Truculentus
Choose a text
id="mobileReaderAuthor" class="mobile-reader-author" href="/authors/plautus-titus-maccius" aria-label="More works by Plautus, Titus Maccius">
—
⋯
Original / primary: Perseus Lat2
1
Perparvam partem postulat Plautus loci
2
de vestris magnis atque amoenis moenibus,
3
Athenas quo sine architectis conferat.
4
quid nunc? daturin estis an non? adnuont.
5
scio rém quidem urbis me ablaturum sine mora;
6
quid si de vostro quippiam orem? abnuont.
7
eu hercle in vobis resident mores pristini,
8
ad denegandum ut celeri lingua utamini.
9
sed hoc agamus quá huc ventumst gratia.
10
Athenis mutabo ita ut hoc est proscaenium
11
tantisper dum transigimus hanc comoediam.
12
hic habitat mulier, nomen cui est Phronesium;
13
haec huius saecli mores in se possidet:
14
numquam ab amatore suo postulat id quod datumst,
15
sed relicuom dat operam ne sit relicuom,
16
poscendo atque auferendo, ut mos est mulierum;
17
nam omnes id faciunt, cum se amari intellegunt.
18
ea se peperisse puerum simulat militi,
19
quo citius rem ab eo averrat cum pulvisculo.
20
quid multa? †stuic superet muliere
21
†hiscum anima ad eum habenti erce teritur.
22
22
Diniarchvs
22
Non omnis aetas ad perdiscendum sat est
23
amanti, dum id perdiscat, quot pereat modis;
24
neque eam rationem eapse umquam educet Venus,
25
quam penes amantum summa summarum redit,
26
quot amans exemplis ludificetur, quot modis
27
pereat quotque exoretur exorabulis:
28
quot illíc blanditiae, quót illic iracundiae
29
sunt, quot supplicia danda, di vostram fidem, hui,
30
quid perierandum est etiam, praeter munera:
31
primumdum merces annua, is primus bolust,
32
ob eam tres noctes dantur; interea loci
33
†aut ara aut vinum aut oleum aut triticum,
34
temptat benignusne an bonae frugi sies:
35
quasi in piscinam rete qui iaculum parat,
36
quando abiit rete pessum, adducit lineam;
37
si inierit rete piscis, ne effugiat cavet:
38
dum huc dum illuc rete circumvortit, impedit
39
piscis usque adeo donicum eduxit foras.
40
itidem si amator id quod oratur dedit
41
atque est benignus potius quam frugi bonae
42
adduntur noctes, interim ille hamum vorat,
43
si semel amoris poculum accepit meri
44
eaque intra pectus se penetravit potio,
45
extemplo et ipsus periit et res et fides.
46
si iratum scortumst forte amatori suo,
47
bis perit amator, ab re atque ab animo simul;
48
sin alter altri propitiust, idem perit:
49
si raras noctes ducit, ab animo perit;
50
sin crebras ducit, ipsus gaudet, res perit.
50a
†iteca in aedibus lenosis†
51
prius quam únum dederis, centum quae poscat parat:
52
aut periit aurum aút conscissa pallula est
53
aut empta ancilla aut aliquod vasum argenteum
54
aut vasum ahenum antiquom aut lectus †laptiles
55
aut armariola Graeca, aut aliquid semper est
56
quod † petra debeatque amans scorto suo.
57
atque haec celamus nos clam magna industria,
58
quom rem fidemque nosque nosmet perdimus,
59
ne qui parentes neu cognati sentiant;
60
quos cum celamus si faximus conscios,
61
qui nostrae aetati tempestivo temperent,
62
unde anteparta demus postpartoribus,
62a
faxim lenonum et scortorum † plus est
63
et minus damnosorum hominum quam nunc sunt siet.
64
nam nunc lenonum et scortorum plus est fere,
65
quam olim muscarum est cum caletur maxime.
66
nam nusquam alibi si sunt, circum argentarias
67
scorta et lenones qui sedent cottidie,
68
ea nimia est ratio; quippe qui certo scio,
69
ibi plus scortorum esse iam quam ponderum.
70
quos quidem quam ád rem dicam in argentariis
71
referre habere, nisi pro tabulis, nescio,
72
ubi aera perscribantur usuraria:
73
accepta dico, expensa ne qui censeat.
74
postremo id magno in populo † mulier hominibus,
75
re placida atque otiosa, victis hostibus:
76
amare oportet omnes qui quod dent habent.
77
nam mihi haec méretrix quae hic habet, Phronesium,
78
suom nómen omne ex pectore exmovit meo,
78a
phronesim, nam phronesis est sapientia.
79
nam me fuisse huic fateor summum atque intumum,
80
quod amantis multo pessimum est pecuniae;
81
eadem postquam alium repperit qui plus daret,
82
damnosiorem, † mihi exinde immovit loco,
83
quem antehác odiosum sibi esse memorabat mala,
84
Babyloniensem militem. is nunc dicitur
85
venturus peregre; eo nunc commenta est dolum:
86
peperisse simulat sese, ut me extrudat foras
87
atque ut cum solo pergraecetur milite;
88
eum esse simulat militem puero patrem.
88a
eum istí suppositum puerum opinor pessumae.
89
mihi verba retur dare se? án me censuit
90
celare se potesse, gravida si foret?
91
nam ego Lemno advenio Athenas nudius tertius,
92
legatus hinc quo cum publico imperio fui.
93
sed haec quidem eius Astaphium est ancillula;
94
cum ea quoque etiam mihi fuit commercium.
95
95
Astaphivm
95
Ad fores auscultate atque adservate aedis,
96
ne quis adventor gravior abaetat quam adveniat,