Reader

§ XVII.--

Velamen Moysi superpositum cordibus Judaeorum, legem spiritualiter intelligere non sinit. Ex Exodi libro baptismum praefiguratum ostenditur: tribuit remissionem peccatorum baptismus. Lex perfectum hominem non exhibuit: circumcisio ad perfectionem non perduxit: lege data non sunt consumpta Judaeorum peccata, et si Christi morte legalia terminata. Ex ejusdem libri testimonio Christus resurrexit. Exclamat in Judaeorum duritiam eorum ignominiosam reprobationem. Jacob patriarcha cum indignatione loquens filio suo Ruben dicebat. Subjungit, undenam benedictus patriarcha Israeliticum populum ex eo nasciturum tam rigide tanta animadversione maledixerit.

Quid adhuc dicitis, o Judaei, quid respondetis, vel quid opponitis? Haec est responsio vestra simul et objectio: quod idcirco non vultis baptismum Christi suscipere, quia Deus in lege Moysi non praecipit cultoribus suis baptizari, sed circumcidi. Ad quod nos respondentes dicimus: quia juxta Pauli apostoli sententiam, si data esset lex, quae posset vivificare, videlicet quae posset observatores suos ad aeternam vitam perducere, vere ex lege esset justitia. Sed conclusit Scriptura legis omnia sub peccato, ut promissio aeternae beatitudinis non ex circumcisione, sed ex fide Jesu Christi daretur credentibus, id est in nomine sanctae Trinitatis baptizatis. Si ergo promissiones quas ipse legislator et judex Jesus Christus patribus vestris promisit, feliciter vultis acquirere, ipsum verum Deum et verum hominem esse credite, ejusque baptismum devota mente suscipite. Pro certo sciatis, quod nisi vos ipsos baptismo illius humiliter subdideritis, intra numerum electorum ejus intromitti nequaquam poteritis. Sancta quippe Ecclesia, quia eum ad flumen Jordanis fideliter quaesivit, ideo illum invenire ibi meruit.

Haec est vestra responsio, o Judaei, quod in tota serie testamenti veteris, ubi baptismus fuerit praefiguratus, invenire nunquam potuistis. Ad quod nos e diverso dicimus, quod idcirco baptismum Christi, nec a patriarchis praefiguratum nec a prophetis praedictum invenire potuistis; quia velamen Moysi superpositum est cordibus vestris, ideoque non spiritaliter sed carnaliter legem intelligitis. Quamvis ergo pluribus in locis aliis, videlicet patriarcharum figuris, legis testimoniis, et prophetarum verissimis praeconiis baptismum praefiguratum fuisse ostendere possemus; ad vestram tamen falsam oppositionem convincendam, et nostram fidem confirmandam, quam perspicue in libro Exodi praefiguratus fuerit, diligenter monstrabimus.

Scire itaque debetis, o Judaei, quod Moyses ab infantia sua Jesum Christum Salvatorem mundi praefiguraverit in operibus suis. Moyses igitur in domo patris sui tribus mensibus nutritus, post tres menses a matre sua foras ejectus, ripae fluminis fuit expositus. Ita Synagoga carnalis mater quasi parvulum a suo consortio expulit Christum; quia tunc parvulus videbatur, cum in homine cerneretur. Moyses ergo in ripa fluminis invenitur, et Dominus, cujus Moyses typum tenebat, ad flumen Jordanis, id est ad aquam baptismatis a fidelibus populis invenitur. Interea filia Pharaonis descendens ad lavacrum fluminis infantem suscepit. Ecclesia vero ex gentibus congregata salutaris lavacri sanctificationem desiderans gratulanter Christum recepit. Invenit filia Pharaonis Moysem inclusum in vasculo tibin, quod ex multis agrestibus virgulis fuit; invenit Christum Ecclesia reconditum in cordibus sanctorum, qui in unitate charitatis contexti ex multorum fratrum membris, omnes unum in Christo corpus effecti sunt, ipsumque religione sacrae observationis suscipientes, summo honore venerantur.

Cognoscite igitur, o Judaei, quod baptismus Christi, quo remissio peccatorum, Spiritus sancti gratia cooperante, fidelibus tribuitur, non solum a Christo et ab ejus discipulis, ut vos mentimini, fuit inventus, sed etiam in veteri testamento figuris patriarcharum, et praeconiis prophetarum veraciter exstiterit praeostensus. Baptismus ergo in nomine sanctae Trinitatis a ministris sanctae Ecclesiae fidelibus populis traditus, devota illud mente suscipientibus, remissionem peccatorum tribuit, coeleste regnum aperit, eosque ad coelestis patriae felicitatem intromittit. Circumcisio autem nullum hominem ad perfectionem perduxit, nulli coeleste regnum ante passionem Christi aperuit, neminem patriarcharum vel prophetarum ad supernae pacis visionem intromisit. Lex ergo nullum hominem perfectum exhibuit, quia nullorum peccata perfecte purgavit. Et ut sciatis, o Judaei, vera esse quae diximus, libri Exodi testimonio comprobabimus.

Moyses pascebat oves Jethro cognati sui sacerdotis Madian: cumque minasset gregem ad interiora deserti venit ad montem Dei Horeb. Apparuitque ei Dominus in flamma ignis de medio rabi. Et videbat Moyses, quod rubus arderet, et non combureretur. Dixitque Dominus ad Moysen: Vidi afflictionem populi mei. Sed veni, mittam te ad Pharaonem, ut educas populum meum de Egypto. Apparuit ergo Dominus Moysi in rubo mittens eum ad gentem, quam praesciebat iniquam futuram, et erat flamma in rubo, id est in spinis, et rubus non cremabatur. Rubus peccatorum Judaeorum spinas significabat. Flamma ergo in rubo praecepta legis sunt in populo Judaico, quia illis data est lex ut flamma. Flamma igitur in rubo aperte demonstrabat quod lege data, non sunt consumpta Judaeorum peccata. Sicut ergo rubus sub igne non cremabatur, sic et praevaricationes Judaeorum nec sub lege perfecte corrigebantur. Quia igitur lex nullius peccata perfecte purgavit, idcirco coeleste regnum, o Judaei, ut praedictum est, nulli hominum aperire potuit. Volo vos scire, o Judaei, quia qui in lege secundum Domini praeceptum circumcidebantur, non statim post mortem coelestis regni januam intrare poterant, sed tantum in sinu Abrahae beata requie collocati, supernae pacis ingressum spe felici exspectabant. Christum quippe, qui legem dederat, venturum certissime credebant, ipsumque, ut benedictionem daret, id est licentiam intrandi coeleste regnum, videndique Deum deorum, seipsum videlicet cum Deo Patre et Spiritu sancto in Sion summo desiderio optabant.. Jam vero post passionem et resurrectionem Domini nostri Jesu Christi quicunque in nomine sanctae Trinitatis Patris videlicet et Filii et Spiritus sancti baptismum devota ac fideli mente suscipiunt, sobrie, juste et pie vivunt, cum de hoc saeculo recedunt felici transmigratione, ad coelestem patriam indubitanter perveniunt. Ad haec nimirum ipse Dei Filius de sinu Patris descendit, ut misericorditer humanum genus per crucem redimeret, sibique obedientibus coelestis patriae januam primus aperiret. Primus Adam posteritatem suam peccando, secum in infernum praecipitavit; secundus Adam de sinu Patris veniens, electos suos libertati restituit, eosque ad coelum, quo ipse primum ascendit, secum reportavit. Idcirco ad vos, o Judaei, toties revertor colloquendo et admonendo, quia vestrae infelicitati plurimum condoleo. Circumcisio igitur carnalis ad consequendam aeternam beatitudinem, ut praedictum est, non sufficit, nec observatores legis ad supernae pacis visionem intromittit, sed potius ab ea repellit.

Nolo vos ignorare, o Judaei, omnia legalia praecepta in Christi morte fuisse terminata. Ex tunc enim circumcisio, ut dictum est, vim suam perdidit, ita quod postea observatoribus suis non profuit, sed magis obfuit. Usque ad oblationem quippe verae hostiae observatio legis potuit prodesse. Si enim legalia praecepta ante passionem Domini finem habuissent, non ea imminente vetus pascha ipse cum discipulis suis manducasset.

Jam itaque, o Judaei, jam Dei Filius de sinu Patris olim descendit; jam pro mundi redemptione humanam naturam de Virgine sine peccato accepit, passionem sui sacratissimi corporis non invitus, sed spontanea voluntate pro redemptione nostra misericorditer sustinuit; mortem deglutivit ac destruxit; tenebrarum principem potenter vicit, portas inferni confregit; sanctos, qui ibidem detinebantur, abstraxit; tertia die veraciter a mortuis resurrexit, eosque, quos ab inferis ad superos revocavit, secum coelo invexit, ipse vero ad Dei Patris dexteram ascendit.

Quid ad haec dicitis, o Judaei, quid respondetis? Nunquid de Christi adventu, ejusque divinitate adhuc dubitatis? Nunquid ipsum jam venisse, et per crucem mundum redemisse nondum creditis? Nunquid tot legis testimoniis instructi, tot prophetarum vaticiniis edocti, tot evangelistarum praeconiis admoniti, in fide catholica nondum estis confirmati, nec in charitate Christi perfecti? Pro certo sciatis quod, Dei me gratia praeveniente, comitante et subsequente, vobis nec silentium nec quietem tribuam, quousque vos, qui illum nondum venisse, nec verum Deum fuisse pertinaci mente negatis, verissimis sanctarum Scripturarum testimoniis aperta ratione falsos testes esse convincam.

Quid ergo dicitis, o Judaei, quid respondetis, vel quid objicitis? Haec est responsio vestra. Dicitis enim quod Jesus Nazarenus, quem ad petitionem patrum vestrorum Pilatus cruci affixit, nequaquam de morte resurgere potuit. Ad haec nos e contra respondemus, quod indubitanter Dei Filius de sinu Patris descendit, et ex intemerata Virgine humanum corpus sine peccato assumpsit, in quo secundum humanitatem veraciter passionem et mortem suscepit, et tertia die resurrexit. Ut ergo vos in vestra objectione mentitos esse comprobemus, verissimam libri Exodi figuram piissimae mortis et resurrectionis Christi spiritaliter expositam introducamus. Attentius igitur audite, quae Dominus dixit ad Moysen in monte Horeb. Descende, inquit, in Aegyptum, ut educas populum meum filios Israel de Aegypto. Respondens Moyses ait: Quod signum ostendam eis, ut credant quia tu me misisti?. Et Dominus ad illum: Projice virgam, quam manu tenes in terram. Et projecit, et versa est in serpentem. Expavitque Moyses, et fugit. Et ait illi Dominus: Apprehende caudam ejus. Et apprehendit, et facta est iterum virga. Virga enim Christum significabat, cui per Psalmitam dicitur: Virga directionis virga regni tui. Serpens quoque, significabat mortem. Serpens persuasit homini mortem. Mors ergo a serpente. Virga itaque conversa in serpentem Christus est in mortem. Et tamen expavit Moyses, et fugit. Quid significabat, quod Moyses ab illo serpente fugiebat, nisi quod in Evangelio factum legimus? Mortuus est Christus, et omnes discipuli, relicto eo, fugerunt. Sed quid iterum dictum est? Apprehende, inquit, caudam ejus. Quid est cauda nisi corporis posteriora? Hoc significabat, quod Dominus Moysi alibi ait: Posteriora mea videbis. Christus itaque primo factus serpens in morte, sed cauda apprehensa factus est virga, quia occisus est, et postea ad id quod fuerat resurgendo reversus est, ibique per vitae reparationem, morte consumpta, nihil in eo jam mortale apparuit, quia mors illi ultra non dominabitur. Mortuus est itaque Dei et Virginis Filius secundum eamdem humanam naturam, quam sine peccato susceperat propter scelera nostra, et resurrexit propter justificationem nostram. Praedicta igitur veteris testamenti figura, o Judaei, Deum et hominem Jesum Christum pro salute humana passurum, et de morte resurrecturum evidenter praeostendit, vosque in vestra oppositione, qui illum non venisse, nec passum, nec mortuum fuisse, nec die tertia resurrexisse asseritis, falsos testes esse aperte convincit.

O gens prava et perversa, o popule stulte et insipiens, haeccine reddis Domino Creatori tuo, qui te creavit ex nihilo? O gens incredula, quare illum negas, qui patres tuos, patriarchas videlicet et prophetas in populum sibi peculiarem elegit, eosque de domo servitutis eripuit, de carcere ferreo Aegypti liberavit, per quadraginta annos in deserto manna de nubibus pavit, a facie illorum reges fortes, et gentes multas exstirpavit, in terram promissionis collocavit; ad ultimum vero ut genus humanum redimeret, ex illorum progenie carnem suscepit, passionem et mortem spontanea voluntate sustinuit, tertia die resurrexit, et ad dexteram Dei Patris idem verus Deus et verus homo ascendit? Quare ergo illius tantis beneficiis, o Judaei, ingrati estis? Magnam quippe omnipotens Deus dignitatem antiquis patribus vestris, patriarchis scilicet et prophetis prae omnibus, qui sub coelo sunt, populis contulerat, cum de illis dicebat: Primogenitus filius meus est Israel. Sed tantae auctoritatis privilegium patres vestri tunc perdiderunt, quando Jesum Christum sibi a Deo Patre specialiter missum non solum recipere honorifice noluerunt, sed etiam sine causa morti tradiderunt. Vos etiam, qui patrum vestrorum caecitatem secuti, Christum jam venisse, et verum Deum ac verum hominem fuisse negatis, non solum tantis Dei donis indignos vos exhibetis, verum etiam aeternae damnationi reos vos constituitis. Hac de causa terram promissionis perdidistis, et ut reprobi atque sacrilegi per universum mundum dispersi estis. Hanc utique patriarcharum ac prophetarum omniumque illorum, qui ante Christi adventum juste et pie vixerunt, electionem, nec non et vestram, o Judaei, post passionem Christi ignominiosam reprobationem Jacob patriarcha ut spiritu prophetiae plenus, futuram praevidebat, cum primogenito filio suo Ruben quasi cum quadam indignatione dicebat.

Ruben primogenitus meus, tu fortitudo mea, et principium doloris mei. Primus in donis, major imperio. Effusus es sicut aqua, non crescas: quia ascendisti cubile patris tui, et maculasti stratum ejus. Jacob patriarcha in Ruben prioris populi videtur ostendisse personam. Etenim secundum quod tempore illo primogenitis debebatur, ipsius erat accipere sacerdotium vel regnum. Sequitur: Tu fortitudo mea. Utique quia ex ipso populo fundamentum fidei processit, et ex ipso virtus Dei, quae Christus est, advenit. Quomodo autem ipse Judaicus populus sit principium dolorum, nisi, dum Deo Patri semper irrogavit injuriam, dum convertit ad eum dorsum et non faciem, frequenter illum ad iracundiam provocavit? Iste scilicet populus Judaeorum primus est in donis, quia ipsi primum credita sunt eloquia Dei et legis latio, atque ad ipsum primo facta fuit testamenti promissio. Iste major imperio utique pro magnitudine virium et nobilitate regni, qua temporibus David et Salomonis populus ipse pollebat. Iterum Jacob subjungit, dicens: Effusus es sicut aqua, videlicet peccando in Christum. Ac si diceret: Effusus es quasi aqua, quae vasculo non tenetur voluptatis impetu. Etiam addidit, dicens: Ultra non crescas. Idcirco Judaicus populus maledictionem ut ultra non cresceret, promeruit, quia Jesum Christum sine causa cruci affixit. Populus ipse, quia per universum mundum dispersus est, valde imminutus atque despectus est. Sed quare ipse Judaeorum populus talia pati meruit, ostendit, cum protinus subjecit: Quia ascendisti cubile patris tui. Non hoc de praeterito dictum est, ut vos mentimini, o Judaei, eo quod Ruben dormierit cum Bala concubina patris sui, sed potius de futuro intelligendum est. Sic enim iste sanctus patriarcha in initio hujus prophetiae ait filiis suis: Congregamini, ut annuntiem vobis, quae ventura sunt in novissimis diebus. Non ergo praeteritum est credendum, quod ille futurum esse praedixit. De passione igitur Christi dictum fuisse intelligendum est. Praevidebat enim jam in spiritu Jacob Christi passionem, et Judaicae plebis impiissimam audaciam, quae impudenter ad cubile Dei Patris sui accessit, et quasi stratum ejus maculavit, quando sanctissimum corpus Jesu Christi, in quo omnes thesauri sapientiae et scientiae Dei requiescunt, et in quo habitat omnis plenitudo divinitatis corporaliter, cruce suspendit, ferro vulneravit, sanguine tinxit.

Satis itaque vera est illa sententia, o Judaei, quae in libro Job sic ait: In antiquis solet esse sapientia. In antiquo igitur Jacob patriarcha, spiritu prophetiae interius docente, veritas et sapientia sunt inventae. Christum enim venturum et pro humani generis salute passurum certissime praesciebat, et primogenitum filium suum, id est Israeliticum populum, a quo illius veneranda glorificanda atque adoranda passio celebrari novissimis diebus praevidebat, sub persona primogeniti sui Ruben tactus intrinsecus dolore cordis alta ex intimo pectore suspiria trahens maledicebat, dicens: Ultra non crescas. Quare, o sancte Jacob, Israeliticum populum ex te nasciturum tam rigide tantaque animadversione maledicis? Quare tuam prolem, quam nondum vides oculis corporis, tam crudeli maledictionis sententia percutis? Quare populus, qui nondum nascitur mundo, jam obligatur maledictionis vinculo? Dic ergo nobis, cur populus ille tam gravem maledictionis sententiam promeruit, cum necdum in hoc mundo boni sive mali aliquid fecerit, nec in lege mandatorum Dei transgressor exstiterit? Quare primogenito filio tuo, scilicet Israelitico populo, ut ultra non cresceret, tam efficaciter interdixisti, cum illum in aliquo actuali peccato reum necdum invenisti?

Quid ad haec justus et sanctus Jacob patriarcha, o Judaei, responderit, quale de vobis testimonium, qui Christum sine causa cruci affixistis, protulerit, qua de causa super vos tanti ponderis sententiam promulgaverit, omnes simul audiamus. Ideo, inquit, ipsum Judaicum populum ex femoris mei semine processurum sub persona primogeniti filii mei Ruben maledico, quia eum in novissimis diebus horrenda nimis scelera perpetrare praenosco. Ac si apertius diceret: Novi enim illum post mortem meam iniqua facturum et divinae dispositioni in multis adversaturum. Erit quippe durae cervicis ac superbus, et contra Dominum rebellis atque contentiosus. Praeterea, quod erit gravius ac damnabilius, in novissimis diebus, id est cum venerit plenitudo temporis, Dei Patris sui cubile ascendet, corpus videlicet Jesu Christi, in quo complacuit Deo habitare in ipso, et in quo sibi eidem Deo Patri bene complacuit, clavis perforabit, lancea vulnerabit. Et stratum ejus, inquit, maculasti. De futuro hic patriarcha sanctissimus quasi de praeterito loquitur. Ac si eidem Judaico populo, qui tantum sacrilegium commissurus erat, aperte diceret: Stratum Dei Patris tui maculabis, idem scilicet corpus Dei et hominis Jesu Christi, in quo omnes thesauri sapientiae et scientiae Dei requiescunt, maculare tentabis, sputis videlicet immundis coinquinabis, blasphemiis injuriaberis, conviciis dehonestabis, opprobriis inhonorabis, maledictis frequenter lacesses. Ipse quippe Deum Patrem suum glorificabit; et tu illum, o popule stulte et insipiens, inhonorabis. Ipsa ergo inhonoratio, ipsa Dei Patris strati, id est sanctissimi corporis Jesu Christi intelligitur maculatio. Quia igitur novissimis diebus, spiritu prophetico interius docente, supradicta mala te impleturum praevidi, idcirco tam efficaciter tibi maledixi, et ne ultra crescens interdixi.

Quid vobis videtur, o Judaei, quid dicitis, vel quid ad haec respondetis? Nunquid hanc verissimam tanti patriarchae sententiam nondum esse impletam dubitatis? Nunquid non aperte cognoscitis, quod idcirco illius doloris principium estis, quia Christum sine causa cruci affixistis? Cur etiam, o infelices et miseri, non intelligitis, quod a die qua ipsum Dei et Virginis Filium cruce suspendistis, non ultra crevistis, sed potius hac de causa plusquam omnes gentes imminuti estis? Indubitanter itaque, o Judaei, Christum jam venisse credite, dum mala quae Jacob patriarcha vobis minatus est, manifeste cognoscitis in vestra malitia vos comprehendisse. A die qua Deum hominemque Jesum Christum, ut dictum est, inhonorastis, in melius non profecistis, sed in deterius semper corruistis. Si ergo vultis maledictionem Jacob evadere, et ad animarum vestrarum salutem pertingere, Jesum Christum cum Deo Patre et Spiritu sancto indubitanter unum et verum Deum esse credite. Si etiam in praesenti et futuro saeculo in ipsius casto timore atque amore desideratis crescere, de transacta incredulitatis perfidia veram coram illo poenitentiam agite, ejusque baptismum in nomine summae et individuae Trinitatis devota mente suscipite. Qui ergo hactenus in terrenis et transitoriis actibus solliciti fuistis, jam nunc quamvis sero de aeterna salute solliciti esse debetis.