Reader

SERMO XXIII. I. IN NATIVITATE S. JOANNIS BAPTISTAE. (XXIV JUN.)

Hodie, dilectissimi, dies illuxit insignis, tanto caeteris diebus sanctior, quanto sanctiorem hominem terris effudit. In hac siquidem die natus est ille sanctorum splendor, justorum gloria, laetitia angelorum, excellentissimus homo, consanguineus Christi, amicus Sponsi, Sponsae praeparator. Unus est et secundum non habet, qui choris intertextus angelicis, sublimioris coronae titulis universitatis humanae transcendit ascensum. Denique« inter natos mulierum non surrexit major Joanne Baptista.» Felix homo, qui feliciter coelorum perambulans officinas cursu velocissimo sequitur Redemptorem, nec alicujus intercluditur fastigio dignitatis, quem summae felicitatis immensitas largius irroravit! Laetantur angeli, et utriusque naturae numerositas admiratur hominem sic ingressum abyssum luminis et in aeternae divinitatis pelagus absorptum, ut ipsam reverberet angelicae puritatis originem. Eleventur omnes, et meritorum praerogativis ante consistorium majestatis exsultent; non erit tamen qui ad Baptistae Joannis privilegium audeat aspirare. Age, jam aggrediamur virtutum insignia, quae Deus majestatis in amico suo gloriosa cumulatione signavit; sic enim ab ortu vitae usque ad occasum cum hominibus conversatus est, ut forma vitae morum informatio habeatur. Et licet hic sermonis aurei non rutilet pulchritudo, tentabimus tamen rerum veritatem qualicunque stylo perstringere, illud Sapientis attendentes: Prudentibus viris non placere phalerata, sed fortia.

117 Primus ejus honor est gloria in annuntiatione. Non est dissimulanti silentio transeundum quam solemni glorificatione pueri hujus in hunc mundum nuntiatus ingressus. Adest angelus Gabriel, et a superiori coelorum cardine Domini fortitudo descendens, stat a dextris altaris incensi, nec quilibet angelus, sed ille sublimior, qui beatae Virgini nuntium attulit singulare, et electus est ut nuntiaret militem qui regem nuntiare debebat. Astat sacerdos sacerdotalibus indutus et multiplici vestimentorum varietate, coelestium sacramentorum praefigurans imaginem, purgationem peccatorum mystici sanguinis aspersione praesignat. Consistit coram arca foederis et ante testamenti tabulas, urnam auream habentem manna, virgam Aaron, Cherubim et propitiatorium, solemniter infulatus, vultui Dei, gloriae majestatis, rerum omnium Domino vota percelebrat. Dies instat solemnis, et caeteris diebus multitudini Judaeorum celebrior, Domini praecipientis attestatione sublimis, plane spectabilis et festiva, in qua sola soli pontifici licebat introire in Sancta sanctorum, et aspergine multiformi summae divinitatis iram refrigerare. Convenitur undique in sanctam civitatem, et populorum turba frequentior cumulat materiam gaudiorum. Inter haec sacra consistens archangelus:« Ne timeas, inquit, Zacharia,» quia nascetur tibi filius parentum gaudium, nobilitas generis, orbis exemplum, finis legis, Evangelii principium, mortis expulsio, janua vitae, decus hominum, conversationis splendor, omnis justitiae principatus. Et ne diffusiore tractatu rerum excellentiam confundamus, nascentis et conversantis integritas in libris evangelicis plenius assignatur.

Considera nuntiantis sublimitatem, dignitatem loci, diei reverentiam, et tunc intelligere poteris quam superexcellenti gloria Joannis Baptistae genitura praedicitur. Salva igitur reverentia Redemptoris, quia non derogamus Regi, si Regis militem honoramus, cum ille Dominus, hic servus; ille Creator, creatura iste; digniore praemonstratione Joannes nuntiatur quam Christus. Christus fortassis in thalamo, Joannes in templo; et non solum in templo, sed etiam ante Sancta sanctorum in insigni die solemnitatis eorum. Joannes ab eodem archangelo, in loco digniore, tempore sacratiore, apertiore miraculo praedicatur. Recole Isaac ab angelis nuntiatum, Samsonem per angelum praedicatum, et universam Nazaraeorum sectam circumspice, solumque Baptistam tam in hoc quam in aliis invenies digniorem

Secundus honor est sanctificatio in ventre matris. Quicunque de massa praevaricatrice mundum ingredimur, longam restem originalis peccati trahimus nobiscum. Solus ille qui peccatum non fecit excipitur, quem Virginalis thalamus ignorante viro terris effudit; longe quippe aliter et dissimili modo conceptus est, Spiritu sancto tota majestate Virginem inundante atque mundante, superans usum carnis, naturae ordinem, viri commistionem. Sic quippe decebat, ut peccatum nesciret qui peccata tollebat, ut similitudinem carnis peccati susciperet, non autem carnem peccati. Cum 118 igitur omnes in iniquitatibus concepti sint, neminem unquam mortalium intra materna viscera sanctificatum legimus, praeter Jeremiam et Joannem Baptistam; quanquam et de singulari Virgine nulla sit ambiguitas, quin ipsa maternis circumsepta visceribus, sublimiore sanctificationis genere mundata sit, utpote sacrarium illud, in quo Deus, Dei Filius, carnem fuerat suscepturus. Sed longe minor Jeremiae sanctificatio, quam Joannis. Ille quidem in matris utero sanctificatus, hic Spiritu sancto repletus fuisse cognoscitur. Multo quippe excellentius est Spiritu sancto repleri quam sanctificari; ibi enim sanctificatio emundationem, hic repletio inundationem significat. Denique et apostoli, qui manibus suis tractaverunt de Verbo vitae, cum Spiritum sanctum de Salvatoris accepissent afflatu, vix quinquagesimo a resurrectionis die ad illum gradum pervenire potuerunt ut diceretur de eis:« Repleti sunt omnes Spiritu sancto.» Et licet Spiritus sanctus largiore tunc munere credentium corda repleverit, hoc tamen Joannes in utero legitur assecutus, quod apostolica celsitudo tandem largiore promissione meruit obtinere.

Attende, obsecro, diligenter, quam ordinata dispositione Spiritus ille multiplex Jeremiam sanctificat, implet Joannem, supervenit in Mariam. Et Jeremiae quidem admiranda sanctificatio, quia etsi in peccato conceptus est, nascitur tamen sine peccato. Antequam enim exiret de ventre sanctificatus est, nec poterat nasci non sanctus, qui in matris utero erat sanctificatus. Mira res, et a retro transactis saeculis inaudita, hominem conceptum in peccatis, nasci sine peccato. Joannem vero longe gloriosior virtus implevit, qui et sanctificatus est a peccato, ita et dominante Spiritu superfusus, ut et purgatus exeat et repletus. Vere magnus coram Domino, quem angelus nuntiat, sanctificat Deus, sanctus replet Spiritus, vita commendat. Ineffabiliore autem modo supervenit in Virginem, quam tota divinitatis plenitudo sine mensurae discretione perfudit, ut totam caperet, qui fecit totum; ut non solum a peccatis abluta, repleta Spiritu, sed et de Spiritu sancto concepisse credatur, quia« quod in ea natum est, de Spiritu sancto est.» Inde est quod singulari praerogativa fides catholica Filium Dei natum de Virgine, conceptum de Spiritu confitetur; ut deitatis et humanitatis indivisibilis adunata connexio, vocabulorum indifferentia designetur. Vides ergo quam remotiore privilegio« speciosus forma prae filiis hominum,» a filiis hominum in concipiendo discretus sit? Illi etenim de peccatis et in peccatis concepti sunt; hic in Spiritu, et de Spiritu sancto concipitur. Haec sane dicta sunt de conceptione Joannis, nihil praejudicantia sanius sapienti. Sed etsi in aliquo sanctorum auctoritatibus videntur obviare, volumus ut sine omni excusationum vel defensionum patrocinio subruantur.

Tertius est excellentia in exsultatione. A saeculo non est auditum quod exsultaverit quis in utero matris, cum hic in gaudio exsultasse legatur. Prorsus obstupenda dignatio, puerum vix conceptum in motum exsultationis erumpere, 119 eique gratanter occurrere servitio dulciore quem virginali substantiae praesensit infusum. Beata anima, quae in via peccatorum non stetit, sed secretiore semita de coelestibus officinis egrediens, inauditae gratulationis est sortita dulcedinem. Felix Elisabeth, ad quam mater properat Redemptoris, quam salutatoriis obsequiis coelorum imperatrix alloquitur. Sed puer multo felicior, qui salutantis majestatem agnoscens, intra viscerum tenebrosa volumina gaudio gautlet, quia vim tam beatae salutationis attendit.« Et factum est, inquit, ut audivit salutationem Mariae Elisabeth, exsultavit in gaudio infans in utero ejus.» Ascendit Virgo cum festinatione in domum Zachariae ad salutandam Elisabeth, portans in utero Filium Dei, Regem gloriae, Dominum majestatis. Occurrit Elisabeth, et antiquae sterilitatis carens opprobriis, amicum Sponsi, praeconem Verbi felicissimo ventre deportat. Junguntur amplexus, venitur ad oscula, copulantur felices uteri, Regemque et militem nonnisi duo tenerrimi parietes abjungunt. Quid mirum, si miratur et exsultat puer ad tactum tam proximae divinitatis afflatus? Poteratne vacare a quocunque miraculo cui praesens aderat Regis praesentia, regnantis Mater, mundi Redemptor? Quid quod non semel tam sanctorum amplexuum fuit celebrata conjunctio?« Mansit autem Maria cum illa quasi mensibus tribus,» ait evangelista. Tanto tempore manet cum Elisabeth virginalis integritas, et nunc dulciore colloquio, nunc amplexu feliciore Joannem puerum consecrat et insignit. Et fortassis usque in diem nativitatis ejus gloriosa Virgo cum cognata sua morata est, donec puerum natum sinu beatissimo confoveret, et uno pariete remoto, propinquiorem redderet praesentiae Creatoris. Facile autem hoc ex Evangelio conjectare liquet, quia jam sex menses a conceptione Joannis defluxerant, cum ad Virginem archangelus missus est, qui renovationem mundi pudori virgineo nova salutatione portavit. Ex hinc Virgo festinat ad Elisabeth, et tribus mensibus praesentia sua cognatae dignatur hospitium, donec noni mensis fine concluso, nativitas imminet patriarchae. Alii, qui librum justorum diligentioribus oculis inspexerunt, ibi se vidisse testantur, quod ipsa Dei genitrix felicem puerum primum de terra levarit, et cognatae partum omni prosecuta sit servitute. Quocunque autem modo rei hujus veritas decernatur, illud pro certo certum est, quia non parum contulit puero nascituro tam felix et morosum intemeratae genitricis hospitium.

Quartus vero gaudium in nativitate. Erubesce, Lucifer, qui mane oriebaris, et conatuum tuorum fractis impulsibus tandem intellige quia in novissimo dierum tanquam perdix stultissimus remanebis. Machinationibus tuis factum est ut humani generis universitas in peccatis conciperetur, nasceretur in tristitia. Sed ecce iste in utero sanctificatur, oritur in gaudio, laetitiamque mundo sua nativitate refundit. Ecce genus armaturae quod tibi constitueras ad victoriam, Joanni nascitur ad coronam. Apprehende arma et scutum, et toto malignitatis tuae spiritu debacchare, non tamen 120 poteris irrumpere Joannis privilegium, quod benigna scribentis manus proprio charactere consignavit. Multum deceptus, multum delusus es. An ignoras quia tibi vir bellator ab adolescentia et etiam a matris utero consurgit? Nescis quia a diebus istius« regnum coelorum vim patitur, et violenti rapiunt illud?» An oblitus es quia iste mittitur parare Domino plebem perfectam? Intuere ordinem rerum, et ab ipsis suae conceptionis initiis invenies hunc validiore conamine tuam fortitudinem irrupisse. Tu fecisti ut fratricida Cain, qui prius natus est, pollutus et obvolutus exiret, et originalis peccati respergeretur infamia. Hunc excepit orbis exterritus, et humani generis subsecuta nativitas ad infinitae tristitiae cumulum transmigravit. Nativitas autem hominis istius in gaudio est et in solemnitatem praeclaram. Laetatur orbis, et quatuor mundi climata circumsonant gloriosae festivitatis instantia, ipsis etiam coelis celebris et famosa.« Quis putas puer iste erit?» Amicus Sponsi, inimicus tibi, tua potestate potentior. Considerandum est quanta dignitate praepolleat nativitatis hujus celebranda devotio, quantamque gratiam in oculis Ecclesiae potuerit invenire. Nullius hominis nativitatem, praeter solius Dei ejusque matris, in auctoritatis arcem recepit Ecclesia, hujus istius exceptione servata. Novit enim quia melior est dies mortis die nativitatis, et quod ortus hominum tristitia comitetur. Inde est quod martyrum mortes, non nativitates solemnizat Ecclesia; mortem eorum Natalitiorum nomine nominans, quibus factus est de morte natalis. Tunc enim incoeperunt nasci ad vitam, cum vitam deposuerunt pro vita. Hujus vero nativitatem sponsa Christi tanto securius benevolentissima dignatione suscepit, quanto singularius eam veritatis evangelicae irrefragabilis commendat auctoritas.

Quintus est singularitas in conversione et conversatione intra teneritudinem annorum. Beatus namque iste puer ad eremum, spiritu ducente, deductus est; nec obstitit aetatis infirmitas, quam majestas Domini fecundabat. Spiritus enim sanctus non attendit differentiam sexuum, fragilitatem corporum, temporum annositatem, sed quemcunque et quomodo vult dignantissima replet benignitate. Relinquit Joannes mundum, homines fugit, nescit patriam, parentes aspernatur, et in solius divinitatis apicem beatae contemplationis figit obtutus. Mira rerum conversio, hominem vix mundum ingressum mundi fugere gloriam, et saeculi cupiditates non solum oblivisci, sed et nescire, perpetuumque cum divinitate stabilire consortium. Recessus montium, silvarum anfractus et vallium subterjacens vastitas puero patriarchae domicilia praebuerunt. Non opponatur mihi Jeremias, nec praedicantis pueritiae virtus audeat obviare, quia si ille consecratur in prophetam hic in plusquam prophetam; et licet ille populo futura praedicat, non tamen conversationis humanae declinat aspectus. Sic, sic Joannes aetatis supergressus infantiam, et nobilioris generis generositatem oblitus, soli vacat divinitati, forma vitae, monachorum propositum, anachoretarum principium, totius religionis 121 assertio. Et haec quidem pro conversione. Porro quanta sublimitas in conversatione fuerit, non est currentis linguae voluptatibus disserendum, sed evangelicae dignitatis comprobandum eloquio.« Joannes, inquit, habebat vestimentum de pilis camelorum, et zonam pelliceam circa lumbos ejus; esca autem ejus erat locustae et mel silvestre. Ecce qui mollibus vestiuntur in domibus regum sunt.» Rigida vestis, et durissimis hispiditatibus circumtexta, rigore squalorifero corpus afficit patriarchae, carnemque tenerrimam immatura disciplinae feritate coarctat, teneros artus, et sacratiore spiritu superfusos continui quassat longitudo martyrii. Cibus autem ejus qualis erat? Non quaeruntur phasides aves, nec per totam discurritur regionem, ut patriarchalis stomachus impleatur. Sed« erat, inquit, esca ejus locustae, et mel silvestre.» Coeli rore pascitur et animalis vilissimi satiatur edulio, nihilque coctum accipit jejunantis austeritas. Castigato quippe ventri, et diuturna maceratione distento, ignota fuit varietas ferculorum, nec introivit in os ejus quod gulam alliceret, sufficeret ventri, stomacho blandiretur. Elias comedit carnes, et si quid aliud apponitur, cum gratiarum percepit actione, nec aliquem, nisi fallor, legimus in veteri officina ad legis hujus aspirasse fastigium. Vestis aspera, cibus tenuis, mens devota, perfectum consecrant patriarcham.

Sextus est novitas in praedicatione. Hic volo attentius attendat intentio vestra, quia paulo subtilius ordiendum materiae praecipit magnitudo. Post peccatum Adae et illius diluvii vastationem solemnem, electa est justorum infinita pluralitas, cum quibus Deus facie ad faciem locutus fuisse dignoscitur. Transfertur Henoch, eligitur Noe, vocatur Abraham, Isaac diligitur, Jacob Deum facie ad faciem contemplatur, Joseph vocatur mundi Salvator; nec tamen Dei ad illos, vel illorum ad homines fit aliqua mentio de regni coelestis perpetua mansione. Moyses assumitur in ducem populi Judaeorum, Pharaoni in Deum constituitur. Facit Deus in Aegypto magnalia, et mirabilia in terra Cham, terribilia in mari Rubro. Ascendit Moyses ad caliginem, in qua erat Deus. Datur in monte multiplex praeceptorum auctoritas. Loquitur ille cum Deo, quasi homo ad vicinum suum. Non est occultatum a Moyse quod facit Dominus in occulto, et gloriosum nomen Adonai, quod omnibus obvelatum fuerat, revelatur. Sed in his omnibus regni coelorum memoria nec nominatur, nec auditur. Astat Aaron summus sacerdos, potentis virgae gestarius, unctus et delibutus coelestium sacramentorum unctione. Succedit Josue, et omnis illa judicum multitudo, nec est vel ulla tenuis mentio Regni coelestis. Invenit Dominus David virum secundum cor suum, Salomonem filium ejus sapientia cumulat singulari, et omnem illum prophetalem chorum Spiritus sanctus ordinat et infundit, nihilque de coelestis regni gloria prophetatur. Claudit Elias coelum annis tribus et mensibus sex; Eliseus mortuus mortuum vitae restituit; et ab his nec vel ulla scintillula beatae mansionis elucet. Quid plura? A principio mundi usque ad Joannem universitatis 122 humanae electionem recollige, nec in sermone vel opere illius sanctuarii poteris reperire dulcedinem. Veni ergo ad Joannem, et audi vocem exsultationis, vocem novitatis, vocem laetitiae, misericordiae verbum, sermonem gloriae, gratiae largitatem; quod celaverat Deus, tacuerat angelus, latuerat patriarchas, prophetae nescierant:« Poenitentiam, inquit, agite; appropinquabit enim regnum coelorum.» Verbum poenitentiae dulce, et gloriosum verbum regni coelorum laetum et adorandum, illi soli primario conveniens qui primus Novi Testamenti posuit fundamenta. Haec est illa vox, de qua maximus ille contemplator coelestium visionum in haec verba prosequitur:« Et vox prima quam audivi, tanquam citharoedorum citharizantium in citharis suis.» A diebus Adae usque ad Joannem organum nostrum versum est in vocem flentium, quia ibi peccatorum frequentia, nec poenitentiae locus, duplex erat deplorandi materia. Occidis? occidi juberis. Sabbato ligna colligis? lapidari juberis, et ille, cui proprium est misereri semper et parcere, nisi ferire non novit. Dederat quippe eis praecepta non bona traditor praeceptorum, et justificationes in quibus vivere non possent( Ezech. XX). Hoc est quod justus miratur dicens:« Ubi misericordiae tuae antiquae, Domine?» Joannes natus ostendit medicamentum vulneri, peccato poenitentiam, veniam iniquitati. Haec est prima vox quam vox clamantis in deserto proposuit:« Et vox turturis audita est in terra nostra.» Ex tunc misit in os nostrum canticum novum, carmen Deo nostro, et resonat in ore nostro gratiarum actio, et vox laudis; superexaltatur misericordia judicio, peccatoribus parcitur, regnat pietas, justitia dissimulatur, et miserendi, non feriendi, quaerit occasionem misericors et miserator Dominus. Citharizant ergo in citharis suis, qui voluptatum effusionem poenitentiae districtione reverberant: et de profunda peccatorum voragine respirantes, Pharaone submerso, cantant in viis Domini,« quoniam magna est gloria Domini.»

Septimus est dignitas in baptismate. Singularis prorsus humilitas, Verbum caro factum, et in perfectum egrediens virum, relicta hominum universitate, Joannem quaerit, Joannem desiderat, ad Joannem vadit. Terribilis in consiliis Deus super filios hominum, portansque omnia verbo virtutis suae, purgationem peccatorum faciens, venit a Galilaea in Jordanem ad Joannem, ut baptizaretur ab eo. Stupet Joannes et timore concutitur, totumque patriarcham infinitus horror insumit.« Ego inquit, a te debeo baptizari, et tu venis ad me?» Dicit et Salvator:« Sine modo; sic enim decet nos implere omnem justitiam.» Acquiescitur utrinque salutaribus monitis, et accingit se Joannes ad baptizandum et ad suspiciendum Dominum angelorum. Exuitur vestimentis suis Rex gloriae, splendor luminis, et figura substantiae Dei, Joannis manibus attrectatur. Caro illa sumpta de Virgine, candidioreque derivata materia, nudatur in flumine, felicibus Baptistae manibus infundenda. Descendunt angeli; et coelorum agmina tota reverentia currunt ad Creatorem, baptizantemque et baptizatum dominantia numina circumcingunt. Infundit aquam capiti 123 Creatoris creatura nobilior, et Dei verticem mortalis dextera contrectat et contingit. Pavet coelum, stupet terra, Jordanis arridet, mirantur archangeli Dominum Sabaoth inter manus baptizantis includi. Quid est, Joannes? Cherubim et Seraphim vix audent respicere, et tu nudum tenere praesumis! Hic est, in quem desiderant angeli prospicere; cui, Sanctus, sanctus, sanctus, sublimi melodiarum organo beatae civitatis conventus ingeminat; qui solus habitat lucem inaccessibilem, Dominus virtutum, Deus scientiarum, misericordiarum pater, et tu non metuis! Tibi datum est, quod omnibus est negatum, baptizare eum qui baptizat in Spiritu sancto et igne, virginemque Virginis Filium virgineis manibus irrorare. Totus astupeo baptizanti, hominemque Dei magistrum revereor, dignantem admiror, veneror dignationem, et hominem video violentiam ipsis coelis inferre. Porro illud quale est quo in isto baptismate terminatur lex, finem accipit prophetia et omnis illa sacrificiorum multitudo propulsatur et pellitur? Hic incipit et stabilitur novae regenerationis perduranda purgatio, et in unam baptismatis formam legalium transeunt dispendia figurarum. Ad ablutionem enim aquae et invocationem sancti Spritus, sepelitur hircorum et vitulorum sanguinolenta congeries, et pecora pecoribus Judaeis relinquimus, illud Davidicum attendentes:« Holocaustum et pro peccato non postulasti.»

Octavus est prima revelatio de Trinitate. A creatione coeli et terrae usque ad hunc locum nunquam Trinitas hominibus manifeste apparuit, sed rerum et verborum involueris involuta fuit tantae claritatis aeternitas. Denique creationem hominis Creator rerum summa dignitate commendans:« Faciamus, inquit, hominem ad imaginem et similitudinem nostram.» Reverendum revera privilegium, nec ulli traditum creaturae. Creatur illa sublimior numerositas angelorum, et elementorum omnium ordinatur variata connexio, sed omnipotentis praesentia tantum opus alta taciturnitate prospectat. Ut vero venitur ad hominem et nobilis creatura creari disponitur, accingit se Trinitas ad creandum, et consilium accipit Sapientia, ut creaturae dignitas Creatoris privilegio clara esse monstretur. Nec ibi tamen satis aperte divinae majestatis eluxere vocabula, cum ad angelos obsequentes quidam referant divini sermonis oraculum, vel, si minus hoc cautum est, signata pluralitas absque nominum differentia praedicetur. Abraham tres vidit, et unum adoravit. Sed et ibi Scripturae sacrae reverentia nunc mixtim, nunc separatim claudit eloquium, ut modo Dominum, modo viros placeat nominare. Judaei tamen longam hic texunt reprehensionis parabolam, tres angelos a Domino missos asseverantes, unum ad nativitatem Isaac praedicendam, duos ad Sodomam subvertendam: Illum enim, cum quo locutus est justus, dicens:« Domine, si inveni gratiam in oculis tuis,» prophetali spiritu somniant cognovisse, nativitatis Isaac advenisse praeconem. Illum adorat, sicut Bersabee David regem, sociisque ejus propter ipsius reverentiam indefessus assistit. Unde et nonnisi duo in subversione civitatum infelicium 124 numerantur, illo superius jam reverso, qui nativitatem Isaac fideli devotione compleverat. Tres enim viri Saram vocari praecipiunt, sed unus est, qui promissionis insperatae manifestat arcanum. Haec Judaei, et qui magis elegerunt judaizare quam credere. Sed, ut breviter concludamus, omnis illa sive patriarcharum seu prophetantium copulata societas, nullam, vel in sermonibus vel in rebus, de Patre et Filio et Spiritu sancto reperitur aperte fecisse mentionem. Veni ergo, et intuere filium Zachariae Deum et hominem propriis manibus continentem: et vide quia coeli aperiuntur ibi, et descendit Spiritus sanctus corporali specie sicut columba in Christum; et vox Patris audita est:« Hic est Filius meus dilectus.» Vides, quia ad sacratissimorum nominum novitatem coelorum palatia reserantur? Pater auditur in voce, Filius baptizatur in flumine, Spiritus sanctus in columbae specie demonstratur. Adest Joannes totius medius Trinitatis, gloriosumque Baptistam sanctificant indivisae substantiae personata vocabula; et nomen Trinitatis prioribus saeculis obvelatum, absque totius velaminis obumbratione relucet. Domine, quis est iste, quia innotuisti ei?

Nonus est testimonium sapientiae. Cum audisset Joannes in vinculis opera Christi, misit ad eum discipulos suos, et responsum est eis:« Caeci vident, etc.,» quae veritatis evangelicae prosequitur copiosa narratio. Recedentibus autem nuntiis, ne forte in eorum praesentia adulationem redolere videretur, coepit Jesus dicere ad turbas de Joanne:« Quid existis in desertum videre? Arundinem vento agitatam?.» O mira testificatio Redemptoris! Quis ingressus est mundum, et mundum vel in aliquo non cognovit? Quis est, quem vel ventosa felicitas, vel adversitas turbida, vel cujuslibet peccati aura tenuior non inflexit? Ad extremum subinfertur quod terram excedat, transeat coelum, ipsumque verticem angelicae dignitatis attingat.« Inter natos, inquit, mulierum, non surrexit major Joanne Baptista.» Quid vis amplius? de nullo alio dici potuit, dicit Augustinus, quod dictum est de Joanne. Non opponas mihi evangelistam inter caeteros apostolos magis dilectum? non apostolorum principem omnibus apostolis antelatum; non Vas electionis ad coeli tertii secreta translatum; nec apostolicus splendor audeat occurrere Praecursori, quia jam omnes isti adolescentiae metas excesserant, cum a Veritate prolatum est:« Inter natos mulierum non surrexit major Joanne Baptista.» Considera mansiones regni, et universum ordinem humanae generationis obambula, solumque Joannem tam novis quam veteribus videbis esse praepositum.

Decimus est assertio matris Ecclesiae. Texitur ora chlamydi unguentumque profusum in capite, extremam quoque vestimenti fimbriam inundanter infundit. Illa enim mater et magistra omnium Ecclesiarum Ecclesia Romana, cui dictum est;« Ego pro te rogavi, ut non deficiat fides tua,» in honore Joannis Baptistae, post Salvatoris nomen consecrata est et signata. Dignum namque erat ut sententiam sponsi sponsae sequeretur auctoritas, et singularem 125 amicum ejus illuc proveheret, ubi principatum ipsa conscendit. Electio procul dubio singularis, in illa ipsa urbe Joannem primatum Ecclesiae vindicare, quem duo coeli luminaria morte clarissima consecrarunt. Crucifigitur Petrus, Paulus obtruncatur, dignitas remanet Praecursori. Purpuratur Roma multitudine martyrum, totaque sublimitas beato refunditur patriarchae. Joannes ubique major, in omnibus singularis, mirabilis super omnes. Quis sic gloriose annuntiatus est? Quis ita specialiter in matris utero Spiritu sancto legitur fuisse repletus? Quem legistis infra matris uterum exsultasse? Cujus nativitatem vidistis celebrare Ecclesiam Dei? Quis sic puer eremum concupivit? Quis ita legitur sublimiter conversatus? Quis poenitentiam, et regnum coelorum primus ostendit? Quis baptizavit Regem gloriae? Cui se primum Trinitas revelavit? Cui tale testimonium perhibuit Deus? Quem sic honoravit Ecclesia? Vide si non haec omnia ita singulariter sunt hic singularia, ut nullus mortalium praedictis dignitatibus audeat inhiare.

Forsitan mihi disponis opponere quia sic ista habet propria, ut caetera sanctorum communia non attingat. Audi ergo: Joannes patriarcha, imo patriarcharum finis et caput; Joannes propheta, imo plusquam propheta: quia quem venientem nuntiat, digito demonstrat: Joannes angelus, sed et inter angelos electus, Salvatore testante, qui dicit:« Ecce mitto angelum meum, qui praeparabit viam ante faciem meam.» Joannes apostolus, sed et apostolorum primus, et princeps; quia,« fuit homo missus a Deo.» Joannes evangelista, sed et Evangelii primus messor, praedicans Evangelium regni. Joannes virgo, imo virginitatis insigne, pudicitiae titulus, castitatis exemplum. Joannes martyr, sed et martyrum lumen, inter nativitatem mortemque Christi constantissimi forma martyrii. Praetereo quia vox clamantis in deserto, quia praeco Verbi, quod Judicis praecursor. Illud quoque relinquo, quia usque ad Joannem lex et prophetae, quia Joannes ipse est Elias, quod lucerna sit ardens, lucens, quod amicus Sponsi, Sponsae praeparator. Silentio transeo quod sic novem angelorum ordinibus insertus est, ut etiam ad Seraphim apicem transferatur. Verum hoc laboriosi operis est, et sensus nostri paupertas non sufficit. Sufficiant haec ad praesens, quae dicta sunt de laude Joannis ad gloriam Redemptoris, qui est Deus benedictus in saecula saeculorum. Amen.