Reader

EPISTOLA CXIV. AD THOMAM CANTUARIENSEM ARCHIEPISCOPUM.

[ I, 10.] Domino et Patri charissimo THOMAE venerabili Cantuariensi archiepiscopo, frater PETRUS abbas Sancti Remigii ex toto corde devotissimam salutem.

Sollicito revolvens animo quam potius materiam assumam cum vobis scribere volo, vix occurrit, non deficiendo quid dicatur, sed reverentia ejus comprimente manum cui dicatur. Nihil enim dignum vestri animi fortitudine dicere possum, nihil addere constantissimae tolerantiae vestrae, nihil denique docere omnia a longe prospicientem, atque fines rerum et causarum futurarum plenissime dimetienter, atque palearum acervum ut quid anteponerem praesepio, cui adhaeret bos adipe et pinguedine opulentissima satiatus et saginatus? Equidem hoc mihi ad ministerium aliquod impendendum in obsequio vestro non indigne reservatum reperio, si muscas abigere possem vestram sanctitatem oblatratione invidiosa pungere volentes, vel saltem interpretatione perversa denigrare sinceritatem fidei vestrae insistentes. Plane muscae ibi morientes, quae in Aegypto abundant, et Pharaonem regem Aegypti, tanquam virum muscarum circumdant, Deo opitulante, non perdent suavitatem unguenti. Servabitur namque in diem sepulturae Jesu, et praedicabitur in generatione et generationem, quod archiepiscopus Cantuariensis murum se opponens pro domo Israel, vestigia sanctorum antiquorum imitatur, dum Christum in cruce nudum pendentem nudus sequitur. Quomodo ergo cum Abraham potero abigere easdem muscas contaminare volentes illibatum Domini sacrificium, nisi sancto ventilabro de authenticis Scripturis, quo vel feriantur, vel saltem effugentur? Dicunt enim: Non debet archiepiscopus tam instanter sua repetere a rege Angliae, ut dimittat reconciliationis pacem pro amissa pecunia. Falluntur specie veri, vel adulatione falsi. Qui specie veri decipiuntur, instruendi sunt; qui adulatione falsi, repellendi. Simplicitas enim revocanda est, malitia prorsus abjicienda. Caeterum pensandum est in omni tam contractu quam actu, quid propter quid faciendum vel dimittendum sit. Pensanda etiam sunt tempora et diversi status temporum, secundum quos mutantur merita causarum. Nam in primitiva Ecclesia sola patientia locum habuit, ut auferenti tunicam dimitteret et pallium. Alius enim erat, et alibi, id est extra Ecclesiam, qui persequebatur, alius et alibi, id est intra Ecclesiam qui patiebatur. Modo vero jam adulta Ecclesia, non licet filiis Ecclesiae quod aliquando licuit inimicis. Decet enim matrem corrigere filium, sicut decuit pupillam tolerare adversarium. Distinctus namque sapphiris legitur venter sponsi, et quemadmodum ante passionem suam Jesus dixerat: Qui non renuntiaverit omnibus quae possidet, non potest meus esse discipulus; et similia in passione dicit apostolis: Qui non habet gladium, vendat tunicam et emat. Verba quidem bona, verba consolatoria non immerito exigeret causa justa in oculis Dei, in oculis autem insipientium dubia et infirma, nisi virtus patientiae omnem transcenderet consolationem, et plus gauderetis de consolatione, quam malleus feriens proficeret de percussione. Ferrum ferro acuitur, et de malitia regis Angliae virtus vestra invincibilis clarius illustratur. Quo fortius premit torcular olivam, eo profusius oleum producit. Candelabrum ductile de auro purissimo non facit Beseleel in tabernaculo Domini, nisi productis laminis contritione limae et mallei. Nondum contritus est malleus universae terrae: adhuc necessarius ut suppleat quae desunt passioni Christi in corpore vestro. Sed quem moneo? quem exhortor? cui calcaria adhibeo? Sine dubio qui freno indiget, qui paratus est plus ambulare quam via extendatur, qui etiam metas velociter transcurrere nullis retardatur periculis. Procul enim odoratur bellum, exsilium reputat patriam, quia omne solum forti patria est. Sine labore laborat, sine fame esurit, sine dolore patitur, sine amaritudine felle et absinthio cibatur. Vir est in millibus unus, cum gigantes gemunt sub aquis, ipse ridet et irridet fortunam cum inversione rotae suae. Vale.