Pliny, the Elder
Naturalis Historia
Hist 18.11.p4531
Choose a text
More by Pliny, the Elder
—
Perseus Lat2
18.11.p4526
18.11.p4526
1
18.11.p4526
Mili praecipuus ad fermenta usus e musto subacti in annuum tempus. simile fit e
18.11.p4526
2
18.11.p4526
tritici ipsius furfuribus minutis
18.11.p4526
3
18.11.p4526
et optimis e musto albo triduo macerat
18.11.p4526
is
18.11.p4526
4
18.11.p4526
, subactis ac sole siccatis. inde pastillos in pane faciendo dilutos cum similagine
18.11.p4526
5
18.11.p4526
seminis
18.11.p4526
6
18.11.p4526
fervefaciunt atque ita farinae miscent, sic optimum panem fieri arbitrantes. Graeci in binos
18.11.p4526
7
18.11.p4526
semodios farinae satis esse bes
18.11.p4526
s
18.11.p4526
em
18.11.p4526
8
18.11.p4526
fermenti constituere .
18.11.p4526
et haec quidem genera vindemiis tantum fiunt; quo libeat vero tempore ex aqua hordeoque bilibres offae ferventi foco vel fictili patina torrentur cinere et carbone, usque dum rubeant. postea operiuntur in vasis, donec acescant. hinc fermentum diluitur. cum fieret autem panis hordeacius
18.11.p4526
9
18.11.p4526
, ervi
18.11.p4526
10
18.11.p4526
aut cicerculae farina
18.11.p4526
11
18.11.p4526
ipse
18.11.p4526
12
18.11.p4526
fermentabatur; iustum erat II
18.11.p4526
13
18.11.p4526
librae in v
18.11.p4526
14
18.11.p4526
semodios.
18.11.p4526
nunc fermentum fit ex ipsa farina, quae subigitur priusquam addatur sal, ad
18.11.p4526
pultis modum decocta et relicta, donec acescat. vulgo vero nec suffervefaciunt
18.11.p4526
15
18.11.p4526
, sed tantum pridie adservata materia utuntur, palamque est naturam
18.11.p4526
16
18.11.p4526
acore fermentari, sicut evalidiora
18.11.p4526
17
18.11.p4526
esse corpora, quae fermentato pane alantur, quippe cum apud veteres ponderosissimo cuique tritico praecipua salubritas perhibita sit.
18.11.p4527
18.11.p4527
Panis ipsius varia genera persequi supervacuum videtur, alias ab
18.11.p4527
1
18.11.p4527
opsoniis appella
18.11.p4527
t
18.11.p4527
i
18.11.p4527
2
18.11.p4527
, ut ostrearii
18.11.p4527
3
18.11.p4527
, alias a deliciis , ut artolagani, alias a festinatione, ut spe
18.11.p4527
us
18.11.p4527
tici
18.11.p4527
4
18.11.p4527
, nec non
18.11.p4527
5
18.11.p4527
a coquendi ratione, ut furnacei vel artopticii
18.11.p4527
6
18.11.p4527
aut in clibanis
18.11.p4527
7
18.11.p4527
cocti, non pridem etiam e Parthis invecto quem aquaticum
18.11.p4527
8
18.11.p4527
vocant, quoniam aqua trahitur ad
18.11.p4527
9
18.11.p4527
tenuem
18.11.p4527
10
18.11.p4527
et spongiosam
18.11.p4527
11
18.11.p4527
inanitatem
18.11.p4527
12
18.11.p4527
, alii Parthicum. summa laus siliginis bonitate et cribri tenuitate constat. quidam ex ovis aut lacte subigunt, butyro vero gentes etiam pacatae, ad
18.11.p4527
13
18.11.p4527
operis pistorii genera
18.11.p4527
14
18.11.p4527
transeunte cura.
18.11.p4527
15
18.11.p4527
durat sua Piceno in panis inventione gratia ex alicae materia.
18.11.p4527
e
18.11.p4527
um
18.11.p4527
16
18.11.p4527
novem diebus macerat
18.11.p4527
um
18.11.p4527
17
18.11.p4527
decumo ad speciem tractae subigunt
18.11.p4527
18
18.11.p4527
uvae passae suco, postea in furnis ollis inditum
18.11.p4527
19
18.11.p4527
, quae rumpantur ibi, torrent. neque est ex eo cibus
18.11.p4527
20
18.11.p4527
nisi madefacto, quod fit lacte maxime mulso
18.11.p4527
21
18.11.p4527
.
18.11.p4528
18.11.p4528
1
18.11.p4528
Pistores Romae non fuere ad Persicum usque bellum annis ab urbe condita super DLXXX. ipsi panem faciebant Quirites, mulierumque id opus maxime
18.11.p4528
2
18.11.p4528
erat, sicut etiam nunc in plurimis gentium. artoptas iam
18.11.p4528
3
18.11.p4528
Plautus appellat in fabula, quam Aululariam
18.11.p4528
4
18.11.p4528
in
18.11.p4528
scripsit
18.11.p4528
5
18.11.p4528
, magna ob id concertatione
18.11.p4528
6
18.11.p4528
eruditorum, an is
18.11.p4528
7
18.11.p4528
versus poetae
18.11.p4528
8
18.11.p4528
sit illius,
18.11.p4528
certumque fit Atei Capitonis sententia
18.11.p4528
co
18.11.p4528
cos tum
18.11.p4528
9
18.11.p4528
panem lautioribus coquere solitos, pistoresque
18.11.p4528
10
18.11.p4528
tantum eos, qui far pisebant, nominatos. nec cocos vero habebant in servitiis, eosque ex macello conducebant. cribrorum
18.11.p4528
11
18.11.p4528
genera Galliae
18.11.p4528
12
18.11.p4528
s
18.11.p4528
ae
18.11.p4528
tis
18.11.p4528
13
18.11.p4528
equorum invenere, Hispaniae
18.11.p4528
14
18.11.p4528
lino excussoria et pollinaria
18.11.p4528
15
18.11.p4528
, Aegyptus papyro
18.11.p4528
16
18.11.p4528
atque iunco.
18.11.p4529
18.11.p4529
<1> Sed inter prima dicatur et alicae ratio praestantissimae
18.11.p4529
1
18.11.p4529
saluberrima
18.11.p4529
eque
18.11.p4529
2
18.11.p4529
, quae palma
18.11.p4529
3
18.11.p4529
frugum indubitata Italiae
18.11.p4529
4
18.11.p4529
contingit
18.11.p4529
5
18.11.p4529
. fit sine dubio et in Aegypto, sed admodum spernenda, in Italia vero pluribus locis, sicut Veronensi Pisanoque agro, in Campania tamen laudatissima
18.11.p4529
6
18.11.p4529
. campus est subiacens montibus nimbosis, totus
18.11.p4529
7
18.11.p4529
quidem
18.11.p4529
XL
18.11.p4529
p.
18.11.p4529
8
18.11.p4529
planitie
18.11.p4529
s
18.11.p4529
9
18.11.p4529
.
18.11.p4529
terra eius, ut protinus soli natura dicatur , pulverea summa, inferior bibula et pumicis vice fistul
18.11.p4529
o
18.11.p4529
sa
18.11.p4529
10
18.11.p4529
quoque. montium culpa in bonum cedit. crebros
18.11.p4529
enim imbres percolat atque transmittit, nec dilui aut madere voluit propter facilitatem
18.11.p4529
11
18.11.p4529
culturae, eadem acceptum umorem nullis fontibus reddit, sed temperate
18.11.p4529
12
18.11.p4529
concoquens
18.11.p4529
13
18.11.p4529
intra se vice suci
18.11.p4529
14
18.11.p4529
continet.
18.11.p4529
15
18.11.p4529
seritur toto anno, panico semel , bis farre. et tamen vere segetes, quae interquievere, fundunt rosam
18.11.p4529
16
18.11.p4529
odoratiorem sativa
18.11.p4529
17
18.11.p4529
. adeo terra non cessat parere, unde volgo dictum, plus apud Campanos unguenti
18.11.p4529
18
18.11.p4529
quam apud ceteros olei fieri. quantum autem universas terras campus Campanus
18.11.p4529
19
18.11.p4529
antecedit, tantum ipsum pars eius, quae Leboriae
18.11.p4529
20
18.11.p4529
vocantur
18.11.p4529
21
18.11.p4529
, quem Phlegraeum Graeci appellant. finiuntur Le
18.11.p4529
b
18.11.p4529
oria
18.11.p4529
e
18.11.p4529
22
18.11.p4529
via ab utroque latere consulari , quae a Puteolis
18.11.p4529
23
18.11.p4529
et quae a Cumis Capuam ducit.
18.11.p4530
18.11.p4530
1
18.11.p4530
<2> Alica fit e zea, quam semen appellavimus. tunditur
18.11.p4530
2
18.11.p4530
granum eius in pila lignea, ne
18.11.p4530
3
18.11.p4530
lapidis duritia conterat,
18.11.p4530
4
18.11.p4530
mobili
18.11.p4530
5
18.11.p4530
, ut notum est, pilo vinctorum poenali opera. primori inest pyxis ferrea. excussis in
18.11.p4530
de
18.11.p4530
6
18.11.p4530
tunicis iterum isdem armamentis nudata conciditur medulla. ita fiunt alicae tria genera: minimum ac secundarium, grandissimum vero aphaerema appellant.
18.11.p4530
nondum habent candorem suum, quo praecellunt
18.11.p4530
7
18.11.p4530
, iam tamen Alexandrinae praeferuntur
18.11.p4530
8
18.11.p4530
. postea, mirum dictu, admiscetur creta, quae transit in corpus coloremque et teneritatem adfert.
18.11.p4530
invenitur haec inter Puteolos et Neapolim in colle
18.11.p4530
9
18.11.p4530
Leucogaeo
18.11.p4530
10
18.11.p4530
appellato, extatque
18.11.p4530
11
18.11.p4530
divi Augusti decretum, quo annua ducena
18.11.p4530
12
18.11.p4530
milia Neapolitanis pro eo numerari iussit e fisco suo, colonial deducens Capuam, adiecitque causam adserendi
18.11.p4530
13
18.11.p4530
, quoniam negassent Campani alicam confici sine eo metallo posse. — (In eodem reperitur et sulpur, emicantque fontes Araxi
18.11.p4530
14
18.11.p4530
oculorum claritati et volnerum medicinae dentiumque firmitati .) —
18.11.p4531
18.11.p4531
1
18.11.p4531
<3> Alica adulterina fit maxime quidem e zea, quae in Africa degenerat. latiores eius spicae nigrioresque et brevi stipula. pisunt cum harena et sic quoque difficulter deterunt utriculos, fitque dimidia nudi mensura, posteaque gypsi pars quarta inspargitur atque, ut cohaesit, farinario cribro subcernunt. quae in eo remansit, excepticia appellatur et grandissima est. rursus, quae transit, artiore cernitur et secundaria vocatur, item
18.11.p4531
2
18.11.p4531
cribraria, quae simili modo in tertio remansit cribro angustissimo et tantum harenas transmittente.
18.11.p4531
3
18.11.p4531
alia ratio ubique adulterandi ex tritico: candidissima et grandissima eligunt grana ac semicocta in ollis postea arefaciunt sole
18.11.p4531
4
18.11.p4531
ad
18.11.p4531
di
18.11.p4531
mi
18.11.p4531
d
18.11.p4531
ium
18.11.p4531
5
18.11.p4531
rursusque leviter adspersa molis frangunt. ex zea pulchrius quam e
18.11.p4531
6
18.11.p4531
tritico fit tragum
18.11.p4531
7
18.11.p4531
, quamvis id alicae vitium sit. candorem autem ei
18.11.p4531
8
18.11.p4531
pro creta lactis incocti mixtura confert.
Variation units
Dual references show Vulgate ↔ LXX loci for each oracle block. Selected-witness order follows the left compare column (or primary version).