Reader

EPISTOLA CXLII. AD ABBATEM ET CONVENTUM VILLARIENSEM.

[ VII, 4.] Abbati Villariensi et conventui, PETRUS abbas Sancti Remigii.

Cum reo, et pro reo, ipse non in uno, sed in multis reus, reatus veniam postulo, causam non justitiae, sed misericordiae allego, fontem David resignandum et aperiendum sitienti et de via redeunti imploro. Judaei captum a bestia, et morticinum, atque carnem porcinam non comedunt; sed Jesus lilium inter spinas, et captum liberat, et morticinum salvat, et porci immunditiam sua munditia, quae attingit a fine usque ad finem fortiter et disponit omnia suaviter, emundat et emendat. Fossa juxta altare, quae sacrificiorum et holocaustorum reliquias sive superflua solet excipere, non nobis oppilata sed aperta reservetur, quia et ipsum altare concavum et in modum retis fieri jussum est, quatenus et cineres excipiat, et vapores admotae flammae intrinsecus usque ad animam foveat. Nostrum altare, quod est non hujus creationis, sed in excelsis, paternae tantum generationis, et in terris maternae nihilominus tantum conceptionis Jesus Christus, ventrem habet eburneum quidem, sed distinctum sapphiris: quatenus et ex virtute Dei nostras deleat ignorantias et peccata, et ex susceptione humanae naturae nostris infirmitatibus ex his quae passus est compati noverit. Noluit autem plagas illas sanctas et vulnera in cruce suscepta, ita recludi, quod meatus veniae et indulgentiae peccatoribus obstruerentur; sed adhuc manus habet expansas in cruce dicens: Venite ad me, omnes qui laboratis et onerati estis, et ego vos reficiam. Quia igitur viris sapientibus scribo, de arca sapientiae vestrae quantaslibet quisquilias mutuare mihi concedat eadem sapientia, quae nunquam caret affluenti bonitate et copiosa largitate. Pro fratre Ansfredo, imo pro causa ejus, qui ad vos revertitur, haec intimare nec mihi pigrum est, nec vobis onerosum esse debet. Causa equidem suae abscessionis differens fuit ab aliis, qui propositum sanctae religionis irreverenter abjiciunt, et tanquam canis ad vomitum redeunt. Effectus siquidem causae ipsam probat. Non enim abjecto pudore et reverentia sancti propositi, cum meretricibus more aliorum lupanaribus se immiscuit, vel aliis enormitatibus saecularis conversationis rupto foedere sanctitatis se immersit. Non ergo a vobis uno et indifferenti modo rerum causae pensentur. Quamvis enim in mente divina causa atque ratio omnium habeatur, tamen sicut fluvius, qui egreditur de paradiso in quatuor capita dividitur, sic de illa radice divinae dispositionis rami innumerabilium causarum, et in se eadem manens diversas propagines exuberat, universitate eorum quae fuerunt, vel sunt vel erunt. Quisque enim eventus sive effectus de propria causa procedit. Inde est, quantum ad praesentem causam attinet, quod manus Moysi, quam primo de sinu leprosam retraxit, secundo remisit, et carni reliquae similis apparuit. Similiter frater Ansfredus, cum ad claustrum sanctae congregationis vestrae, tanquam ad sinum Moysi, conversus contineretur, nulla in eo lepra criminalis peccati apparebat. Cum autem de claustro exiit, tanquam leprosus apparuit. Favente igitur et agente divina jussione, ad sinum Moysi, tanquam ad virum priorem rediens dicit: Melius mihi erat tunc magis quam nunc, nunquam inde postea exiturus, nisi ex mandato abbatis, vel vocatione coelesti in exitu mortis, quando sana et integra, qualis de baptismate exivit, anima ejus ad domum ipso propitio redibit. Non ergo poeniteat vos ad horam illum amisisse, quem perpetuum fratrem et monachum recipitis. Proderit enim ei sensisse laqueos diaboli, quibus Dei adjutorio contritis, anima ejus liberata est. Tam enim nos, quam fratres nostri, nec non et clerus de castro nostro testimonium ei perhibemus, quod religiosius se habuit in saeculo, quam multi in claustro, dum fere septennio nobiscum conversatus est. Exempla misericordiae plurima supponerem, nisi viscera Joseph jam in vobis mota ad misericordiam praesentirem, et nisi modum epistolarem excedere timerem. Breviter tamen et compendiose patrem prodigi filii ad eum revertentis cum vitulo saginato, stola, annulo et calceamentis occurrentem, imo accurrentem monstro: et Jesum aeque filium Mariae virginis, adhuc Thomae apostolo latus et manus ostendentem, ut quasi petra refugium erinaceis, in cavernis et foraminibus suae passionis pullos fugientes admittat, et ab insecutione milvi rapacissimi tutetur. Oleum itaque de capite vestro non deficiat, quia postquam Sareptena mulier, id est Ecclesia, Eliam pavit, id est Christum recepit, farina misericordiae divinae non defecit, nec lecythus olei imminutus est. Itaque nec ubera sint vobis arentia, nec sterilis vulva. Christus enim non de sterili natus est, sed de puella gratia virginitatis et fecunditatis plena. Valete. Quidam clericus bene litteratus, qui in lege Domini die ac nocte meditatur, januam vestram pulsat, magister Willelmus, ut ad convivium sive ad coenam Domini admittatur. Vestem siquidem habet nuptialem, id est pauperem et humilem, non villosam, nec pomposam. Quo itaque substantia et spiritu pauperior, eo societate Christi dignior. Rogo ut illum recipiatis. Orate pro nobis, quia ovem vestram detonsam bene vobis conservavimus, et cum multa lana remisimus.