Fasti
Choose a text
id="mobileReaderAuthor" class="mobile-reader-author" href="/authors/ovid" aria-label="More works by Ovid">
—
⋯
Original / primary: Vulgata
3.1
Bellice, depositis clipeo paulisper et hasta,
3.2
Mars, ades et nitidas casside solve comas,
3.3
forsitan ipse roges, quid sit cum Marte poetae:
3.4
a te, qui canitur, nomina mensis habet.
3.5
ipse vides manibus peragi fera bella Minervae:
3.6
num minus ingenuis artibus illa vacat?
3.7
Palladis exemplo ponendae tempora sume
3.8
cuspidis: invenies et quod inermis agas.
3.9
tunc quoque inermis eras, cum te Romana sacerdos
3.10
cepit, ut huic urbi semina magna dares.
3.11
Silvia Vestalis( quid enim vetat inde moveri?)
3.12
sacra lavaturas mane petebat aquas,
3.13
ventum erat ad molli declivem tramite ripam:
3.14
ponitur e summa fictilis urna coma.
3.15
fessa resedit humo ventosque accepit aperto
3.16
pectore, turbatas restituitque comas,
3.17
dum sedet, umbrosae salices volucresque canorae
3.18
fecerunt somnos et leve murmur aquae,
3.19
blanda quies furtim victis obrepsit ocellis,
3.20
et cadit a mento languida facta manus.
3.21
Mars videt hanc visamque cupit potiturque cupita
3.22
et sua divina furta fefellit ope.
3.23
somnus abit, iacet ipsa gravis: iam scilicet intra
3.24
viscera Romanae conditor urbis erat.
3.25
languida consurgit nec scit, cur languida surgat,
3.26
et peragit talis arbore nixa sonos:
3.27
‘ utile sit faustumque, precor, quod imagine somni
3.28
vidimus, an somno clarius illud erat?
3.29
ignibus Iliacis aderam, cum lapsa capillis
3.30
decidit ante sacros lanea vitta focos,
3.31
inde duae pariter, visu mirabile, palmae
3.32
surgunt: ex illis altera maior erat,
3.33
et gravibus ramis totum protexerat orbem
3.34
contigeratque sua sidera summa coma.
3.35
ecce meus ferrum patruus molitur in illas:
3.36
terreor admonitu, corque timore micat.
3.37
Martia picus avis gemino pro stipite pugnant
3.38
et lupa: tuta per hos utraque palma fuit.’
3.39
dixerat et plenam non firmis viribus urnam
3.40
sustulit; implerat, dum sua visa refert.
3.41
interea crescente Remo, crescente Quirino,
3.42
caelesti tumidus pondere venter erat.
3.43
quo minus emeritis exiret cursibus annus,
3.44
restabant nitido iam duo signa deo:
3.45
Silvia fit mater. Vestae simulacra feruntur
3.46
virgineas oculis opposuisse manus;
3.47
ara deae certe tremuit pariente ministra,
3.48
et subiit cineres territa flamma suos.
3.49
hoc ubi cognovit contemptor Amulius aequi
3.50
( nam raptas fratri victor habebat opes),
3.51
amne iubet mergi geminos, scelus unda refugit;
3.52
in sicca pueri destituuntur humo.
3.53
lacte quis infantes nescit crevisse ferino,
3.54
et picum expositis saepe tulisse cibos?
3.55
non ego te, tantae nutrix Larentia gentis,
3.56
nec taceam vestras, Faustule pauper, opes,
3.57
vester honos veniet, cum Larentalia dicam:
3.58
acceptus geniis illa December habet.
3.59
Martia ter senos proles adoleverat annos,
3.60
et suberat flavae iam nova barba comae:
3.61
omnibus agricolis armentorumque magistris
3.62
Iliadae fratres iura petita dabant,
3.63
saepe domum veniunt praedonum sanguine laeti
3.64
et redigunt actos in sua rura boves.
3.65
ut genus audierunt, animos pater editus auget,
3.66
et pudet in paucis nomen habere casis,
3.67
Romuleoque cadit traiectus Amulius ense,
3.68
regnaque longaevo restituuntur avo.
3.69
moenia conduntur, quae quamvis parva fuerunt,
3.70
non tamen expediit transsiluisse Remo.
3.71
iam, modo quae fuerant silvae pecorumque recessus,
3.72
urbs erat, aeternae cum pater urbis ait:
3.73
‘ arbiter armorum, de cuius sanguine natus
3.74
credor( et, ut credar, pignora multa dabo),
3.75
a te principium Romano dicimus anno:
3.76
primus de patrio nomine mensis erit.’
3.77
vox rata fit, patrioque vocat de nomine mensem.
3.78
dicitur haec pietas grata fuisse deo.
3.79
et tamen ante omnes Martem coluere priores:
3.80
hoc dederat studiis bellica turba suis.
3.81
Pallada Cecropidae, Minoia Creta Dianam,
3.82
Volcanum tellus Hypsipylea colit,
3.83
Iunonem Sparte Pelopeiadesque Mycenae,
3.84
pinigerum Fauni Maenalis ora caput:
3.85
Mars Latio venerandus erat, quia praesidet
3.86
armis: arma ferae genti remque decusque dabant,
3.87
quod si forte vacas, peregrinos inspice fastos:
3.88
mensis in his etiam nomine Martis erit.
3.89
tertius Albanis, quintus fuit ille Faliscis,
3.90
sextus apud populos, Hernica terra, tuos.
3.91
inter Aricinos Albanaque tempora constat
3.92
factaque Telegoni moenia celsa manu.
3.93
quintum Laurentes, bis quintum Aequiculus acer,
3.94
a tribus hunc primum turba Curensis habet;
3.95
et tibi cum proavis, miles Peligne, Sabinis
3.96
convenit: huic genti quartus utrique deus.
3.97
Romulus hos omnes ut vinceret ordine saltem,
3.98
sanguinis auctori tempora prima dedit,
3.99
nec totidem veteres, quot nunc, habuere Kalendas:
3.100
ille minor geminis mensibus annus erat.
3.101
nondum tradiderat victas victoribus artes
3.102
Graecia, facundum sed male forte genus,
3.103
qui bene pugnabat, Romanam noverat artem:
3.104
mittere qui poterat pila, disertus erat.
3.105
quis tunc aut Hyadas aut Pleiadas Atlanteas
3.106
senserat, aut geminos esse sub axe polos?
3.107
esse duas Arctos, quarum Cynosura petatur
3.108
Sidoniis, Helicen Graia carina notet?
3.109
signaque quae longo frater percenseat anno,
3.110
ire per haec uno mense sororis equos?
3.111
libera currebant et inobservata per annum
3.112
sidera; constabat sed tamen esse deos.
3.113
non illi caelo labentia signa tenebant,
3.114
sed sua, quae magnum perdere crimen erat.
3.115
illa quidem foeno; sed erat reverentia foeno,
3.116
quantam nunc aquilas cernis habere tuas.
3.117
pertica suspensos portabat longa maniplos,
3.118
unde maniplaris nomina miles habet,
3.119
ergo animi indociles et adhuc ratione carentes
3.120
mensibus egerunt lustra minora decem.
3.121
annus erat, decimum cum luna receperat orbem:
3.122
hic numerus magno tunc in honore fuit;
3.123
seu quia tot digiti, per quos numerare solemus,
3.124
seu quia bis quinto femina mense parit,
3.125
seu quod adusque decem numero crescente venitur,
3.126
principium spatiis sumitur inde novis,
3.127
inde patres centum denos secrevit in orbes
3.128
Romulus, hastatos instituitque decem;
3.129
et totidem princeps, totidem pilanus habebat
3.130
corpora, legitimo quique merebat equo.
3.131
quin etiam partes totidem Titiensibus ille,
3.132
quosque vocant Ramnes, Luceribusque dedit,
3.133
adsuetos igitur numeros servavit in anno.
3.134
hoc luget spatio femina maesta virum.
3.135
neu dubites, primae fuerint quin ante Kalendae
3.136
Martis, ad haec animum signa referre potes,
3.137
laurea, flaminibus quae toto perstitit anno,
3.138
tollitur, et frondes sunt in honore novae,
3.139
ianua tunc regis posita viret arbore Phoebi:
3.140
ante tuas fit idem, curia prisca, fores.
3.141
Vesta quoque ut folio niteat velata recenti,
3.142
cedit ab Iliacis laurea cana focis,
3.143
adde, quod arcana fieri novus ignis in aede
3.144
dicitur, et vires flamma refecta capit.
3.145
nec mihi parva fides, annos hinc isse priores,
3.146
Anna quod hoc coepta est mense Perenna coli.
3.147
hinc etiam veteres miti memorantur honores
3.148
ad spatium belli, perfide Poene, tui.
3.149
denique quintus ab hoc fuerat Quintilis, et inde
3.150
incipit, a numero nomina quisquis habet,
3.151
primus oliviferis Romam deductus ab arvis
3.152
Pompilius menses sensit abesse duos,
3.153
sive hoc a Samio doctus, qui posse renasci
3.154
nos putat, Egeria sive monente sua.
3.155
sed tamen errabant etiam nunc tempora, donec
3.156
Caesaris in multis haec quoque cura fuit.
3.157
non haec ille deus tantaeque propaginis auctor
3.158
credidit officiis esse minora suis,
3.159
promissumque sibi voluit praenoscere caelum
3.160
nec deus ignotas hospes inire domos,
3.161
ille moras solis, quibus in sua signa rediret,
3.162
traditur exactis disposuisse notis.
3.163
is decies senos tercentum et quinque diebus
3.164
iunxit et e pleno tempora quinta die.
3.165
hic anni modus est: in lustrum accedere debet,
3.166
quae consummatur partibus, una dies.
3.167
‘ Si licet occultos monitus audire deorum
3.168
vatibus, ut certe fama licere putat,
3.169
cum sis officiis, Gradive, virilibus aptus,
3.170
dic mihi, matronae cur tua festa colant.’
3.171
sic ego. sic posita dixit mihi casside Mavors,
3.172
sed tamen in dextra missilis hasta fuit:
3.173
‘ nunc primum studiis pacis, deus utilis armis,
3.174
advocor et gressus in nova castra fero,
3.175
nec piget incepti; iuvat hac quoque parte morari,
3.176
hoc solam ne se posse Minerva putet,
3.177
disce, Latinorum vates operose dierum,
3.178
quod petis, et memori pectore dicta nota.
3.179
parva fuit, si prima velis elementa referre,
3.180
Roma, sed in parva spes tamen huius erat.
3.181
moenia iam stabant, populis angusta futuris,
3.182
credita sed turbae tunc nimis ampla suae.
3.183
quae fuerit nostri, si quaeris, regia nati,
3.184
aspice de canna straminibusque domum.
3.185
in stipula placidi capiebat munera somni,
3.186
et tamen ex illo venit in astra toro.
3.187
iamque loco maius nomen Romanus habebat,
3.188
nec coniunx illi nec socer ullus erat.
3.189
spernebant generos inopes vicinia dives,
3.190
et male credebar sanguinis auctor ego.
3.191
in stabulis habitasse et oves pavisse nocebat
3.192
iugeraque inculti pauca tenere soli.
3.193
cum pare quaeque suo coeunt volucresque feraeque,
3.194
atque aliquam, de qua procreet, anguis habet;
3.195
extremis dantur connubia gentibus: at quae
3.196
Romano vellet nubere, nulla fuit.
3.197
indolui‘ patriamque dedi tibi, Romule, mentem:
3.198
tolle preces,’ dixi quod petis arma dabunt.
3.199
festa parat Conso. Consus tibi cetera dicet
3.200
illo facta die, dum sua sacra canes.
3.201
intumuere Cures et quos dolor attigit idem:
3.202
tum primum generis intulit arma socer,
3.203
iamque fere raptae matrum quoque nomen habebant,
3.204
tractaque erant longa bella propinqua mora:
3.205
conveniunt nuptae dictam Iunonis in aedem,
3.206
quas inter mea sic est nurus ausa loqui:
3.207
‘ o pariter raptae( quoniam hoc commune tenemus)
3.208
non ultra lente possumus esse piae.
3.209
stant acies, sed utra di sint pro parte rogandi,
3.210
eligite: hinc coniunx, hinc pater arma tenet,
3.211
quaerendum est, viduae fieri malitis an orbae:
3.212
consilium vobis forte piumque dabo.’
3.213
consilium dederat: parent crinesque resolvunt
3.214
maestaque funerea corpora veste tegunt.
3.215
iam steterant acies ferro mortique paratae,
3.216
iam lituus pugnae signa daturus erat:
3.217
cum raptae veniunt inter patresque virosque,
3.218
inque sinu natos, pignora cara, tenent,
3.219
ut medium campi passis tetigere capillis,
3.220
in terram posito procubuere genu,
3.221
et, quasi sentirent, blando clamore nepotes
3.222
tendebant ad avos bracchia parva suos:
3.223
qui poterat clamabat avum tum denique visum,
3.224
et qui vix poterat posse coactus erat.
3.225
tela viris animique cadunt, gladiisque remotis
3.226
dant soceri generis accipiuntque manus,
3.227
laudatasque tenent natas, scutoque nepotem
3.228
fert avus: hic scuti dulcior usus erat.
3.229
inde diem, quae prima, meas celebrare Kalendas
3.230
Oebaliae matres non leve munus habent,
3.231
aut quia committi strictis mucronibus ausae
3.232
finierant lacrimis Martia bella suis;
3.233
vel quod erat de me feliciter Ilia mater,
3.234
rite colunt matres sacra diemque meum.
3.235
quid, quod hiems adoperta gelu tunc denique cedit,
3.236
et pereunt lapsae sole tepente nives,
3.237
arboribus redeunt detonsae frigore frondes,
3.238
uvidaque in tenero palmite gemma tumet,
3.239
quaeque diu latuit, nunc se qua tollat in auras,
3.240
fertilis occultas invenit herba vias?
3.241
nunc fecundus ager, pecoris nunc hora creandi,
3.242
nunc avis in ramo tecta laremque parat:
3.243
tempora iure colunt Latiae fecunda parentes,
3.244
quarum militiam votaque partus habet.
3.245
adde quod, excubias ubi rex Romanus agebat,
3.246
qui nunc Esquilias nomina collis habet,
3.247
illic a nuribus Iunoni templa Latinis
3.248
hac sunt, si memini, publica facta die.
3.249
quid moror et variis onero tua pectora causis?
3.250
eminet ante oculos, quod petis, ecce tuos.
3.251
mater amat nuptas: matrum me turba frequentat:
3.252
haec nos praecipue tam pia causa decet.’
3.253
ferte deae flores: gaudet florentibus herbis
3.254
haec dea: de tenero cingite flore caput:
3.255
dicite tu nobis lucem, Lucina, dedisti:
3.256
dicite tu voto parturientis ades.
3.257
si qua tamen gravida est, resoluto crine precetur,
3.258
ut solvat partus molliter illa suos.
3.259
Quis mihi nunc dicet, quare caelestia Martis
3.260
arma ferant Salii Mamuriumque canant?
3.261
nympha, mone, nemori stagnoque operata Dianae;
3.262
nympha, Numae coniunx, ad tua facta veni.
3.263
vallis Aricinae silva praecinctus opaca
3.264
est lacus, antiqua religione sacer.
3.265
hic latet Hippolytus loris direptus equorum,
3.266
unde nemus nullis illud aditur equis.
3.267
licia dependent longas velantia saepes,
3.268
et posita est meritae multa tabella deae.
3.269
saepe potens voti, frontem redimita coronis,
3.270
femina lucentes portat ab urbe faces.
3.271
regna tenent fortes manibus pedibusque fugaces,
3.272
et perit exemplo postmodo quisque suo.
3.273
defluit incerto lapidosus murmure rivus:
3.274
saepe, sed exiguis haustibus, inde bibi.
3.275
Egeria est, quae praebet aquas, dea grata Camenis;
3.276
illa Numae coniunx consiliumque fuit.
3.277
principio nimium promptos ad bella Quirites
3.278
molliri placuit iure deumque metu;
3.279
inde datae leges, ne firmior omnia posset,
3.280
coeptaque sunt pure tradita sacra coli.
3.281
exuitur feritas, armisque potentius aequum est,
3.282
et cum cive pudet conseruisse manus;
3.283
atque aliquis, modo trux, visa iam vertitur ara
3.284
vinaque dat tepidis farraque salsa focis.
3.285
ecce deum genitor rutilas per nubila flammas
3.286
spargit et effusis aethera siccat aquis;
3.287
non alias missi cecidere frequentius ignes:
3.288
rex pavet et volgi pectora terror habet,
3.289
cui dea‘ ne nimium terrere! piabile fulmen
3.290
est,’ ait‘ et saevi flectitur ira Iovis,
3.291
sed poterunt ritum Picus Faunusque piandi
3.292
tradere, Romani numen utrumque soli.
3.293
nec sine vi tradent: adhibe tu vincula captis.’
3.294
atque ita qua possint edidit arte capi.
3.295
lucus Aventino suberat niger ilicis umbra,
3.296
quo posses viso dicere numen inest.
3.297
in medio gramen, muscoque adoperta virenti
3.298
manabat saxo vena perennis aquae:
3.299
inde fere soli Faunus Picusque bibebant.
3.300
huc venit et fonti rex Numa mactat ovem,
3.301
plenaque odorati disponit pocula Bacchi,
3.302
cumque suis antro conditus ipse latet,
3.303
ad solitos veniunt silvestria numina fontes
3.304
et relevant multo pectora sicca mero.
3.305
vina quies sequitur; gelido Numa prodit ab antro
3.306
vinclaque sopitas addit in arta manus,
3.307
somnus ut abscessit, pugnando vincula temptant
3.308
rumpere: pugnantes fortius illa tenent.
3.309
tunc Numa:‘ di nemorum, factis ignoscite nostris,
3.310
si scelus ingenio scitis abesse meo;
3.311
quoque modo possit fulmen, monstrate, piari.’
3.312
sic Numa; sic quatiens cornua Faunus ait:
3.313
‘ magna petis nec quae monitu tibi discere nostro
3.314
fas sit: habent finis numina nostra suos.
3.315
di sumus agrestes et qui dominemur in altis
3.316
montibus: arbitrium est in sua tela Iovi.
3.317
hunc tu non poteris per te deducere caelo,
3.318
at poteris nostra forsitan usus ope.’
3.319
dixerat haec Faunus; par est sententia Pici:
3.320
deme tamen nobis vincula, Picus ait:
3.321
‘ Iuppiter huc veniet, valida perductus ab arte.
3.322
nubila promissi Styx mihi testis erit.’
3.323
emissi laqueis quid agant, quae carmina dicant,
3.324
quaque trahant superis sedibus arte Iovem,
3.325
scire nefas homini: nobis concessa canentur
3.326
quaeque pio dici vatis ab ore licet,
3.327
eliciunt caelo te, Iuppiter, unde minores
3.328
nunc quoque te celebrant Eliciumque vocant,
3.329
constat Aventinae tremuisse cacumina silvae,
3.330
terraque subsedit pondere pressa Iovis,
3.331
corda micant regis, totoque e corpore sanguis
3.332
fugit, et hirsutae deriguere comae,
3.333
ut rediit animus, da certa piamina dixit
3.334
‘ fulminis, altorum rexque paterque deum,
3.335
si tua contigimus manibus donaria puris,
3.336
hoc quoque, quod petitur, si pia lingua rogat.’
3.337
adnuit oranti, sed verum ambage remota
3.338
abdidit et dubio terruit ore virum.
3.339
caede caput dixit: cui rex parebimus, inquit
3.340
caedenda est hortis eruta caepa meis.
3.341
addidit, hic hominis: sumes ait ille capillos.
3.342
postulat hic animam, cui Numa piscis ait.
3.343
risit et his inquit‘ facito mea tela procures,
3.344
o vir conloquio non abigende deum.
3.345
sed tibi, protulerit cum totum crastinus orbem
3.346
Cynthius, imperii pignora certa dabo.’
3.347
dixit et ingenti tonitru super aethera motum
3.348
fertur, adorantem destituitque Numam,
3.349
ille redit laetus memoratque Quiritibus acta:
3.350
tarda venit dictis difficilisque fides.
3.351
at certe credemur, ait‘ si verba sequetur
3.352
exitus: en audi crastina, quisquis ades.
3.353
protulerit terris cum totum Cynthius orbem,
3.354
Iuppiter imperii pignora certa dabit.’
3.355
discedunt dubii, promissaque tarda videntur,
3.356
dependetque fides a veniente die.
3.357
mollis erat tellus rorata mane pruina:
3.358
ante sui populus limina regis adest,
3.359
prodit et in solio medius consedit acerno.
3.360
innumeri circa stantque silentque viri.
3.361
ortus erat summo tantummodo margine Phoebus:
3.362
sollicitae mentes speque metuque pavent,
3.363
constitit atque caput niveo velatus amictu
3.364
iam bene dis notas sustulit ille manus,
3.365
atque ita tempus adest promissi muneris, inquit
3.366
pollicitam dictis, Iuppiter, adde fidem.
3.367
dum loquitur, totum iam sol emoverat orbem,
3.368
et gravis aetherio venit ab axe fragor.
3.369
ter tonuit sine nube deus, tria fulmina misit.
3.370
credite dicenti: mira, sed acta, loquor,
3.371
a media caelum regione dehiscere coepit;
3.372
summisere oculos cum duce turba suo.
3.373
ecce levi scutum versatum leniter aura
3.374
decidit, a populo clamor ad astra venit.
3.375
tollit humo munus caesa prius ille iuvenca,
3.376
quae dederat nulli colla premenda iugo,
3.377
idque ancile vocat, quod ab omni parte recisum est,
3.378
quemque notes oculis, angulus omnis abest,
3.379
tum, memor imperii sortem consistere in illo,
3.380
consilium multae calliditatis init.
3.381
plura iubet fieri simili caelata figura,
3.382
error ut ante oculos insidiantis eat.
3.383
Mamurius( morum fabraene exactior artis,
3.384
difficile est ulli dicere) clausit opus.
3.385
cui Numa munificus facti pete praemia, dixit;
3.386
si mea nota fides, inrita nulla petes.
3.387
iam dederat Saliis a saltu nomina dicta
3.388
armaque et ad certos verba canenda modos.
3.389
tum sic Mamurius:‘ merces mihi gloria detur,
3.390
nominaque extremo carmine nostra sonent.’
3.391
inde sacerdotes operi promissa vetusto
3.392
praemia persolvunt Mamuriumque vocant,
3.393
nubere siqua voles, quamvis properabitis ambo,
3.394
differ; habent parvae commoda magna morae.
3.395
arma movent pugnas, pugna est aliena maritis;
3.396
condita cum fuerint, aptius omen erit.
3.397
his etiam coniunx apicati sancta Dialis
3.398
lucibus inpexas debet habere comas.
3.399
Tertia nox de mense suos ubi moverit ignes,
3.400
conditus e geminis Piscibus alter erit.
3.401
nam duo sunt: austris hic est, aquilonibus ille
3.402
proximus; a vento nomen uterque tenet.
3.403
Cum croceis rorare genis Tithonia coniunx
3.404
coeperit et quintae tempora lucis aget.
3.405
sive est Arctophylax, sive est piger ille Bootes,
3.406
mergetur visus effugietque tuos.
3.407
at non effugiet Vindemitor: hoc quoque causam
3.408
unde trahat sidus, parva docere mora est.
3.409
Ampelon intonsum satyro nymphaque creatum
3.410
fertur in Ismariis Bacchus amasse iugis:
3.411
tradidit huic vitem pendentem e frondibus ulmi,
3.412
quae nunc de pueri nomine nomen habet,
3.413
dum legit in ramo pictas temerarius uvas,
3.414
decidit: amissum Liber in astra tulit.
3.415
Sextus ubi oceano clivosum scandit Olympum
3.416
Phoebus et alatis aethera carpit equis,
3.417
quisquis ades castaeque colis penetralia Vestae,
3.418
gratare, Iliacis turaque pone focis.
3.419
Caesaris innumeris( quem maluit ille mereri?)
3.420
accessit titulis pontificalis honor.
3.421
ignibus aeternis aeterni numina praesunt
3.422
Caesaris: imperii pignora iuncta vides,
3.423
di veteris Troiae, dignissima praeda ferenti,
3.424
qua gravis Aeneas tutus ab hoste fuit,
3.425
ortus ab Aenea tangit cognata sacerdos
3.426
numina: cognatum, Vesta, tuere caput!
3.427
quos sancta fovet ille manu, bene vivitis ignes:
3.428
vivite inextincti, flammaque duxque, precor.
3.429
Una nota est Marti Nonis, sacrata quod illis
3.430
templa putant lucos Vediovis ante duos.
3.431
Romulus ut saxo lucum circumdedit alto,
3.432
quilibet huc dixit confuge, tutus eris.
3.433
O quam de tenui Romanus origine crevit!
3.434
turba vetus quam non invidiosa fuit!
3.435
ne tamen ignaro novitas tibi nominis obstet,
3.436
disce, quis iste deus, curque vocetur ita.
3.437
Iuppiter est iuvenis: iuvenalis aspice voltus;
3.438
aspice deinde manum, fulmina nulla tenet,
3.439
fulmina post ausos caelum adfectare Gigantes
3.440
sumpta Iovi; primo tempore inermis erat.
3.441
ignibus Ossa novis et Pelion altius Ossa
3.442
arsit et in solida fixus Olympus humo.
3.443
stat quoque capra simul: nymphae pavisse feruntur
3.444
Cretides; infanti lac dedit illa Iovi.
3.445
nunc vocor ad nomen, vegrandia farra colonae
3.446
quae male creverunt, vescaque parva vocant,
3.447
vis ea si verbi est, cur non ego Vediovis aedem
3.448
aedem non magni suspicer esse Iovis?
3.449
iamque, ubi caeruleum variabunt sidera caelum,
3.450
suspice: Gorgonei colla videbis equi.
3.451
creditur hic caesa gravidae cervice Medusae
3.452
sanguine respersis prosiluisse iubis.
3.453
huic supra nubes et subter sidera lapso
3.454
caelum pro terra, pro pede penna fuit,
3.455
iamque indignanti nova frena receperat ore,
3.456
cum levis Aonias ungula fodit aquas.
3.457
nunc fruitur caelo, quod pennis ante petebat,
3.458
et nitidus stellis quinque decemque micat.
3.459
Protinus aspicies venienti nocte Coronam
3.460
Gnosida: Theseo crimine facta dea est.
3.461
iam bene periuro mutarat coniuge Bacchum,
3.462
quae dedit ingrato fila legenda viro;
3.463
sorte tori gaudens quid flebam rustica? dixit
3.464
utiliter nobis perfidus ille fuit.
3.465
interea Liber depexos crinibus Indos
3.466
vicit et Eoo dives ab orbe redit;
3.467
inter captivas facie praestante puellas
3.468
grata nimis Baccho filia regis erat.
3.469
flebat amans coniunx spatiataque litore curvo
3.470
edidit incultis talia verba comis:
3.471
‘ en iterum, fluctus, similis audite querellas!
3.472
en iterum lacrimas accipe, harena, meas!
3.473
dicebam, memini, periure et perfide Theseu!
3.474
ille abiit; eadem crimina Bacchus habet.
3.475
nunc quoque nulla viro clamabo femina credat!
3.476
nomine mutato causa relata mea est.
3.477
o utinam mea sors, qua primum coeperat, isset,
3.478
iamque ego praesenti tempore nulla forem!
3.479
quid me desertis morituram, Liber, harenis
3.480
servabas? potui dedoluisse semel.
3.481
Bacche levis leviorque tuis, quae tempora cingunt,
3.482
frondibus, in lacrimas cognite Bacche meas,
3.483
ausus es ante oculos adducta paelice nostros
3.484
tam bene compositum sollicitare torum?
3.485
heu ubi pacta fides? ubi, quae iurare solebas?
3.486
me miseram, quotiens haec ego verba loquar?
3.487
Thesea culpabas fallacemque ipse vocabas:
3.488
iudicio peccas turpius ipse tuo.
3.489
ne sciat hoc quisquam, tacitisque doloribus urar,
3.490
ne totiens falli digna fuisse puter!
3.491
praecipue cupiam celari Thesea, ne te
3.492
consortem culpae gaudeat esse suae.
3.493
ut puto, praeposita est fuscae mihi candida paelex:
3.494
eveniat nostris hostibus ille color!
3.495
quid tamen hoc refert? vitio tibi gratior ipso est.
3.496
quid facis? amplexus inquinat illa tuos.
3.497
Bacche, fidem praesta nec praefer amoribus ullam
3.498
coniugis, adsuevi semper amare virum,
3.499
ceperunt matrem formosi cornua tauri,
3.500
me tua: me laudant, ille pudendus amor.
3.501
ne noceat, quod amo; neque enim tibi, Bacche, nocebat,
3.502
quod flammas nobis fassus es ipse tuas.
3.503
nec, quod nos uris, mirum facis: ortus in igne
3.504
dicens et patria raptus ab igne manu.
3.505
illa ego sum, cui tu solitus promittere caelum.
3.506
ei mihi, pro caelo qualia dona fero!’
3.507
dixerat: audibat iamdudum verba querentis
3.508
Liber, ut a tergo forte secutus erat.
3.509
occupat amplexu lacrimasque per oscula siccat
3.510
et pariter caeli summa petamus! ait:
3.511
‘ tu mihi iuncta toro mihi iuncta vocabula sumes,
3.512
nam tibi mutatae Libera nomen erit;
3.513
sintque tuae tecum faciam monumenta coronae,
3.514
Volcanus Veneri quam dedit, illa tibi.’
3.515
dicta facit gemmasque novem transformat in ignes:
3.516
aurea per stellas nunc micat illa novem.
3.517
Sex ubi sustulerit, totidem demerserit orbes,
3.518
purpureum rapido qui vehit axe diem,
3.519
altera gramineo spectabis Equirria Campo,
3.520
quem Tiberis curvis in latus urget aquis.
3.521
qui tamen eiecta si forte tenebitur unda,
3.522
Caelius accipiet pulverulentus equos.
3.523
Idibus est Annae festum geniale Perennae
3.524
non procul a ripis, advena Thybri, tuis.
3.525
plebs venit ac virides passim disiecta per herbas
3.526
potat, et accumbit cum pare quisque sua.
3.527
sub Iove pars durat, pauci tentoria ponunt,
3.528
sunt quibus e ramis frondea facta casa est,
3.529
pars, ubi pro rigidis calamos statuere columnis,
3.530
desuper extentas imposuere togas.
3.531
sole tamen vinoque calent annosque precantur,
3.532
quot sumant cyathos, ad numerumque bibunt.
3.533
invenies illic, qui Nestoris ebibat annos,
3.534
quae sit per calices facta Sibylla suos.
3.535
illic et cantant, quicquid didicere theatris,
3.536
et iactant faciles ad sua verba manus
3.537
et ducunt posito duras cratere choreas,
3.538
cultaque diffusis saltat amica comis,
3.539
cum redeunt, titubant et sunt spectacula volgi,
3.540
et fortunatos obvia turba vocat.
3.541
occurrit nuper( visa est mihi digna relatu)
3.542
pompa: senem potum pota trahebat anus.
3.543
quae tamen haec dea sit, quoniam rumoribus errat,
3.544
fabula proposito nulla tegenda meo.
3.545
arserat Aeneae Dido miserabilis igne,
3.546
arserat exstructis in sua fata rogis;
3.547
compositusque cinis, tumulique in marmore carmen
3.548
hoc breve, quod moriens ipsa reliquit, erat:
3.549
“ praebuit Aeneas et causam mortis et ensem.
3.550
ipsa sua Dido concidit usa manu.”
3.551
protinus invadunt Numidae sine vindice regnum,
3.552
et potitur capta Maurus Iarba domo,
3.553
seque memor spretum, Thalamis tamen inquit‘ Elissae
3.554
en ego, quem totiens reppulit illa, fruor.’
3.555
diffugiunt Tyrii, quo quemque agit error, ut olim
3.556
amisso dubiae rege vagantur apes.
3.557
tertia nudandas acceperat area messes,
3.558
inque cavos ierant tertia musta lacus:
3.559
pellitur Anna domo lacrimansque sororia linquit
3.560
moenia: germanae iusta dat ante suae.
3.561
mixta bibunt molles lacrimis unguenta favillae,
3.562
vertice libatas accipiuntque comas;
3.563
terque vale! dixit, cineres ter ad ora relatos
3.564
pressit, et est illis visa subesse soror.
3.565
nancta ratem comitesque fugae pede labitur aequo
3.566
moenia respiciens, dulce sororis opus.
3.567
fertilis est Melite sterili vicina Cosyrae
3.568
insula, quam Libyci verberat unda freti,
3.569
hanc petit hospitio regis confisa vetusto:
3.570
hospes opum dives rex ibi Battus erat.
3.571
qui postquam didicit casus utriusque sororis,
3.572
haec inquit tellus quantulacumque tua est.
3.573
et tamen hospitii servasset ad ultima munus,
3.574
sed timuit magnas Pygmalionis opes.
3.575
signa recensuerat bis sol sua, tertius ibat
3.576
annus, et exilio terra paranda nova est.
3.577
frater adest belloque petit. rex arma perosus
3.578
nos sumus inbelles, tu fuge sospes! ait.
3.579
iussa fugit ventoque ratem committit et undis:
3.580
asperior quovis aequore frater erat.
3.581
est prope piscosos lapidosi Crathidis amnes
3.582
parvus ager: Cameren incola turba vocat,
3.583
illuc cursus erat, nec longius afuit inde,
3.584
quam quantum novies mittere funda potest:
3.585
vela cadunt primo et dubia librantur ab aura.
3.586
findite remigio navita dixit aquas!
3.587
dumque parant torto subducere carbasa lino,
3.588
percutitur rapido puppis adunca noto
3.589
inque patens aequor frustra pugnante magistro
3.590
fertur, et ex oculis visa refugit humus,
3.591
adsiliunt fluctus, imoque a gurgite pontus
3.592
vertitur, et canas alveus haurit aquas,
3.593
vincitur ars vento, nec iam moderator habenis
3.594
utitur; a votis is quoque poscit opem.
3.595
iactatur tumidas exul Phoenissa per undas
3.596
humidaque opposita lumina veste tegit:
3.597
tunc primum Dido felix est dicta sorori
3.598
et quaecumque aliquam corpore pressit humum
3.599
figitur ad Laurens ingenti flamine litus
3.600
puppis et expositis omnibus hausta perit.
3.601
iam pius Aeneas regno nataque Latini
3.602
auctus erat, populos miscueratque duos.
3.603
litore dotali solo comitatus Achate
3.604
secretum nudo dum pede carpit iter,
3.605
aspicit errantem nec credere sustinet Annam
3.606
esse: quid in Latios illa veniret agros?
3.607
dum secum Aeneas, Anna est! exclamat Achates:
3.608
ad nomen voltus sustulit illa suos.
3.609
heu! fugiat? quid agat? quos terrae quaerat hiatus?
3.610
ante oculos miserae fata sororis erant.
3.611
sensit et adloquitur trepidam Cythereius heros
3.612
( fiet tamen admonitu motus, Elissa, tui):
3.613
‘ Anna, per hanc iuro, quam quondam audire solebas
3.614
tellurem fato prosperiore dari,
3.615
perque deos comites, hac nuper sede locatos,
3.616
saepe meas illos increpuisse moras,
3.617
nec timui de morte tamen, metus abfuit iste.
3.618
ei mihi! credibili fortior illa fuit.
3.619
ne refer: aspexi non illo corpore digna
3.620
volnera Tartareas ausus adire domos,
3.621
at tu, seu ratio te nostris appulit oris
3.622
sive deus, regni commoda carpe mei.
3.623
multa tibi memores, nil non debemus Elissae:
3.624
nomine grata tuo, grata sororis, eris.’
3.625
talia dicenti( neque enim spes altera restat)
3.626
credidit, errores exposuitque suos.
3.627
utque domum intravit Tyrios induta paratus,
3.628
incipit Aeneas( cetera turba silet):
3.629
‘ hanc tibi cur tradam, pia causa, Lavinia coniunx,
3.630
est mihi: consumpsi naufragus huius opes.
3.631
orta Tyro est, regnum Libyca possedit in ora;
3.632
quam precor ut carae more sororis ames.’
3.633
omnia promittit falsumque Lavinia volnus
3.634
mente premit tacita dissimulatque fremens;
3.635
donaque cum videat praeter sua lumina ferri
3.636
multa palam, mitti clam quoque multa putat,
3.637
non habet exactum, quid agat; furialiter odit
3.638
et parat insidias et cupit ulta mori.
3.639
nox erat: ante torum visa est adstare sororis
3.640
squalenti Dido sanguinulenta coma
3.641
et fuge, ne dubita, maestum fuge dicere tectum!
3.642
sub verbum querulas impulit aura fores,
3.643
exilit et velox humili super arva fenestra
3.644
se iacit: audacem fecerat ipse timor.
3.645
quaque metu rapitur, tunica velata recincta
3.646
currit, ut auditis territa damma lupis,
3.647
corniger hanc tumidis rapuisse Numicius undis
3.648
creditur et stagnis occuluisse suis.
3.649
Sidonis interea magno clamore per agros
3.650
quaeritur: apparent signa notaeque pedum:
3.651
ventum erat ad ripas: inerant vestigia ripis.
3.652
sustinuit tacitas conscius amnis aquas.
3.653
ipsa loqui visa est‘ placidi sum nympha Numici:
3.654
amne perenne latens Anna Perenna vocor.’
3.655
protinus erratis laeti vescuntur in agris
3.656
et celebrant largo seque diemque mero.
3.657
sunt quibus haec Luna est, quia mensibus impleat annum;
3.658
pars Themin, Inachiam pars putat esse bovem.
3.659
invenies, qui te nymphen Atlantida dicant
3.660
teque Iovi primos, Anna, dedisse cibos.
3.661
haec quoque, quam referam, nostras pervenit ad aures
3.662
fama nec a veri dissidet illa fide.
3.663
plebs vetus et nullis etiam nunc tuta tribunis
3.664
fugit et in Sacri vertice montis erat;
3.665
iam quoque, quem secum tulerant, defecerat illos
3.666
victus et humanis usibus apta Ceres,
3.667
orta suburbanis quaedam fuit Anna Bovillis,
3.668
pauper, sed multae sedulitatis anus.
3.669
illa levi mitra canos incincta capillos
3.670
Angebat tremula rustica liba manu,
3.671
atque ita per populum fumantia mane solebat
3.672
dividere: haec populo copia grata fuit.
3.673
pace domi facta signum posuere Perennae,
3.674
quod sibi defectis illa ferebat opem.
3.675
nunc mihi cur cantent superest obscena puellae
3.676
dicere; nam coeunt certaque probra canunt,
3.677
nuper erat dea facta: venit Gradivus ad Annam
3.678
et cum seducta talia verba facit:
3.679
‘ mense meo coleris, iunxi mea tempora tecum:
3.680
pendet ab officio spes mihi magna tuo.
3.681
armifer armiferae correptus amore Minervae
3.682
uror et hoc longo tempore volnus alo.
3.683
effice, di studio similes coeamus in unum:
3.684
conveniunt partes hae tibi, comis anus.’
3.685
dixerat, illa deum promisso ludit inani
3.686
et stultam dubia spem trahit usque mora.
3.687
saepius instanti mandata peregimus, inquit
3.688
evicta est, precibus vix dedit illa manus.
3.689
credit amans thalamosque parat, deducitur illuc
3.690
Anna tegens voltus, ut nova nupta, suos.
3.691
oscula sumpturus subito Mars aspicit Annam:
3.692
nunc pudor elusum, nunc subit ira deum.
3.693
ridet amatorem carae nova diva Minervae,
3.694
nec res hac Veneri gratior ulla fuit.
3.695
inde ioci veteres obscenaque dicta canuntur,
3.696
et iuvat hanc magno verba dedisse deo.
3.697
praeteriturus eram gladios in principe fixos,
3.698
cum sic a castis Vesta locuta focis:
3.699
‘ ne dubita meminisse: meus fuit ille sacerdos,
3.700
sacrilegae telis me petiere manus.
3.701
ipsa virum rapui simulacraque nuda reliqui:
3.702
quae cecidit ferro, Caesaris umbra fuit.’
3.703
ille quidem caelo positus Iovis atria vidit
3.704
et tenet in magno templa dicata foro.
3.705
at quicumque nefas ausi, prohibente deorum
3.706
numine, polluerant pontificale caput,
3.707
morte iacent merita, testes estote Philippi,
3.708
et quorum sparsis ossibus albet humus,
3.709
hoc opus, haec pietas, haec prima elementa fuerunt
3.710
Caesaris, ulcisci iusta per arma patrem.
3.711
Postera cum teneras aurora refecerit herbas,
3.712
Scorpios a prima parte videndus erit.
3.713
Tertia post Idus lux est celeberrima Baccho:
3.714
Bacche, fave vati, dum tua festa cano.
3.715
nec referam Semelen, ad quam nisi fulmina secum
3.716
Iuppiter adferret, parvus inermis eras;
3.717
nec, puer ut posses maturo tempore nasci,
3.718
expletum patrio corpore matris opus.
3.719
Sithonas et Scythicos longum narrare triumphos
3.720
et domitas gentes, turifer Inde, tuas.
3.721
tu quoque Thebanae mala praeda tacebere matris,
3.722
inque tuum furiis acte, Lycurge, genu.
3.723
ecce libet subitos pisces Tyrrhenaque monstra
3.724
dicere, sed non est carminis huius opus;
3.725
carminis huius opus causas exponere, quare
3.726
vilis anus populos ad sua liba vocet,
3.727
ante tuos ortus arae sine honore fuerunt,
3.728
Liber, et in gelidis herba reperta focis,
3.729
te memorant Gange totoque Oriente subacto
3.730
primitias magno seposuisse Iovi.
3.731
cinnama tu primus captivaque tura dedisti
3.732
deque triumphato viscera tosta bove.
3.733
nomine ab auctoris ducunt libamina nomen
3.734
libaque, quod sanctis pars datur inde focis.
3.735
liba deo fiunt, sucis quia dulcibus idem
3.736
gaudet, et a Baccho mella reperta ferunt.
3.737
ibat harenoso satyris comitatus ab Hebro
3.738
( non habet ingratos fabula nostra iocos),
3.739
iamque erat ad Rhodopen Pangaeaque florida ventum:
3.740
aeriferae comitum concrepuere manus,
3.741
ecce novae coeunt volucres tinnitibus actae,
3.742
quosque movent sonitus aera, sequuntur apes.
3.743
colligit errantes et in arbore claudit inani
3.744
Liber et inventi praemia mellis habet.
3.745
ut satyri levisque senex tetigere saporem,
3.746
quaerebant flavos per nemus omne favos,
3.747
audit in exesa stridorem examinis ulmo,
3.748
aspicit et ceras dissimulatque senex;
3.749
utque piger pandi tergo residebat aselli,
3.750
applicat hunc ulmo corticibusque cavis,
3.751
constitit ipse super ramoso stipite nixus
3.752
atque avide trunco condita mella petit,
3.753
milia crabronum coeunt et vertice nudo
3.754
spicula defigunt oraque sima notant.
3.755
ille cadit praeceps et calce feritur aselli
3.756
inclamatque suos auxiliumque rogat,
3.757
concurrunt satyri turgentiaque ora parentis
3.758
rident: percusso claudicat ille genu.
3.759
ridet et ipse deus limumque inducere monstrat;
3.760
hic paret monitis et linit ora luto.
3.761
melle pater fruitur, liboque infusa calenti
3.762
iure repertori candida mella damus,
3.763
femina cur presset, non est rationis opertae:
3.764
femineos thyrso concitat ille choros.
3.765
cur anus hoc faciat, quaeris? vinosior aetas
3.766
haec est et gravidae munera vitis amat,
3.767
cur hedera cincta est? hedera est gratissima Baccho:
3.768
hoc quoque cur ita sit, dicere nulla mora est.
3.769
Nysiadas nymphas puerum quaerente noverca
3.770
hanc frondem cunis opposuisse ferunt,
3.771
restat, ut inveniam, quare toga libera detur
3.772
Lucifero pueris, candide Bacche, tuo:
3.773
sive quod ipse puer semper iuvenisque videris,
3.774
et media est aetas inter utrumque tibi:
3.775
seu, quia tu pater es, patres sua pignora, natos,
3.776
commendant curae numinibusque tuis:
3.777
sive, quod es Liber, vestis quoque libera per te
3.778
sumitur et vitae liberioris iter:
3.779
an quia, cum colerent prisci studiosius agros,
3.780
et faceret patrio rure senator opus,
3.781
et caperet fasces a curvo consul aratro,
3.782
nec crimen duras esset habere manus,
3.783
rusticus ad ludos populus veniebat in urbem
3.784
( sed dis, non studiis ille dabatur honor:
3.785
luce sua ludos uvae commentor habebat,
3.786
quos cum taedifera nunc habet ille dea):
3.787
ergo ut tironem celebrare frequentia posset,
3.788
visa dies dandae non aliena togae?
3.789
mite caput, pater, huc placataque cornua vertas
3.790
et des ingenio vela secunda meo.
3.791
Itur ad Argeos( qui sint, sua pagina dicet)
3.792
hac, si commemini, praetentaque die.
3.793
stella Lycaoniam vergit declivis ad Arcton
3.794
Miluus: haec illa nocte videnda venit.
3.795
quid dederit volucri, si vis cognoscere, caelum:
3.796
Saturnus regnis a Iove pulsus erat;
3.797
concitat iratus validos Titanas in arma,
3.798
quaeque fuit fatis debita, temptat opem.
3.799
matre satus Terra, monstrum mirabile, taurus
3.800
parte sui serpens posteriore fuit:
3.801
hunc triplici muro lucis incluserat atris
3.802
Parcarum monitu Styx violenta trium,
3.803
viscera qui tauri flammis adolenda dedisset,
3.804
sors erat aeternos vincere posse deos.
3.805
immolat hunc Briareus facta ex adamante securi,
3.806
et iam iam flammis exta daturus erat:
3.807
Iuppiter alitibus rapere imperat: attulit illi
3.808
miluus et meritis venit in astra suis.
3.809
Una dies media est, et fiunt sacra Minervae,
3.810
nomina quae iunctis quinque diebus habent,
3.811
sanguine prima vacat, nec fas concurrere ferro:
3.812
causa, quod est illa nata Minerva die.
3.813
altera tresque super strata celebrantur harena:
3.814
ensibus exertis bellica laeta dea est.
3.815
Pallada nunc pueri teneraeque orate puellae:
3.816
qui bene placarit Pallada, doctus erit.
3.817
Pallade placata lanam mollire puellae
3.818
discant et plenas exonerare colos.
3.819
illa etiam stantis radio percurrere telas
3.820
erudit et rarum pectine denset opus.
3.821
hanc cole, qui maculas laesis de vestibus aufers,
3.822
hanc cole, velleribus quisquis aena paras;
3.823
nec quisquam invita faciet bene vincula plantae
3.824
Pallade, sit Tychio doctior ille licet;
3.825
et licet antiquo manibus conlatus Epeo
3.826
sit prior, irata Pallade manens erit.
3.827
vos quoque, Phoebea morbos qui pellitis arte,
3.828
munera de vestris pauca referte deae:
3.829
nec vos, turba fere censu fraudata, 1 magistri,
3.830
spernite; discipulos attrahit illa novos:
3.831
quique moves caelum, tabulamque coloribus uris,
3.832
quique facis docta mollia saxa manu.
3.833
mille dea est operum: certe dea carminis illa est;
3.834
si mereor, studiis adsit amica meis,
3.835
Caelius ex alto qua mons descendit in aequum,
3.836
hic, ubi non plana est, sed prope plana via,
3.837
parva licet videas Captae delubra Minervae,
3.838
quae dea natali coepit habere suo.
3.839
nominis in dubio causa est. capitale vocamus
3.840
ingenium sollers: ingeniosa dea est.
3.841
an quia de capitis fertur sine matre paterni
3.842
vertice cum clipeo prosiluisse suo?
3.843
an quia perdomitis ad nos captiva Faliscis
3.844
venit? et hoc ipsum littera prisca docet.
3.845
an quod habet legem, capitis quae pendere poenas
3.846
ex illo iubeat furta reperta loco?
3.847
a quacumque trahis ratione vocabula, Pallas,
3.848
pro ducibus nostris aegida semper habe.
3.849
Summa dies e quinque tubas lustrare canoras
3.850
admonet et forti sacrificare deae.
3.851
nunc potes ad solem sublato dicere voltu
3.852
hic here Phrixeae vellera pressit ovis.
3.853
seminibus tostis sceleratae fraude novercae
3.854
sustulerat nullas, ut solet, herba comas.
3.855
mittitur ad tripodas, certa qui sorte reportet,
3.856
quam sterili terrae Delphicus edat opem.
3.857
hic quoque corruptus cum semine nuntiat Helles
3.858
et iuvenis Phrixi funera sorte peti;
3.859
utque recusantem cives et tempus et Ino
3.860
compulerunt regem iussa nefanda pati,
3.861
et soror et Phrixus, velati tempora vittis,
3.862
stant simul ante aras iunctaque fata gemunt.
3.863
aspicit hos, ut forte pependerat aethere, mater
3.864
et ferit attonita pectora nuda manu,
3.865
inque draconigenam nimbis comitantibus urbem
3.866
desilit et natos eripit inde suos;
3.867
utque fugam capiant, aries nitidissimus auro
3.868
traditur: ille vehit per freta longa duos.
3.869
icitur infirma cornu tenuisse sinistra
3.870
femina, cum de se nomina fecit aquae.
3.871
paene simul periit, dum volt succurrere lapsae
3.872
frater, et extentas porrigit usque manus,
3.873
flebat, ut amissa gemini consorte pericli,
3.874
caeruleo iunctam nescius esse deo.
3.875
litoribus tactis aries fit sidus, at huius
3.876
pervenit in Colchas aurea lana domos.
3.877
Tres ubi Luciferos veniens praerniserit Eos,
3.878
tempora nocturnis aequa diurna feres.
3.879
Inde quater pastor saturos ubi clauserit haedos,
3.880
canuerint herbae rore recente quater,
3.881
Ianus adorandus cumque hoc Concordia mitis
3.882
et Romana Salus araque Pacis erit.
3.883
Luna regit mensis: huius quoque tempora mensis
3.884
finit Aventino Luna colenda iugo.