Reader

EPISTOLA CLV. AD PRIOREM DE VALLE S. PETRI.

[ VI, 14.] De quaestione vestra, utrum scilicet salva conscientia vere poenitens possit respondere antiqua crimina sibi objicienti, nihil est, aut nescio quid dicis, utinam tempus et licentiam largiorem scribendi obtinerem! Tamen quod in transcursu animo occurrit, respondeo. Vera confessio et plena satisfactio, omnes Aegyptios, tanquam plumbum, in aquis vehementibus indifferenter submergunt, adeo ut solus Israelita, id est virtus a Deo concessa evadat, et Aegyptii, id est peccati opprobrium tollatur a conscientia et ab infamiae nota. Sicut enim in baptismo, tam originalium quam actualium nullae supernatant reliquiae, sic in confessione illustrantur tenebrae, et nox vertitur in diem, ut veraciter converso et confitenti dicatur, fuisti aliquando tenebrae, nunc autem lux in Domino. Et sicut idem Apostolus ait de Christo: Etsi noveramus Christum secundum carnem, sed nunc jam non novimus; sic et de isto dicatur, etsi noveramus peccatorem, mendacem, homicidam, adulterum, injustum et impium, liquefactis iniquitatibus omnibus in fornace confessionis, reformetur ad sanctitatis imaginem, et dicatur bonus, verax, innocens, castus, justus et pius. Verte, inquit Scriptura, impios, et non erunt, utique impii. Ut enim tollitur nigredo superveniente albedine, sic malitia superveniente bonitate. Neminem Jesus semiplene curavit, nemini gratiam suam modio injusto mensuravit, ut totum se Deo exponentem non totis ulnis misericordiae exciperet. Sine poenitentia, ait Apostolus, sunt dona et vocatio Dei; quia nisi ab ingratis semel a Deo concessa gratia non revocatur. Est namque in illo est, nec est in illo est et non, sed est tantum in illo est. Cum ergo vere confitens et vere poenitens his ditetur privilegiis, quis nequam oculus audebit dicere judicia Dei non esse justa, et opera reprehensibilia? An, inquit Dominus in Evangelio, oculus tuus nequam est, quia ego bonus sum? Sic erunt novissimi, id est gravissimis occupati peccatis, per correptionem primi: et primi, qui se justos arbitrantur, suam justitiam constituentes, novissimi, id est gratia Dei vacui. His auctoritatibus non improbe asserere possumus, veraciter posse respondere vere poenitentem exprobranti sibi antiquas et exterminatas abominationes, imo per confessionem antiquatas et deletas, nescio ita esse ut dicis, vel, nihil est quod dicis. De praesenti enim statu unumquemque judicat Deus, nec alicui ad confusionem priores cicatrices peccatorum a Deo opponuntur, cujus ut aquilae juventus per innovationem vitae renovata est. Quidquid autem judex ignoscit, adversarius imputare non potest. Unde Apostolus: Si Deus pro nobis, quis contra nos? Non enim solum cum poenitente, imo etiam pro poenitente stat Deus, dicens pro ea quae in adulterio deprehensa ei damnanda oblata fuerat: Si quis vestrum sine peccato est, prior in illam lapidem mittat. Qua sententia illa liberata, cum ei diceretur: Nemo te condemnavit, mulier? et illa responderet: Nemo, Domine: Nec ego, inquit, te condemnabo Nonne recte dicere posset salva conscientia, Non sum quae fueram, non sum adultera? Tamen regularius et modestius improperanti et calumniatori respondendum est taliter: Melius posses dicere, vel, Deus tibi ignoscat hoc peccatum, vel si qua talia sunt, ad exemplum Jesu, cui cum dictum esset: Nonne bene dicimus nos, quia Samaritanus es tu, et daemonium habes, alterum simpliciter negavit, dicens: Ego daemonium non habeo, de alio prorsus tacens. De his hactenus.

Abbas Sancti Crispini in praesenti nobiscum ad Montem Dei venturus est, et mandat ut nobis ibi occurratis. Si ergo potestis, facite quod amicus rogat, quia de omnibus tunc melius poterimus conferre, et ad invicem, et cum priore. Marcam argenti et dimidiam ad faciendum calicem Ellandus canonicus Sanctae Mariae Remensis legavit vobis. Orate pro anima ejus. Valete.