Pliny, the Elder
Naturalis Historia
Hist 17.23.p4454
Choose a text
More by Pliny, the Elder
—
Perseus Lat2
17.23.p4453
17.23.p4453
1
17.23.p4453
<22> Sequitur arbusti ratio mirum in modum damnata Sasernae
17.23.p4453
2
17.23.p4453
patri
17.23.p4453
3
17.23.p4453
filioque, celebrata
17.23.p4453
4
17.23.p4453
Scrofae
17.23.p4453
5
17.23.p4453
, vetustissimis post Catonem peritissimisque
17.23.p4453
6
17.23.p4453
, a
17.23.p4453
c
17.23.p4453
ne a Scrofa quidem nisi Italiae concessa, cum tam longo iudicetur aevo nobilia vina non nisi in arbustis gigni et in his quoque laudatiora summis sicut uberiora imis. adeo excelsitate proficitur.
17.23.p4453
7
17.23.p4453
hac ratione et arbores eliguntur
17.23.p4453
8
17.23.p4453
.
17.23.p4453
prima omnium ulmus, excepta propter nimiam frondem Atinia. dein populus nigra, eadem de causa, minus densa folio. non spernunt plerique et fraxinum ficumque, etiam oleam, si non sit umbrosa ramis. harum satus cultusque
17.23.p4453
9
17.23.p4453
abunde tractatus est. ante XXXVI mensem attingi
17.23.p4453
10
17.23.p4453
falce vetantur. alterna servantur bracchia, alternis putantur
17.23.p4453
11
17.23.p4453
annis, sexto anno maritantur.
17.23.p4453
Transpadana Italia praeter supra dictas cornu, opulo
17.23.p4453
12
17.23.p4453
, tilia, acere
17.23.p4453
13
17.23.p4453
, orn
17.23.p4453
o
17.23.p4453
14
17.23.p4453
, carpino , quercu arbustat agros, Venetia salice propter uliginem soli. et ulmus detruncata media in tr
17.23.p4453
i
17.23.p4453
a
17.23.p4453
15
17.23.p4453
ramorum
17.23.p4453
16
17.23.p4453
scamna digeritur, nulla fere XX
17.23.p4453
17
17.23.p4453
pedum
17.23.p4453
18
17.23.p4453
altiore arbore. tabulata earum ab octavo pede altitudinis dilatantur in collibus siccisque agris, a duodecumo in campestribus et umidis .
17.23.p4453
meridianum solem spectare palmae debent, rami a proiectu digitorum modo subrigi, tonsili
17.23.p4453
19
17.23.p4453
in his tenuium quoque virgultorum barba, ne obumbrent. Intervall
17.23.p4453
um
17.23.p4453
20
17.23.p4453
iustum arborum, si aretur solum, quadrageni pedes in terga frontemque, in latera viceni; si non aretur, hoc in omnes partes. singulis denas saepe adnutriunt vites, damnato agricola minus ternis.
17.23.p4453
maritare nisi validas inimicum , enecante veloci
17.23.p4453
21
17.23.p4453
vitium incremento. serere tripedaneo scrobe necessarium distantes inter sese arboremque singulis pedibus. nihil ibi malleoli
17.23.p4453
22
17.23.p4453
atque pastinationi
17.23.p4453
s
17.23.p4453
23
17.23.p4453
, nulla fodiendi inpendia, utpote cum arbusti ratio hac
17.23.p4453
24
17.23.p4453
peculiari dote praestet, quod
17.23.p4453
25
17.23.p4453
ab eodem solo
17.23.p4453
f
17.23.p4453
e
17.23.p4453
r
17.23.p4453
ri
17.23.p4453
26
17.23.p4453
fruges et vitibus prodest, superque quodvindicans se altitudo non, ut in vinea, ad arcendas animalium iniurias pariete vel saepe vel fossarum utique inpendio muniri se cogit
17.23.p4453
27
17.23.p4453
.
17.23.p4454
17.23.p4454
1
17.23.p4454
<23> In arbusto e
17.23.p4454
2
17.23.p4454
praedictis
17.23.p4454
3
17.23.p4454
sola viveradicum ratio,
17.23.p4454
item propaginum, et haec gemina, ut diximus: qualorum
17.23.p4454
4
17.23.p4454
e
17.23.p4454
x
17.23.p4454
5
17.23.p4454
ipso tabulato maxime probata, quoniam a pecore tutissima
17.23.p4454
6
17.23.p4454
est, altera deflexa vite vel palmite iuxta suam arborem aut circa
17.23.p4454
7
17.23.p4454
proximam caelibem. quod supra terram est e matre, radi iubetur, ne
17.23.p4454
8
17.23.p4454
fruticet. in terra non pauciores IV gemmae obruuntur ad radicem capiendam, extra in capite binae relincuntur.
17.23.p4454
vitis in arbusto IV pedes longo
17.23.p4454
9
17.23.p4454
constat [omnis
17.23.p4454
10
17.23.p4454
] sulco, tres lato
17.23.p4454
11
17.23.p4454
, alto duos cum semipede. post annum propago inciditur ad medullam, ut paulatim radicibus suis adsuescat; caulis a capite ad duas gemmas reciditur; tertio totus mergus absciditur repetiturque
17.23.p4454
12
17.23.p4454
altius in terram, ne ex reciso frondeat. tolli viveradix a vindemia protinus debet.
17.23.p4455
17.23.p4455
1
17.23.p4455
<24> Nuper repertum draconem serere iuxta arborem; ita appellamus palmitem emeritum pluribusque induratum annis. hunc praecisum quam maxima amplitudine, tribus partibus longitudinis deraso cortice, quatenus obruatur
17.23.p4455
2
17.23.p4455
— unde et rasilem vocant—, deprimere sulco, reliqua parte ad arborem erecta, ocissimum in vite
17.23.p4455
3
17.23.p4455
. si gracilis sit vitis aut terra, usitatum est quam proxime solum decidi, donec firmetur radix, sicuti neque roscidam seri neque a septentrionis flatu. vites aquilonem spectare debent ipsae
17.23.p4455
4
17.23.p4455
, palmites autem earum meridiem.
17.23.p4456
17.23.p4456
1
17.23.p4456
<25> Non est festinandum ad putationem novellae, sed primo
17.23.p4456
2
17.23.p4456
in circulos materies
17.23.p4456
3
17.23.p4456
colligenda, nec nisi validae putatio admovenda, seriore anno fere ad fructum arbusta vite quam iugata. sunt qui omnino putari vetent
17.23.p4456
4
17.23.p4456
,
17.23.p4456
priusquam arborem longitudine aequaverit. prima falce VI pedes a terra recidatur, flagello infra relicto et nasci coacto incurvatione
17.23.p4456
5
17.23.p4456
materiae. III ei gemmae, non amplius, deputato supersint.
17.23.p4456
6
17.23.p4456
ex his omissi palmites proximo anno imis digerantur
17.23.p4456
7
17.23.p4456
scamnis ac per singulos annos ad superiora scandant, relicto semper duramento in singulis tabulatis et emissario uno, qui subeat usque quo placuerit. de cetero putatione omni
17.23.p4456
a
17.23.p4456
8
17.23.p4456
flagella, quae proxime tulerint
17.23.p4456
9
17.23.p4456
, recidantur , nova circumcisis undique capreolis spargantur in tabulatis. vernacula putatio deiectis per
17.23.p4456
10
17.23.p4456
ramos vitium crinibus circumvestit arborem crinesque ipsos
17.23.p4456
11
17.23.p4456
uvis, Gallica in traduces porrigitur, Aemiliae viae in ridicas Atiniarum ambitu, frondem earum fugiens.
17.23.p4457
17.23.p4457
<26> Est quorundam inperitia sub ramo vitem vinculo suspendendi, suffocante iniuria. contineri debet vimine , non artari; quin immo etiam quibus salices supersunt , molliore hoc vinculo facere malunt, herbaque Siculi, quam vocant ampelodesmon, Graecia vero universa iunco, cypero, ulva. liberata quoque vinculo
17.23.p4457
1
17.23.p4457
per aliquot dies vagari et incondita spargi atque in terra, quam per totum annum spectaverit, recumbere;
17.23.p4457
namque
17.23.p4457
ut
17.23.p4457
2
17.23.p4457
veterina a iugo et canes a cursu volutatio iuvat, ita tum
17.23.p4457
3
17.23.p4457
et vitium porrigi lumbos. arbor quoque ipsa gaudet adsiduo levata
17.23.p4457
4
17.23.p4457
onere, similis respiranti, nihilque est in opere naturae, quod non exemplo dierum noctiumque aliquas vices feriarum velit. ob id protinus a vindemia putari et lassas etiamnum
17.23.p4457
5
17.23.p4457
fructu edito inprobatur. putatae rursus alligentur alio loco, namque orbitas vinculi sentiunt vexatione non dubia.
17.23.p4458
17.23.p4458
1
17.23.p4458
Traduces Gallicae
17.23.p4458
2
17.23.p4458
cultura
17.23.p4458
e
17.23.p4458
3
17.23.p4458
bini utrimque
17.23.p4458
e
17.23.p4458
4
17.23.p4458
lateribus, si
17.23.p4458
5
17.23.p4458
par
17.23.p4458
6
17.23.p4458
quadrageno distet spatio, quaterni
17.23.p4458
7
17.23.p4458
, si viceno, inter se obvii miscentur alliganturque una conciliati, virgultorum comitatu obiter rigorati, qua deficiant, aut, si brevitas non patiatur ipsornm, adalligato protenduntur in viduam arborem unco. traducem bimum praecidere solebant—
17.23.p4458
8
17.23.p4458
onerat
17.23.p4458
9
17.23.p4458
enim vetustate—; melius donare tempus, ut rasilem
17.23.p4458
10
17.23.p4458
faciant,
17.23.p4458
s
17.23.p4458
i
17.23.p4458
11
17.23.p4458
largiatur crassitudo. alias utile toros futuri draconis pasci.
17.23.p4459
17.23.p4459
<27> Unum etiamnum
17.23.p4459
1
17.23.p4459
genus est medium inter hoc et propaginem, totas supplantandi in terram vites cuneisque findendi et in sulcos plures simul ex una propagandi, gracilitate
17.23.p4459
2
17.23.p4459
singularum firmata circumligatis hastilibus nec recisis , qui a lateribus excurrant, pampinis. Novariensis agricola , traducum turba non contentus nec copia ramorum, inpositis etiamnum patibulis palmites circumvolvit; itaque praeter
17.23.p4459
3
17.23.p4459
soli vitia cultura
17.23.p4459
4
17.23.p4459
quoque torva fiunt vina.
17.23.p4459
alia culpa iuxta urbem Ar
17.23.p4459
i
17.23.p4459
cinis
17.23.p4459
5
17.23.p4459
, quae alternis putantur annis, non quia id viti conducat, sed quia vilitate reditum inpendia exuperent. medium temperamentum in Carsulano
17.23.p4459
6
17.23.p4459
secuntur cariosasque
17.23.p4459
7
17.23.p4459
tantum vitis partes incipientesque
17.23.p4459
8
17.23.p4459
inarescere
17.23.p4459
9
17.23.p4459
deputando, ceteris ad uvam relictis. detracto onere supervacuo pro nutrimento omni
17.23.p4459
10
17.23.p4459
est raritas volneris; sed nisi pingui solo talis cultura degenerat in labruscam.
17.23.p4460
17.23.p4460
1
17.23.p4460
<28> Arbusta arari quam altissime desiderant, ta
17.23.p4460
m
17.23.p4460
etsi
17.23.p4460
2
17.23.p4460
frumenti ratio non exigit. pampinari ea non est moris ; et hoc conpendium operae. deputantur cum vite pariter interlucata
17.23.p4460
3
17.23.p4460
densitate ramorum, qui sint supervacui et absumant alimenta. plagas ad septentriones aut ad meridiem spectare vetuimus; melius, si neque in occasus solis. diu dolent talia quoque
17.23.p4460
4
17.23.p4460
ulcera et difficile sanescunt
17.23.p4460
5
17.23.p4460
algendo
17.23.p4460
n
17.23.p4460
i
17.23.p4460
mi
17.23.p4460
s
17.23.p4460
6
17.23.p4460
aestuandove. non eadem
17.23.p4460
ut
17.23.p4460
7
17.23.p4460
in vite libertas
17.23.p4460
8
17.23.p4460
, quoniam certa
17.23.p4460
9
17.23.p4460
latera, sed
17.23.p4460
10
17.23.p4460
facilius abscondere et detorquere, quo velis, plagas. in arborum tonsura supiniore
17.23.p4460
11
17.23.p4460
velut calices faciendi, ne consistat umor.
17.23.p4461
17.23.p4461
1
17.23.p4461
Viti adminicula addenda, quae scandat adprehensa
17.23.p4461
2
17.23.p4461
, si maiora sint.
Variation units
Dual references show Vulgate ↔ LXX loci for each oracle block. Selected-witness order follows the left compare column (or primary version).