Reader

EPISTOLA XLVI. AD SIMONEM PRIOREM ET FRATRES CARTHUSIANOS DE MONTE DEI.

[ V, 11.] Dominus suis de Monte Dei, SIMONI priori, et toti sancto conventui, frater PETRUS abbas Cellensis, sanctum Pascha.

Quotidianum Pascha celebrare non cessat anima uniuscujusque vestrum, dum quasi columba stat ad fenestras suas, et vocem de coelo explorat, à Libano vocantem sponsam suam. Extento prorsus et retorto collo ad caput vestrum, quod in coelis est, sine cessatione vitam istam umbrosam fastidientes, evolare super pennas ventorum contenditis, jam ibi verum, non annua repetitione, sed continua stabilitate, celebraturi pascha cum illo, et in illo, qui pascha nostrum immolatus est Christus. Ita est. Sed adhuc ascenditur et descenditur per scalam Jacob, donec quod ex parte est evacuetur, quod fiet, quando votum in habitum convertetur, et in Jerusalem hymnus Deo solvetur. Interim, fratres, in umbraculis habitantes, et sub umbra illius quem desideratis, sedentes, coquite, imo assate carnes agni tota nocte, singuli in cella sua, et mane comedetis eas. Certe tota nocte debet cremari caro agni, quia toto mortalitatis tempore, accensa caldaria conscientiae, facies Salvatoris desideranda, et undis desideriorum fortiter bullientibus, ne in die judicii semicocta offeratur, percoquenda. Habete vascula munda, juxta namque et in oculis praeterfluit aqua. Sed nunquid vane? sed nunquid gratis? Plane supina et crassa negligentia imputanda est singulis, nisi sint omnia munda, quibus et copia aquarum redundat, et temporis opportunitas superest, et amor incumbit totius munditiae, et ordinis consuetudo non refragatur. Sic est, ego vidi, ego interfui, et utinam toties et tam sedulo cor expurgassem, quoties et quam indesinenter manus et faciem die et nocte rigavi, non lacrymis, sed aquis. Hoc autem feci ut hospes, quia non ultra ostium, sed in ostio tenui. Vos autem intra et ultra ostium promovistis pedem, non advenae, sed domestici cellae et coeli effecti. Postquam vero vasa vacua ab ambitione emundaveritis confessione, et Scripturarum meditatione, implete aqua et ad ignem mittite, et tanquam unguenta pretiosa bullire facite. Subintraverat buccae meae, et stylo jam suggerebat improvida cogitatio, scribere ut carnes agni sic decoquerentur; sed memor mandati legalis, quo prohibetur ne aqua coquantur, subjicio non ut agni, sed hoedi carnes taliter coquantur. Simul enim et agnum et hoedum tollere in pascha praecipimur. Quid ergo? Agnus in veru, vel in craticula crucis, hoedus in aqua coquitur, ut si innocens fueris, solo spiritus ardore in pascha adapteris; si vero fetore gravi oppressus, per ignem et aquam expieris. Hoedus etiam est corpus, quod corrumpitur et aggravat animam. Agnus qui in latitudine pascitur, benignus ille spiritus, qui infestationibus carnis agitatus non cornu ferit, sed oculo simplici liberatorem quaerit, dicens: Quis me liberabit de corpore mortis hujus? In sanguine agni, id est in contritione cordis, et spiritus contribulati liberaris de Aegypto, et de manu Pharaonis, quia cor contritum et humiliatum Deus non spernit. De sanguine hoedi non lego mysterium, nisi quod tunica Joseph tincta in sanguine hoedi missa est ad patrem. Ad patrem spirituum si miseris in confessione flens et ejulans tunicam Joseph, litam in sanguine hoedi, id est simplicitatis et castitatis amictum fucatum et faecatum corruptione libidinis, et fraude diabolicae circumventionis, sanguis hoedi in purpuram commutabit, quia per poenitentiam non solum indulgentia, sed etiam gratia adipiscitur. Sed de his hactenus.

Unde namque mihi ut tepidus ferventes, mundatos sordidus, jacens currentes, piger commoneam alacres? Deus scit, me non praesumptione, sed amoris impatientia laxasse habenas, et cum non haberem quid dicerem, dicere tamen aliquid vellem, dixi quod innotesceret affectum, etsi non idoneum esset facere fructum. Adhuc impetus me trahit, et redire ad festum festorum cogit, ut quasi incipiens spiritui indulgeam currere, quousque lassetur, et sponte petat stationem, et metas silentii. Sub exemplo ergo cujusdam pretiosi involucri, in quo stupendum sit, tam ipsum repositorium, quam repositum, aliquid de pascha prosequar, quasi quemdam pannum pretiosum et multicolorium de divinis thesauris assumens. Moyses in illo quadragenario jejunio, ubi a colloquio divino cornutam faciem reportavit, pascha illud in litteris suis praenominavit, et in illo sacro sanctas reliquias religans annuo recursu ad publicum nostrum devolvendum constituens, diem certum praefixit. Siquidem hic pannus, id est pascha, in exteriori facie plurimum nitoris exhibet; sed valde ampliora intrinsecus continet, et cariora pignora. Rubet igitur purpureo colore, propter passionem, rutilat hyacinthina specie, propter resurrectionem; subobscurus est, propter sputorum et alaparum et flagellorum, et caeterarum injuriarum coacervationem; albet unica nube, propter innocentiae integritatem et peccati immunitatem. Ecce colores, colores cingentes pascha gloriosum, et delicatum animae pallium, quo melius amiciuntur pauperes semicincti, quam divites purpura et bysso induti Revolvere autem illas pretiosas margaritas, quae sigillantur in sigillo isto aureo et argenteo, quis accedet, nisi mundas habuerit manus, nisi oculos columbinos? nisi labia purgata? nisi abluto toto homine interiori et exteriori sacro Jordanici fluminis baptismate? Quia ergo vobis sunt manus tornatiles per obedientiam, oculi clari per pudicitiam, labia stillantia myrrham primam per accusationem reatuum vestrorum, et ad scurrilia aeternam clausuram; applicate pannum paschalem, et expandite thesaurum absconditum, ut exinde captivus mutuet redemptionem, mortuus resurrectionem, peccator justificationem, afflictus consolationem, religatus solutionem, anathematizatus absolutionem. Sanctificate ora vestra sanctis horum osculis, oculos tangite his smaragdis, singulos sensus exhilarate singulis benedictionibus.

Sed quae sunt pignora tam cara pro pretio, tam efficacia pro remedio, tam rara pro numero, tam sancta pro merito, tam perpetua pro aevo, tam amabilia pro beneficio! Pignora, fratres mei, ista ore pudico et timore debito nominanda et amplectenda, sunt caro et sanguis Agni incontaminati, Jesu Christi ossa, nervi, medulla, cartilagines, cutis, corium, et quaecunque membra in corpore Jesu de sacris suis visceribus edidit Virgo virginum. Addamne clavos, lanceam, coronam spineam, sputa, irrisiones et illusionem, albam vestem, vestimentum purpureum, fel, acetum, myrrham et aloes? Quanto enim haec in se duriora et viliora, tanto in Salvatore nostro pretiosiora et appetibiliora facta sunt. Quis modo Christianorum si unum horum reperiret, nisi super aurum et lapidem pretiosum multum venerabilius coleret, ambitiosius servaret et adoraret. Dignum est, justum est. Si enim immundus erit, tangens morticinum et captum a bestia, id est Adam et Evam, quorum alter captus est suasu uxoris, Eva morticinum facta est suggestione serpentis, quomodo non justus emundatur ab operibus mortuis, qui viventem in saecula saeculorum contingit credendo, amando, colendo, adorando? Nam non sicut delictum ita et donum. Pluris enim donum, quam delictum est. Sed quod est hoc donum? Jesus Christus sanctus. Quid est, inquam, hoc donum? Nativitas Jesu, passio Jesu, resurrectio Jesu, ascensio Jesu: Quomodo non etiam omnia cum illo nobis donavit? Clamat Apostolus: Omnia, inquit, vestra sunt, sive mors, sive vita, quia est mortuus propter peccata nostra, et resurrexit propter justificationem nostram. Domini et fratres, detineo vos plus justo, ad quorum januam stat et pulsat Jesus volens suum pascha vobiscum recolere, et de reliquiis mensae illius magnae partem bonam reservavit, quam adhuc recentem et calentem denuo de arca coeli refert et profert vobis. Ne vereamini, ne caro antiquata sit et putrefacta vetustate nimia, quia annus jam millesimus centesimus sexagesimus primus est. Nequaquam, fratres, nequaquam ascendat in cor vestrum haesitatio ista, quia caro ejus etiam dum esset corruptibilis, non vidit corruptionem, multo vero minus facta incorruptibilis, et genere vivendi, et loco manendi. Recens est, calida est, sana est, vitalis est, regnum coelorum dat, quia possidet. Non est illa caro et sanguis, de quo dicitur, quia caro et sanguis regnum Dei non possidebunt. Quo studiosius arcentur a dentibus et stomachis vestris carnes animalium, quae corrumpunt et corrumpuntur: eo dignius accedunt ad animas vestras sanctificandas carnes illae, quae sicut non moriuntur, ita nec corruptionem inesse patiuntur, ubicunque refectionem praestaverint. Has imperat religio, et quo religiosior sis, eo frequentius, et ut ita dicam, glutinosius comedere debes. Nondum quievisset manus, vel animus, sed reprimit et modus dictorum, et tempus alia faciendi. Orate pro nobis. Novellum illum angelum vestrum A. salutate, et Robertulum nostrum. Plurimum et multum singulos, et singillatim, et communiter saluto.