Plautus, Titus Maccius
Miles Gloriosus
Glor 93
Choose a text
More by Plautus, Titus Maccius
—
Perseus Lat2
84
comoediai quam nos acturi sumus
85
et argumentum et nomen vobis eloquar.
86
Alazon Graece huic nomen est comoediae,
87
id nos Latine gloriosum dicimus.
88
hoc oppidum Ephesust; illest miles meus erus,
89
qui hinc ad forum abiit, gloriosus, impudens,
90
stercoreus, plenus periuri atque adulteri.
91
ait sése ultro omnis mulieres sectarier:
92
is deridiculost, quaqua incedit, omnibus.
93
itaque hic meretrices, labiis dum ductant eum,
94
maiorem partem videas valgis saviis.
95
nam ego hau diu apud hunc servitutem servio;
96
id volo vos scire, quo modo ad hunc devenerim
97
in servitutem ab eo cui servivi prius.
98
date operam, nam nunc argumentum exordiar.
99
erat erus Athenis mihi adulescens optumus;
100
is amabat meretricem matre Athenis Atticis,
101
et illa íllum contra; qui est amor cultu optumus.
102
is publice legatus Naupactum fuit
103
magnai rei publicai gratia.
104
interibi hic miles forte Athenas advenit,
105
insinuat sese ad illam amicam eri †
106
occepit eius matri suppalparier
107
vino, ornamentis opiparisque obsoniis,
108
itaque intimum ibi se miles apud lenam facit.
109
ubi primum evenit militi huic occasio,
110
sublinit os illi lenae, matri mulieris,
111
quam erus méus amabat; nám is illius filiam
112
conicit in navem miles clam matrem suam,
113
eamque húc invitam mulierem in Ephesum advehit.
114
ubi amicam erilem Athenis avectam scio,
115
ego quantum vivos possum mihi navem paro,
116
inscendo, ut eam rem Naupactum ad erum nuntiem.
117
ubi sumus provecti in altum, fit quod di volunt,
118
capiunt praedones navem illam ubi vectus fui:
119
prius périi quam ad erum veni, quo ire occeperam.
120
ille quí me cepit dat me huic dono militi.
121
hic postquam in aedis me ad se deduxit domum,
122
video illam amicam erilem, Athenis quae fuit.
123
ubi contra aspexit me, oculis mihi signum dedit,
124
ne se appellarem; deinde, postquam occasio est,
125
conqueritur mecum mulier fortunas suas:
126
ait sése Athenas fugere cupere ex hac domu,
127
sese illum amare meum erum, Athenis qui fuit,
128
neque peius quemquam odisse quam istum militem.
129
ego quoniam inspexi mulieris sententiam,
130
cepi tabellas, consignavi, clanculum
131
dedi mércatori cuidam, qui ad illum deferat
132
meum erum, qui Athenis fuerat, qui hanc amaverat,
133
ut is huc veniret. is non sprevit nuntium;
134
nam et venit et is in proximo hic devertitur
135
apud suom paternum hóspitem, lepidum senem;
136
isque illi amanti suo hospiti morem gerit
137
nosque opera consilioque adhortatur, iuvat.
138
itaque ego paravi hic intus magnas machinas,
139
qui amantis una inter se facerem convenas.
140
nam unum conclave, concubinae quod dedit
141
miles, quo nemo nisi eapse inferret pedem,
142
in eo conclavi égo perfodi parietem,
143
qua commeatus clam esset hinc huc mulieri;
144
et sene sciente hoc feci: is consilium dedit.
145
nam meus conservos est homo haud magni preti,
146
quem concubinae miles custodem addidit.
147
ei nos facetis fabricis et doctis dolis
148
glaucumam ob oculos obiciemus eumque ita
149
faciemus ut quod viderit ne viderit.
150
et mox ne erretis, haec duarum hodie vicem
151
suam et hinc et illinc mulier feret imaginem,
152
atque eadem erit, verum alia esse adsimulabitur.
153
ita sublinetur os custodi mulieris.
154
sed foris concrepuit hinc a vicino sene;
155
ipse exit: hic illest lepidus quem dixi senex.
156
156
Periplectomenvs
156
Ni hércle diffregéritis talos pósthac quemque in tégulis
157
videritis alienum, ego vostra faciam latera lorea.
158
mi equidem iam arbitri vicini sunt, meae quid fiat domi,
159
ita per impluvium intro spectant. nunc adeo edico omnibus:
160
quemque a milite hoc videritis hominem in nostris tegulis,
161
extra unum Palaestrionem, huc deturbatote in viam.
162
quod ille gallinam aut columbam se sectari aut simiam
163
dicat, disperiistis ni usque ad mortem male mulcassitis.
164
atque adeo ut ne legi fraudem faciant aleariae,
165
adcuratote ut sine talis domi agitent convivium.
166
166
Palaestrio
166
Nescio quid malefactum a nostra hic familiast, quantum audio:
167
ita hic senex talos elidi iussit conservis meis;
168
sed me excepit: nihili facio, quid illis faciat ceteris.
169
adgrediar hominem.
169b
169b
Periplectomenvs
169b
Estne advorsum hic qui advenit Palaestrio?
170
170
Palaestrio
170
Quid agis, Periplectomene?
170b
170b
Periplectomenvs
170b
Hau multos homines, si optandum foret,
171
nunc videre et convenire quam te mavellem.
171b
171b
Palaestrio
171b
Quid est?
172
quid tumultuas cum nostra familia?
172b
172b
Periplectomenvs
172b
Occisi sumus.
173
173
Palaestrio
173
Quid negotist?
173b
173b
Periplectomenvs
173b
Res palamst.
173c
173c
Palaestrio
173c
Quae res palamst?
173d
173d
Periplectomenvs
173d
De tegulis
174
modo nescio quis inspectavit vestrum familiarium
175
per nostrum impluvium intus ápud nos Philocomasium atque hospitem
176
osculantis.
Variation units
Dual references show Vulgate ↔ LXX loci for each oracle block. Selected-witness order follows the left compare column (or primary version).