Reader

POEMA XXIV.

De naufragio Martiniani scribit ad Cytherium, quem laudat quod filium suum Sulpicio Severo instituendum tradiderit.

MEROPIUS PAULINUS CYTHERIO FRATRI IN CHRISTO SALUTEM Martinianum spiritum fratrem mihi, Unaque germanum fide, Quem tu disertis prosecutus litteris Ad nos venire miseras, Nunc vix salutis compotem factum suae Scriptis inanem perditis, Sed caritatis indicem plenum tuae Ut os tuum suscepimus. Et veriorem litteris epistolam De corde signatam tuo. Cum te referret spiritali littera, Et mente et aure legimus. Tunc ambo nexi ad invicem dextras damus In osculo pacis sacrae, Et immolamus hostiam laudis Deo, Gratesque Christo reddimus. Quo liberante, nostra sospes e mari Intrarat hospes limina: Nam dira passus, et tamen miracula Expertus in periculis. Patria profectus cognita causa tibi Iter pedestre legerat: Sed longa secum spatia terrarum putans, Vertit viae sententiam, Et otiosam fluctuandi nauseam Pedum labori praetulit. Narbone solvit per trucem ponti viam Fragili carinae credulus. Hinc ille gressu vir piger versa vice Fit navigandi poenitens. Jamque ut profectus continenti littorum In alta processit freta, Jam nocte densa, sed sereno lucida Ridente tranquillo maris, Cum sola cursus ordinarent sidera Absente tunc luna polo; 571- 572 Navem repente temporis longo putrem Usus vehendi deserit, Lateramque laxis solvitur compagibus, Undasque rimis accipit. Cunctis soporem suaserat tranquillitas, Tantum gubernator vigil Labente blandis classe securus vadis Iter secabat spumeum, Et fortiores provehendis cursibus Auras vocabat sibilo. Interea navis altius decrescere Crescente pletura sui, Tabulisque sese latius laxantibus Incurrit unda largior; Quibusque nulli de salo fluctus erant In nave fluctus nascitur, Et dormientum membra jam subterluens Udo rigore suscitat. Ut sensit unus, mox et alter, omnibus Formido somnum discutit. Timent pavore mortis, et causas adhuc Timoris ignorant sui. Qua miseri fugiant pelagus infestum via? Merguntur in navi sua. Si concitata ferveant ventis freta, Navi teneretur salus; Intra carinae viscera infuso mari, Quo vita captetur loco? Quis portus illis, queis et in navi mare est, Quod intus pressos enecat? Sed aura, portus, et salus cunctis Deus Manum paternam porrigit, Et inter alta medii dorsa gurgitis, Pietatis expandit sinum, Quo abrupta mortis incidentes excipit, Et in vado vitae locat. Scapham sequacem quadriremis machinae Ad hanc opem paraverat: Ut quos ab illa plebe navigantium Servare legisset Deus, Susciperet illa, quae dehiscentem mari Classem adnatabat comminus. Hanc ipse navis rector, et cum littore In alta primo solveret, Novatianus ille, discissam fidem In corde portans naufrago, Homo mortis, et apta morti cogitans De more suo voluit, Ut esset onerum portio, in navem suam Properat statim conscendere; Et cum periclo stringeretur ultimo, Molitus est expellere, Ut fune rupto quo cohaerebat rati, Dimitteretur aequori. Sed plurimorum voce victus obvia, Ab utroque mansit irritus, Quia praevalebat omnium sententia Autore Christo fortior, Ut mox salubri barca perfugio foret Puppi superstes obrutae. Inusitata naufragii facies erat, Mors navis, et pax aequoris. 573- 574 Foris sedebat in freto tranquillitas, In nave tempestas erat. Non saxa classem, non procella fregerat: Sed his vetustas fortior Clavante ferro firma ligni robora Aevo terente solverat. Coelum serenis enitebat vultibus, Astris renidebat mare. Verum quid illis laeta ventorum simul Pelagique praestabat quies, Quos deserebat in profundo marmoris Vectura dilapsae ratis? Bibit unda navem, navis undam combibit, Sorbentur, et sorbent aquae. Inebriati navitae potu salis, Tristi necantur crapula. Ridebat aliis mitis unda navibus, Unique saevibat rati. Sed in periclo plurimorum cernere est Coelestis actum examinis. Commune cunctos una quos navis vehit Periculum mortis manet; Et ecce variis dividuntur casibus, Ad mortem et ad vitam dati. Quod ne putetur forte permixtim bonis Simul tributum vel malis, Constat perisse Christianum neminem, Et interisse perfidos. Namque aut maligno corde Judaeus perit, Reus aut superbi schismatis. Quemcumque Christi recta signavit fides, Hunc vita cognovit suum. Tamen fuere Christianis additi, Necdum hoc sacrati nomine, Quos de profundo juncta servavit fuga, Quia Christianis haeserant. Nam cum infideli plebe navigantium Nullus fidelis mersus est. Ut clara magni veritas mysterii Ostendit in paucis Deus, Quod fine mundi dividendis gentibus Discrimen in cunctos erit, Cum praenotatos ora vexillo crucis Transibit ultor angelus. Sic nave in illa nemo morti traditus, Qui veritate praeditus. Vixere juncti Christianis impii, Vincente noctem lumine. Nam Christianos aggregare mortuis, Virtute cassa mors fuit. Quia fronte signum Christianis emicat Quo mors subacta corruit. Navarchus ipse perditae princeps ratis Pereuntibus primus fuit. Namque ante pelago quam periret naufragus, Jam mente naufragaverat. Bis mersus ille, quem carina fluctibus Demersit, error inferis Potuisset ille se periclo abrumpere, 575- 576 Sed debitum morti caput Captiva dignis mens avari vinculis Adstrinxit in finem ligans. Nam ne superstes navis et mercis foret, Necem saluti praetulit. Martinianum jam supremo stamine Mergentibus mixtum viris Tumultuantis excitat turbae sonus, Somnoque mortis excitat. Qui tunc remoto fessus in prorae sinu, et Securus innocentia, Jonas ut olim ventre navis abditus Somnos anhelabat graves Sed excitatus luctuosis undique Pereuntium clamoribus, Pedibusque turbae membra quassus omnia, Duro cubili prosilit. Plerisque mersis intus in navis utero, Laterum per oras, qua solent, Ut vela tollant, sive contis subrigant, Nautae expediti currere, Tabulis adhuc supernatabat extimis Operta navis gurgite, Viam salutis hac via rimantibus Martinianus jungitur, Et agente Christo de globo mortis fugax Comes fit evadentibus, Seseque saltu mittit in cymbam procul, Quae plurimis portus fuit. Et pene morti derelictus haeserat, Cum classe mergendus mari, Nisi Christus illum ceu manu prensum sua Rapuisset e mortis lacu. Sicut recussis fugit olim vestibus Joseph furentem feminam, Sic hic, relictis omnibus, nudus, fuga Evasit infidam ratem. Et sicut olim jussa Jonam obvio Excepit ore bellua, Et hiulca late lubricum per guttura, Transmisit in ventrem suum, Incolume corpus dente suspenso vorans, Et quem vorabat non edens: Sic hunc ab alta nave in undas cernuum Suscepit occurrens scapha, Tutoque vexit fida per noctem sinu, Donec referret portui. Sed mentione magni vatis edita, In quo pii mysterii Imago mortem triduani funeris Reduci salute praetulit, Paucis reflexo carminis vestigio Recurrere ad Jonam libet. 577- 578 Commenta Domini mira: mersus aequore Intactus undis fluctuat. Vivit voratus, quique glutivit manet Vivente jejunus cibo. Et praeda cum sit, esca non est belluae, Domoque ventris utitur. O digna sancto claustra fugitivo Dei! Capitur mari, quo fugerat, Altumque vastae missus in ventrem ferae, Vivo tenetur carcere. De nave jactus perit, et undis navigat, Exsul soli, et hospes sali; Spatiatur antro belluini corporis Captivus, et liber reus. Nam liber undis, intra mare et exter maris, Natat in natante bellua, Claususque quamquam corpore exit ad Deum Volans propheta spiritu. Corpus tenetur corpore, at mentis fugam Terrena vincla non tenent. Inclusus alvo carcerem rumpit prece, Auresque pertingit Dei; Orationi liber, et vinctus fugae Fide sua sese arguit. Nam qui putarat per mare evadi Deum, Et nave celari Deo, Nunc iste et intra belluam mersam mari Adesse credat arbitrum. Jam me referre flexilis verbi pedem Oportet ad Jonam meum, Quem more ceti cymba suscepit capax, Uteroque conclusum suo Vexit trementem frigore et formidine, Salvumque terrae reddidit. Mirum renarrat, se per illud temporis, Cum puppe praeceps ardua Saliens in illam decidisset nauculam Eoque venisset loci, Quo cymba multam duxerat rimis aquam Olente sentinae lacu, Statim fovente frigidos artus Deo, Quiete sopitum sacra. Nudumque et udum, fugere quae somnus solet, Dormisse lecto mollius. Spatioque toto quo relatus littori est, Somno fuisse deditum, Nec aqua excitatum qua madebat, nec gelu Quod nuditate traxerat: Licet esset anni tempus autumnus tepens, Sed naufragis hiems erat, Quos perditorum dura damna tegminum, Gelidusque quassabat tremor. Aliud stupendum, quo fidelem gratiam Martiniani colligas, Dilecte frater, accipe, et lauda Deum, Sanctumque fratrem amplectere: Ut adlabentem portui sensit ratem, Stridente arena littoris, Abeunte somno fit sui tandem memor, Recipitque sese, expergitur, 579- 580 Et adjacentes pectori tangit suo Epistolas Apostoli. Hunc in pavore codicem, sed nesciens, Rebus relictis sumserat. Vel ille codex spiritu vivens sacro Non sentienti adhaeserat. Metire, quaeso, quis nisi Christus suo Dedit hunc ministro praesulem? Testatur iste nec cogitatum sibi Illo pericli tempore, Ut implicatam sarcinis membranulam Meminisset illinc tollere. Quod si subisset in metu mentem suam, Non et vacasset quaerere. Sed in suarum litterarum corpore Paulus magister adfuit, Amansque puro corde lectorem sui. De mortis abduxit manu: Iterum eximendos e maris fundo viros Largitus est Paulo Deus. Quae quondam in ipso navigante Apostolo Fuit potestas gratiae, Haec nunc per ejus suffragata litteras Martiniano, et ceteris, Qui Christianis tunc cohaeserunt fuga, Discrimen a discrimine Tutum paravit, ut fideles impiis Discriminarat naufragos. Ergo ut biremis applicata littori Exposuit humentes viros, Vitam tenentes, et requirentes simul, Opem saluti flagitant, Ne saeviori fluctibus terrae dati Algu perirent et fame. Sed propter inde posita Gallorum solo Massilia Grajum filia, Alumna sanctae civitas Ecclesiae, Pandebat humanos sinus. Urbem hanc petentes naufragi casum indicant. Ali tegique postulant. Martinianum suscipit fraternitas, Tectoque apricat et cibo. Sed copiosa caritate pauperes Stipem pusillam commodant. Exigua largus pensat affectus data: Orando ditant hospitem, Et spiritali divitem viatico Cum pace dimittunt sua. Caligis tamen iste vilibus donatus est, Ne nautico erraret pede, Qui maluisset confoveri excalceus, Quam calceari frigidus. Sed ire terra, quamlibet passus mare, Nudi pudore respuit, Reputans et illud, ne putaretur lucri Amore nudum fingere, Si veste Teucer pannea pervaderet Castella, vicos, oppida, 581- 582 Qualia vagari per mare et terras solent Avara mendicabula, Qui dejerando, monachos se vel naufragos, Nomen casumque venditant. Verum iste noster Christianus, quamlibet Et naufragus vere foret, Similis putari praecavens fallentibus, Aliosque falli non volens, Non vult viatoris sine re nomen novum Acquirat impostor sibi; Mavultque vitae ferre jactum navigans, Quam frontis aestum inambulans. Panno ergo sordens, calceamento nitens, Fluitare rursus eligit, Repetitque portus, et terrae tuto viae Praevertit intutum maris; Ut nave tectus usque voti littora, Velut expeditus navita, De nuditatis nauticae consortio Nudi pudorem evaderet. Favens fideli rex Deus constantiae, Prosequitur audacem fidem, Vicesque mutans, dura succedentibus Adversa pensat prosperis, Solidoque navem paginatam robore Ad pervehendum praeparat; Pacem procellis imperat, nubes fugat, Cursumque in aura dirigit: Tali quiete temperans coelum et mare, Ne pace cursus haereat, Periculosa nec ratem flatu gravi Perurgeat velocitas. Sic iste Christo blandiente molliter Emensus asperum mare, Longinquiorem portum ab urbe adlabitur, Cui Centumcellas nomen est; Ac inde navi promovendus longius, Intraret ut portum phari. Vix iste credens se potitum littore Telluris optatae sibi; Navi relicta laetus insultat solum, Romamque festinat pedes: Illic amica tecta fratrum, civium, Optatus hospes invenit: Respirat animo, conquiescit corpore; Dat accipitque gaudia, Patria fruentes invicem reddunt sibi; Deo fatentur gratias. Martinianus moesta gaudens indicat, Tolerata narrans fratribus. Lacrymas in ipsis gratulationibus Miscent refuso pectore. Theridius aberat inde tunc mecum meus, Vir, munus a Christo mihi, Vir pacis, et vir legis, et vir gratiae, Requies, voluptas, mens mea, Hujus cohospes mente Paulinus pia In Urbe servabat domum: Martinianum hic veste nudat naufraga, Et veste cooperit sua; 583- 584 Donumque tunicae, qua sodalem ornaverat, Geminat cucullae munere. Largitor ipse tunc vicissim, ut naufragus, In veste mansit unica. Post haec et ad nos pergere incoeptat viam, Qua sternit aggerem silex, Cui munitor Appius nomen dedit, Terit terentem tramitem, Qui veste trita navigator venerat, Pedes viator exterit. Sed ne vel ista penitus immunis via Solitis vacaret casibus, Impune pigram non tulit sententiam, Qua tendere ingressu piget. Ab urbe Capua, quae loco sedis meae Bis dena distat millia, Nanctus vacantem sarcina mulum( ut solent Jumenta revocari domum) Parvo breve per iter aere conductum sedet; Medioque mox spatio viae Muli pavore sessor excusus procul Vectore subducto cadit. In ora lapsus, ora non laedit sua; In saxa fusus et rubos, Nec sente vultum, nec lapide artus contudit, Felicis exceptus manu; Qui jam propinquantem aedibus fratrem suis Non passus occursu mali, Suis periclum in finibus capessere, Hostem removit invidum, Et hunc fidelis compotem voti, suis Confessor induxit locis. Nostrisque juxta sedibus gratum intulit Felix patronus hospitem. Patriam hic rogatus indicat, casus refert, De te beata nuntiat: Referensque paucos de tuis scriptis logos, Quasi labra melle asperserit; Sic de favorum mihi tuorum guttulis Dulcissimum gustum offerens, Magis coegit, quas aventi non dabat, Desiderari litteras, Sed cum ipse causa litterarum venerit, Et litteras vidi tuas, Non atramento calami, sed mentis stylo In fratre praescriptas bono; Ignotus ante, mox ut esse cognitus Coepit, fit et carissimus. Ab intus ejus emicabat gratia, Sermone mentis nuntio. Bonus, inquit, omnis de bono profert bona, Et arborem fructu vides: Sic iste verbo suavis, et castus fide, Et fronte honesta lucidus, Dulci benignae caritatis flumine In nostra fluxit viscera. Super haec amicum merito se jactans tuum. Quo plus amaretur dabat. Nec enim ulla nocti et lumini concordia est; Lupus nec agno congruit. Hinc et propheta, Sicut, inquit, alites Pares in unum convolant, 585- 586 Sic semper apta qualitate moribus Justitia concurrit bonis. Martinianum sic tibi longe parem Germana mens contexuit, Speculumque mentis et fidei instar tuae Est talium dilectio. Benedictus autor fonsque sanctorum Deus, Non stulta jam tantum, neque Infirma mundi defluentis eligit, Ut alta mundi destruat: Sed, ut ipse dixit, cuncta jam sursum trahens, Et alta mundi vendicat. Quoniam ipse fecit et pusillum et maximum, Utrosque jungit gratia, Et quos Creator opere in uno condidit, Hos recreat uno munere. Communis omnes clausit infidelitas, Medeatur ut cunctis fides. Ut fiat omnis subditus mundus Deo, Omnisque lingua et dignitas Super omne Jesum nomen unum in gloria Regnare fateatur Patris. Huic jam et potentes seculi curvant genu, Deduntque cervices Deo, Regemque Christum confitentur principes, Et sceptra submittunt cruci. Coeunt in unum purpurae et panni gregem, Pastore concordes Deo. Commune regnum, sanguis unus omnibus, Summis et imis Christus est, Qui te decorum gloriosis seculi Honore, litteris, domo, Ditavit humili corde, ut aeternam tibi Conferret altitudinem; Et ut coheres divitum coelestium, Esses amator pauperum. Beatus es nunc mente pauper, sed spei Dives, qua gaudent pauperes, Qui defraudati lubricis mundi bonis, Coeli fruentur gaudiis. Hos inter alto in Abrahae patris sinu Secretum ab igne divitum, et Refrigerantem roribus vitae locum, Deus vivorum praeparat. Insigne tantae jam spei certum tibi Magno coruscat pignore, Plantata Domino in atrii Hierusales, Tui propago germinis. Namque ut fideli te patri componeret, A te poposcit filium, In semine Isac semen adscribens tuum, Ipsumque ut Isac expetens, Quem tu Abramaeae caritatis aemulus, Vivam dedisti victimam, Deoque tradens jam peremisti tibi, Ut salvum habere firmius. Nunc iste vobis exter, et vester manet, Terrestris exsors seculi. De matris alvo promtus ante, quam patrem Matremque cognosset suam, 587- 588 Bonumve saperet, aut malum discerneret. Beatus elegit bonum. Et nunc in aula parvulus ludit Dei, Et ore lactenti canit: De ventre matris, et die prima mihi Tu Christe protector meus Audistis et vos, quod beatis dicitur: Potens erit semen tuum. Habes et illud: Ventris a fructu tui In sedibus ponam meis Qui sermo David quamlibet Christum sonet, In Christo et illis concinit, Qui Christiani corporis collegio In sede ponentur Dei. Vobis et Annae sternitur consortium Infantis exemplo sacri. Samuel et iste crevit in templo Dei, Nunc agnus, et pastor dehinc. Contexat illi sedulae matris manus Ephod staturae congruum, Quem spiritalis in Dei verbo sacris Doctrina texat liciis. Sitque in superna veste Reginae aureis Intextus ipse fimbriis, Sanctumque Christo Nazaraeus verticem Pastis adornet crinibus, Animaeque pulcrum crine virtutis caput Armetur operosa fide. Nec hujus umquam desecans novacula Ascendat in damnum comae. Et ut ille Samson vi capillorum potens Virtute crinitus sacra, Sternat leonem strangulatum fortibus Orationum brachiis, Dulcemque fructum nobilis victoriae Decerpat ore mortui. Sed hoc ab exemplo monitus caveat sibi Aliena adire foedera. Allophyla mulier est mihi lex carnea, Blandis dolosa retibus. Si lege mentis ista sit lex fortior, In jura peccati trahet; Malesuada verbis fraudis arte dulcibus, Animum virilem effeminat; Excaecat oculos mentis, et radit caput, Spolians et exarmans fidem. Hac parte Samson nolo sit noster puer: Nec misceatur copulae, Quam consequatur protinus captivitas, Infirmitas, et caecitas. Licet ille fortis postea receperit Robur recretis crinibus, Manuque ductus de mola ad ludibrium Hostilis exsultantiae, In caecitate corporis mente intuens Vocarit ultorem Deum. Et restituto mox capillis robore, Prostavit hostilem domum; Cujus columnas fortior saxis manus 589- 590 Ut clausit amplexu gravi, Collapsa fulcris tecta subductis humo Cecidere in ipsum; sed tamen Et morte in ipsa praepotens heros Dei Hostes ruina miscuit; Et gloriosa morte pensavit sibi Vitae subactae dedecus, Qui servus hoste gloriante vixerat, Hoste obruto victor cadit. Et plura moriens interemit millia, Quam vivus interfecerat. Imitetur istam filius noster volo Sic morte mortem, ut permanens In carne carnem vincat, et vivat Deo, Peccata carnis opprimens. Sed nolo carnis gaudiis, ut noxiae Dolis subactus feminae Addicat animum, postea fiat hostium Virtute nudus gratiae. Samuel in ista parte sit, qua jugiter Sanctus, neque accisus comam Per tota vitae tempora irrupto sacrum Pertexat aevum stamine. Et inchoatam servitute infantiam Usque ad senectam pensitet. Occidat Amalech, et pie saevus Deo Peccata carnis immolet, Quibus peremtis interit quoque zabulus, Invisus aeternum Deo. Saul in hoc deficiat et regnet David, Pusillus altum destruat, Ut non sit altus spiritu superbiae, Nec lividus zeli malo: Sed humile cordis, celsa virtutum gerens, Ascendat in regni thronum, Et illa Samson gesta, quae priora sunt, Sequatur ut restes novas, Ceu fila rumpat, nec fidem prodat suam; Ne perdat ignavus comam, Crinitus operum viribus coelestium, Praetenta rumpet vincula, Palos refiget; mille prosternet viros, Una subactos dextera: Quia nostra virtus, et caput Christus Deus Qui dextera et virtus Dei est; Virtute cujus mille serpentem dolis Nos appetentem vincimus Sit fortis anima mortificans asinum suum, Pigri jumentum corporis, Decoctus humor sobriis laboribus Pallore vultum lividet, Et tribulata carne victrix castitas Consumat ignes criminum. Exterior etenim noster ut corrumpitur Terente continentia, Tunc innovatur qui intus est victi potens Infirmitate corporis. Tunc mille a latere, dena a dextris millia 591- 952 Arente maxilla cadent, Si mala nostra salva fiat otio, Quae est usu edendi mobilis: Quia succulenti corporis licentia Retunditur jejuniis. Et tunc triumphus, fonsque nobis nascitur In arefactis ossibus. Maxilla telum praelianti quae dedit, Dat aestuanti poculum, Jejuna succi carnis ossa mortuae Sancto rigante spiritu. Sed quae ante sanctis in figuram gesta sunt; Nobis in actum scripta sunt, Ut quod parentes gestitarunt corpore, Nos actitemus spiritu. Fluxere vetera, cuncta facta sunt nova, Vacuavit umbram veritas. Adest salutis jam dies, hiems abit Et terra vernat floribus. Audita jam vox turturis, tempus canit Incisionis adfore. Epulemur ergo vetere fermento sine In veritatis azymis; Quia Pascha nostrum Christus immolatus est, Intraque nos regnum Dei est. Quare vetustis absoluti legibus, Jam non in umbra degimus. Quos nube legis, et statutorum jugo, Quasi comarum sarcina Christus levavit ipse Deus, ille et suis Factus redemtis in caput. Quo capite liberi super tetrum caput Dracone victo incedimus. Illos decebat impedimentum comae, Umbraculumque verticis, Quibus tegebat corda velamen, sacra Obnubilans mysteria. At nos remoto litterae velamine In luce corporis sui Enubilatam veritatem cernimus, Faciem revelati fide. Puer ergo noster legis atque gratiae Alumnus, ex utroque sit In spiritalem comparatus gloriam, Ut vetera promat et nova. Fortis pudicis actibus crines agat, Ferrumque damni nesciat, Ut a machaera noxiorum dogmatum Conservet intactam fidem. Sed rursus idem et evangelico desuper Mentem retectus lumine, Ponat capillos oneris et velaminis Servus fidei, et liber fide. Hunc lacte primo per prophetarum ubera Lex paedagoga nutriat. Hunc angelorum pane dulcis gratia Et melle de petra cibet. Inebrietur sobriante poculo De fonte sancti Spiritus. 593- 594 Et ipse tu mox copulatus filiis Ut palma florescas Deo. Et ecce conjux in jugo Christi, tua, Ut vitis exundat bona Domui, Deoque: costa fortis haec tibi Lateribus in domus tuae, Curas mariti sustinens, curans fidem, Sancti corona conjugis, In castitate liberos enutriens Vitam novellantes Deo. Hunc namque vestra vite fusum palmitem Sic credo firmandum Deo, Radicis ipse ramus ut radix suae Secum suam stirpem trahat. Ut ille quondam providentia Dei Distractus in servum puer, Ad arva frugum missus est, ut et patrem Praeiret et fratres suos, Qui mox per orbem consecutura fame, Patris altor et fratrum foret. Sic iste forsan in sacram panis domum Vos antecessit filius; Ut et parentes pascat et fratres suos In istius mundi fame. Ubi terra tribulos parere nobis largior, Eget bonorum frugibus: Et hic spadoni venditas dici potest, Qui castitatis servus est; Et qui in Severi jus manumque est traditus Spadonis ob regnum Dei, Quo nutriente, roboratus in fidem, Et charitatem masculam, Irretientis seculi pompam illicem, Ut impudentem feminam Casto superbus respuit fastidio, Nudaque vitavit fuga, Et antevertit gaudiis letalibus Poenas salutares pati. Ut ille quondam, sic modo iste carcerem Pro castitate perferat; Ut a juventa singulariter sedens, Tacitaque seclusus domo, Amet quietae tecta solitudinis, Spinis et aures sepiat. Domibus ciborum praeferat luctus domum, Ut gaudium fletu serat; Seseque duris sponte nectat legibus, Culpae ut resolvat vinculis, Patientiaeque compedem imponat sibi, Nec sede, nec sensu vagus. Et tunc ab humili celsa promerebitur: Quia qui superbos deprimit, Humiles inaltat, dansque parvis gratiam, Resistit arrogantibus. Sic ille Joseph ante parvus factus est, Ut magnus esset: et nisi Servus fuisset, non fuisset in sui Tellure servitii potens. Ubi sustinuerat servitutem et carcerom, Ibi regnum opesque nanctus est. Sed sustinendo iniquitatis vincula, Justitiae cepit praemia. 595- 596 Sit et hic probatus corporis custos sui Ut claustra teneat carceris. Si vitia carnis strinxerit Christi metu, Quasi vinculatis praeerit, Aliisque mundi carceri inclusis adhuc, Et alligatis seculo, Ut liber ipse; jamque commissus sibi, Magister et custos erit. Namque ille jure qui suam servaverit, Aliorum habet custodiam; Non ut tenebris permanere carceris, Seu liberos vinctos velit: Sed ut receptos doceat exemplo suo Mundi catenis exui, Et facile, propriis absolutus vinculis, Solvi docebit crimine, Bonusque mentis vir gubernator suae, Et Ecclesiae navem reget. Nam quomodo ille praesidebit proximis, Praeesse qui nescit sibi? Sed sermo lapsus decucurrit longius, Revertar ad Joseph meum Castus beatae flore vernet gratiae, Ut paradisi lilium: Ut corde puro coelitis prudentiae Potum pudicus hauriat; Responsa dubiis exserat mortalibus Arcanus interpres Dei, Et emicante gloria famae bonae Notescat in regis domo. Placitusque regi spiritu prudentiae, Sumatur in regni ducem: Possessionis regiae princeps eat, Praefectus in magna domo, Stolam sed iste byssinam et torquem aureum Gerat, apta Christo insignia, Textam supernae gratiae vestem induat, Stolatus innocentia. Contexta bysso vestis irruptam fidem Signat Valenti stamine, Nam fila byssi fortiora et sparteis Feruntur esse funibus. Pro torque, collo caritatis aureae Praedulce circumdet jugum, Quod suave Christo, nec molestum, pondere Adstringit colla, non premit. Haec inter idem dona sumat, regii Insigne juris, annulum, Comtusque trino Trinitatis munere, Curru vehatur regio. Regalis etenim currus est Christi caro, Corpusque sanctum Ecclesia, Quo vehitur ipse millibus laetantium Agitator Israel Deus. Imitare Christum: fac bonum, vita malum, Coeli vitam in terris age. Et ipse te rex ponet in currum suum, Regnique consortem dabit. Et summa regni jura committet sui, Pandetque thesauros suos. Sed ante digna largietur pignora, Ut regiis insignibus 597- 598 Ornatus altum regis ascendas thronum, Reseresque regales penus, Sapientiae monile, gloriae stolam, Fideique gestans annulum. Sed ut ille totam vir per Aegyptum potens Fuit exter Aegypti solo; Et iste, mundi viribus potentior, Sit fortis Aegyptum super, Aegyptiorum sed peregrinus domo Sic mixtus, ut non mixtus sit, Distetque sanctum, sede communi licet, De gente non sancta genus, Tantumque in isto, tamquam in Aegypto situs, Sic demoretur seculo, Alienus ut sit seculi negotiis Coelestis urbis incola. In carne vivens, vita carnis exsulet, In lege mentis ambulans, Totamque regni crediti terram sibi Peragret in libris sacris. Et sicut ille vir Dei Joseph pius Memphiticos fines obit, Et ampliatis horreis laetas opes Fecunditatis congerens, Exuberantum dives annorum bonis, Jejuna pavit tempora: Sic iste noster in sacratis Litteris Perambulet regnum Dei. Scriptura namque sancto flata Spiritu Regni perennis mater est, Et iste cura spiritali providens Struat ampla mentis horrea, Ut dilatato larga vitae perpetis Alimenta condat pectore; Et cum vitali divitem substantia Perfecerit terram suam, Tunc tu ut fruaris filii potentia Tamquam Israel ibis senex, Et introibis laetus, accito simul Cognationis agmine. Pascetque natus in domo regis tuam Partis senectam panibus. Ut pullus aquilae dicitur repascere Cura parentes mutua, Quos vis senectae rursus implumes facit, Nidoque pascendos refert: Donec replumi vestiantur corpore, Pennisque florescant novis. Versi vicissim more naturae novo Sunt filiis pulli senes. At cum veterno defaecata fecerit Novos juventa praepetes, Desueta longo remigia pennarum senio Natis magistris inchoant, Mixtique pullis convolant altoribus Leni per auras impetu; Liquidum sereno tractibus lentis iter Secare sublimi juvat. 599- 600 Placideque sudum ventilantes aerem, Ala pares immobili Dum se sequuntur, et vicissim praeeunt, Serto coronant circulo, Utroque regni coelitis mysteria Mutae loquuntur alites, Sacrum potentis explicant instar crucis Suspensa pennis corpora. Volatus autem circumactus ambitu Spondet laboris praemium. Sic istae pullus gratiarum filius Vestrae salutis praevius, Avium per alta commeantum nubila Sit spiritalis aemulus. Cornibus, et alis arduae fultus crucis Volet in coronam gloriae. Qui fonte proprio est derivatus, ut suam Fons totus in venam fluat, Vestrumque proni rivulum sequamini, Ut flumen e cunctis eat Benedicta proles, sancta radix, et bonae Rami feraces arboris. Deo dedistis nutriendum filium; Et ille sic vobis alit, Vos ut vicissim nutriat canos puer; Senibus magister parvulus, Pietatis admirabili mysterio Factus parens parentibus. Deinde cuncti, tota sanctorum cohors, Ad corpus illud verticis, Quo sicut aquilae congregabuntur pii, Et vos volantes ibitis. Quod non valebunt, quos humo tolli vetant Patrimoniorum pondera. Cum prima signum suscitandis mortuis Coelo tuba intonaverit, Hi nunc obesi spiritu superbiae Et opibus inflati cavis, Humi manebunt compediti, nec suis Sese explicabunt vinculis: Quibus infideles nunc ligantur, ut volunt, Tunc attinendi ne volent, Quia sarcinatos et graves rebus suis, Mundi caduci divites, Portare tenera non valebunt nubila Ad regis occursum Dei; Sed haesitantes in luto faecis suae Opumque pressos molibus, A meridiano incendio mundi repens Ruina mortis opprimet. Ne quaeso Dominus talium virgam Deus Admittat in sortem suam; Neque nos in horum divitum fructus sinat Manus iniquas tendere. Vos ergo, magna cura pectoris mei, 601- 602 Paramini Christo leves. Jamque expediti sarcinis egentibus, Laxate vinculis pedes, Ut copiosa luce vestiamini, Estote nudi seculo, Veniens ut hujus seculi princeps nihil Inveniat in vobis suum. Et vos prementum mole rerum liberos, Et labe puros criminum, Facile allevantes perferant tenui sinu Nubes piorum bajulae, Sponsoque vectos obviam regi Deus Fulgore perfundat suo, Ut sempiternae clara vitae gloria Mortale vestrum sorbeat, Et ad supernam restituti imaginem Herile conformet decus, Aevum perenne, perpetes ut angeli, Cum rege vivatis Deo.