Reader

EPISTOLA XCV. AD EUMDEM.

[ IX, 2.] PRAENESTINO episcopo, PETRUS abbas Sancti Remigii.

Vix occurro suscipere turbam cogitationum sive materiarum, quae se ingerunt, insistentes opportune importune venire ad vos, dicendo: Ecce ego, mitte me. Inter caeteras vero adolescentulas medullatarum meditationum, famosissima illa et notissima atque nobilissima matrona, quae ab humero et sursum omnes virtutes antecedit et praecellit, fraterna charitas, de qua ait Apostolus: Adhuc excellentiorem viam vobis demonstro, jure sedem regiam occupat, et suo splendore omnes obumbrat, imo illustrat, et suum tenere ordinem post se imperat. Huic obediunt omnia, non solum terrestria, sed et ipsa coelestia; nam de ejus plenitudine omnes accipiunt nomen, et virtutem, gloriam et honorem. Hanc ego licet statura pusillus non attingam, tamen ad unam et minimam vestimenti ejus fimbriam totum me superextendo, et de salute nullatenus despero. Hanc cum amicis et inter amicos teneo et cognosco: et prius volo putrefieri cum vermibus in pulvere terrae, quam fidem semel datam et amicitiam promissam negligentia aut subreptione interrumpere. Matrona haec duas habet claves, unam qua cor claudit et aperit, alteram qua atrii exterioris corbonam, id est arcam, in necessitatibus familiae suae similiter claudit et aperit. Cor est arca foederis, ubi tabulae testamenti, virga Aaron, et manna reponuntur. Tabulae testamenti, ne ignores aut praevarices legem Dei. Virga Aaron, quae fronduit et floruit, ut timeas offensam, quia virga; serves gratiam, quia frondosa et florida. Manna, ut per spiritum adoptionis degustes et praelibes gloriam absconsae dulcedinis Deum timentibus, cujus stillicidium, ad quod laetatur germinans, sufficit in praesenti vita, et abundantia servatur in alia. Exclusa itaque omni malitia et iniquitate a corde, sola deambulet in suo pomerio charitas, sola ibi pascat, et cubet in meridie. Non videat illam ingredientem et deambulantem oculus nequam, qui fascinaverat Corinthios, et iniquos presbyteros. Cum tamen placuerit, advocet puellas suas de terra Israel, ut afferant ei smegmata suavissimi odoris, et oleum laetitiae, de quibus aspergat cubile suum ad adventum sponsi, qui de sua propagine non nisi coelestes et mansuros fructus generat. Deinde egreditur ad hortum nucum, ad hortum pomorum suorum, ut videat poma convallium, et inspiciat si floruerint vineae et germinaverint mala punica, ad hortum utique nucum, eremitarum et reclusorum, hortum pomorum, in saeculari habitu religiose viventium: poma convallium, qui elegerunt abjecti esse in domo Dei; vineas, ferventes spiritu; mala punica, qui crucifigunt carnem suam cum vitiis et concupiscentiis. Ponit namque signa sua, pietatis opera, charitas in exitu actionum super summum, id est palam. Ponit namque et proponit, quatenus per signa extrinsecus apparentia deprehendatur intus latens veritas. Unde: A fructibus eorum cognoscetis eos. Charitas enim aquas suas in plateis dividit, ut bibant homines et jumenta, quia sapientibus et insipientibus debitrix est. A corde tamen egreditur, et ad cor regreditur, quia cornua altaris ex ipso sunt procedentia, et nullum bonum opus remunerabile, quod non surgit de bonae voluntatis radice. Ponit igitur charitas affectum cordis et obsequium operis. Affectus latet, opus patet. Sic habet charitas et secretum suum, et publicum. In secreto quiescit, in publico operatur. Imitatur operantem sex diebus, et Sabbato quiescentem. Duplex vero est officii ratio. Alia enim consideratur inter amicos, alia inter extraneos. Aliud est munus amicale, aliud generale. Amicale de corde exigitur, et in corde servatur. Generale de arca extrahitur, nec ibi retinetur. Rivus amoris non siccatur largiendo quod habet; sed arca extenuatur, dum evacuatur. Charius itaque est munus, quod nec arescit profusione, nec deficit largitione. Appetibilius tamen saepe requiritur, quod in manu vel sinu refunditur, quam illud quod in medullis amicalibus per fidem reconditur. Exteriora siquidem et visibilia, quia usibus humanis necessaria sunt; ab his amplius diliguntur, quorum appetitus tenacius in temporalibus quam in spiritualibus irretitur. Qui vero calcatis grossioribus carnis faeculentiis cubilia spiritus ingressi, subtiliari in spiritualibus consueverunt, in amicis quaerunt gratiam, non pecuniam, fidem, non extrinsecam possessionem, veritatem inviolabilem, non utilitatem temporalem. Qui enim cor hominis habet, quid est hominis, aut in homine, quod non possidet? Hinc est quod in Christo, quem Pater de corde suo eructavit, quando vel aeternaliter aequalem sibi genuit, vel temporaliter de virgine incarnari constituit, omnia nostra sunt, juxta Apostolum qui ait: Sive Cephas, sive Apollo, sive mors, sive vita, omnia vestra, vos autem Christi, Christus autem Dei. Forte dicitis: Ut quid, et ad quid haec? Quia legi in litteris vestris, vos amisisse veteres amicos, nec comparasse novos. Concedo amisisse, si opinione aut veritate constat inveteratos esse. Vera certe amicitia puritate virginea, et caloris perpetuitate, neque adulteratur, neque refrigeratur; sed quotidiana renovatione cum sole semper oritur, nec moritur. Si unquam ergo habuistis amicos, adhuc habetis non inveteratos, quod esset vitium, sed remotos, quod est opus divinum. Sic enim Deus homines tanquam grana spargit et seminat. Nonne apostolos seminans ait: Euntes in mundum universum praedicate Evangelium omni creaturae. Veniendo evangelica praedicatione sparsit, spargendo in universum mundum unitate fidei univit. Sic nostrae amicitiae vinculum neque ruptum, neque laxatum erga vos, sed protractum usque ad sedem vestram episcopalem incorruptum et semper novum existit. Nescio si fortius, scio tamen quia tenerius absentia me vobis, imo vos mihi inviscerat, quam fecerit praesentia. Hoc probabile et necessarium argumentum est perfectae dilectionis, quando eo amplius incendit affectus, quo remotius separat locus. Praesentia siquidem suo visu solatiatur, et satiatur usu; famelica vero absentia, prae inopia etiam amaris juniperi corticibus sustentatur, et ad solitam visionis dulcedinem vivacius inflammatur, et nutritur tenacius. Duris agitatur stimulis desiderium, quod semper quaerit et nunquam invenit. Unde Psalmista: Quaerite Dominum, quaerite faciem ejus semper. Et in Canticis, anima liquefacta surgit, et quaerit per plateas et vicos civitatis quem diligit. Neque igitur stylo inveterato, neque animo scribo vobis. De his hactenus.

De statu autem nostro significo vobis, quod guttae rostrae quasdam recenter sentio guttas. Caetera nostra, Deo cooperante, in omni prosperitate sunt. Theobaldum concorditer in abbatem vobis substituimus, et fratrem Joannem in omnibus ipsi obedientem effecimus; si tamen cum gratia vestra remanere poterit, quod omnino consulimus. Quid enim valeat, ubi est nobiscum, certi sumus. Quid vero apud vos facturus sit, nescimus. Certa vero pro incertis sunt relinquenda. Missale nostrum mitto vobis, et breviarium fratris Lucae misimus. Quod vos supra modum in cibo et potu affligitis, non approbamus. Si nobiscum vivere et mori desideratis, non festinetis ad mortem, quia nescitis quid paritura sit crastina dies. Omnia possibilia sunt apud Deum, qui desiderium pauperum frequenter exaudit.