubuitque adyto, vates ibi factus Apollo.
5.86
Quis latet hic superum? quod numen ab aethere pressum
5.87
Dignatur caecas inclusum habitare cavernas?
5.88
Quis terram coeli patitur deus, omnia cursus
5.89
Aeterni secreta tenens, mundique futuri
5.90
Conscius, ac populis sese proferre paratus,
5.91
Contactusque ferens hominum, magnusque potensque,
5.92
Sive canit fatum, seu, quod iubet ille canendo,
5.93
Fit fatum? Forsan terris inserta regendis,
5.94
Aere libratum vacuo quae sustinet orbem,
5.95
Totius pars magna Iovis, Cirrhaea per antra
5.96
Exit, et aetherio trahitur connexa Tonanti.
5.97
Hoc ubi virgineo conceptum est pectore numen,
5.98
Humanam feriens animam sonat, oraque vatis
5.99
Solvit, ceu Siculus flammis urgentibus Aetnam
5.100
Undat apex: Campana fremens ceu saxa vaporat
5.101
Conditus Inarimes aeterna mole Typhoeus.
5.102
Hoc tamen expositum cunctis nullique negatum
5.103
Numen ab humani solum se labe furoris
5.104
Vindicat. Haud illic tacito mala vota susurro
5.105
Concipiunt. Nam, fixa canens mutandaque nulli,
5.106
Mortales optare vetat: iustisque benignus
5.107
Saepe dedit sedem totas mutantibus urbes,
5.108
Ut Tyriis: dedit ille minas impellere belli,
5.109
Ut Salaminiacum meminit mare: sustulit iras
5.110
Telluris sterilis, monstrato fine: resolvit
5.111
Aera tabificum. Non ullo saecula dono
5.112
Nostra carent maiore deum, quam Delphica sedes
5.113
Quod siluit, postquam rege timuere futura,
5.114
Et superos vetuere loqui. Nec, voce negata,
5.115
Cirrhaeae moerent vates; templique fruuntur
5.116
Iustitio. Nam si qua deus sub pectora venit,
5.117
Numinis aut poena est mors immatura recepti,
5.118
Aut pretium: quippe stimulo fluctuque furoris
5.119
Compages humana labat, pulsusque deorum
5.120
Concutiunt fragiles animas. Sic tempore longo
5.121
Immotos tripodas vastaeque silentia rupis
5.122
Appius Hesperii scrutator ad ultima fati
5.123
Sollicitat. Iussus sedes laxare verendas
5.124
Antistes, pavidamque deis immittere vatem,
5.125
Castalios circum latices nemorumque recessus
5.126
Phemonoen errore vagam curisque vacantem
5.127
Corripuit, cogitque fores irrumpere templi.
5.128
Limine terrifico metuens consistere Phoebas,
5.129
Absterrere ducem noscendi ardore futura
5.130
Cassa fraude parat. Quid spes, ait, improba veri
5.131
Te, Romane, trahit? Muto Parnasus hiatu
5.132
Conticuit, pressitque deum: seu spiritus istas
5.133
Destitit fauces, mundique in devia versum
5.134
Duxit iter: seu, barbarica cum lampade Python
5.135
Arsit, in immensas oneres abiere cavernas,
5.136
Et Phoebi tenuere viam: seu sponte deorum
5.137
Cirrha silet, fatique sat est arcana futuri
5.138
Carmine longaevae vobis commissa Sibyllae:
5.139
Seu Paean, solitus templis arcere nocentes,
5.140
Ora quibus solvat, nostro non invenit aevo.
5.141
Virginei patuere doli, fecitque negatis
5.142
Numinibus metus ipse fidem. Tum torta priores
5.143
Stringit vitta comas, crinesque in terga solutos
5.144
Candida Phocaica complectitur infula lauro.
5.145
Haerentem dubiamque premens in templa sacerdos
5.146
Impulit. Illa, pavens adyti penetrale remoti
5.147
Fatidicum, prima templorum in parte resistit,
5.148
Atque, deum simulans, sub pectore ficta quieto
5.149
Verba refert, nullo confusae murmure vocis
5.150
Instinctam sacro mentem testata furore,
5.151
Haud aeque laesura ducem, cui falsa canebat,
5.152
Quam tripodas, Phoebique fidem. Non rupta trementi
5.153
Verba sono, nec vox antri complere capacis
5.154
Sufficiens spatium, nulloque horrore comarum
5.155
Excussae laurus, immotaque culmina templi,
5.156
Securumque nemus, veritam se credere Phoebo
5.157
Prodiderant. Sentit tripodas cessare, furensque
5.158
Appius: Et nobis meritas dabis, impia, poenas,
5.159
Et superis, quos fingis, ait, nisi mergeris antris,
5.160
Deque orbis trepidi tanto consulta tumultu
5.161
Desinis ipsa loqui. Tandem conterrita virgo
5.162
Confugit ad tripodas, vastisque abducta cavernis
5.163
Haesit, et insueto concepit pectore numen,
5.164
Quod non exhaustae per tot iam saecula rupis
5.165
Spiritus ingessit vati: tandemque potitus
5.166
Pectore Cirrhaeo, non umquam plenior artus
5.167
Phoebados irrupit Paean: mentemque priorem
5.168
Expulit, atque hominem toto sibi cedere iussit
5.169
Pectore. Bacchatur demens aliena per antrum
5.170
Colla ferens, vittasque dei Phoebeaque serta
5.171
Erectis discussa comis, per inania templi
5.172
Ancipiti cervice rotat, spargitque vaganti
5.173
Obstantes tripodas, magnoque exaestuat igne,
5.174
Iratum te, Phoebe, ferens. Nec verbere solo
5.175
Uteris et stimulis, flammasque in viscera mergis:
5.176
Accipit et fraenos: nec tantum prodere vati,
5.177
Quantum scire, licet. Venit aetas omnis in unam
5.178
Congeriem: miserumque premunt tot saecula pectus.
5.179
Tanta patet rerum series, atque omne futurum
5.180
Nititur in lucem: vocemque petentia fata
5.181
Luctantur: non prima dies, non ultima mundi,
5.182
Non modus Oceani, numerus non deerat arenae.
5.183
Talis in Euboico vates Cumana recessu,
5.184
Indignata suum multis servire furorem
5.185
Gentibus, ex tanta fatorum strage superba
5.186
Excerpsit Romana manu. Sic plena laborat
5.187
Phemonoe Phoebo, dum te, consultor operti
5.188
Castalia tellure dei, vix invenit, Appi,
5.189
Inter fata diu quaerens tam magna latentem.
5.190
Spumea tunc primum rabies vesana per ora
5.191
Effluit, et gemitus, et anhelo clara meatu
5.192
Murmura: tunc moestus vastis ululatus in antris,
5.193
Extremaeque sonant, domita iam virgine, voces:
5.194
Effugis ingentes, tanti discriminis expers,
5.195
Bellorum, o Romane, minas: solusque quietem
5.196
Euboici vasta lateris convalle tenebis.
5.197
Caetera suppressit, faucesque obstruxit Apollo.
5.198
Custodes tripodes fatorum, arcanaque mundi,
5.199
Tuque potens veri Paean, nullumque futuri
5.200
A superis celate diem, suprema ruentis
5.201
Imperii, caesosque duces, et funera regum,
5.202
Et tot in Hesperio collapsas sanguine gentes
5.203
Cur aperire times? An nondum numina tantum
5.204
Decrevere nefas? et adhuc dubitantibus astris
5.205
Pompeii damnare caput, tot fata tenentur?
5.206
Vindicis an gladii facinus, poenasque furoris,
5.207
Regnaque ad ultores iterum redeuntia Brutos,
5.208
Ut peragat fortuna, taces? Tunc pectore vatis
5.209
Impactae cessere fores, expulsaque templis
5.210
Prosiluit. Perstat rabies; nec cuncta locutae,
5.211
Quem non emisit, superest deus. Illa feroces
5.212
Torquet adhuc oculos, totoque vagantia coelo
5.213
Lumina, nunc vultu pavido, nunc torva minaci:
5.214
Stat numquam facies: rubor igneus inficit ora,
5.215
Liventesque genas: nec, qui solet esse timenti,
5.216
Terribilis sed pallor inest: nec fessa quiescunt
5.217
Corda; sed, ut tumidus Boreae post flamina pontus
5.218
Rauca gemit, sic muta levant suspiria vatem.
5.219
Dumque a luce sacra, qua vidit fata, refertur
5.220
Ad vulgare iubar, mediae venere tenebrae.
5.221
Immisit Stygiam Paean in viscera Lethen,
5.222
Quae raperet secreta deum. Tunc pectore verum
5.223
Fugit, et ad Phoebi tripodas rediere futura:
5.224
Vixque refecta cadit. Nec te vicinia leti
5.225
Territat, ambiguis frustratum sortibus, Appi:
5.226
Iure sed incerto mundi, subsidere regnum
5.227
Chalcidos Euboicae, vana spe rapte, parabas.
5.228
Heu demens, nullum belli sentire fragorem,
5.229
Tot mundi caruisse malis, praestare deorum
5.230
Excepta quis morte potest? Secreta tenebis
5.231
Litoris Euboici, memorando condite busto,
5.232
Qua maris angustat fauces saxosa Carystos,
5.233
Et tumidis infesta colit qua numina Rhamnus,
5.234
Arctatus rapida fervet qua gurgite pontus,
5.235
Euripusque trahit, cursum mutantibus undis,
5.236
Chalcidicas puppes ad iniquam classibus Aulim.
5.237
Interea domitis Caesar remeabat Iberis,
5.238
Victrices aquilas alium laturus in orbem:
5.239
Cum prope fatorum tantos per prospera cursus
5.240
Avertere dei. Nullo nam Marte subactus,
5.241
Intra castrorum timuit tentoria ductor
5.242
Perdere successus scelerum: cum paene fideles
5.243
Per tot bella manus, satiatae sanguine, tandem
5.244
Destituere ducem: seu moesto classica paullum
5.245
Intermissa sono, claususque et frigidus ensis
5.246
Expulerat belli furias: seu praemia miles
5.247
Dum maiora petit, damnat caussamque ducemque,
5.248
Et scelere imbutos etiamnunc venditat enses.
5.249
Haud magis expertus discrimine Caesar in ullo est,
5.250
Quam non e stabili, tremulo sed culmine cuncta
5.251
Despiceret, staretque super titubantia fultus:
5.252
Tot raptis truncus manibus, gladioque relictus
5.253
Paene suo, qui tot gentes in bella trahebat,
5.254
Scit non esse ducis strictos, sed militis, enses.
5.255
Non pavidum iam murmur erat, nec pectore tecto
5.256
Ira latens: nam quae dubias constringere mentes
5.257
Caussa solet, dum quisque pavet, quibus ipse timori est,
5.258
Seque putat solum regnorum iniusta gravari,
5.259
Haud retinet. Quippe ipsa metus exsolverat audax
5.260
Turba suos. Quidquid multis peccatur, inultum est.
5.261
Effudere minas: Liceat discedere, Caesar,
5.262
A rabie scelerum. Quaeris terraque marique
5.263
His ferrum iugulis, animasque effundere viles
5.264
Quolibet hoste paras. Partem tibi Gallia nostri
5.265
Eripuit: partem duris Hispania bellis:
5.266
Pars iacet Hesperia: totoque exercitus orbe
5.267
Te vincente perit. Terris fudisse cruorem
5.268
Quid iuvat Arctois, Rhodano Rhenoque subactis?
5.269
Tot mihi pro bellis bellum civile dedisti.
5.270
Cepimus expulso patriae cum tecta senatu,
5.271
Quos hominum, vel quos licuit spoliare deorum?
5.272
Imus in omne nefas, manibus ferroque nocentes,
5.273
Paupertate pii. Finis quis quaeritur armis?
5.274
Quid satis est, si Roma parum? Iam respice canos,
5.275
Invalidasque manus, et inanes cerne lacertos.
5.276
Usus abit vitae, bellis consumsimus aevum:
5.277
Ad mortem dimitte senes. En, improba vota!
5.278
Non duro liceat morientia cespite membra
5.279
Ponere, non anima glebam fugiente ferire,
5.280
Atque oculos morti clausuram quaerere dextram
5.281
Coniugis illabi lacrimis, unique paratum
5.282
Scire rogum. Liceat morbis finire senectam.
5.283
Sit praeter gladios aliquod sub Caesare fatum.
5.284
Quid, velut ignaros ad quae portenta paremur,
5.285
Spe trahis? Usque adeo soli civilibus armis
5.286
Nescimus cuius sceleris sit maxima merces?
5.287
Nil actum est bellis, si nondum comperit, istas
5.288
Omnia posse manus. Nec fas nec vincula iuris
5.289
Hoc audere vetant. Rheni mihi Caesar in undis
5.290
Dux erat, hic socius. Facinus quos inquinat, aequat.
5.291
Adde, quod ingrato meritorum iudice virtus
5.292
Nostra perit. Quidquid gerimus, fortuna vocatur.
5.293
Nos fatum sciat esse suum. Licet omne deorum
5.294
Obsequium speres: irato milite, Caesar,
5.295
Pax erit. Haec fatus, totis discurrere castris
5.296
Coeperat, infestoque ducem deposcere vultu.
5.297
Sic eat, o superi! quando pietasque fidesque
5.298
Destituunt, moresque malos sperare relictum est,
5.299
Finem civili faciat discordia bello.
5.300
Quem non ille ducem potuit terrere tumultus?
5.301
Fata sed in praeceps solitus demittere Caesar,
5.302
Fortunamque suam per summa pericula gaudens
5.303
Exercere, venit: nec, dum desaeviat ira,
5.304
Expectat; medios properat tentare furores.
5.305
Non illis urbes spoliandaque templa negasset,
5.306
Tarpeiamque Iovis sedem, matresque senatus,
5.307
Passurasque infanda nurus. Vult omnia certe
5.308
A se saeva peti, vult praemia Martis amari:
5.309
Militia indomiti tantum mens sana timetur.
5.310
Non pudet heu, Caesar, soli tibi bella placere
5.311
Iam manibus damnata tuis? hos ante pigebit
5.312
Sanguinis? his ferri grave ins erit ipse per omne
5.313
Fasque nefasque rues Lassare, et disce sine armis
5.314
Posse pati: liceat scelerum tibi ponere finem.
5.315
Saeve, quid insequeris quid iam nolentibus instas?
5.316
Bellum te civile fugit. Stetit aggere fulti
5.317
Cespitis, intrepidus vultu, meruitque timeri
5.318
Non metuens: atque haec ira dictante profatur:
5.319
Qui modo in absentem vultu dextraque furebas,
5.320
Miles, habes nudum promtumque ad vulnera pectus.
5.321
Hic fuge, si belli finis placet, ense relicto.
5.322
Detegit imbelles animos nil fortiter ausa
5.323
Seditio, tantumque fugam meditata iuventus,
5.324
Ac ducis invicti rebus lassata secundis.
5.325
Vadite, meque meis ad bella relinquite fatis:
5.326
Invenient haec arma manus, vobisque repulsis
5.327
Tot reddet Fortuna viros, quot tela vacabunt.
5.328
Anne fugam Magni tanta cum classe sequuntur
5.329
Hesperiae gentes, nobis victoria turbam
5.330
Non dabit, impulsi tantum quae praemia belli
5.331
Auferat et, vestri rapta mercede laboris,
5.332
Lauriferos nullo comitetur vulnere currus?
5.333
Vos despecta, senes, exhaustaque sanguine turba
5.334
Cernetis nostros iam plebs Romana triumphos.
5.335
Caesaris an cursus vestrae sentire putatis
5.336
Damnum posse fugae? veluti, si cuncta minentur
5.337
Flumina, quos miscent pelago, subducere fontes,
5.338
Non magis ablatis umquam descenderet aequor,
5.339
Quam nunc crescit, aquis. An vos momenta putatis
5.340
Ulla dedisse mihi? Numquam sic cura deorum
5.341
Se premit, ut vestrae morti vestraeque saluti
5.342
Fata vacent. Procerum motus haec cuncta sequuntur.
5.343
Humanum paucis vivit genus. Orbis Iberi
5.344
Horror et Arctoi nostro sub nomine miles,
5.345
Pompeio certe fugeres duce. Fortis in armis
5.346
Caesareis Labienus erat: nunc, transfuga vilis,
5.347
Cum duce praelato terras atque aequora lustrat.
5.348
Nec melior mihi vestra fides, si bella nec hoste
5.349
Nec duce me geritis. Quisquis mea signa relinquit,
5.350
Nec Pompeianis tradit sua partibus arma,
5.351
Hic numquam vult esse meus. Sunt ista profecto
5.352
Curae castra deis, qui me committere tantis
5.353
Non nisi mutato voluerunt milite bellis.
5.354
Heu, quantum Fortuna humeris iam pondera fessis
5.355
Amolitur onus! sperantes omnia dextras
5.356
Exarmare datur, quibus hic non sufficit orbis.
5.357
Iam certe mihi bella geram: discedite castris,
5.358
Tradite nostra viris ignavi signa Quirites.
5.359
At paucos, quibus haec rabies auctoribus arsit,
5.360
Non Caesar, sed poena tenet. Procumbite terra,
5.361
Infidumque caput feriendaque tendite colla.
5.362
Et tu, quo solo stabunt iam robore castra,
5.363
Tiro rudis, specta poenas, et disce ferire,
5.364
Disce mori. Tremuit saeva sub voce minantis
5.365
Vulgus iners: unumque caput tam magna iuventus
5.366
Privatum factura timet: velut ensibus ipsis
5.367
Imperet, invito moturus milite ferrum.
5.368
Ipse pavet, ne tela sibi dextraeque negentur
5.369
Ad scelus hoc Caesar: vicit patientia saevi
5.370
Spem ducis, et iugulos, non tantum praestitit enses.
5.371
Nil magis, adsuetas sceleri quam perdere mentes,
5.372
Atque perire timet; tam diro foederis ictu
5.373
Parta quies, poenaque redit placata iuventus.
5.374
Brundusium decimis iubet hanc adtingere castris,
5.375
Et cunctas revocare rates, quas avius Hydrus,
5.376
Antiquusque Taras, secretaque litora Leucae,
5.377
Quas recipit Salapina palus, et subdita Sipus
5.378
Montibus: Ausoniam qua torquens frugifer oram,
5.379
Dalmatico Boreae, Calabroque obnoxius Austro
5.380
Appulus Hadriacas exit Garganus in undas.
5.381
Ipse petit trepidam tutus sine milite Romam,
5.382
Iam doctam servire togae: populoque precanti
5.383
Scilicet indulgens, summum dictator honorem
5.384
Contigit, et laetos fecit se console fastos.
5.385
Namque omnes voces, per quas iam tempore tanto
5.386
Mentimur dominis, haec primum reperit aetas,
5.387
Qua sibi ne ferri ius ullum Caesar abesset,
5.388
Ausonias voluit gladiis miscere secures.
5.389
Addidit et fasces aquilis, et nomen inane
5.390
Imperii rapiens, signavit tempora digna
5.391
Moesta nota. Nam quo melius Pharsalicus annus
5.392
Consule notus erit? Fingit solemnis Campus,
5.393
Et non admissae dirimit suffragia plebis,
5.394
Decantatque tribus, et vana versat in urna.
5.395
Nec coelum servare licet: tonat augure surdo,
5.396
Et laetae iurantur aves, bubone sinistro.
5.397
Inde perit primum quondam veneranda potestas
5.398
Iuris inops: careat tantum ne nomine tempus,
5.399
Menstruus in fastos distinguit saecula consul.
5.400
Nec non Iliacae numen quod praesidet Albae,
5.401
Haud meritum Latio sollemnia sacra subacto,
5.402
Vidit flammifera confectas nocte Latinas.
5.403
Inde rapit cursus, et, quae piger Appulus arva
5.404
Deseruit rastris, et inerti tradidit herbae,
5.405
Ocior et coeli flammis et tigride foeta
5.406
Transcurrit; curvique tenens Minoia tecta
5.407
Brundusii, clausas ventis brumalibus undas
5.408
Invenit, et pavidas hiberno sidere classes.
5.409
Turpe duci visum, rapiendi tempora belli
5.410
In segnes exisse moras, portuque teneri,
5.411
Dum pateat tutum vel non felicibus aequor.
5.412
Expertes animos pelagi sic robore complet:
5.413
Fortius hiberni flatus, coelumque fretumque
5.414
Cum cepere, tenent, quam quos incumbere certos
5.415
Perfida nubiferi vetat inconstantia veris.
5.416
Nec maris anfractus lustrandaque litora nobis,
5.417
Sed recti fluctus soloque Aquilone secandi.
5.418
Hic utinam summi curvet carchesia mali,
5.419
Incumbatque furens, et Graia ad moenia perflet,
5.420
Ne Pompeiani Phaeacum e litore toto
5.421
Languida iactatis comprendant carbasa remis:
5.422
Rumpite, quae retinent felices vincula proras.
5.423
Iamdudum nubes et saevas perdimus undas.
5.424
Sidera prima poli, Phoebo labente sub undas,
5.425
Exierant, et luna suas iam fecerat umbras,
5.426
Cum pariter solvere rates, totosque rudentes
5.427
Laxavere sinus: et flexo navita cornu
5.428
Obliquat laevo pede carbasa, summaque pandens
5.429
Suppara velorum perituras colligit auras.
5.430
Ut primum levior propellere lintea ventus
5.431
Incipit, exiguumque tument, mox reddita malo
5.432
In mediam cecidere ratem: terraque relicta,
5.433
Non valet ipsa sequi puppes, quae vexerat aura.
5.434
Aequora lenta iacent, alto torpore ligata.
5.435
Pigrius immotis haesere paludibus undae.
5.436
Sic stat iners Scythicas adstringens Bosporus undas,
5.437
Cum, glacie retinente, fretum non impulit Ister,
5.438
Immensumque gelu tegitur mare: comprimit unda,
5.439
Deprendit quascunque rates: nec pervia velis
5.440
Aequora frangit eques, fluctuque latente sonantem
5.441
Orbita migrantis scindit Maeotida Bessi.
5.442
Saeva quies pelagi, moestoque ignava profundo
5.443
Stagna iacentis aquae: veluti deserta rigente
5.444
Aequora natura cessant, pontusque vetustas
5.445
Oblitus servare vices, non commeat aestu,
5.446
Non horrore tremit, non solis imagine vibrat
5.447
Casibus innumeris fixae patuere carinae,
5.448
Illinc infestae classes et inertia tonsis
5.449
Aequora moturae; gravis hinc languore profundi
5.450
Obsessis ventura fames. Nova vota timori
5.451
Sunt inventa novo, fluctus nimiasque precari
5.452
Ventorum vires, dum se torpentibus unda
5.453
Excutiat stagnis, et sit mare. Nubila nusquam
5.454
Undarumque minae: coelo languente fretoque,
5.455
Naufragii spes omnis abit. Sed nocte fugata,
5.456
Laesum nube dies iubar extulit, imaque sensim
5.457
Concussit pelagi, movitque Ceraunia nautis.
5.458
Inde rapi coepere rates, atque aequora classem
5.459
Curva sequi, quae iam vento fluctuque secundo
5.460
Lapsa Palaestinas uncis confixit arenas.
5.461
Prima duces vidit iunctis consistere castris
5.462
Tellus, quam volucer Genusus, quam mollior Apsus
5.463
Circueunt ripis. Apso gestare carinas
5.464
Caussa palus, leni quam fallens egerit unda.
5.465
At Genusum nunc sole nives, nunc imbre solutae
5.466
Praecipitant: neuter longo se gurgite lassat,
5.467
Sed minimum terrae, vicino litore, novit.
5.468
Hoc fortuna loco tantae duo nomina famae
5.469
Composuit: miserique fuit spes irrita mundi
5.470
Posse duces parva campi statione diremtos
5.471
Admotum damnare nefas. Nam cernere vultus
5.472
Et voces audire datur: multosque per annos
5.473
Dilectus tibi, Magne, socer, post pignera tanta
5.474
Sanguinis, infausti sobolem mortemque nepotis,
5.475
Te nisi Niliaca propias non vidit arena.
5.476
Caesaris adtonitam miscenda ad proelia mentem
5.477
Ferre moras scelerum partes iussere relictae.
5.478
Ductor erat cunctis audax Antonius armis,
5.479
Iam tunc civili meditatus Leucada bello.
5.480
Illum saepe minis Caesar precibusque morantem
5.481
Evocat: O mundi tantorum caussa malorum,
5.482
Quid superos et fata tenes? Sunt cetera cursu
5.483
Acta meo: summam rapti per prospera belli
5.484
Te poscit Fortuna manum. Num rupta vadosis
5.485
Syrtibus incerto Libye nos dividit aestu?
5.486
Numquid inexperto tua credimus arma profundo,
5.487
Inque novos traheris casus? Ignave, venire
5.488
Te Caesar, non ire, iubet. Prior ipse per hostes
5.489
Percussi medias alieni iuris arenas.
5.490
Tui mea castra times? Pereuntia tempora fati
5.491
Conqueror: in ventos impendo vota, fretumque.
5.492
Ne retine dubium cupientes ire per aequor:
5.493
Si bene nota mihi est, ad Caesaris arma iuventus
5.494
Naufragio venisse volet. Iam voce doloris
5.495
Utendum est: non ex aequo divisimus orbem.
5.496
Epirum Caesarque tenet totusque senatus:
5.497
Ausoniam tu solus habes. His terque quaterque
5.498
Vocibus excitum postquam cessare videbat,
5.499
Dum se deesse deis, ac non sibi numina, credit,
5.500
Sponte per incautas audet tentare tenebras,
5.501
Quod iussi timuere, fretum, temeraria prono
5.502
Expertus cessisse deo: fluctusque verendos
5.503
Classibus, exigua sperat superare carina.
5.504
Solverat armorum fessas nox languida curas:
5.505
Parta quies miseris, in quorum pectora somno
5.506
Dat vires fortuna minor. Iam castra silebant;
5.507
Tertia iam vigiles commoverat hora secundos:
5.508
Caesar sollicito per vasta silentia gressu
5.509
Vix famulis audenda parat: cunctisque relictis,
5.510
Sola placet Fortuna comes. Tentoria postquam
5.511
Egressus, vigilum somno cedentis membra
5.512
Transsiluit, questus tacite quod fallere posset.
5.513
Litora curva legit, primisque invenit in undis
5.514
Rupibus exesis haerentem fune carinam.
5.515
Rectorem dominumque ratis secura tenebat
5.516
Haud procul inde domus, non ullo robore fulta,
5.517
Sed sterili iunco cannaque intexta palustri,
5.518
Et latus inversa nudum munita phaselo.
5.519
Haec Caesar bis terque manu quassantia tectum
5.520
Limina commovit. Molli consurgit Amyclas,
5.521
Quem dabat alga, toro. Quisnam mea nafragus, inquit,
5.522
Tecta petit? aut quem nostrae Fortuna coegit
5.523
Auxilium sperare casae? Sic fatus, ab alto
5.524
Aggere iam tepidae sublato fune favillae,
5.525
Scintillam tenuem commotos pavit in ignes;
5.526
Securus belli: praedam civilibus armis
5.527
Scit non esse casas. O vitae tuta facultas
5.528
Pauperis, angustique lares! o munera nondum
5.529
Intellecta deum! quibus hoc contingere templis
5.530
Aut potuit muris, nullo trepidare tumultu,
5.531
Caesarea pulsante manu? Tum poste recluso,
5.532
Dux ait: Exspecta votis maiora modestis,
5.533
Spesque tuas laxa, iuvenis. Si iussa secutus
5.534
Me vehis Hesperiam, non ultra cuncta carinae
5.535
Debebis, manibusque inopem duxisse senectam.
5.536
Ne cessa praebere deo tua fata, volenti
5.537
Angustos opibus subitis implere Penates.
5.538
Sic fatur: quamquam plebeio tectus amictu,
5.539
Indocilis privata loqui. Tum pauper Amyclas:
5.540
Multa quidem prohibent nocturno credere ponto.
5.541
Nam sol non rutilas deduxit in aequora nubes
5.542
Concordesque tulit radios: Noton altera Phoebi,
5.543
Altera pars Borean diducta luce vocabat.
5.544
Orbe quoque exhaustus medio languensque recessit,
5.545
Spectantes oculos infirmo lumine passus.
5.546
Lunaque non gracili surrexit lucida cornu,
5.547
Aut orbis medii puros exesa recessus:
5.548
Nec duxit recto tenuata cacumina cornu,
5.549
Ventorumque nota rubuit: tum lurida pallens
5.550
Ora tulit, vultu sub nubem tristis ituro.
5.551
Sed mihi nec motus nemorum, nec litoris ictus,
5.552
Nec placet incertus, qui provocat aequora, Delphin:
5.553
Aut siccum quod mergus amat: quodque ausa volare
5.554
Ardea sublimis pennae confisa natanti:
5.555
Quodque caput spargens undis, velut occupet imbrem,
5.556
Instabili gressu metitur litora cornix.
5.557
Sed si magnarum poscunt discrimina rerum,
5.558
Haud dubitem praebere manus. Vel litora tangam
5.559
Iussa, vel hoc potius pelagus flatusque negabunt.
5.560
Haec fatus, solvensque ratem, dat carbasa ventis:
5.561
Ad quorum motus non solum lapsa per altum
5.562
Aera dispersos traxere cadentia sulcos
5.563
Sidera: sed summis etiam quae fixa tenentur
5.564
Astra polis, sunt visa quati. Niger inficit horror
5.565
Terga maris: longo per multa volumina tractu
5.566
Aestuat unda minax, flatusque incerta futuri:
5.567
Turbida testantur conceptos aequora ventos.
5.568
Tunc rector trepidae fatur ratis: Adspice, saevum
5.569
Quanta paret pelagus. Zephyros intendat, an Euros,
5.570
Incertum est. Puppim dubius ferit undique pontus.
5.571
Nubibus et coelo Notus est: si murmura ponti
5.572
Consulimus, Cori verrunt mare. Gurgite tanto,
5.573
Nec ratis Hesperias tanget, nec naufragus oras.
5.574
Desperare viam et vetitos convertere cursus,
5.575
Sola salus. Liceat vexata litora puppe
5.576
Prendere, ne longe nimium sit proxima tellus.
5.577
Fisus cuncta sibi cessura pericula Caesar,
5.578
Sperne minas, inquit, pelagi, ventoque furenti
5.579
Trade sinum. Italiam si coelo auctore recusas,
5.580
Me pete. Sola tibi caussa haec est iusta timoris,
5.581
Vectorem non nosse tuum; quem numina numquam
5.582
Destituunt, de quo male tunc Fortuna meretur,
5.583
Cum post vota venit. Medias perrumpe procellas,
5.584
Tutela secure mea. Coeli iste fretique,
5.585
Non puppis nostrae labor est: hanc Caesare pressam
5.586
A fluctu defendet onus. Ne longa furori
5.587
Ventorum saevo dubitur mora: proderit undis
5.588
Ista ratis. Ne flecte manus: fuge proxima velis
5.589
Litora: tum Calabro portu te crede potitum,
5.590
Cum iam non poterit puppi nostraeque saluti
5.591
Altera terra dari Quid tanta strage paretur,
5.592
Ignoras? Quaerit pelagi coelique tumultu
5.593
Quid praestet Fortuna mihi.
5.594
Non plura locuto,
5.595
Avulsit laceros, percussa puppe, rudentes
5.595
Turbo rapax, fragilemque super volitantia malum
5.596
Vela tulit: sonuit victis compagibus alnus.
5.597
Inde ruunt toto congesta pericula mundo.
5.598
Primus ab Oceano caput exeris Atlanteo,
5.599
Core, movens aestus: iam te tollente furebat
5.600
Pontus, et in scopulos totas erexerat undas.
5.601
Occurrit gelidus Boreas, pelagusque retundit:
5.602
Et dubium pendet, vento cui pareat, aequor.
5.603
Sed Scythici vicit rabies Aquilonis, et undas
5.604
Torsit, et abstrusas penitus vada fecit arenas.
5.605
Nec perfert pontum Boreas ad saxa, suumque
5.606
In fluctus Cori frangit mare: motaque possunt
5.607
Aequora subductis etiam concurrere ventis.
5.608
Non Euri cessasse minas, non imbribus atrum
5.609
Aeolii iacuisse Notum sub carcere saxi
5.610
Crediderim: cunctos solita de parte ruentes
5.611
Defendisse suas violento turbine terras;
5.612
Sic pelagus mansisse loco. Non parva procellis
5.613
Aequora rapta ferunt: Aegeas transit in undas
5.614
Tyrrhenum: sonat Ionio vagus Hadria ponto.
5.615
Ah quoties frustra pulsatos aequore montes
5.616
Obruit illa dies! quam celsa cacumina pessum
5.617
Tellus victa dedit! Non illo litore surgunt
5.618
Tam validi fluctus, alioque ex orbe voluti
5.619
A magno venere mari, mundumque coercens
5.620
Monstriferos agit unda sinus. Sic rector Olympi
5.621
Cuspide fraterna lassatum in saecula fulmen
5.622
Adiuvit, regnoque accessit terra secundo,
5.623
Cum mare convolvit gentes, cum litora Tethys
5.624
Noluit ulla pati, coelo contenta teneri.
5.625
Nunc quoque tanta maris moles crevisset in astra,
5.626
Ni superum rector pressisset nubibus undas.
5.627
Non coeli nox illa fuit: latet obsitus aer
5.628
Infernae pallore domus, nimbisque gravatus
5.629
Deprimitur, fluctusque in nubibus accipit imbrem.
5.630
Lux etiam metuenda perit, nec fulgura currunt
5.631
Clara, sed obscurum nimbosus dissilit aer.
5.632
Tunc superum convexa fremunt, atque arduus axis
5.633
Insonuit, motaque poli compage laborant
5.634
Extimuit natura chaos: rupisse videntur
5.635
Concordes elementa moras, rursusque redire
5.636
Nox manes mixtura deis. Spes una salutis,
5.637
Quod tanta mundi nondum periere ruina.
5.638
Quantum Leucadio placidus de vertice pontus
5.639
Despicitum; tantum nautae videre trementes
5.640
Fluctibus e summis praeceps mare: quumque tumentes
5.641
Rursus hiant undae, vix eminet aequore malus.
5.642
Nubila tanguntur velis, et terra carina.
5.643
Nam pelagus, qua parte sedet, non celat arenas:
5.644
Exhaustum in tumulos, omnisque in fluctibus unda est.
5.645
Artis opem vicere metus: nescitque magister,
5.646
Quam frangat, cui cedat aquae. Discordia ponti
5.647
Succurrit miseris, fluctusque evertere puppim
5.648
Non valet in fluctus: victum latus unda repellens
5.649
Erigit, atque omni surgit ratis ardua vento.
5.650
Non humilem Sasona vadis, non litora curvae
5.651
Thessaliae saxosa pavent, oraeque malignos
5.652
Ambraciae portus: scopulosa Ceraunia nautae
5.653
Summa timent. Credit iam digna pericula Caesar
5.654
Fatis esse suis. Tantusne evertere, dixit,
5.655
Me superis labor est: parva quem puppe sedentem
5.656
Tam magno petiere mari? Si gloria leti
5.657
Est pelago donata mei, bellisque negamur;
5.658
Intrepidus, quamcunque datis mihi numina, mortem
5.659
Accipiam. Licet ingentes abruperit actus
5.660
Festinata dies fatis; sat magna peregi.
5.661
Arctoas domui gentes: inimica subegi
5.662
Arma metu: vidit Magnum mihi Roma secundum.
5.663
Iussa plebe tuli fasces per bella negatos.
5.664
Nulla meis aberit titulis Romana potestas.
5.665
Nesciet hoc quisquam, nisi tu, quae sola meorum
5.666
Conscia votorum es, me, quamvis plenus honorum
5.667
Et dictator eam Stygias et consul ad umbras,
5.668
Privatum, Fortuna, mori. Mihi funere nullo
5.669
Est opus, o superi: lacerum retinete cadaver
5.670
Fluctibus in mediis: desint mihi busta rogusque,
5.671
Dum metuar semper, terraque exspecter ab omni.
5.672
Haec fatum decimus, dictu mirabile, fluctus
5.673
Invalida cum puppe levat: nec rursus ab alto
5.674
Aggere deiecit pelagi, sed pertulit unda,
5.675
Scruposisque angusta vacant ubi litora saxis,
5.676
Imposuit terrae. Pariter tot regna, tot urbes
5.677
Fortunamque suam, tacta tellure, recepit.
5.678
Sed non tam remeans Caesar iam luce propinqua,
5.679
Quam tacita sua castra fuga comitesque fefellit.
5.680
Circumfusa duci flevit, gemituque suorum
5.681
Et non ingratis incessit turba querelis:
5.682
Quo te, dure, tulit virtus temeraria, Caesar?
5.683
Aut quae nos viles animas in fata relinquens,
5.684
Invitis spargenda dabas tua membra procellis?
5.685
Cum tot in hac anima populorum vita salusque
5.686
Pendeat, et tantus caput hoc sibi fecerit orbis,
5.687
Saevitia est voluisse mori. Nullusne tuorum
5.688
Emeruit comitum, fatis non posse superstes
5.689
Esse tuis? Cum te raperet mare, corpora segnis
5.690
Nostra sopor tenuit. Pudet, heu! Tibi caussa petendae
5.691
Haec fuit Hesperiae: visum est, committere quemquam
5.692
Tam saevo, crudele, mari. Sors ultima rerum
5.693
In dubios casus et prona pericula mortis
5.694
Praecipitare solet. Mundi iam summa tenentem
5.695
Permisisse mari! Tantum quid numina lassas?
5.696
Sufficit ad belli summam favor iste laborque
5.697
Fortunae, quod te nostris impegit arenis?
5.698
Hine usus placuere deum, non rector ut orbis,
5.699
Nec dominus rerum, sed felix naufragus esses?
5.700
Talia iactantes, discussa nocte serenus
5.701
Oppressit cum sole dies, fessumque tumentes
5.702
Composuit pelagus, ventis patientibus, undas.
5.703
Nec non Hesperii lassatum fluctibus aequor
5.704
Ut videre duces, purumque insurgere coelo
5.705
Fracturum pelagus Borean, solvere carinas,
5.706
Quas ventus ductaeque pari moderamine dextrae
5.707
Permixtas habuere diu: latumque per aequor,
5.708
Ut terrestre, coit, consertis puppibus, agmen.
5.709
Sed nox saeva modum venti velique tenorem
5.710
Eripuit nautis, excussitque ordine puppes.
5.711
Strymona sic gelidum, bruma pellente, relinquunt
5.712
Poturae te, Nile, grues, primoque volatu
5.713
Effingunt varias, casu monstrante, figuras.
5.714
Mox ubi percussit tensas Notus altior alas,
5.715
Confusos temere immixtae glomerantur in orbes,
5.716
Et turbata perit dispersis littera pennis.
5.717
Cum primum redeunte die violentior aer
5.718
Puppibus incubuit, Phoebeo concitus ortu,
5.719
Praetereunt frustra tentati litora Lissi,
5.720
Nymphaeumque tenent. Nudas Aquilonibus undas
5.721
Succedens Boreae iam portum fecerat Auster.
5.722
Undique collatis in robur Caesaris armis,
5.723
Summa videns duri Magnus discrimina Martis
5.724
Iam castris instare suis, seponere tutum
5.725
Coniugii decrevit onus, Lesboque remotam
5.726
Te procul a saevi strepitu, Cornelia, belli
5.727
Occulere. Heu quantum mentes dominatur in aequas
5.728
Iusta Venus! Dubium trepidumque ad proelia, Magne,
5.729
Te quoque fecit amor: quod nolles stare sub ictu
5.730
Fortunae, quo mundus erat Romanaque fata,
5.731
Coniux sola fuit. Mentem iam verba paratam
5.732
Destituunt, blandaeque iuvat ventura trahentem
5.733
Indulgere morae, et tempus subducere fatis.
5.734
Nocte sub extrema, pulso torpore quietis,
5.735
Dum fovet amplexu gravidum Cornelia curis
5.736
Pectus, et aversi petit oscula grata mariti:
5.737
Humentes mirata genas, percussaque caeco
5.738
Vulnere, non audet flentem deprendere Magnum.
5.739
Ille gemens: Vita non nunc mihi dulcior, inquit,
5.740
Cum taedet vitae, laeto sed tempore, coniux,
5.741
Venit moesta dies, et quam nimiumque parumque
5.742
Distulimus: iam totus adest in proelia Caesar.
5.743
Cedendum est bellis: quorum tibi tuta latebra
5.744
Lesbos erit. Desiste preces tentare: negavi
5.745
Iam mihi: non longos a me patiere recessus.
5.746
Pracipites aderunt casus: properante ruina,
5.747
Summa cadunt. Satis est audisse pericula Magni:
5.748
Meque tuus decepit amor, civilia bella
5.749
Si spectare potes. Nam me iam, Marte parato,
5.750
Securos cepisse pudet cum coniuge somnos,
5.751
Eque tuo, miserum quatiunt cum classica mundun,
5.752
Surrexisse sint. Vereor civilibus armis
5.753
Pompeium nullo tristem committere damno.
5.754
Tutior interea populis, et tutior omni
5.755
Rege, late, positamque procul fortuna mariti
5.756
Non tota te mole premat. Si numina nostras
5.757
Impulerint acies, maneat pars optima nostri;
5.758
Sitque mihi, si fata premant victorque cruentus
5.759
Quo fugisse velim. Vix tantum infirma dolorem
5.760
Cepit, et adtonito cessere e pectore sensus.
5.761
Tandem vix moestas potuit proferre querelas:
5.762
Nil mihi de fatis thalami superisque relictum est,
5.763
Magne, queri: nostros non rumpit funus amores,
5.764
Nec diri fax summa rogi: sed sorte frequenti
5.765
Plebeiaque nimis careo dimissa marito.
5.766
Hostis ad adventuum rumpamus foedera tedae:
5.767
Placemus socerum. Sic est tibi cognita, Magne,
5.768
Nostra fide? credisne aliquid mihi tutius esse,
5.769
Quam tibi? non olim casu pendemus ab uno?
5.770
Fulminibus me, saeve, iubes tantaeque ruinae
5.771
Absentem praestare caput? secura videtur
5.772
Sors tibi, cum facias etiam nunc vota, perisse?
5.773
Ut nolim servire malis, sed morte parata
5.774
Te sequar ad manes; feriat dum moesta remotas
5.775
Fama procul terras, vivam tibi nempe superstes.
5.776
Adde, quod adsuescis fatis, tantumque dolorem
5.777
Crudelis me ferre doces. Ignosce fatenti:
5.778
Posse pati, timeo. Quodsi sunt vota, deisque
5.779
Audior, eventus rerum sciet ultima coniux.
5.780
Sollicitam rupes, iam te victore, tenebunt:
5.781
Et puppim, quae fata ferat tam laeta, timebo.
5.782
Nec solvent audita metus mihi prospera belli,
5.783
Cum, vacuis proiecta locis, a Caesare possim
5.784
Vel fugiente capi. Notescent litora clari
5.785
Nominis exsilio, positaque ibi coniuge Magni,
5.786
Quis Mitylenaeas poterit nescire latebras?
5.787
Hoc precor extremum, si nil tibi victa relinquent
5.788
Tutius arma fuga, cum te commiseris undis,
5.789
Quolibet infaustam potius deflecte carinam:
5.790
Litoribus quaerere meis. Sic fata, relictis
5.791
Exsiluit stratis amens, tormentaque nulla
5.792
Vult differre mora. Non moesti pectora Magni
5.793
Sustinet amplexu dulci, non colla tenere:
5.794
Extremusque perit tam longi fructus amoris:
5.795
Praecipitantque suos luctus,[ neuterque recedens
5.796
Sustinuit dixisse, vale] vitamque per omnem
5.797
Nulla fuit tam moesta dies. Nam cetera damna
5.798
Durata iam mente malis firmaque tulerunt.
5.799
Labitur infelix, manibusque excepta suorum
5.800
Fertur ad aequoreas, ac se prosternit, arenas,
5.801
Litoraque ipsa tenet, tandemque illata carinae est.
5.802
Non sic infelix patiam portusque reliquit
5.803
Hesperios, saevi premerent cum Caesaris arma.
5.804
Fida comes Magni vadit duce sola relicto,
5.805
Pompeiumque fugit. Quae nox sibi proxima venit,
5.806
Insomnis. Viduo tum primum frigida lecto
5.807
Atque insueta quies uni, nudumque marito
5.808
Non haerente latus. Somno quam saepe gravata
5.809
Deceptis vacuum manibus complexa cubile est,
5.810
Atque oblita fugae quaesivit nocte maritum
5.811
Nam, flamma quamvis tacitas urgente medullas,
5.812
Non iuvat in toto corpus iactare cubili:
5.813
Servatur pars illa tori. Caruisse timebat
5.814
Pompeio: sed non superi tam laeta parabant.
5.815
Instabat, miserae Magnum quae redderet hora.