Naturalis Historia
Choose a text
id="mobileReaderAuthor" class="mobile-reader-author" href="/authors/pliny-the-elder" aria-label="More works by Pliny, the Elder">
—
⋯
Original / primary: Perseus Lat2
19.praef.p4631
19.praef.p4631
Siderum
19.praef.p4631
1
19.praef.p4631
quoque tempestatumque ratio vel imperitis facili atque indubitato
19.praef.p4631
2
19.praef.p4631
modo demonstrata
19.praef.p4631
3
19.praef.p4631
est, vereque intellegentibus non minus conferunt rura deprehendendo caelo quam sideralis
19.praef.p4631
4
19.praef.p4631
scientia agro colendo. proximam
19.praef.p4631
5
19.praef.p4631
multi hortorum curam fecere;
19.praef.p4631
nobis non protinus transire ad ista tempestivum videtur, miramurque aliquos
19.praef.p4631
6
19.praef.p4631
scientiae gratiam
19.praef.p4631
7
19.praef.p4631
eruditionisve
19.praef.p4631
8
19.praef.p4631
gloriam ex his petentes tam multa praeterisse, nulla mentione habita tot rerum sponte curave provenientium, praesertim cum plerisque earum pretio usuque vitae maior etiam quam frugibus perhibe
19.praef.p4631
a
19.praef.p4631
tur
19.praef.p4631
9
19.praef.p4631
auctoritas. atque, ut a confessis ordiamur utilitatibus quaeque non solum terras omnes, verum etiam maria replevere, seritur ac dici neque inter fruges neque inter hortensia potest linum,
19.praef.p4631
sed in qua non occurrit
19.praef.p4631
10
19.praef.p4631
vitae parte? quodve miraculum maius, herbam esse quae admoveat Aegyptum Italiae in tantum, ut Galerius a freto Siciliae Alexandriam septimo die pervenerit, Ba
19.praef.p4631
l
19.praef.p4631
billus
19.praef.p4631
11
19.praef.p4631
sexto, ambo praefecti, aestate vero post xv
19.praef.p4631
annos
19.praef.p4631
12
19.praef.p4631
Valerius Marianus
19.praef.p4631
13
19.praef.p4631
ex praetoriis senatoribus a Puteolis non
19.praef.p4631
o
19.praef.p4631
14
19.praef.p4631
die lenissumo flatu?
19.praef.p4631
herba
19.praef.p4631
m
19.praef.p4631
15
19.praef.p4631
esse quae Gadis ab
19.praef.p4631
16
19.praef.p4631
Herculis columnis
19.praef.p4631
17
19.praef.p4631
septimo die Ostiam adferat et citeriorem Hispaniam
19.praef.p4631
quarto, provinciam Narbonensem tertio, Africam altero, quod etiam mollissimo flatu contigit C. Flavio
19.praef.p4631
18
19.praef.p4631
legato Vibi Crispi procos.? audax vita, scelerum
19.praef.p4631
19
19.praef.p4631
plena! aliquid seri, ut ventos procellasque
19.praef.p4631
20
19.praef.p4631
capiat
19.praef.p4631
21
19.praef.p4631
,
19.praef.p4631
et parum esse
19.praef.p4631
22
19.praef.p4631
fluctibus solis vehi, iam vero nec vela satis esse maiora navigiis
19.praef.p4631
23
19.praef.p4631
, sed, quamvis
19.praef.p4631
24
19.praef.p4631
amplitudini antemnarum singulae arbores sufficiant , super eas tamen addi velorum
19.praef.p4631
25
19.praef.p4631
alia vela, praeterque in proris et alia in puppibus pandi, ac tot modis provocari mortem, denique tam parvo
19.praef.p4631
26
19.praef.p4631
semine nasci quod orbem terrarum ultro citro
19.praef.p4631
27
19.praef.p4631
portet, tam gracili avena, tam non
19.praef.p4631
28
19.praef.p4631
alte a tellure tolli
19.praef.p4631
29
19.praef.p4631
, neque
19.praef.p4631
30
19.praef.p4631
id viribus suis necti, sed fractum
19.praef.p4631
31
19.praef.p4631
tunsumque et in mollitiem lanae coactum iniuria
19.praef.p4631
32
19.praef.p4631
, ac summa
19.praef.p4631
33
19.praef.p4631
audacia
19.praef.p4631
34
19.praef.p4631
perve
19.praef.p4631
h
19.praef.p4631
i
19.praef.p4631
ma
19.praef.p4631
re
19.praef.p4631
35
19.praef.p4631
!
19.praef.p4631
36
19.praef.p4631
nulla exsecratio sufficit contra inventorem
19.praef.p4631
37
19.praef.p4631
(dictum suo loco nobis
19.praef.p4631
38
19.praef.p4631
), cui satis
19.praef.p4631
39
19.praef.p4631
non fuit hominem in terra mori, nisi periret et insepultus . a
19.praef.p4631
c
19.praef.p4631
40
19.praef.p4631
nos priore libro imbres et flatus cavendos frugum
19.praef.p4631
41
19.praef.p4631
causa victusque praemonebamus
19.praef.p4631
42
19.praef.p4631
: ecce seritur hominis
19.praef.p4631
43
19.praef.p4631
manu, metitur eiusdem hominis ingenio, quod ventos in mari optet
19.praef.p4631
44
19.praef.p4631
. propterea
19.praef.p4631
45
19.praef.p4631
, ut sciamus favisse Poenas, nihil gignitur
19.praef.p4631
46
19.praef.p4631
facilius; ut sentiamus nolente
19.praef.p4631
s
19.praef.p4631
eri natura, urit agrum deteriorelnque etiam terrain facit.
19.1.p4632
19.1.p4632
1
19.1.p4632
<1> Seritur sabulosis maxime unoque sulco, nec magis festinat aliud. vere satum aestate vellitur
19.1.p4632
2
19.1.p4632
, et hanc quoque terrae iniuriam facit. ignoscat tamen aliquis Aegypto serenti, ut Arabiae Indiaeque merces inportet. itane et Galliae censentur hoc reditu? montesque mari oppositos esse non est satis et a latere
19.1.p4632
3
19.1.p4632
oceani obstare ipsum, quod vocant inane?
19.1.p4632
4
19.1.p4632
Cadurci, Caleti, Ruteni, Bituriges ultimique
19.1.p4632
5
19.1.p4632
hominum existimati Morini
19.1.p4632
6
19.1.p4632
, immo vero Galliae universae vela texunt, iam quidem et transrhenani hostes, nec pulchriorem aliam vestem eorum feminae novere . qua admonitione succurrit quod M. Varro tradit, in Serranorum
19.1.p4632
7
19.1.p4632
familia gentilicium esse feminas lintea
19.1.p4632
8
19.1.p4632
veste non uti.
19.1.p4632
in Germania autem defossae
19.1.p4632
9
19.1.p4632
atque sub terra id opus agunt. similiter etiam in Italiae
19.1.p4632
10
19.1.p4632
regione
19.1.p4632
11
19.1.p4632
Aliana
19.1.p4632
12
19.1.p4632
inter Padum
19.1.p4632
13
19.1.p4632
Ticinumque amnes, ubi
19.1.p4632
14
19.1.p4632
a
19.1.p4632
15
19.1.p4632
Saetabi
19.1.p4632
16
19.1.p4632
tertia
19.1.p4632
17
19.1.p4632
in Europa lino palma; secundam
19.1.p4632
18
19.1.p4632
enim in vicino Alianis
19.1.p4632
19
19.1.p4632
capessunt Retovina
19.1.p4632
20
19.1.p4632
et in Aemilia via Faventina
19.1.p4632
21
19.1.p4632
. candore Alianis
19.1.p4632
22
19.1.p4632
semper crudis Faventina
19.1.p4632
23
19.1.p4632
praeferuntur; Retovinis
19.1.p4632
24
19.1.p4632
tenuitas summa densitasque, candor qu
19.1.p4632
i
19.1.p4632
25
19.1.p4632
Faventinis, sed lanugo nulla, quod apud alios gratiam, apud alios offensionem habet. nervositas filo aequalior paene quam araneis
19.1.p4632
26
19.1.p4632
tinnitusque , cum dente libeat experiri. ideo duplex quam
19.1.p4632
ceteris pretium.
19.1.p4632
27
19.1.p4632
<2> Et ab his
19.1.p4632
28
19.1.p4632
Hispania citerior
19.1.p4632
29
19.1.p4632
habet splendorem
19.1.p4632
30
19.1.p4632
lini praecipu
19.1.p4632
u
19.1.p4632
m
19.1.p4632
31
19.1.p4632
torrentis, in quo politur, natura , qui adluit
19.1.p4632
32
19.1.p4632
Tarraconem. et tenuitas mira ibi primum carbasis repertis. non
19.1.p4632
33
19.1.p4632
dudum ex eadem Hispania Zoelicum venit in Italiam plagis utilissimum; civitas ea Gall
19.1.p4632
ae
19.1.p4632
ciae
19.1.p4632
34
19.1.p4632
et oceano propinqua. est sua gloria et Cumano in Campania ad
19.1.p4632
35
19.1.p4632
piscium et alitum capturas
19.1.p4632
36
19.1.p4632
.
19.1.p4632
eadem et plagis materia—neque enim minores cunctis animalibus insidias quam
19.1.p4632
37
19.1.p4632
nobismet ipsis lino tendimus —, sed Cumanae plagae concidunt
19.1.p4632
38
19.1.p4632
apro saetas e
19.1.p4632
t
19.1.p4632
ve
19.1.p4632
l
19.1.p4632
39
19.1.p4632
ferri aciem
19.1.p4632
40
19.1.p4632
vincunt , vidimusque iam tantae tenuitatis, ut anulum hominis cum epidromis transirent uno portante multitudinem, qu
19.1.p4632
a
19.1.p4632
41
19.1.p4632
saltus cingerentur. nec id maxime mirum, singula
19.1.p4632
42
19.1.p4632
earum stamina centeno quinquageno filo constare, sicut paulo ante Iulio Lupo
19.1.p4632
43
19.1.p4632
, qui in praefectura Aegypti obiit.
19.1.p4632
44
19.1.p4632
mirentur hoc ignorantes in Aegypti quondam regis, quem
19.1.p4632
45
19.1.p4632
Amasim vocant, thorace in Rhodiorum insula Lindi
19.1.p4632
46
19.1.p4632
in
19.1.p4632
47
19.1.p4632
templo Minervae CCCLXV filis singula fila constare, quod se expertum
19.1.p4632
48
19.1.p4632
nuperrime
19.1.p4632
49
19.1.p4632
prodidit Mucianus ter cos. parvasque iam reliquias eius superesse hac experientium
19.1.p4632
50
19.1.p4632
iniuria.
19.1.p4632
Italia et P
19.1.p4632
ae
19.1.p4632
lignis
19.1.p4632
51
19.1.p4632
etiamnum
19.1.p4632
52
19.1.p4632
linis
19.1.p4632
53
19.1.p4632
honorem habet, sed
19.1.p4632
fullonum tantum in usu. nullum est candidius lanaeve similius, sicut
19.1.p4632
54
19.1.p4632
in culcitis praecipuam gloriam Cadurci
19.1.p4632
55
19.1.p4632
obtinent . Galliarum hoc et tomenta
19.1.p4632
56
19.1.p4632
pariter inventum. Italiae quidem mos etiam nunc durat in appellatione stramenti.
19.1.p4633
19.1.p4633
1
19.1.p4633
<3> Aegyptio lino minimum firmitatis, plurimum lucri. quattuor ibi genera: Taniticum
19.1.p4633
2
19.1.p4633
, Pelusiacum
19.1.p4633
3
19.1.p4633
, Buticum, Tentyriticum regionum nominibus, in quibus nascuntur. superior pars Aegypti in Arabiam vergens gignit fruticem, quem aliqui gossypion vocant, plures xylon
19.1.p4633
4
19.1.p4633
et ideo lina inde facta xylina
19.1.p4633
5
19.1.p4633
. parvus est similemque
19.1.p4633
6
19.1.p4633
barbatae nucis fructum defert, cuius ex interiore bombyce lanugo netur. nec ulla sunt
19.1.p4633
7
19.1.p4633
cum candore molliora
19.1.p4633
8
19.1.p4633
pexiorave
19.1.p4633
9
19.1.p4633
. vestes inde sacerdotibus Aegypti gratissimae.
19.1.p4633
quartum genus et
19.1.p4633
10
19.1.p4633
othoninum
19.1.p4633
11
19.1.p4633
appellant. fit e palustri velut harundine, dumtaxat panicula eius. Asia e genista facit lina ad retia praecipue
19.1.p4633
12
19.1.p4633
in
19.1.p4633
13
19.1.p4633
piscando durantia, frutice madefacto x diebus, Aethiopes Indique e malis, Arabes e curcurbitis
19.1.p4633
14
19.1.p4633
in arboribus, ut diximus, genitis
19.1.p4633
15
19.1.p4633
.
19.1.p4634
19.1.p4634
Apud nos maturitas eius duobus argumentis intellegitur , intumescente semine aut colore flavescente. tum evolsum et in fasciculos manuales colligatum siccatur in sole pendens conversis superne radicibus uno die, mox v aliis contrariis in se
19.1.p4634
1
19.1.p4634
fascium
19.1.p4634
2
19.1.p4634
cacuminibus, ut semen in
19.1.p4634
medium cadat. inter medicamina huic vis, et in quodam
19.1.p4634
3
19.1.p4634
rustico
19.1.p4634
4
19.1.p4634
ac praedulci Italiae transpadanae cibo, sed iam pridem
19.1.p4634
5
19.1.p4634
sacrorum tantum, gratia.
19.1.p4634
deinde post
19.1.p4634
6
19.1.p4634
messem triticiam
19.1.p4634
7
19.1.p4634
virgae ipsae merguntur in aquam solibus tepefactam
19.1.p4634
8
19.1.p4634
, pondere aliquo depressae; nulli enim levitas maior. maceratas indicio est
19.1.p4634
9
19.1.p4634
membrana laxatior, iterumque inversae , ut prius, sole siccantur, mox arefactae in saxo tunduntur
19.1.p4634
10
19.1.p4634
stuppario
19.1.p4634
11
19.1.p4634
malleo. quod proximum cortici fuit, stuppa appellatur, deterioris lini, lucernarum fere luminibus aptior; et ipsa tamen pectitur ferreis a
19.1.p4634
cul
19.1.p4634
eis
19.1.p4634
12
19.1.p4634
, donec omnis membrana decorticetur,
19.1.p4634
*corticesque
19.1.p4634
13
19.1.p4634
decussi clibanis
19.1.p4634
14
19.1.p4634
et furnis
19.1.p4634
15
19.1.p4634
praebent usum*
19.1.p4634
16
19.1.p4634
. medullae numerosior distinctio
19.1.p4634
17
19.1.p4634
candore, mollitia. linumque nere et viris decorum
19.1.p4634
18
19.1.p4634
. est* ars depectendi digerendique: iustum e quinquagenis fascium libris quinas denas carminari. iterum deinde in filo politur
19.1.p4634
19
19.1.p4634
, inlisum crebro silici
19.1.p4634
20
19.1.p4634
ex aqua, textumque
19.1.p4634
21
19.1.p4634
rursus tunditur clavis, semper iniuria melius.
19.1.p4635
19.1.p4635
Inventum iam est etiam quod ignibus non absumeretur . vivum id vocant, ardentesque in focis conviviorum ex eo vidimus mappas sordibus exustis
19.1.p4635
1
19.1.p4635
splendescentes
19.1.p4635
2
19.1.p4635
igni magis quam
19.1.p4635
3
19.1.p4635
possent aquis. regum inde funebres tunicae corporis favillam ab reliquo separant cinere. nascitur in desertis adustisque
19.1.p4635
4
19.1.p4635
sole Indiae, ubi non cadunt imbres, inter diras
19.1.p4635
5
19.1.p4635
serpentes, adsuescitque vivere ardendo, rarum inventu, difficile textu
19.1.p4635
6
19.1.p4635
propter brevitatem
19.1.p4635
7
19.1.p4635
.
19.1.p4635
rufus de cetero colos splendescit igni.
19.1.p4635
8
19.1.p4635
cum inventum est, aequat pretia excellentium margaritarum. vocatur autem a
19.1.p4635
9
19.1.p4635
Graecis
19.1.p4635
ἀσβέστινον
19.1.p4635
ex argumento naturae
19.1.p4635
10
19.1.p4635
. Anaxilaus auctor est linteo
19.1.p4635
11
19.1.p4635
eo circumdatam arborem surdis ictibus
19.1.p4635
12
19.1.p4635
et qui non exaudiantur caedi. ergo huic lino principatus in toto orbe. proximus byssino, mulierum maxime deliciis circa Elim in Achaia
19.1.p4635
13
19.1.p4635
genito; quaternis denariis scripula eius permutata quondam ut auri reperio.
19.1.p4635
14
19.1.p4635
linteorum lanugo, e velis
19.1.p4635
15
19.1.p4635
navium maritimarum maxime, in magno usu medicinae est, et cinis spodii
19.1.p4635
16
19.1.p4635
vim habet. est et inter papavera genus quoddam, quo candorem lintea praecipuum trahunt.
19.1.p4636
19.1.p4636
1
19.1.p4636
Temptatum est tingui linum quoque, ut
19.1.p4636
2
19.1.p4636
vestium
19.1.p4636
3
19.1.p4636
insaniam
19.1.p4636
4
19.1.p4636
acciperet
19.1.p4636
5
19.1.p4636
, in Alexandri Magni primum classibus Indo amne navigantis, cum duces eius ac praefecti certamine
19.1.p4636
6
19.1.p4636
quodam variassent insignia
19.1.p4636
7
19.1.p4636
navium, stupueruntque litora flatu versicoloria
19.1.p4636
8
19.1.p4636
pellente
19.1.p4636
9
19.1.p4636
vel
19.1.p4636
a
19.1.p4636
10
19.1.p4636
. purpureo ad Actium cum M. Antoni
19.1.p4636
o
19.1.p4636
11
19.1.p4636
Cleopatra venit eodemque fugit
19.1.p4636
12
19.1.p4636
. hoc fuit imperatoriae navis insigne.
19.1.p4637
19.1.p4637
1
19.1.p4637
Postea
19.1.p4637
2
19.1.p4637
in theatris tantum
19.1.p4637
3
19.1.p4637
umbram fecere, quod primus omnium invenit Q. Catulus, cum Capitolium dedicaret . carbasina deinde vela primus in theatro duxisse
19.1.p4637
traditur Lentulus Spinther Apollinaribus
19.1.p4637
4
19.1.p4637
ludis. mox Caesar dictator totum forum Romanum intexit viamque sacram ab domo sua et clivum usque in Capitolium
19.1.p4637
5
19.1.p4637
, quod muner
19.1.p4637
e
19.1.p4637
6
19.1.p4637
ipso gladiatorio mirabilius visum tradunt.
19.1.p4637
7
19.1.p4637
deinde et sine ludis Marcellus Octavia Augusti sorore genitus in aedilitate sua, avunculi
19.1.p4637
8
19.1.p4637
XI consulatu
19.1.p4637
9
19.1.p4637
, a
19.1.p4637
10
19.1.p4637
kal. Aug. velis forum inumbravit, ut salubrius litigantes consisterent
19.1.p4637
11
19.1.p4637
, quantum mutati
19.1.p4637
12
19.1.p4637
a
19.1.p4637
moribus Catonis censorii, qui sternendum quoque forum muricibus censuerat! vela nuper et
19.1.p4637
13
19.1.p4637
colore caeli, stellata, per rudentes iere
19.1.p4637
14
19.1.p4637
etiam in amphitheatris principis Neronis. rubent
19.1.p4637
15
19.1.p4637
in cavis aedium et muscum a
19.1.p4637
b
19.1.p4637
16
19.1.p4637
sole
19.1.p4637
17
19.1.p4637
defendunt . cetero mansit candori
19.1.p4637
18
19.1.p4637
pertinax gratia.
19.1.p4637
19
19.1.p4637
honor e
19.1.p4637
i
19.1.p4637
iam
19.1.p4637
20
19.1.p4637
et Troiano bello. cur enim non et
19.1.p4637
21
19.1.p4637
proeliis intersit ut naufragiis? thoracibus
19.1.p4637
22
19.1.p4637
lineis paucos tamen pugnasse testis est Homerus. hinc fuisse et navium armamenta apud eundem interpretantur eruditiores, quoniam, cum
19.1.p4637
σπαρτὰ
19.1.p4637
dixit, significaverit
19.1.p4637
23
19.1.p4637
sata.
19.2.p4638
19.2.p4638
Sparti quidem usus multa post saecula coeptus est, nec ante Poenorum arma, quae primum Hispaniae intulerunt. herba et haec, sponte
19.2.p4638
1
19.2.p4638
nascens et quae non queat seri, iuncusque proprie aridi soli, uni terrae dat
19.2.p4638
a
19.2.p4638
2
19.2.p4638
vitio. namque id malum tell
19.2.p4638
u
19.2.p4638
ris est, nec aliud ibi seri aut nasci potest. in Africa exiguum et inutile gignitur. Carthaginiensis Hispaniae citerioris portio, nec haec tota, sed quatenus parit, montes quoque sparto operit.
19.2.p4638
hinc
19.2.p4638
strata rusticis eorum, hinc ignes facesque, hinc calceamina et pastorum vestes. animalibus noxium praeterquam cacuminum teneritate. ad reliquos usus laboriose evellitur
19.2.p4638
3
19.2.p4638
ocreatis
19.2.p4638
4
19.2.p4638
cruribus manuque textis
19.2.p4638
5
19.2.p4638
manicis convolut
19.2.p4638
a
19.2.p4638
6
19.2.p4638
, osseis iligneisve
19.2.p4638
7
19.2.p4638
conamentis, nunc iam in hiemem
19.2.p4638
8
19.2.p4638
iuxta
19.2.p4638
9
19.2.p4638
, facillime tamen ab idibus Mais in Iunias. hoc maturitatis tempus.
19.2.p4639
19.2.p4639
Volsum fascibus in acervo
19.2.p4639
allig
19.2.p4639
atum
19.2.p4639
1
19.2.p4639
biduo, tertio resolutum spargitur in sole siccaturque et rursus in fascibus redit sub tecta. postea maceratur, aqua marina optime , sed et
19.2.p4639
2
19.2.p4639
dulci, si marina desit, siccatumque sole iterum rigatur. si repente urgueat
19.2.p4639
3
19.2.p4639
desiderium, perfusum
19.2.p4639
4
19.2.p4639
calida in
19.2.p4639
5
19.2.p4639
solio
19.2.p4639
6
19.2.p4639
ac siccatum stans conpendium operae fatetur.
19.2.p4639
hoc
19.2.p4639
7
19.2.p4639
autem tunditur, ut fiat utile, praecipue in aquis marique invictum. in sicco praeferunt e cannabi funes, set
19.2.p4639
8
19.2.p4639
spartum alitur etiam demersum, veluti natalium sitim pensans
19.2.p4639
9
19.2.p4639
. est quidem eius natura interpolis, rursusque quam libeat
19.2.p4639
10
19.2.p4639
vetustum novo miscetur.
19.2.p4639
verumtamen complectatur animo qui volet miraculum aestimare, quanto sit in usu omnibus terris navium armamentis, machinis aedificationum aliisque desideriis vitae. ad hos omnes usus quae sufficiant, minus
19.2.p4639
XXX
19.2.p4639
passuum in latitudinem a litore
19.2.p4639
11
19.2.p4639
Carthaginis Novae minusque c???
19.2.p4639
12
19.2.p4639
in longitudinem esse reperientur . longius vehi impendia prohibent.
19.2.p4640
19.2.p4640
1
19.2.p4640
lunco Graecos ad funes usos nomini credamus,
19.2.p4640
quo herbam eam appellant, postea palmarum foliis philuraque manifestum est. inde translatum
19.2.p4640
2
19.2.p4640
a Poenis sparti
19.2.p4640
3
19.2.p4640
usum
19.2.p4640
4
19.2.p4640
perquam simile veri est.
19.2.p4641
19.2.p4641
1
19.2.p4641
Theophrastus auctor est esse
19.2.p4641
2
19.2.p4641
bulbi genus circa ripas amnium nascens, cuius inter summum corticem eamque partem, qua vescuntur
19.2.p4641
3
19.2.p4641
, esse laneam naturam, ex qua inpilia
19.2.p4641
4
19.2.p4641
vestesque quaedam conficiantur
19.2.p4641
5
19.2.p4641
. sed neque regionem, in qua id fiat, nec quicquam diligentius praeterquam eriophoron id appellari in exemplaribus, quae equidem invenerim, tradit, neque omnino ullam mentionem habet sparti
19.2.p4641
6
19.2.p4641
cuncta magna cura persecutus cccx
19.2.p4641
c
19.2.p4641
7
19.2.p4641
annis ante nos, ut iam et alio loco diximus, quo apparet
19.2.p4641
8
19.2.p4641
post
19.2.p4641
9
19.2.p4641
id temporis spatium in usum
19.2.p4641
10
19.2.p4641
venisse
19.2.p4641
11
19.2.p4641
spartum
19.2.p4641
12
19.2.p4641
.
19.2.p4642
19.2.p4642
Et quoniam a miraculis rerum coepimus, sequemur eorum ordinem, in quibus vel maximum est aliquid nasci ac
19.2.p4642
1
19.2.p4642
vivere sine ulla radice. tubera haec
19.2.p4642
2
19.2.p4642
vocantur undique terra circumdata nullisque
19.2.p4642
3
19.2.p4642
fibris nixa
19.2.p4642
4
19.2.p4642
aut saltem capillamentis, nec utique extuberante loco, in quo gignuntur , aut rimas
19.2.p4642
5
19.2.p4642
sentiente
19.2.p4642
6
19.2.p4642
. neque ipsa terrae cohaerent, cortice etiam includuntur, ut plane nec terram
19.2.p4642
7
19.2.p4642
esse possimus
19.2.p4642
8
19.2.p4642
dicere neque aliud
19.2.p4642
9
19.2.p4642
quam terrae
19.2.p4642
10
19.2.p4642
callum
19.2.p4642
11
19.2.p4642
.
19.2.p4642
12
19.2.p4642
siccis haec fere et sabulosis locis frutectosisque nascuntur. excedunt saepe magnitudinem mali cotonei, etiam librali pondere. duo eorum genera: harenosa dentibus inimica, in
19.2.p4642
13
19.2.p4642
altero
19.2.p4642
14
19.2.p4642
sincera. distinguntur et colore, rufo nigroque et intus
19.2.p4642
candido, laudatissima Africae. crescant
19.2.p4642
15
19.2.p4642
anne
19.2.p4642
16
19.2.p4642
vitium id terrae—neque enim aliud
19.2.p4642
17
19.2.p4642
intellegi
19.2.p4642
18
19.2.p4642
potest—ea protinus globetur
19.2.p4642
19
19.2.p4642
magnitudine, qua futurum
19.2.p4642
20
19.2.p4642
est, et vivat
19.2.p4642
21
19.2.p4642
n
19.2.p4642
e
19.2.p4642
cue, non
19.2.p4642
22
19.2.p4642
facile arbitror intellegi posse. putrescendi enim ratio 35 communis est
19.2.p4642
23
19.2.p4642
cumr ligno.
19.2.p4642
Lartio Licinio
19.2.p4642
24
19.2.p4642
praetorio viro iura
19.2.p4642
25
19.2.p4642
reddenti in Hispania Carthagine
19.2.p4642
26
19.2.p4642
paucis his annis scimus accidisse mordenti tuber, ut deprehensus
19.2.p4642
27
19.2.p4642
intus denarius
19.2.p4642
28
19.2.p4642
primos dentes inflecteret
19.2.p4642
29
19.2.p4642
, quo manifestum erit terrae naturam in se globari
19.2.p4642
30
19.2.p4642
. quod certum
19.2.p4642
31
19.2.p4642
est, ex his erunt
19.2.p4642
32
19.2.p4642
, quae nascantur et seri non possint
19.2.p4642
33
19.2.p4642
.
19.3.p4643
19.3.p4643
Simile est et quod in Cyrenaica provincia vocant misy
19.3.p4643
1
19.3.p4643
, praecipuum suavitate odoris ac saporis, sed carnosius, et quod in Threcia
19.3.p4643
2
19.3.p4643
iton
19.3.p4643
3
19.3.p4643
et quod in Gr
19.3.p4643
a
19.3.p4643
ecia geranion
19.3.p4643
4
19.3.p4643
.
19.3.p4644
19.3.p4644
De tuberibus haec traduntur peculiariter: cum fuerint imbres autumnales ac
19.3.p4644
1
19.3.p4644
tonitrua crebra, tune nasci et maxime
19.3.p4644
2
19.3.p4644
tonitribus, nec ultra annum durare, tenerrima autem verno esse. quibusdam locis accepta
19.3.p4644
3
19.3.p4644
tantum
19.3.p4644
riguis feruntur
19.3.p4644
4
19.3.p4644
, sicut Mytilenis negant nasci nisi exundatione
19.3.p4644
fluminum invecto semine ab Tiaris. est autem is
19.3.p4644
5
19.3.p4644
locus, in quo plurima nascuntur. Asiae nobilissima circa Lampsacum et Alopeconnesum, Graeciae vero circa
19.3.p4644
E
19.3.p4644
lim
19.3.p4644
6
19.3.p4644
.
19.3.p4645
19.3.p4645
Sunt et in fungorum genere Graecis dicti pezicae
19.3.p4645
1
19.3.p4645
, qui sine radice ant pediculo nascuntur.
19.3.p4646
19.3.p4646
Ab his proximum dicetur auctoritate clarissimum laserpicium
19.3.p4646
1
19.3.p4646
, quod Graeci silphion
19.3.p4646
2
19.3.p4646
vocant, in Cyrenaica provincia repertum, cuius sucus
19.3.p4646
3
19.3.p4646
laser vocatur
19.3.p4646
4
19.3.p4646
, magnificum in usu
19.3.p4646
5
19.3.p4646
medicamentisque et ad pondus argentei denarii repensum
19.3.p4646
6
19.3.p4646
.
19.3.p4646
multis iam annis in ea terra non invenitur, quoniam publicani, qui pascua conducunt, maius ita lucrum sentientes depopulantur pecorum pabulo. unus omnino caulis nostra memoria repertus Neroni principi missus est. si quando incidit pecus in spem nascentis, hoc deprehenditur signo: ove, cum comederit
19.3.p4646
7
19.3.p4646
, dormiente
19.3.p4646
8
19.3.p4646
protinus , capra sternuente
19.3.p4646
9
19.3.p4646
crebrius
19.3.p4646
10
19.3.p4646
.
19.3.p4646
11
19.3.p4646
diuque iam non aliud ad nos invehitur laser, quam quod in Perside aut Media et Armenia nascitur large, sed
19.3.p4646
12
19.3.p4646
multo infra Cyrenaicum, id quoque adulteratum cummi aut sacopenio
19.3.p4646
13
19.3.p4646
aut faba fracta; quo minus omittendum videtur C. Valerio M. Herennio cos. Cyrenis advecta Romam publice laserpicii pondo XXX
19.3.p4646
14
19.3.p4646
, Caesarem vero dictatorem initio belli civilis inter aurum argentumque protulisse ex aerario laserpicii pondo MD
19.3.p4646
15
19.3.p4646
.
19.3.p4647
19.3.p4647
1
19.3.p4647
Id apud auctores Graeciae
19.3.p4647
2
19.3.p4647
cer
19.3.p4647
tissimos
19.3.p4647
3
19.3.p4647
invenimus natum
19.3.p4647
4
19.3.p4647
imbre piceo repente madefacta tellure circa
19.3.p4647
5
19.3.p4647
Hesperidum hortos Syrtimque maiorem septem annis ante oppidum Cyrenarum, quod conditum est urbis nostrae anno CXLIII
19.3.p4647
6
19.3.p4647
, vim autem illam per
19.3.p4647
IIII
19.3.p4647
stadium
19.3.p4647
7
19.3.p4647
Africae valuisse.
19.3.p4647
8
19.3.p4647
in ea laserpicium gigni solitum, rem feram ac contumacem et, si coleretur, in deserta fugientem, radice multa crassaque, caule ferulaceo ac
19.3.p4647
9
19.3.p4647
simili crassitudine. huius folia maspetum vocabant, apio maxime similia. semen erat foliaceum, folium ipsum vere
19.3.p4647
10
19.3.p4647
deciduum.
19.3.p4647
vesci pecora solita primoque purgari, mox pinguescere, care mirabilem in modum iucunda. post folia amissa caule ipso et homines vescebantur *mo
19.3.p4647
d
19.3.p4647
is omnibus*
19.3.p4647
11
19.3.p4647
decocto, elixo
19.3.p4647
12
19.3.p4647
assoque, eorum quoque corpora XL primis diebus purgante*. sucus duobus modis capiebatur
19.3.p4647
13
19.3.p4647
, e radice atque caule, et haec duo erant nomina, r
19.3.p4647
h
19.3.p4647
izias
19.3.p4647
14
19.3.p4647
atque caulias, vilior illo
19.3.p4647
15
19.3.p4647
ac putrescens .
19.3.p4647
radici cortex niger. ad mercis
19.3.p4647
16
19.3.p4647
adulteria sucum ipsum in
19.3.p4647
17
19.3.p4647
vasa coiectum admixto furfure subinde concutiendo ad maturitatem perducebant, ni ita fecissent, putrescentem . argumentum erat maturitatis
19.3.p4647
18
19.3.p4647
colos siccitasque sudore finito.
19.3.p4647
alii tradunt laserpicii radicem fuisse maiorem cubitali, tuberque
19.3.p4647
19
19.3.p4647
in ea supra terram. hoc inciso profluere solitum sucum ceu lactis, supernato
19.3.p4647
20
19.3.p4647
caule, quem magydarim
19.3.p4647
21
19.3.p4647
vocarunt. folia aurei coloris pro semine fuisse,
19.3.p4647
cadentia a canis ortu austro flante. ex his laserpicium nasci solitum, annuo spatio et radice et caule consum
19.3.p4647
m
19.3.p4647
antibus
19.3.p4647
22
19.3.p4647
sese. hi
19.3.p4647
23
19.3.p4647
et circumfodi solitum prodidere, nec purgari pecora, sed aegra sanari aut protinus mori, quod in paucis accidere
19.3.p4647
24
19.3.p4647
. Persico silphio prior opinio congruit.
19.3.p4648
19.3.p4648
1
19.3.p4648
Alterum genus eius est, quod magydaris
19.3.p4648
2
19.3.p4648
vocatur, tenerius
19.3.p4648
3
19.3.p4648
et minus vehemens, sine suco
19.3.p4648
4
19.3.p4648
, quod circa Syriam nascitur, non proveniens in Cyrenaica regione. gignitur et in Parnaso monte copiosum
19.3.p4648
5
19.3.p4648
, quibusdam laserpicium
19.3.p4648
6
19.3.p4648
. vocantibus per quae omnia adulteratur rei saluberrimae utilissimaeque auctoritas. probatio
19.3.p4648
7
19.3.p4648
sinceri prima in colore modice rufo et, cum frangatur
19.3.p4648
8
19.3.p4648
, intus candido
19.3.p4648
9
19.3.p4648
, mox tralucente gutta quaeque
19.3.p4648
10
19.3.p4648
saliva
19.3.p4648
11
19.3.p4648
celerrime
19.3.p4648
12
19.3.p4648
liquescat
19.3.p4648
13
19.3.p4648
. usus in multis medicaminibus.
19.3.p4649
19.3.p4649
1
19.3.p4649
Sunt etiamnum duo genera non nisi sordido nota volgo, cum quaestu multum polleant, in primis rubia, tinguendis lanis et coriis necessaria. laudatissima Italica et maxime suburbana, et omnes paene provinciae scatent ea. sponte provenit seriturque, similitudine erviliae, verum
19.3.p4649
2
19.3.p4649
spinosis
19.3.p4649
3
19.3.p4649
foliis
19.3.p4649
4
19.3.p4649
et caule
19.3.p4649
5
19.3.p4649
. geniculatus hic est quinis circa articulos in orbe foliis. semen eius
19.3.p4649
rubrum, postremo nigrum, radix
19.3.p4649
6
19.3.p4649
rub
19.3.p4649
r
19.3.p4649
a
19.3.p4649
7
19.3.p4649
est. quos
19.3.p4649
8
19.3.p4649
in medicina usushabeat dicemus suo loco.
19.3.p4650
19.3.p4650
1
19.3.p4650
At quae vocatur radicula lavandis demum lanis sucum habet, mirum quantum conferens candori mollitiaeque . nascitur sativa ubique, sed sponte praecipua
19.3.p4650
2
19.3.p4650
in Asia Syriaque, saxosis et asperis locis, trans Euphraten tamen laudatissima, caule ferulaceo, tenui et ipso, cibis indigenarum expetito et unguentis
19.3.p4650
3
19.3.p4650
, quicquid sit cum quo decoquatur, folio oleae. strut
19.3.p4650
h
19.3.p4650
ion
19.3.p4650
4
19.3.p4650
Graeci vocant. floret aestate, grata aspectu, verum sine odore, spinosae
19.3.p4650
5
19.3.p4650
caule lanuginis
19.3.p4650
6
19.3.p4650
. semen ei nullum, radix magna, quae conciditur ad quer dictum est usum.
19.4.p4651
19.4.p4651
1
19.4.p4651
<1> Ab his superest reverti ad hortorum curam et suapte natura memorandam et quoniam antiquitas nihil prius mirata est, quam Hesperidum hortos ac regum Adonidis et Alcinoi itemque pensiles, sive illos Semiramis sive Assyriae rex Syrus
19.4.p4651
2
19.4.p4651
fecit, de quorum opere alio volumine dicemus.
19.4.p4651
3
19.4.p4651
Romani quidem reges ipsi coluere ; quippe etiam Superbus
19.4.p4651
4
19.4.p4651
nuntium ilium saevum atque sanguinarium filio remisit
19.4.p4651
5
19.4.p4651
ex horto. in XII tabulis legum nostrarum nusquam nominatur villa, semper in significatione ea hortus, in horti
19.4.p4651
6
19.4.p4651
vero heredium; quam ob rem comitata est et religio quaedam, hortoque et foro
19.4.p4651
7
19.4.p4651
tantum contra invidentium effascinationes dicari videmus in remedio saturica
19.4.p4651
8
19.4.p4651
signa, quamquam hortos tutelae Veneris adsignante Plauto. iam quidem hortorum nomine in ipsa urbe delicias agros villasque possident.
19.4.p4651
9
19.4.p4651
primus hoc instituit
19.4.p4651
Athenis Epicurus otii
19.4.p4651
10
19.4.p4651
magister; usque ad eum moris non fuerat in oppidis habitari
19.4.p4651
11
19.4.p4651
rura.
19.4.p4652
19.4.p4652
Romae quidem per se hortus ager pauperis erat.
19.4.p4652
1
19.4.p4652
<2> ex horto plebei macellum, quanto innocentiore victu! mergi enim, credo, in profunda satius
19.4.p4652
2
19.4.p4652
est et ostrearum genera naufragio exquiri, aves ultra Phasim
19.4.p4652
3
19.4.p4652
amnem peti
19.4.p4652
n
19.4.p4652
e
19.4.p4652
4
19.4.p4652
fabuloso quidem terrore tutas, immo sic pretiosiores, alias in Numidia
19.4.p4652
m
19.4.p4652
a
19.4.p4652
t
19.4.p4652
que
19.4.p4652
5
19.4.p4652
Aethiopiae
19.4.p4652
6
19.4.p4652
sepulchra
19.4.p4652
7
19.4.p4652
, aut pugnare
19.4.p4652
8
19.4.p4652
cum feris
19.4.p4652
9
19.4.p4652
mandique capientem
19.4.p4652
10
19.4.p4652
quod mandat
19.4.p4652
11
19.4.p4652
alius. at, Hercules, quam vilia haec, quam parata voluptati
19.4.p4652
12
19.4.p4652
satietatique
19.4.p4652
13
19.4.p4652
, nisi eadem, quae ubique, indignatio occurreret!
19.4.p4652
ferendum sane fuerit exquisita nasci poma, alia sapore, alia magnitudine, alia monstro pauperibus interdicta, inveterari vina saccisque castrari, nec cuiquam adeo longam esse vitam, ut non ante se genita potet, e frugibus quoque quondam
19.4.p4652
14
19.4.p4652
ali
19.4.p4652
ca
19.4.p4652
m
19.4.p4652
15
19.4.p4652
sibi excogitasse luxuriam ac
19.4.p4652
16
19.4.p4652
medulla
19.4.p4652
17
19.4.p4652
tantum earum superque pistrinarum operibus et
19.4.p4652
18
19.4.p4652
caelaturis vivere, alio pane procerum, alio volgi, tot generibus usque ad infimam plebem descendente
19.4.p4652
19
19.4.p4652
a
19.4.p4652
nno
19.4.p4652
nona
19.4.p4652
20
19.4.p4652
.
19.4.p4652
21
19.4.p4652
etiamne in herbis discrimen inventum es
19.4.p4652
se
19.4.p4652
22
19.4.p4652
, opesque
19.4.p4652
23
19.4.p4652
differentiam facere
19.4.p4652
24
19.4.p4652
in cibo etiam uno asse venali? in his quoque aliqua
19.4.p4652
25
19.4.p4652
sibi nasci tribus negant, caule in tantum saginato
19.4.p4652
26
19.4.p4652
, ut pauperis
19.4.p4652
mensa non capiat. silvestres fecerat natura corrudas
19.4.p4652
27
19.4.p4652
, ut passim quisque demeteret. ecce altiles spectantur asparagi, et Ravenna ternos
19.4.p4652
28
19.4.p4652
libris rependit. heu prodigia ventris! mirum esset non licere pecori carduis vesci
19.4.p4652
29
19.4.p4652
: non licet plebei!
19.4.p4652
aquae
19.4.p4652
30
19.4.p4652
quoque separantur, et ipsa naturae elementa vi
19.4.p4652
31
19.4.p4652
pecuniae discreta
19.4.p4652
32
19.4.p4652
sunt. hi nives, illi
19.4.p4652
33
19.4.p4652
glaciem potant
19.4.p4652
34
19.4.p4652
poenasque montium in voluptatem gulae vertunt. servatur
19.4.p4652
r
19.4.p4652
igor
19.4.p4652
35
19.4.p4652
aestibus, excogitaturque ut alienis mensibus nix algeat. decocunt alii aquas, mox et illas hiemant. nihil utique homini sic, quomodo rerum naturae, placet.
19.4.p4652
etiamne herba aliqua diviti
19.4.p4652
36
19.4.p4652
tantum pascitur
19.4.p4652
37
19.4.p4652
? nemo Sacros Aventinosque
19.4.p4652
38
19.4.p4652
montes et iratae plebis secessus circumspexerit? m
19.4.p4652
acellu
19.4.p4652
um
19.4.p4652
39
19.4.p4652
certe
19.4.p4652
40
19.4.p4652
aequabit
19.4.p4652
41
19.4.p4652
quos pecunia
19.4.p4652
42
19.4.p4652
separaverit. itaque, Hercules, nullumn macelli vectigal
19.4.p4652
i
19.4.p4652
43
19.4.p4652
maius
19.4.p4652
44
19.4.p4652
fuit Romae clamore plebis incusantis
19.4.p4652
45
19.4.p4652
apud omnes principes, done re- is missum
19.4.p4652
46
19.4.p4652
est portorium mercis huius, conpertumque non aliter quaestuosius censum haberi aut tutius ac minore fortunae
19.4.p4652
47
19.4.p4652
iure: cum
19.4.p4652
48
19.4.p4652
credatur pensio ea pauper
19.4.p4652
r
19.4.p4652
umis
19.4.p4652
49
19.4.p4652
, in solo sponsor est et sub
19.4.p4652
50
19.4.p4652
die
19.4.p4652
51
19.4.p4652
reditus superficiesque caelo quocumque gaudens.
19.4.p4653
19.4.p4653
1
19.4.p4653
<3> Hortorum Cato praedicat caules. hinc primum agricolae
19.4.p4653
2
19.4.p4653
aestimabant
19.4.p4653
3
19.4.p4653
prisci et sic statim faciebant iudicium
19.4.p4653
, nequam esse in
19.4.p4653
4
19.4.p4653
domo matrem familias—etenim haec cura feminae dicebatur —, ubi indiligens
19.4.p4653
5
19.4.p4653
esset hortus
19.4.p4653
6
19.4.p4653
, quippe e carnario aut macello vivendum
19.4.p4653
esse
19.4.p4653
7
19.4.p4653
. nec cau
19.4.p4653
l
19.4.p4653
es
19.4.p4653
8
19.4.p4653
, ut nunc maxime, probabant, damnantes pulmentaria quae egerent alio pulmentario: id erat oleo parcere, nam gari
19.4.p4653
9
19.4.p4653
desideria etiam in exprobratione erant.
19.4.p4653
10
19.4.p4653
horti maxime placebant qua
19.4.p4653
e
19.4.p4653
11
19.4.p4653
non egerent igni parcerentque ligno, expedita res et parata semper, unde et acetaria appellantur, facilia concoqui nec one
19.4.p4653
r
19.4.p4653
atura
19.4.p4653
12
19.4.p4653
sensus
19.4.p4653
13
19.4.p4653
cibo et quae minime accenderent
19.4.p4653
14
19.4.p4653
desiderium panis
19.4.p4653
15
19.4.p4653
. pars eorum ad condimenta pertinens fatetur domi versuram fieri solitam atque non Indicum piper quaesitum quaeque trans maria
19.4.p4653
16
19.4.p4653
petimus.
19.4.p4653
17
19.4.p4653
iam
19.4.p4653
18
19.4.p4653
in fenestris suis plebs urbana imagine
19.4.p4653
19
19.4.p4653
hortorum cotidiana oculis rura praebebant, ant
19.4.p4653
e
19.4.p4653
quam
19.4.p4653
20
19.4.p4653
praefigi prospectus omnes coegit multitudinis innumerae saeva latrocinatio . quamobrem sit aliquis et his honos, neve auctoritatem rebus vilitas adimat, cumn praesertim etiam cognomina procerum inde nata vide
19.4.p4653
a
19.4.p4653
mus
19.4.p4653
21
19.4.p4653
Lactucinosque in Valeria familia
19.4.p4653
22
19.4.p4653
non puduisse appellari, et contingat aliqua gratia operae curaeque nostrae Vergilio quoque confesso, quam sit difficile verborum honorem
19.4.p4653
23
19.4.p4653
tam parvis perhibere
19.4.p4653
24
19.4.p4653
.
19.4.p4654
19.4.p4654
1
19.4.p4654
Hortos villae
19.4.p4654
2
19.4.p4654
iungendos non est dubium riguosque maxime habendos, si contingat, praefluo
19.4.p4654
3
19.4.p4654
amne
19.4.p4654
4
19.4.p4654
, si
19.4.p4654
minus, e pute
19.4.p4654
o
19.4.p4654
r
19.4.p4654
o
19.4.p4654
ta
19.4.p4654
5
19.4.p4654
organisve pneumaticis vel tollenonum
19.4.p4654
6
19.4.p4654
haustu
19.4.p4654
7
19.4.p4654
rigatos
19.4.p4654
8
19.4.p4654
. solum proscindendum a favonio in autumnum praeparantibus
19.4.p4654
9
19.4.p4654
post
19.4.p4654
10
19.4.p4654
XIIII dies iterandumque ante brumam. VIII
19.4.p4654
11
19.4.p4654
iugerum operis palari
19.4.p4654
12
19.4.p4654
iustum est, fimum III pedes alte cum terra misceri, areis
19.4.p4654
13
19.4.p4654
distingui easque resupinis pulvinorum toris, ambiri singulas tramitum sulcis, qua detur accessus homini scatebrisque decursus.
19.4.p4655
19.4.p4655
In hortis nascentium alia bulbo commendantur, alia capite, alia caule, alia folio, alia utroque, alia semine, alia cartilagine, alia carne
19.4.p4655
aut
19.4.p4655
1
19.4.p4655
utroque, alia cortice aut cute et cartilagine, alia tunicis carnosis.
19.4.p4656
19.4.p4656
1
19.4.p4656
Aliorum fructus in terra est, aliorum et
19.4.p4656
2
19.4.p4656
extra, aliorum non nisi extra. quaedam iacent crescuntque, ut cucurbitae
19.4.p4656
3
19.4.p4656
et cucumis; eadem pendent, quamquam graviora multo etiam iis, quae in arboribus gignuntur. sed cucumis cartilagine et carne
19.4.p4656
4
19.4.p4656
constat, cucurbita cortice et cartila
19.4.p4656
g
19.4.p4656
ine
19.4.p4656
5
19.4.p4656
; cortex huic uni maturitate transit in lignum.
19.4.p4656
6
19.4.p4656
terra conduntur raphani napique
19.4.p4656
7
19.4.p4656
et rapa, atque alio modo inulae, siser, pastinacae. quaedam vocabimus ferulacea, ut anetum, malvas. namque tradunt auctores [in Arabia
19.4.p4656
8
19.4.p4656
] malvas septimo mense arborescere baculorumque
19.4.p4656
9
19.4.p4656
usum
19.4.p4656
10
19.4.p4656
praebere
19.4.p4656
11
19.4.p4656
.
19.4.p4656
12
19.4.p4656
exemplo
19.4.p4656
13
19.4.p4656
est arbor malvae
19.4.p4656
14
19.4.p4656
in Mauretania Lixi
19.4.p4656
oppidi aestuario, ubi Hesperidum horti fuisse produntur, CC
19.4.p4656
15
19.4.p4656
passibus ab oceano iuxta delubrum Herculis antiquius Gaditano, ut ferunt. ipsa altitudinis pedum XX, crassitudinis quam circumplecti
19.4.p4656
16
19.4.p4656
nemo possit. in simili genere habebitur
19.4.p4656
17
19.4.p4656
et cannabis. nec non et carnosa aliqua appellabimus
19.4.p4656
18
19.4.p4656
, ut spongeas in umore pratorum enascentes
19.4.p4656
19
19.4.p4656
. fungorum enim
19.4.p4656
20
19.4.p4656
callum in ligni arborumque natura diximus
19.4.p4656
21
19.4.p4656
et alio genere tuberum paulo ante.
19.5.p4657
19.5.p4657
Cartilaginum
19.5.p4657
1
19.5.p4657
generis extraque terrain est cucumis , mira voluptate Tiberio principi expetitus. nullo quippe non die contigit ei, pensiles eorum hortos promoventibus in solem rotis olitoribus
19.5.p4657
2
19.5.p4657
rursusque hibernis diebus intra specularium munimenta revocantibus. quin
19.5.p4657
3
19.5.p4657
et lacte mulso
19.5.p4657
4
19.5.p4657
semine eorum biduo macerato apud antiquos Graeciae auctores scriptum est seri oportere, ut dulciores fiant.
19.5.p4657
5
19.5.p4657
crescunt qua coguntur forma. in Italia virides et quam minimi, in provinciis quam maximi et cerini
19.5.p4657
6
19.5.p4657
aut nigri
19.5.p4657
7
19.5.p4657
placent. copiosissimi Africae, grandissimi Moesiae
19.5.p4657
8
19.5.p4657
. cum
19.5.p4657
9
19.5.p4657
magnitudine
19.5.p4657
10
19.5.p4657
excessere, pepones vocantur. vivunt hausti in stomacho in posterum diem nec perfici queunt in cibis
19.5.p4657
11
19.5.p4657
, non insalubres tamen plurimum. natura
19.5.p4657
12
19.5.p4657
oleum odere mire
19.5.p4657
13
19.5.p4657
nec minus aquas diligunt, desecti quoque.
19.5.p4657
ad eas modice distantes adrepunt, contra oleum refugiunt aut, si
19.5.p4657
14
19.5.p4657
quid obstet vel si pendeant
19.5.p4657
15
19.5.p4657
, curvantur
19.5.p4657
16
19.5.p4657
intorquenturque
19.5.p4657
17
19.5.p4657
. id vel una nocte deprehenditur
19.5.p4657
18
19.5.p4657
, si vas cum aqua subiciatur , a
19.5.p4657
19
19.5.p4657
quattuor digitorum intervallo descendentibus ante posterum diem, at si oleum eodem modo sit, in hamos curvatis. iidem in fistulam
19.5.p4657
20
19.5.p4657
flore demisso
19.5.p4657
21
19.5.p4657
mira longitudine crescunt.
19.5.p4657
ecce cum
19.5.p4657
22
19.5.p4657
maxime nova forma eorum in Campania provenit
19.5.p4657
23
19.5.p4657
mali cotonei effigie. forte primo natum ita audio unum, mox semine ex illo genus factum, melopeponas vocant. non pendent hi, sed humi rotundantur
19.5.p4657
24
19.5.p4657
, colore aureo
19.5.p4657
25
19.5.p4657
. mirum in his praeter figuram coloremque et odorem , quod maturitatem adepti, quamquam non pendentes, statim a pediculo recedunt.
19.5.p4657
26
19.5.p4657
Columella suum tradit commentum , ut toto anno contingant, fruticem rubi quam vastissimum in apricum locum transferre et recidere duum digitorum relicta stirpe circa vernum aequinoctium. ita in medulla rubi semine cucumeris insito terra minuta fimoque circumaggeratas resistere frigori radices. cucumerum Graeci tria genera fecere, Laconicum, Scytalicum, Boeotium; ex his tantum Laconicum aqua gaudere. sunt qui herba, nomine quae vocatur culix
19.5.p4657
27
19.5.p4657
, trita
19.5.p4657
28
19.5.p4657
semen eorum maceratum
19.5.p4657
29
19.5.p4657
seri iubeant, ut sine semine nascantur.
19.5.p4658
19.5.p4658
1
19.5.p4658
Similis et cucurbitis natura, dumtaxat in nascendo. aeque hiemem odere, amant rigua ac fimum. seruntur ambo semine in terra sesquipedali fossura, inter aequinoctium vernum et solstitium, Parilibus tamen aptissime; aliqui
19.5.p4658
2
19.5.p4658
malunt ex
19.5.p4658
3
19.5.p4658
kal. Mart. cucurbitas et nonis, cucumis
19.5.p4658
4
19.5.p4658
et per Quinquatrus serere. simili modo reptantibus flagellis
19.5.p4658
scandentis
19.5.p4658
5
19.5.p4658
par
19.5.p4658
i
19.5.p4658
etum
19.5.p4658
6
19.5.p4658
aspera in tectum usque natura sublimitatis avida. vires sine adminiculo standi non sunt, velocitas pernix, levi umbra camaras ac pergulas
19.5.p4658
7
19.5.p4658
operiens
19.5.p4658
8
19.5.p4658
.
19.5.p4658
9
19.5.p4658
inde haec prima
19.5.p4658
10
19.5.p4658
duo genera, camararium et plebeium, quod
19.5.p4658
11
19.5.p4658
humi cre
19.5.p4658
sc
19.5.p4658
it
19.5.p4658
12
19.5.p4658
; in priore mire tenui pediculo libratur pondus immobile aurae. cucurbita quoque omni modo fastigatur
19.5.p4658
13
19.5.p4658
, vaginis maxime vitilibus
19.5.p4658
14
19.5.p4658
, coniecta
19.5.p4658
15
19.5.p4658
in eas postquam defloruit, crescitque qua cogitur forma, plerumque [et
19.5.p4658
16
19.5.p4658
] draconis intorti figura. libertate vero pensili concessa iam visa est VIIII
19.5.p4658
17
19.5.p4658
pedum longitudinis. particulatim cucumis floret, sibi ipse superflorescens, et sicciores locos patitur , candida lanugine obductus magisque, dum crescit.
19.5.p4659
19.5.p4659
1
19.5.p4659
Cucurbitarum numerosior usus. et primus
19.5.p4659
2
19.5.p4659
caulis in cibo
19.5.p4659
3
19.5.p4659
, atque ex eo in totum natura diversa. nuper in balnearum usum venere urceorum
19.5.p4659
4
19.5.p4659
vice, iam pridem vero etiam cadorum ad vina condenda. cortex viridi tener, deraditur nihilominus in cibis
19.5.p4659
5
19.5.p4659
. cibus
19.5.p4659
6
19.5.p4659
saluber
19.5.p4659
7
19.5.p4659
ac lenis
19.5.p4659
8
19.5.p4659
pluribus modis, ex his tamen
19.5.p4659
9
19.5.p4659
, qui perfici humano ventre non
19.5.p4659
10
19.5.p4659
queant, sed non intumescant.
19.5.p4659
11
19.5.p4659
semina, quae proxima collo
19.5.p4659
12
19.5.p4659
fuerunt, proceras pariunt, item ab imis, sed non
19.5.p4659
comparandas supra dictis; quae in medio, rotundas
19.5.p4659
13
19.5.p4659
; quae in lateribus, crassas brevioresque. siccantur in umbra et, cum libeat serere, in aqua macerantur.
19.5.p4659
14
19.5.p4659
cibis quo Iongiores
19.5.p4659
15
19.5.p4659
tenuioresque, e
19.5.p4659
o
19.5.p4659
16
19.5.p4659
gratiores, et ob id salubriores quae pendendo crevere, minimumque seminis tales habent, duritia eius in cibis gratiam terminante. eas, quae semini serventur, ante hiemem praecidi non est mos, postea fumo siccantur condendis
19.5.p4659
17
19.5.p4659
hortensiorum seminibus,
19.5.p4659
18
19.5.p4659
rusticae supellectili . inventa est ratio, qua cibis quoque servarentur
19.5.p4659
19
19.5.p4659
— eodemque modo cucumis—usque ad alios paene proventus ; et id quidem muria
19.5.p4659
20
19.5.p4659
fit. sed et scrobe
19.5.p4659
21
19.5.p4659
opaco in loco harena substrato fenoque sicco opert
19.5.p4659
o
19.5.p4659
22
19.5.p4659
ac deinde terra virides servari tradunt. sunt et silvestres in utroque genere et omnibus fere hortensiis. sed et his medica tantum natura est, quam ob rem differentur in sua
19.5.p4659
23
19.5.p4659
volumina.
19.5.p4660
19.5.p4660
1
19.5.p4660
2
19.5.p4660
Reliqua cartilaginum naturae terra occultantur omnia. in quibus de rapis abunde dixisse poteramus
19.5.p4660
3
19.5.p4660
videri
19.5.p4660
4
19.5.p4660
, nisi medici masculini sexus facerent in his rotunda, latiora vero et concava feminini, praestantiora suavitate et ad condiendum
19.5.p4660
5
19.5.p4660
faciliora; saepius
19.5.p4660
6
19.5.p4660
sata transeunt in marem
19.5.p4660
7
19.5.p4660
. iidem naporum quinque genera fecere, Corinthium, Cleonaeum, Liothasium, Boeotium et quod
19.5.p4660
8
19.5.p4660
per se viride dixerunt.
19.5.p4660
ex his in amplitudinem adolescit Corinthium, nuda fere radice. solum enim hoc genus superne tendit,
19.5.p4660
non, ut cetera, in terram
19.5.p4660
9
19.5.p4660
. Liothasium quidam Thracium
19.5.p4660
10
19.5.p4660
appellant, frigorum patientissimum. ab
19.5.p4660
eo
19.5.p4660
11
19.5.p4660
Boeotium dulce est, rotunditate etiam brevi notabile, neque, ut Cleonaeum, praelongum. in totum quidem quorum levia
19.5.p4660
12
19.5.p4660
folia, ipsi quoque dulciores; quorum scabra et angulosa et horrida, amariores.
19.5.p4660
13
19.5.p4660
est praeterea genus silvestre, cuius folia sunt erucae similia. palma Romae Amiterninis datur, dein
19.5.p4660
14
19.5.p4660
Nursinis
19.5.p4660
15
19.5.p4660
, tertia nostratibus. cetera de satu eorum in rapis dicta sunt.
19.5.p4661
19.5.p4661
1
19.5.p4661
<1> Cortice et cartilagine constant raphani, multisque eorum cortex crassior etiam quam quibusdam arborum . amaritudo plurima illis est
19.5.p4661
2
19.5.p4661
pro crassitudine corticis —cetera quoque aliquando lignosa—et vis mira colligendi spiritum laxandique ructum.
19.5.p4661
3
19.5.p4661
ob id cibus inliberalis , utique si proxilme olus mandatur; si vero ipse cum olivis druppis
19.5.p4661
4
19.5.p4661
, rarior ructus fit
19.5.p4661
5
19.5.p4661
minusque faetidus. Aegypto mire celebratur olei propter fertilitatem
19.5.p4661
6
19.5.p4661
, quod e
19.5.p4661
7
19.5.p4661
semine eius faciunt. hoc maxime cupiunt serere, si liceat, quoniam et quaestus plus quam e frumento et minus tributi est nullumque ibi
19.5.p4661
8
19.5.p4661
copiosius oleum.
19.5.p4661
9
19.5.p4661
<2> Genera raphani Graeci fecere tria foliorum differentia: crispi atque levis et tertium silvestre. atque huic levia quidem, sed
19.5.p4661
10
19.5.p4661
breviora ac rotunda copiosaque ac fruticosa, sapor autem asper et medicamenti instar ad eliciendas alvos. et in prioribus tamen differentia semine
19.5.p4661
11
19.5.p4661
, quoniam aliqua peius,
19.5.p4661
aliqua admodum exiguum ferunt. haec vitia non cadunt nisi in crispa folia.
19.5.p4661
12
19.5.p4661
<3> Nostri alia fecere genera: Algidense a loco, longum atque tralucidum, alterum rapi figura, quod vocant Syriacum, suavissimum fere ac tenerrimum hiemisque patiens praecipu
19.5.p4661
e
19.5.p4661
.
19.5.p4661
ver
19.5.p4661
um tamen
19.5.p4661
13
19.5.p4661
e
19.5.p4661
14
19.5.p4661
Syria non pridem advectum apparet, quoniam apud auctores non reperitur; id autem tota hieme durat.
19.5.p4661
15
19.5.p4661
etiamnum unum silvestre Graeci cerain
19.5.p4661
16
19.5.p4661
vocant, Pontici armon, alii leucen, nostri armoraciam
19.5.p4661
17
19.5.p4661
, fronde copiosius quam corpore. in omnibus autem probandis maxime spectantur caules, inmitium enim rotundiores crassioresque ac
19.5.p4661
18
19.5.p4661
longis canalibus; folia
19.5.p4661
19
19.5.p4661
ipsa tristiora et angulis horrida.
19.5.p4662
19.5.p4662
1
19.5.p4662
<4> Seri vult raphanus terra soluta, umida. fimum odit palea contentus. frigore adeo gaudet, ut in Germania infantium puerorum magnitudinem aequet. seritur post id. Feb., ut vernus sit, iterumque circa Vulcanalia, quae satio melior. multi et Martio et Aprili serunt et Septembri. incipiente incremento confert alterna folia circumobruere, ipsos vero adcumulare, nam qui extra terram emersit, durus fit atque fungosus.
19.5.p4662
2
19.5.p4662
Aristomachus detrahi folia per hiemem iubet et, ne lacunae stagnent, accumulari; ita in aestatem
19.5.p4662
3
19.5.p4662
grandescere. quidam prodidere, si palo adacto caverna palea insternatur sex digitorum altitudine, deinde in semen fimumque et terra congeratur, ad magnitudinem scrobis crescere. praecipue tamen salsis aluntur; itaque etiam talibus aquis rigantur
19.5.p4662
4
19.5.p4662
et in Aegypto nitro
19.5.p4662
sparguntur, ubi sunt suavitate praecipui.
19.5.p4662
5
19.5.p4662
in totum quoque salsugine amaritudo eorum eximitur, fiuntque coctis similes. namque et cocti dulcescunt et in naporum vicem transeunt. crudos medici suadent ad colligenda acria viscerum cum
19.5.p4662
6
19.5.p4662
sale ieiunis esse
19.5.p4662
7
19.5.p4662
, atque ita vomitionibus praeparant meatum.
19.5.p4662
8
19.5.p4662
tradunt et praecordiis necessarium hunc sucum, quando
19.5.p4662
φθειρίασιν
19.5.p4662
9
19.5.p4662
cordi intus inhaerentem non
19.5.p4662
10
19.5.p4662
alio potuisse depelli conpertum sit in Aegypto, regibus corpora mortuorum ad scrutandos morbos insecantibus. atque, ut est Graeca vanitas, fertur in templo Apollinis Delphis adeo ceteris cibis praelatus raphanus, ut ex auro dicaretur
19.5.p4662
11
19.5.p4662
, beta ex argento, rapum e
19.5.p4662
12
19.5.p4662
plumbo.
19.5.p4662
13
19.5.p4662
scires non ibi genitum M'
19.5.p4662
14
19.5.p4662
. Curium
19.5.p4662
15
19.5.p4662
imperatorem
19.5.p4662
16
19.5.p4662
, quem hospitum
19.5.p4662
17
19.5.p4662
legatis
19.5.p4662
18
19.5.p4662
aurum repudiaturo adferentibus rapum torrentem in foco inventum annales nostri prodidere. scripsit et Moschion Graecus unum de raphano volumen. utilissimi in cibis hiberno tempore existimantur, iidemque dentibus semper inimici, quoniam adterant; ebora certe poliunt. odium is cum vite maximum, refugitque iuxta satos
19.5.p4662
19
19.5.p4662
.
19.5.p4663
19.5.p4663
1
19.5.p4663
Lignosiora sunt reliqua in cartilaginum genere a nobis posita, mirumque omnibus
19.5.p4663
2
19.5.p4663
vehementiam saporis
19.5.p4663
3
19.5.p4663
esse
19.5.p4663
4
19.5.p4663
. ex his pastinacae unum genus agreste
19.5.p4663
5
19.5.p4663
sponte provenit
19.5.p4663
6
19.5.p4663
,
19.5.p4663
alterum Graeciae
19.5.p4663
7
19.5.p4663
seritur radice vel semine vere primo vel autumno, ut Hygino placet, Februario, Augusto, Septembri, Octobri, solo quam altissime refosso.
19.5.p4663
8
19.5.p4663
annicula utilis esse incipit, bima utilior, gratior autumno patinisque maxime, et sic quoque virus intractabile illi est. hibiscum a pastinaca gracilitate distat, damnatum in cibis, sed medicinae utile. est et quartum genus in eadem similitudine pastinacae , quam nostri Gallicam vocant, Graeci vero daucon
19.5.p4663
9
19.5.p4663
, cuius genera etiam quattuor fecere, inter medicamenta dicendum.
19.5.p4664
19.5.p4664
1
19.5.p4664
Siser et ipsum Tiberius princeps nobilitavit flagitans omnibus annis e
19.5.p4664
2
19.5.p4664
Germania. Gelduba appellatur castellum Rheno inpositum, ubi generositas praecipua, ex quo apparet frigidis locis convenire. inest longitudine nervus, qui decoctis extrahitur, amaritudinis tamen magna parte relicta, quae mulso
19.5.p4664
3
19.5.p4664
in cibis temperata etiam in gratiam vertitur. nervus idem et pastinacae maiori, dumtaxat anniculae. siseris satus mensibus Februario, Martio, Aprili
19.5.p4664
4
19.5.p4664
, Augusto, Septembri, Octobri.
19.5.p4665
19.5.p4665
Brevior his est
19.5.p4665
1
19.5.p4665
et torosior amariorque inula per se stomacho inimicissima, eadem dulcibus mixtis saluberrima . pluribus modis austeritate victa gratiam invenit. namque et in pollinem tunditur arida liquidoque dulci temperatur, et decocta posca aut adservata vel macerata pluribus modis et tune mixta defruto aut subacta melle uvisve passis aut pinguibus car
19.5.p4665
y
19.5.p4665
otis
19.5.p4665
2
19.5.p4665
.
19.5.p4665
3
19.5.p4665
alio rursus modo cotoneis malis vel sorbis aut prunis, aliquando pipere aut thymo variata defectus praecipue stomachi excitat, inlustrata maxime Iuliae Augustae cotidiano cibo. supervacuum eius semen, quoniam oculis ex radice excisis, ut harundo,
19.5.p4665
seritur
19.5.p4665
4
19.5.p4665
, et haec autem et siser et pastinaca utroque tempore , vere et
19.5.p4665
5
19.5.p4665
autumno, magnis seminum intervallis, inula ne
19.5.p4665
6
19.5.p4665
minus quam ternorum
19.5.p4665
7
19.5.p4665
pedum, quoniam spatiose fruticat . siser
19.5.p4665
8
19.5.p4665
transferre melius.
19.5.p4666
19.5.p4666
1
19.5.p4666
Proxima hinc
19.5.p4666
2
19.5.p4666
est bulborum natura, quos Cato in primis serendos praecipit
19.5.p4666
3
19.5.p4666
celebrans Megaricos. verum nobilissima est scilla, quamquam medicamini nata exacuendoque aceto. nec
19.5.p4666
4
19.5.p4666
ulli amplitudo maior, sicuti
19.5.p4666
5
19.5.p4666
nec vis asperior. duo genera medicae
19.5.p4666
6
19.5.p4666
, mascul
19.5.p4666
a
19.5.p4666
e
19.5.p4666
7
19.5.p4666
albis foliis, feminae
19.5.p4666
8
19.5.p4666
nigris. set
19.5.p4666
9
19.5.p4666
tertium genus est
19.5.p4666
10
19.5.p4666
cibis gratum, Epimenidu
19.5.p4666
11
19.5.p4666
vocatur, angustius
19.5.p4666
12
19.5.p4666
folio ac minus asperum
19.5.p4666
13
19.5.p4666
.
19.5.p4666
14
19.5.p4666
seminis plurimum omnibus; celerius tamen proveniunt satae bulbis circa latera natis et, ut crescant, folia, quae sunt his ampla, deflexa circa obruuntur; ita sucum omnem in se trahunt capita. sponte nascuntur copiosissim
19.5.p4666
a
19.5.p4666
e
19.5.p4666
15
19.5.p4666
in Baliaribus Ebusoque insulis ac per Hispanias. unum de eis volumen condidit Pythagoras philosophus, colligens medicas vires, quas proximo reddemus libro.
19.5.p4666
16
19.5.p4666
reliqua genera
19.5.p4666
17
19.5.p4666
bulborum differunt colore, magnitudine, suavitate, quippe cum quidam crudi mandantur, ut in Cherroneso Taurica. post hos in Africa nati maxime laudantur, mox Apuli. genera Graeci haec fecere: bolbinen
19.5.p4666
18
19.5.p4666
, setanion, op
19.5.p4666
i
19.5.p4666
tiona, cyi
19.5.p4666
c
19.5.p4666
a
19.5.p4666
19
19.5.p4666
,
19.5.p4666
aegilopa
19.5.p4666
20
19.5.p4666
, sis
19.5.p4666
y
19.5.p4666
r
19.5.p4666
in
19.5.p4666
chion
19.5.p4666
21
19.5.p4666
. in hoc mirum imas eius radices crescere hieme, verno autem, cum apparuerit viola, minui ac
19.5.p4666
22
19.5.p4666
contrahi, tunc deinde bulbum pinguescere.
19.5.p4666
23
19.5.p4666
est inter genera et quod in Aegypto aron vocant, scillae proximum amplitudine, foliis lapathi, caule recto duum cubitorum, baculi crassitudine, radice mollioris naturae, quae estur
19.5.p4666
24
19.5.p4666
et cruda.
19.5.p4666
25
19.5.p4666
effodiuntur bulbi ante ver aut deteriores illico fiunt
19.5.p4666
26
19.5.p4666
. signum maturitatis est
19.5.p4666
27
19.5.p4666
folia inarescentia ab imo, vetustioresque
19.5.p4666
28
19.5.p4666
improbant
19.5.p4666
29
19.5.p4666
, item longos
19.5.p4666
30
19.5.p4666
ac
19.5.p4666
31
19.5.p4666
parvos
19.5.p4666
32
19.5.p4666
; contra rubicundis rotundioribusque laus et grandissimis. amaritudo plerisque in vertice est, media eorum dulcia. bulbos non nasci nisi e semine priores tradiderunt, sed in
19.5.p4666
33
19.5.p4666
Praenestinis
19.5.p4666
34
19.5.p4666
campis sponte nascuntur
19.5.p4666
35
19.5.p4666
ac sine modo etiam in Remorum arvis.
19.6.p4667
19.6.p4667
1
19.6.p4667
Hortensiis omnibus fere singulae radices, ut raphano, betae, apio, malvae, amplissima autem lapatho, ut
19.6.p4667
2
19.6.p4667
quae descendat ad tria cubita—silvestri minor
19.6.p4667
3
19.6.p4667
—, et umida effossa quoque diu vivit. quibusdam tamen capillatae , ut apio, malvae, quibusdam surculosae, ut ocimo, aliis carnosae, ut betae, ut
19.6.p4667
4
19.6.p4667
magis etiamnum croco; aliquis ex cortice et came constant, ut raphano, rapis; quorundam geniculatae sunt, ut graminis.
19.6.p4667
5
19.6.p4667
quae rectam non habent radicem, statim plurimis
19.6.p4667
6
19.6.p4667
nituntur capillamentis, ut
19.6.p4667
atriplex et blitum
19.6.p4667
7
19.6.p4667
. scilla autem et bulbi et cepae
19.6.p4667
8
19.6.p4667
et alium non nisi in rectum radicantur
19.6.p4667
9
19.6.p4667
. sponte nascentium quaedam numerosiora sunt
19.6.p4667
10
19.6.p4667
radice quam folio, ut
19.6.p4667
sp
19.6.p4667
alax
19.6.p4667
11
19.6.p4667
, perdic
19.6.p4667
i
19.6.p4667
um
19.6.p4667
12
19.6.p4667
, crocum.
19.6.p4667
13
19.6.p4667
florent
19.6.p4667
confertim
19.6.p4667
14
19.6.p4667
serpullum, habrotonum, napi, raphani, menta, ruta, et cetera quidem, cum coepere , deflorescunt, ocimum autem particulatim et ab imo incipit, qua de causa diutissime floret. hoc et in heliotropio herba evenit. flos aliis candidus, aliis luteus, aliis purpureus. folia cadunt a cacuminibus origano, inulae et aliquando rutae iniuria laesae. maxime concava sunt cepae, getio
19.6.p4667
15
19.6.p4667
.
19.6.p4668
19.6.p4668
1
19.6.p4668
Alium cepasque inter deos in iureiurando habet Aegyptus. cepae genera apud Graecos Sarda, Samothracia, Alsidena
19.6.p4668
2
19.6.p4668
, setania, sc
19.6.p4668
h
19.6.p4668
ista
19.6.p4668
3
19.6.p4668
, Ascalonia, ab oppido Iudaeae nominata. omnibus etiam
19.6.p4668
4
19.6.p4668
odor lacrimosus et praecipue Cypriis, minime Cnidiis. omnibus corpus totum pingui tuni
19.6.p4668
c
19.6.p4668
arum
19.6.p4668
5
19.6.p4668
cartilagine.
19.6.p4668
6
19.6.p4668
e cunctis setania minima, excepta Tusculana, sed dulcis. schista autem et Ascalonia condiuntur
19.6.p4668
7
19.6.p4668
. schistam hieme cum coma sua relincunt, vere folia detrahunt, et alia subnascuntur iisdem divisuris, unde et nomen. hoc exemplo reliquis quoque generibus detrahi iubent, ut in capita crescant potius quam in semen
19.6.p4668
8
19.6.p4668
.
19.6.p4668
Ascaloniarum propria natura.
19.6.p4668
etenim velut steriles sunt
19.6.p4668
9
19.6.p4668
ab radice, et ob id semine seri illas, non deponi iussere Graeci, praeterea serius circa ver, at
19.6.p4668
10
19.6.p4668
cum germinent, transferri, ita crassescere et properare cum
19.6.p4668
11
19.6.p4668
praeteriti temporis pensitatione. festinandum autem in iis est, quoniam maturae
19.6.p4668
12
19.6.p4668
celeriter putrescunt. si deponantur, caulem
19.6.p4668
e
19.6.p4668
mittunt
19.6.p4668
13
19.6.p4668
et semen ipsaeque evanescunt.
19.6.p4668
est et colorum differentia ;
19.6.p4668
in
19.6.p4668
Isso
19.6.p4668
14
19.6.p4668
enim et Sardibus candidissimae proveniunt. sunt in honore et Creticae, de quibus dubitant, an
19.6.p4668
15
19.6.p4668
eaedem
19.6.p4668
16
19.6.p4668
sint
19.6.p4668
17
19.6.p4668
quae Ascaloniae, quoniam satis capita crassescunt, depositis caulis
19.6.p4668
18
19.6.p4668
et semen
19.6.p4668
19
19.6.p4668
. distant sapore tantum dulci.
19.6.p4668
20
19.6.p4668
apud nos duo prima genera: unum condimentariae, quam illi geti
19.6.p4668
o
19.6.p4668
n
19.6.p4668
21
19.6.p4668
, nostri pallacanam
19.6.p4668
22
19.6.p4668
vocant, seritur mensibus Martio, Aprili, Maio, alterum capitatae, quae ab aequinoctio autumni vel a favonio. genera eius austeritatis ordine: Africana, Gallica
19.6.p4668
23
19.6.p4668
, Tusculana, Ascalonia
19.6.p4668
24
19.6.p4668
, Amiternina, optima autem quae rotundissima. item rufa acrior quam candida
19.6.p4668
25
19.6.p4668
, et sicca
19.6.p4668
26
19.6.p4668
quam viridis, et cruda
19.6.p4668
27
19.6.p4668
quam cocta sic
19.6.p4668
ut
19.6.p4668
28
19.6.p4668
quam condita.
19.6.p4668
29
19.6.p4668
seritur Amiternina frigidis et umidis locis, et sola ali
19.6.p4668
i
19.6.p4668
30
19.6.p4668
modo capite, reliquae semine proximaque
19.6.p4668
31
19.6.p4668
aestate nullum semen emittunt, sed caput tantum, quod in
19.6.p4668
c
19.6.p4668
rescit
19.6.p4668
32
19.6.p4668
. sequenti autem
19.6.p4668
33
19.6.p4668
anno permutata ratione semen gignitur, caput ipsum corrumpitur. ergo omnibus annis separatim semen cepae
19.6.p4668
34
19.6.p4668
causa seritur, separatim cepa seminis. servantur
19.6.p4668
autem optimein paleis.
19.6.p4668
35
19.6.p4668
getium
19.6.p4668
36
19.6.p4668
paene sine capite est, cervicis
19.6.p4668
37
19.6.p4668
tantum longae et ideo totum in fronde, saepiusque resecatur
19.6.p4668
38
19.6.p4668
, ut porrum. ideo et illud serunt, non deponunt. cetero cepas ter fosso
19.6.p4668
39
19.6.p4668
seri iubent extirpatis radicibus herbarum, in iugera denas libras, intermisceri satureiam, quoniam melius proveniat, runcari praeterea et sariri
19.6.p4668
40
19.6.p4668
, si non saepius, quater. Ascaloniam mense Februario serunt nostri. semen ceparum nigrescere incipiens
19.6.p4668
41
19.6.p4668
, antequam inarescat
19.6.p4668
42
19.6.p4668
, metunt.
19.6.p4669
19.6.p4669
1
19.6.p4669
Et de porro in hac
19.6.p4669
2
19.6.p4669
cognatione
19.6.p4669
3
19.6.p4669
dici conveniat
19.6.p4669
4
19.6.p4669
, praesertim cum sectivo auctoritatem nuper
19.6.p4669
5
19.6.p4669
fecerit
19.6.p4669
6
19.6.p4669
princeps Nero vocis gratia ex oleo statis
19.6.p4669
7
19.6.p4669
mensum omnium
19.6.p4669
8
19.6.p4669
diebus nihilque aliud ac ne pane
19.6.p4669
9
19.6.p4669
quidem vescendo. seritur semine ab aequinoctio autumno, si
19.6.p4669
10
19.6.p4669
sectivum facere libuit, densius. in eadem area secatur, donec deficiat, stercoraturqu
19.6.p4669
e
19.6.p4669
11
19.6.p4669
semper,
19.6.p4669
si nutri
19.6.p4669
a
19.6.p4669
tur
19.6.p4669
12
19.6.p4669
in capita, antequam secetur. cum increvit, in aliam
19.6.p4669
13
19.6.p4669
aream transfertur, summis foliis leviter recisis ante medullam et capitibus retractis tunicisve extremis. antiqui silice vel testa
19.6.p4669
14
19.6.p4669
subiecta capita dilatabant—hoc item in bulbis —, nunc sarculo leviter convelluntur radices,ut delumbatae alant neque distrahant.
19.6.p4669
15
19.6.p4669
insigne
19.6.p4669
16
19.6.p4669
quod, cum fimo laetoque solo gaudeat, rigua odit.
19.6.p4669
et tamen proprietate quaedam
19.6.p4669
17
19.6.p4669
soli constant
19.6.p4669
18
19.6.p4669
: laudatissimu
19.6.p4669
m
19.6.p4669
19
19.6.p4669
Aegypto, mox Ostiae atque Ariciae. sectivi duo genera: herbaceum
19.6.p4669
20
19.6.p4669
folio, incisuris eius evidentibus, quo utuntur medicamentarii, alterum genus f
19.6.p4669
l
19.6.p4669
avidioris
19.6.p4669
21
19.6.p4669
folii rotundiorisque , levioribus
19.6.p4669
22
19.6.p4669
incisuris. fama est Melam equestris ordinis, reum ex procuratione a Tiberio principe accersitum, in summa desperatione suco porri ad trium denariorum argenteorum pondus hausto confestim expirasse sine cruciatu . ampliorem
19.6.p4669
23
19.6.p4669
modum negant noxium esse.
19.6.p4670
19.6.p4670
Alium ad multa ruris praecipue medicamenta prodesse creditur. tenuissimis et quae spernantur
19.6.p4670
1
19.6.p4670
universum
19.6.p4670
2
19.6.p4670
velatur membranis, mox pluribus coagmentatur nucleis, et his separatim vestitis, asperi saporis; quo plures nuclei fuere, hoc est asperius. taedium huic quoque halitu, ut
19.6.p4670
3
19.6.p4670
cepis, nullum tamen coctis
19.6.p4670
4
19.6.p4670
.
19.6.p4670
5
19.6.p4670
generum differentia in tempore—praecox maturescit LX diebus—, t
19.6.p4670
u
19.6.p4670
m
19.6.p4670
6
19.6.p4670
in magnitudine. ulpicum quoque in hoc genere Graeci
19.6.p4670
7
19.6.p4670
appellavere alium Cyprium, alii
19.6.p4670
ἀντισκόροδον,
19.6.p4670
8
19.6.p4670
praecipue Africae celebratum
19.6.p4670
9
19.6.p4670
inter pulmentaria ruris, grandius alio. tritum
19.6.p4670
10
19.6.p4670
in oleo et aceto mirum quantum increscit
19.6.p4670
11
19.6.p4670
spuma. quidam ulpicum et alium in piano seri vetant, castellatimque grumulis inponi distantibus inter se pedes ternos. inter grana digiti
19.6.p4670
IIII
19.6.p4670
12
19.6.p4670
interesse debent, simul atque tria folia
19.6.p4670
eruperunt
19.6.p4670
13
19.6.p4670
, sariri. grandescunt, quo saepius sariuntur.
19.6.p4670
maturescentium caules depressi in terrain obruuntur; ita cavetur, ne in frondem luxurient. in frigidis utilius
19.6.p4670
14
19.6.p4670
vere seri quam autumno. cetero ut odore careant, omnia haec iubentur seri, cum luna sub terra sit, colligi, cum in coitu. sine his Menander e Graecis auctor est alium edentibus, si radicem
19.6.p4670
15
19.6.p4670
betae in pruna tostam
19.6.p4670
16
19.6.p4670
superederint, odorem extingui.
19.6.p4670
sunt qui et alium et ulpicum inter Compitalia ac Saturnalia seri aptissime putent. alium et semine provenit, sed tarde. primo enim anno porri crassitudinem capite efficit, sequenti dividitur, tertio consummatur , pulchriusque tale existimant quidam. in semen exire non
19.6.p4670
17
19.6.p4670
debet, sed intorqueri caulis satus gratia, ut caput validius fiat.
19.6.p4670
18
19.6.p4670
quod si diutius alium cepamque inveterare libeat, aqua salsa tepida capita unguenda sunt; ita diuturniora fient melioraque usui et in satu sterilia. alii contenti sunt primo
19.6.p4670
19
19.6.p4670
super prunas
19.6.p4670
20
19.6.p4670
suspendisse abundeque ita profici arbitrantur, ne germinent, quod facere alium cepamque extra terram quoque certum est et cauliculo acto
19.6.p4670
21
19.6.p4670
evanescere. aliqui et alium palea
19.6.p4670
22
19.6.p4670
servari
19.6.p4670
23
19.6.p4670
optime putant.
19.6.p4670
alium est et in arvis sponte nascens—alum vocant —, quod adversus improbitatem alitum depascentium semina coctum, ne renasci possit, abicitur, statimque quae devoravere aves stupentes
19.6.p4670
24
19.6.p4670
manu capiuntur et, si paulum commorere
19.6.p4670
25
19.6.p4670
, sopitae. est et silvestre, quod
19.6.p4670
26
19.6.p4670
ursinum vocant, odore s
19.6.p4670
i
19.6.p4670
mili
19.6.p4670
27
19.6.p4670
, capite praetenui, foliis grandibus.
19.7.p4671
19.7.p4671
1
19.7.p4671
In horto satorum celerrime nascuntur ocimum , blitum, napus, eruca. tertio enim die erumpunt, anetum quarto, lactuca
19.7.p4671
2
19.7.p4671
quinto, raphanus sexto, cucumis
19.7.p4671
3
19.7.p4671
, cucurbita
19.7.p4671
4
19.7.p4671
septimo—prior cucumis —, nasturtium, sinapi
19.7.p4671
5
19.7.p4671
quinto, beta aestate sexto, hieme decimo, atriplex octavo, cepae
19.7.p4671
6
19.7.p4671
XVIIII aut XX, get
19.7.p4671
h
19.7.p4671
y
19.7.p4671
u
19.7.p4671
m
19.7.p4671
7
19.7.p4671
X aut duodecimo, contumacius coriandrum, cunila quidem et origanum post XXX diem, omnium autem difficillime apium. XL enim die cum celerrime, L
19.7.p4671
8
19.7.p4671
maiore ex parte emergit.
19.7.p4671
9
19.7.p4671
aliquid et seminum aetas confert, quoniam recentia
19.7.p4671
10
19.7.p4671
maturius gignunt in porro, gethyo, cucumi, cucurbita, ex vetere
19.7.p4671
11
19.7.p4671
autem celerius proveniunt apium, beta, cardamum, cunila, origanum, coriandrum . mirum in betae semine: non enim tot
19.7.p4671
um
19.7.p4671
12
19.7.p4671
eodem anno gignit
19.7.p4671
13
19.7.p4671
, sed aliquid sequenti
19.7.p4671
14
19.7.p4671
, aliquid et
19.7.p4671
15
19.7.p4671
tertio; itaque ex copia seminis modice nascitur. quaedam anno tantum suo pariunt, quaedam saepius, sicut apium, porrum, gethyum
19.7.p4671
16
19.7.p4671
; haec enim semel sata pluribus annis restibili fertilitate proveniunt.
19.7.p4672
19.7.p4672
1
19.7.p4672
Semina plurimis rotunda, aliquis
19.7.p4672
2
19.7.p4672
oblonga, paucis foliacia et lata, ut atriplici, quibusdam angusta et canaliculata
19.7.p4672
3
19.7.p4672
, ut cumino. differunt
19.7.p4672
4
19.7.p4672
et colore
19.7.p4672
5
19.7.p4672
nigro, candidiore
19.7.p4672
6
19.7.p4672
, item duritia surculacea. in folliculo sunt raphanis
19.7.p4672
7
19.7.p4672
, sinapi,
19.7.p4672
rapo. nudum semen e
19.7.p4672
s
19.7.p4672
t
19.7.p4672
8
19.7.p4672
coriandri, aneti, feniculi, cumini, cortice obductum bliti, betae, atriplicis, ocimi, at
19.7.p4672
9
19.7.p4672
lactucis in lanugine.
19.7.p4672
10
19.7.p4672
nihil ocimo fecundius. cum maledictis ac probris
19.7.p4672
11
19.7.p4672
serendum praecipiunt
19.7.p4672
12
19.7.p4672
, ut
19.7.p4672
13
19.7.p4672
laetius proveniat
19.7.p4672
14
19.7.p4672
; sato pavitur terra.
19.7.p4672
et
19.7.p4672
cuminum
19.7.p4672
15
19.7.p4672
qui serunt
19.7.p4672
16
19.7.p4672
, precantur
19.7.p4672
17
19.7.p4672
ne exeat. quae
19.7.p4672
18
19.7.p4672
in cortice sunt, difficillime inarescunt
19.7.p4672
19
19.7.p4672
maximeque ocimum, et ideo
19.7.p4672
20
19.7.p4672
siccantur omnia ac sunt
19.7.p4672
21
19.7.p4672
fecunda. utique meliora nascuntur acervatim sato semine quam sparso. ita certe porrum et
19.7.p4672
ap
19.7.p4672
ium
19.7.p4672
22
19.7.p4672
serunt in laciniis colligatum, apium etiam paxillo caverna facta ac fimo ingesto
19.7.p4672
23
19.7.p4672
.
19.7.p4672
24
19.7.p4672
nascuntur autem omnia aut semine aut avolsione, quaedam
19.7.p4672
25
19.7.p4672
semine et surculo, ut ruta, origanum, ocimum—praecidunt enim et hoc, cum pervenit ad palmum altitudinis —, quaedam et semine et radice, ut cepa, alium, bulbi et si quorum radices
19.7.p4672
26
19.7.p4672
an
19.7.p4672
niferorum
19.7.p4672
27
19.7.p4672
relinquuntu
19.7.p4672
r
19.7.p4672
28
19.7.p4672
. eorum vero, quae a radice nascuntur, radix diuturna et fruticosa est, ut bulbi, gethyi, scillae. fruticant
19.7.p4672
29
19.7.p4672
alia et non capita
19.7.p4672
ta
19.7.p4672
30
19.7.p4672
, ut apium et beta.
19.7.p4672
caule reciso fere quidem omnia regerminant exceptis quae non scabrum caulem habent, et in usum vero ocimum, raphanus, lactuca; hanc etiam suaviorem putant a regerminatione. raphanus utique iucundior
19.7.p4672
detractis foliis, antequam decaulescat. hoc et in rapis. nam et eadem dereptis
19.7.p4672
31
19.7.p4672
foliis cooperta terra crescunt durantque in aestatem
19.7.p4672
32
19.7.p4672
.
19.7.p4673
19.7.p4673
1
19.7.p4673
Singula genera sunt ocimo, lapatho, blito, nasturtio
19.7.p4673
2
19.7.p4673
, erucae, atriplici, coriandro, aneto. haec enim ubique eadem sunt, neque aliud
19.7.p4673
3
19.7.p4673
alio melius usquam
19.7.p4673
4
19.7.p4673
. rutam furtivam tantum provenire fertilius putant, sicut apes furtivas pessime. nascuntur autem etiam non sata mentastrum
19.7.p4673
5
19.7.p4673
, nepete
19.7.p4673
6
19.7.p4673
, intubum, puleium. contra plura genera sunt eorum, quae diximus dicemusque, et in primis apio.
19.7.p4673
7
19.8.p4674
19.8.p4674
id enim, quod sponte in umidis nascitur, helioselinum vocatur, uno folio nec hirsutum, rursus in siccis hipposelinum, pluribus foliis, simile helioselino. tertium est oreoselinum, cicutae foliis, radice tenui, semine aneti, minutiore tantum. et sativi
19.8.p4674
1
19.8.p4674
autem differentiae
19.8.p4674
2
19.8.p4674
in folio denso, crispo aut rariore et leviore
19.8.p4674
3
19.8.p4674
, item caule tenuiore aut crassiore, et caulis aliorum candidus est, aliorum purpureus, aliorum varius.
19.8.p4675
19.8.p4675
1
19.8.p4675
Lactucae Graeci tria fecere genera: unum lati caulis, adeo ut ostiola
19.8.p4675
2
19.8.p4675
olitoria ex iis factitari prodiderint — folium his paulo maius herbaceo et angustissimum, ut
19.8.p4675
3
19.8.p4675
alibi consumpto incremento —, alterum rotundi caulis, tertium sessile, quod Laconicum
19.8.p4675
4
19.8.p4675
vocant. alii colore
19.8.p4675
5
19.8.p4675
et tempore
19.8.p4675
6
19.8.p4675
satus genera discrevere; esse enim nigras, quarum semen mense Ianuario seratur, albas, quarum Martio, rubentes, quarum Aprili, et omnium earum plantas post
19.8.p4675
binos menses differri.
19.8.p4675
7
19.8.p4675
diligentiores plura genera faciunt: purpureas, crispas, Cappadocias
19.8.p4675
8
19.8.p4675
, Graecas, longioris
19.8.p4675
9
19.8.p4675
has folii caulisque lati, praeterea longi et angusti, intubis similis
19.8.p4675
10
19.8.p4675
. pessimum autem genus cum exprobratione amaritudinis
19.8.p4675
11
19.8.p4675
appellavere
19.8.p4675
πικρίδα.
19.8.p4675
est etiamnum alia distinctio albae
19.8.p4675
12
19.8.p4675
, quae
19.8.p4675
μηκωνὶς
19.8.p4675
13
19.8.p4675
vocatur a copia lactis soporiferi
19.8.p4675
14
19.8.p4675
, quamquam omnes somnum
19.8.p4675
15
19.8.p4675
parere creduntur
19.8.p4675
16
19.8.p4675
. apud antiquos Italiae hoc solum genus earum fuit, et ideo lactucis
19.8.p4675
17
19.8.p4675
nomen a lacte
19.8.p4675
18
19.8.p4675
.
19.8.p4675
19
19.8.p4675
purpuream maximae radicis
19.8.p4675
20
19.8.p4675
Caecilianam vocant, rotundam
19.8.p4675
21
19.8.p4675
vero ac minima radice, latis foliis
19.8.p4675
ἀστυτίδα
19.8.p4675
quidamque
19.8.p4675
εὐνουχεῖον
19.8.p4675
22
19.8.p4675
, quoniam haec maxime refragetur
19.8.p4675
23
19.8.p4675
veneri. est
19.8.p4675
24
19.8.p4675
quidem natura omnibus refrigeratrix et ideo aestate gratia
19.8.p4675
25
19.8.p4675
. stomacho fastidium auferunt cibique adpetentiam faciunt.
19.8.p4675
26
19.8.p4675
divus
19.8.p4675
27
19.8.p4675
certe A
19.8.p4675
ugust
19.8.p4675
us
19.8.p4675
28
19.8.p4675
lactuca conser15 vatus in aegritudine fertur prudentia Musae
19.8.p4675
29
19.8.p4675
medici, cum
19.8.p4675
30
19.8.p4675
prioris
19.8.p4675
31
19.8.p4675
C. A
19.8.p4675
e
19.8.p4675
m
19.8.p4675
i
19.8.p4675
li
19.8.p4675
32
19.8.p4675
religio
19.8.p4675
33
19.8.p4675
nimia e
19.8.p4675
a
19.8.p4675
m negaret
19.8.p4675
34
19.8.p4675
, in tantum recepta commendatione, ut servari etiam in alienos menses
19.8.p4675
eas oxymeli
19.8.p4675
35
19.8.p4675
tum repertum sit. sanguinem quoque augere creduntur. est etiamnum quae vocatur caprina lactuca , de qua dicemus
19.8.p4675
36
19.8.p4675
inter medicas, et ecce
19.8.p4675
37
19.8.p4675
cum
19.8.p4675
38
19.8.p4675
maxime coepit inrepere sativis admodum probata quae Cilicia vocatur, folio Cappadociae
19.8.p4675
39
19.8.p4675
, ni crispum latiusque esset.
19.8.p4676
19.8.p4676
1
19.8.p4676
Neque ex eodem genere possint
19.8.p4676
2
19.8.p4676
dici neque ex alio intubi, hiemis hi
19.8.p4676
3
19.8.p4676
patientiores virusque praeferentes, sed
19.8.p4676
4
19.8.p4676
caule non minus grati. seruntur ab aequinoctio
19.8.p4676
5
19.8.p4676
verno, plantae eorum ultimo vere transferuntur. est et erraticum intubum, quod in Aegypto
19.8.p4676
6
19.8.p4676
cichorium vocant, de quo plura alias.
19.8.p4677
19.8.p4677
Inventum omnes thyrsos vel folia lactucarum prorogare urceis conditos et recentes in patinis coquere.
19.8.p4677
1
19.8.p4677
seruntur lactucae anno toto laetis et irriguis
19.8.p4677
2
19.8.p4677
stercoratisque, binis mensibus inter semen plantamque et maturitatem. legitimum tamen a bruma semen iacere
19.8.p4677
3
19.8.p4677
, plantam favonio transferre aut semen favonio, plantam aequinoctio verno. albae maxime hiemem tolerant.
19.8.p4677
4
19.8.p4677
umore omnia hortensia gaudent
19.8.p4677
5
19.8.p4677
et stercore, praecipue lactucae et magis intubi. seri etiam radices inlitas fimo interest et repleri ablaqueatas
19.8.p4677
6
19.8.p4677
humo
19.8.p4677
7
19.8.p4677
. quidam et aliter amplitudinem augent, recisis , cum ad semipedem excreverint
19.8.p4677
8
19.8.p4677
, fimoque suillo recent inlitis. candorem vero putant contingere his dumtaxat
19.8.p4677
9
19.8.p4677
,
19.8.p4677
quae sint seminis albi, si harena de litore a primo incremento congeratur
19.8.p4677
10
19.8.p4677
in medias atque increscentia folia contra ipsa
19.8.p4677
11
19.8.p4677
religentur.
19.8.p4678
19.8.p4678
1
19.8.p4678
Beta hortensiorum levissima est. eius quoque a
19.8.p4678
2
19.8.p4678
colore duo genera Graeci faciunt, nigrum et candidius
19.8.p4678
3
19.8.p4678
, quod praeferunt—parcissimi seminis—appellantque Siculum , candoris sane discrimine praeferentes et
19.8.p4678
4
19.8.p4678
lactucam
19.8.p4678
5
19.8.p4678
. nostri betae genera vernum et autumnale faciunt a temporibus
19.8.p4678
6
19.8.p4678
satus
19.8.p4678
7
19.8.p4678
. quamquam et lunio seritur
19.8.p4678
8
19.8.p4678
; transfertur
19.8.p4678
9
19.8.p4678
aut
19.8.p4678
u
19.8.p4678
mn
19.8.p4678
o
19.8.p4678
10
19.8.p4678
planta.
19.8.p4678
11
19.8.p4678
hae quoque et oblini fimo radices suas locumque similiter madidum amant. usus his et cum lenti
19.8.p4678
12
19.8.p4678
ac faba idemque qui oleris, et praecipuus, ut lenitas excitetur acrimonia sinapis. medici nocentiorem
19.8.p4678
13
19.8.p4678
quam olus
19.8.p4678
14
19.8.p4678
esse
19.8.p4678
15
19.8.p4678
iudicavere, quamobrem adpositas non nemini
19.8.p4678
16
19.8.p4678
degustare etiam religio est, ut validis potius in cibo sint.
19.8.p4678
17
19.8.p4678
gemina iis natura, et oleris et capite ipso exilientis bulbi, species summa in latitudine. ea contingit, ut in lactucis, cum coeperint colorem trahere inposito levi pondere. neque alii hortensiorum latitudo maior; in binos pedes aliquando se pandunt
19.8.p4678
18
19.8.p4678
, multum et soli natura conferente
19.8.p4678
19
19.8.p4678
, siquidem
19.8.p4678
20
19.8.p4678
in Circeiensi agro amplissimae proveniunt.
19.8.p4678
21
19.8.p4678
sunt qui betas punico
19.8.p4678
22
19.8.p4678
malo florente optine seri existiment,
19.8.p4678
transferri
19.8.p4678
23
19.8.p4678
autem, cum v foliorum esse coeperint. mira differentia, si vera est, candidis alvum
19.8.p4678
24
19.8.p4678
elici, nigris inhiberi , et cum brassica
19.8.p4678
25
19.8.p4678
corrumpatur in dolio vini
19.8.p4678
26
19.8.p4678
sapor
19.8.p4678
27
19.8.p4678
, eodem
19.8.p4678
28
19.8.p4678
betae foliis
19.8.p4678
29
19.8.p4678
demersis
19.8.p4678
30
19.8.p4678
restitui.
19.8.p4679
19.8.p4679
1
19.8.p4679
<1> Olus caulesque, quibus nune principatus hortorum, apud Graecos in honore fuisse
19.8.p4679
2
19.8.p4679
non reperio, sed Cato brassicae miras canit laudes, quas in medendi
19.8.p4679
3
19.8.p4679
loco
19.8.p4679
4
19.8.p4679
reddemus. genera eius facit: extentis
19.8.p4679
5
19.8.p4679
foliis, caule magno, alteram crispo folio, quam apiacam
19.8.p4679
6
19.8.p4679
vocant, tertiam minutis caulibus, lenem, teneram minimeque probat.
19.8.p4679
7
19.8.p4679
brassica toto anno seritur, quoniam et toto secatur, utilissime tamen
19.8.p4679
8
19.8.p4679
ab aequinoctio autumni, transferturque, cum v foliorum est. cymam
19.8.p4679
9
19.8.p4679
a prima satione
19.8.p4679
10
19.8.p4679
praestat proximo vere. hic est quidam ipsorum caulium delicatior teneriorque cauliculus , Apici luxuriae et per eum Druso Caesari fastiditus , non sine castigatione Tiberi patris.
19.8.p4679
post cymam ex eadem brassica contingunt aestivi autumnalesque cauliculi, mox hiberni, iterumque cymae, nullo aeque genere multifero , donec fertilitate sua consumatur
19.8.p4679
11
19.8.p4679
. altera
19.8.p4679
12
19.8.p4679
satio ab aequinoctio verno est, cuius planta extremo vere plantatur , ne prius
19.8.p4679
13
19.8.p4679
cyma quam caule pariat
19.8.p4679
14
19.8.p4679
. tertia circa solstitium , ex qua, si umidior locus sit
19.8.p4679
15
19.8.p4679
, aestate, si siccior
19.8.p4679
16
19.8.p4679
,
19.8.p4679
autumno plantatur
19.8.p4679
17
19.8.p4679
. umor fimumque si defuere, maior saporis gratia est; si abundavere, laetior fertilitas. fimun asininum maxime convenit.
19.8.p4680
19.8.p4680
1
19.8.p4680
<2> Est haec quoque res inter opera ganeae, quapropter non pigebit verbosius persequi. praecipuus fit caulis sapore ac magnitudine, primum omnium si in repastinato seras, dein si terram fugientes cauliculos sequare
19.8.p4680
2
19.8.p4680
terra
19.8.p4680
3
19.8.p4680
a
19.8.p4680
dtollentesque
19.8.p4680
4
19.8.p4680
se proceritate luxuriosa exaggerando aliam accumules
19.8.p4680
5
19.8.p4680
ita, ne plus quam cacumen emineat. Tritanum
19.8.p4680
6
19.8.p4680
hoc genus vocatur bis conputabili inpendio taedioque .
19.8.p4680
7
19.8.p4680
<3> Cetera genera complura sunt: Cumanum sessile
19.8.p4680
8
19.8.p4680
folio, capite patulum; Aricinum altitudine non
19.8.p4680
9
19.8.p4680
excelsius
19.8.p4680
10
19.8.p4680
, folio numerosius quam
19.8.p4680
11
19.8.p4680
tenerius
19.8.p4680
12
19.8.p4680
; hoc utilissimum
19.8.p4680
13
19.8.p4680
existimatur, quia sub omnibus paene foliis fruticat cauliculis peculiaribus. Pompeianum procerius, caule ab radice tenui, intra
19.8.p4680
14
19.8.p4680
folia crassescit; rariora haec angustioraque, sed
19.8.p4680
15
19.8.p4680
teneritas in dote
19.8.p4680
est.
19.8.p4680
16
19.8.p4680
frigora
19.8.p4680
17
19.8.p4680
non tolerat, quibus etiam aluntur Bruttiani
19.8.p4680
18
19.8.p4680
praegrandes foliis, caule tenues, sapore acuti.
19.8.p4680
Sabellico usque in admirationem crispa sunt folia, quorum crassitudo caulem ipsum extenuet, sed dulcissimi perhibentur ex omnibus. nuper subiere Lacutur
19.8.p4680
n
19.8.p4680
e
19.8.p4680
n
19.8.p4680
ses
19.8.p4680
19
19.8.p4680
ex convalle
19.8.p4680
20
19.8.p4680
Aricina
19.8.p4680
21
19.8.p4680
, capite praegrandes, folio innumeri, alii in orbem co
19.8.p4680
nl
19.8.p4680
ecti
19.8.p4680
22
19.8.p4680
, alii in latitudinem torosi; nec plus
19.8.p4680
ullis capitis post Tri
19.8.p4680
t
19.8.p4680
ianum
19.8.p4680
23
19.8.p4680
, cui pedale aliquando conspicitur , et
19.8.p4680
24
19.8.p4680
cyma nullis serior.
19.8.p4680
25
19.8.p4680
cuicumque autem
19.8.p4680
26
19.8.p4680
generi pruinae plurimum suavitatis
19.8.p4680
27
19.8.p4680
conferunt,
19.8.p4680
a
19.8.p4680
t
19.8.p4680
28
19.8.p4680
nisi obliquo vulnere defendatur medulla, plurimum noce
19.8.p4680
n
19.8.p4680
t
19.8.p4680
29
19.8.p4680
. semini destinati non secantur. est etiam
19.8.p4680
30
19.8.p4680
sua gratia numquam plantae habitum
19.8.p4680
31
19.8.p4680
32
19.8.p4680
exce
19.8.p4680
d
19.8.p4680
entibus
19.8.p4680
33
19.8.p4680
;
19.8.p4680
ἁλμυρίδια
19.8.p4680
vocant, quoniam nisi in maritumis non proveniunt
19.8.p4680
34
19.8.p4680
. aiunt
19.8.p4680
35
19.8.p4680
navigatione quoque longinqua virides adservari, si
19.8.p4680
36
19.8.p4680
statim desecti
19.8.p4680
37
19.8.p4680
ita, ne humum adtingant, in cados olei quam proxime siccatos opturatosque condantur
19.8.p4680
38
19.8.p4680
omni spiritu excluso.
19.8.p4680
39
19.8.p4680
sunt qui plantam in transferendo alga subdita pediculo nitrive
19.8.p4680
40
19.8.p4680
triti quod tribus digitis capiatur celeriorem ad mafuritatem fieri putent. sunt qui semen trifolii
19.8.p4680
41
19.8.p4680
nitrumque simul tritum adspergant foliis. nitrum in coquendo etiam viriditatem custodit, ut
19.8.p4680
et
19.8.p4680
42
19.8.p4680
Apiciana coctura, oleo ac sale, priusquam coquantur, maceratis.
19.8.p4680
43
19.8.p4680
est inter herbas genus inserendi
19.8.p4680
44
19.8.p4680
praecisis germinibus caulis
19.8.p4680
45
19.8.p4680
et in
19.8.p4680
46
19.8.p4680
medullam semine ex aliis addito. hoc et in cucumere silvestri. nec non olus
19.8.p4680
47
19.8.p4680
quoque silvestre est, triumpho
19.8.p4680
48
19.8.p4680
divi Iuli carminibus praecipue iocisque militaribus celebratum; alternis quippe versibus exprobravere lapsana se vixisse aput Dyrrachium, praemiorum
19.8.p4680
parsimoniam cavillantes. est autem id cyma silvestris .
19.8.p4681
19.8.p4681
1
19.8.p4681
Omnium in
19.8.p4681
2
19.8.p4681
hortis rerum
19.8.p4681
3
19.8.p4681
lautissima cura asparagis. de origine eorum
19.8.p4681
e
19.8.p4681
4
19.8.p4681
silvestribus
19.8.p4681
cor
19.8.p4681
ru
19.8.p4681
d
19.8.p4681
is
19.8.p4681
5
19.8.p4681
abunde dictum
19.8.p4681
6
19.8.p4681
et quomodo eas
19.8.p4681
7
19.8.p4681
iuberet Cato in harundine
19.8.p4681
t
19.8.p4681
is
19.8.p4681
8
19.8.p4681
seri. est et aliud genus incultius asparago, mitius corruda, passim etiam in montibus nascens, refertis superioris Germaniae campis, non inficeto Ti. Caesaris dicto, herbam ibi quandam nasci simillimam asparago.
19.8.p4681
9
19.8.p4681
nam quod in Neside
19.8.p4681
10
19.8.p4681
Campaniae insula sponte nascitur, longe optimum existimatur . hortensium
19.8.p4681
11
19.8.p4681
seritur spongeis. est enim plurimae radicis altissimeque germinat. viret thyrso primum emicante , qui cau
19.8.p4681
l
19.8.p4681
em
19.8.p4681
12
19.8.p4681
educens tempore ipso
19.8.p4681
13
19.8.p4681
fastigatur
19.8.p4681
14
19.8.p4681
in toros striat
19.8.p4681
o
19.8.p4681
s
19.8.p4681
15
19.8.p4681
. potest et semine seri.
19.8.p4682
19.8.p4682
1
19.8.p4682
Nihil diligentius comprehendit Cato, novissimumque libri est, ut appareat
19.8.p4682
rem
19.8.p4682
2
19.8.p4682
repentem
19.8.p4682
3
19.8.p4682
ac
19.8.p4682
4
19.8.p4682
noviciam
19.8.p4682
5
19.8.p4682
fuisse. locum subigi iubet umidum aut crassum, -semipedali undique intervallo seri, ne calcetur, praeterea ad lineam grana bina aut terna paxillo
19.8.p4682
6
19.8.p4682
demitti
19.8.p4682
7
19.8.p4682
—videlicet semine tum tantum serebantur —,
19.8.p4682
id fieri secundum aequinoctium vernum , stercore satiari, crebro purgari, caveri ne cum herbis
19.8.p4682
8
19.8.p4682
evellatur asparagus; primo anno stramento ab hieme protegi, vere aperiri, sariri, runcari, tertio incendi verno. quo maturius incensus est, hoc melius provenit
19.8.p4682
9
19.8.p4682
. itaque harundinetis maxime convenit, quae festinant incendi. sariri iubet
19.8.p4682
10
19.8.p4682
idem non antequam asparagus natus fuerit, ne
19.8.p4682
in sariendo radices vexentur.
19.8.p4682
ex eo velli asparagum ab radice, nam si defringatur, stirpescere et intermori; velli, donec
19.8.p4682
11
19.8.p4682
in semen eat—id autem maturescere ad ver
19.8.p4682
12
19.8.p4682
—, incendique ac rursus, cum apparuerit asparagus, sariri ac stercorari, ac post annos VIII, cum iam vetus sit, digeri subacto
19.8.p4682
13
19.8.p4682
stercoratoque, tum spongeis seri singulorum pedum intervallo. quin et ovillo fimo nominatim uti, quoniam aliud herbas creet
19.8.p4682
14
19.8.p4682
.
19.8.p4682
15
19.8.p4682
nec quicquam postea temptatum utilius apparuit, nisi quod circa id. Feb. defosso semine acervati
19.8.p4682
m
19.8.p4682
16
19.8.p4682
parvulis scrobibus serunt, plurimum maceratum
19.8.p4682
17
19.8.p4682
fimo.
19.8.p4682
biennio
19.8.p4682
18
19.8.p4682
dein nexis inter se radicibus spongeas factas post aequinoctium autumni disponunt pedalibus
19.8.p4682
19
19.8.p4682
intervallis, fertilitate in denos annos durante.
19.8.p4682
20
19.8.p4682
nullum gratius his solum quam
19.8.p4682
21
19.8.p4682
Ravennatium hortorum indicavimus. corrudam
19.8.p4682
22
19.8.p4682
23
19.8.p4682
—hunc enim intellego silvestrem asparagum, quem Graeci
19.8.p4682
ὄρμινον
19.8.p4682
24
19.8.p4682
aut
19.8.p4682
μυάκανθον
19.8.p4682
25
19.8.p4682
vocant aliisque
19.8.p4682
26
19.8.p4682
nominibus—invenio nasci et arietis cornibus tunsis atque defossis.
19.8.p4683
19.8.p4683
Poterant videri dicta omnia, quae in pretio sunt, ni restaret res maximi quaestus non sine pudore dicenda
19.8.p4683
1
19.8.p4683
. certum est quippe carduos apud Carthaginem Magnam Cordubamque praecipue sestertium
19.8.p4683
2
19.8.p4683
sena milia e parvis
19.8.p4683
3
19.8.p4683
reddere
19.8.p4683
a
19.8.p4683
reis
19.8.p4683
4
19.8.p4683
, quoniam portenta quoque terrarum in ganeam vertimus serimusque
19.8.p4683
5
19.8.p4683
etiam ea, quae refugiunt cunctae
19.8.p4683
6
19.8.p4683
quadripedes
19.8.p4683
.
19.8.p4683
7
19.8.p4683
carduos ergo duobus modis
19.8.p4683
8
19.8.p4683
, autumno planta et semine ante nonas Martias, plantaeque ex eo disponuntur
19.8.p4683
9
19.8.p4683
ante id. Novemb. aut in
19.8.p4683
10
19.8.p4683
locis frigidis circa favonium. stercorantur etiam, si dis placet
19.8.p4683
11
19.8.p4683
, laetiusque proveniunt. condiuntur
19.8.p4683
12
19.8.p4683
quoque
19.8.p4683
13
19.8.p4683
aceto melle diluto addita laseris radice et cumin
19.8.p4683
o
19.8.p4683
14
19.8.p4683
, ne quis dies sine carduo sit.
19.8.p4684
19.8.p4684
1
19.8.p4684
Cetera in transcursu dici possunt. ocimum Pari
19.8.p4684
li
19.8.p4684
bus
19.8.p4684
2
19.8.p4684
optime seri ferunt, quidam et autumno iubentque, cum in
19.8.p4684
3
19.8.p4684
hiemem
19.8.p4684
4
19.8.p4684
seratur, aceto semen
19.8.p4684
5
19.8.p4684
perfundi
19.8.p4684
6
19.8.p4684
. eruca quoque et
19.8.p4684
7
19.8.p4684
nasturtium
19.8.p4684
8
19.8.p4684
vel aestate vel hieme facillime nascuntur . eruca praecipue frigorum contemptrix diversae est quam lactuca naturae concitatrixque
19.8.p4684
9
19.8.p4684
veneris.
19.8.p4684
idcirco iungitur illi fere in cibis, ut
19.8.p4684
10
19.8.p4684
nimio frigori par fervor inmixtus temperamentum aequet. nasturtium nomen accepit a narium
19.8.p4684
11
19.8.p4684
tormento, et inde vigoris significatio proverbio usurpavit id vocabulum veluti torporem excitantis
19.8.p4684
12
19.8.p4684
. in Arabia mirae amplitudinis dicitur gigni.
19.8.p4685
19.8.p4685
1
19.8.p4685
Ruta quoque seritur favonio et ab aequinoctio autumni. odit hiemem et umorem ac fimum, apricis gaudet ac siccis
19.8.p4685
2
19.8.p4685
terraque quam maxime lateraria, cinere vult nutriri . hic et semini miscetur, ut careat urucis
19.8.p4685
3
19.8.p4685
. auctoritas
19.8.p4685
ei
19.8.p4685
4
19.8.p4685
peculiaris apud antiquos fiit
19.8.p4685
5
19.8.p4685
. invenio mulsum
19.8.p4685
6
19.8.p4685
rutatum populo datum a Cornelio Cethego, in consulatu collega Quinti Flaminini
19.8.p4685
7
19.8.p4685
, comitiis peractis. amicitia ei
19.8.p4685
8
19.8.p4685
cum fico tant
19.8.p4685
a
19.8.p4685
,
19.8.p4685
ut
19.8.p4685
9
19.8.p4685
nusquam laetior proveniat
19.8.p4685
10
19.8.p4685
quam sub hac arbore. seritur et
19.8.p4685
11
19.8.p4685
surculo,
19.8.p4685
12
19.8.p4685
melius in perforatam fabam indito, quae suco nutrit conprehendendo surculum. seri
19.8.p4685
t
19.8.p4685
13
19.8.p4685
et se
19.8.p4685
14
19.8.p4685
ipsa
19.8.p4685
15
19.8.p4685
, namque incurvato cacumine alicuius rami cum attigit terram, statim radicatur. eadem et ocimo natura, nisi quod difficilius arescit
19.8.p4685
16
19.8.p4685
se
19.8.p4685
men
19.8.p4685
. r
19.8.p4685
u
19.8.p4685
ta
19.8.p4685
17
19.8.p4685
runcatur non sine difficultate , prurit
19.8.p4685
i
19.8.p4685
v
19.8.p4685
i
19.8.p4685
s
19.8.p4685
18
19.8.p4685
ulceribus, ni munitis manibus id fiat oleove defensis. condiuntur
19.8.p4685
19
19.8.p4685
autem et eius folia servanturque fasciculis.
19.8.p4686
19.8.p4686
1
19.8.p4686
Ab aequinoctio verno seritur apium semine paulum in pila
19.8.p4686
2
19.8.p4686
pulsato. crispius sic putant fieri aut si satum calcetur cylindro pedibusve. proprium ei, quod
19.8.p4686
3
19.8.p4686
colorem mutat. honos
19.8.p4686
4
19.8.p4686
in Achaia coronare victores sacri certaminis Nemeae.
19.8.p4687
19.8.p4687
1
19.8.p4687
Eodem tempore seritur menta planta vel, si nondum germinet
19.8.p4687
2
19.8.p4687
, spongea
19.8.p4687
3
19.8.p4687
.
19.8.p4687
non
19.8.p4687
minus
19.8.p4687
4
19.8.p4687
haec umido gaudet.
19.8.p4687
aestate viret, hieme flavescit. genus
19.8.p4687
5
19.8.p4687
eius silvestre mentastrum ; ex hoc
19.8.p4687
6
19.8.p4687
propagatur
19.8.p4687
7
19.8.p4687
ut
19.8.p4687
8
19.8.p4687
vitis vel si inversi rami serantur. mentae nomen suavitas odoris
19.8.p4687
9
19.8.p4687
apud Graecos mutavit
19.8.p4687
10
19.8.p4687
, cum alioqui
19.8.p4687
11
19.8.p4687
mintha
19.8.p4687
12
19.8.p4687
vocaretur, unde veteres nostri nomen
19.8.p4687
13
19.8.p4687
declinaverunt
19.8.p4687
14
19.8.p4687
; nunc autem coepit dici
19.8.p4687
ἡδύοσμον.
19.8.p4687
15
19.8.p4687
gra
19.8.p4687
ta
19.8.p4687
tomento
19.8.p4687
16
19.8.p4687
mensas odore percurrit in rusticis dapibus.
19.8.p4687
semel sata diutina aetate durat. congruit puleio, cuius natura in carnariis reflorescens saepius dicta est.
19.8.p4687
17
19.8.p4687
haec quoque servantur simili genere, mentam dico puleiumque et nepetam
19.8.p4687
18
19.8.p4687
. condimentorum tamen
19.8.p4687
19
19.8.p4687
omni
19.8.p4687
um
19.8.p4687
, quae
19.8.p4687
20
19.8.p4687
21
19.8.p4687
fastidiis..., cuminum amicissimum.
19.8.p4687
22
19.8.p4687
nascitur
19.8.p4687
23
19.8.p4687
in summa tellure vix haerens et
19.8.p4687
24
19.8.p4687
in sublime tendens in putribus et calidis maxime locis, medio serendum vere. alterum eius genus silvestre, quod
19.8.p4687
25
19.8.p4687
rusticum vocant, alii Thebaicum , si tritum ex aqua potetur, in dolore stomachi
19.8.p4687
prodest.
19.8.p4687
26
19.8.p4687
in Carpetania nostri orbis
19.8.p4687
27
19.8.p4687
maxime laudatur, alioqui Aethiopico Africoque palma est; quidam
19.8.p4687
in
19.8.p4687
hoc
19.8.p4687
28
19.8.p4687
Aegyptium
19.8.p4687
29
19.8.p4687
praeferunt.
19.8.p4688
19.8.p4688
1
19.8.p4688
Sed praecipue olusatrum
19.8.p4688
2
19.8.p4688
mirae naturae est. hipposelinum Graeci vocant, alii zmyrnium
19.8.p4688
3
19.8.p4688
. e lacrima caulis
19.8.p4688
4
19.8.p4688
sui nascitur. seritur et radice. sucum eius qui colligunt, murrae saporem habere dicunt, auctorque est Theophrastus murra sata natum.
19.8.p4688
5
19.8.p4688
hipposelinum veteres praeceper
19.8.p4688
u
19.8.p4688
nt
19.8.p4688
6
19.8.p4688
in locis incultis, lapidosis iuxta maceriam seri
19.8.p4688
7
19.8.p4688
—nun et repastinato seritur et
19.8.p4688
8
19.8.p4688
a favonio post aequinoctium autumnum —, quippe cum capparis quoque seratur
19.8.p4688
sic,
19.8.p4688
9
19.8.p4688
siccis maxime
19.8.p4688
10
19.8.p4688
, area ide
19.8.p4688
o
19.8.p4688
foss
19.8.p4688
a
19.8.p4688
in
19.8.p4688
c
19.8.p4688
l
19.8.p4688
u
19.8.p4688
s
19.8.p4688
a
19.8.p4688
11
19.8.p4688
ripisque undique circumstructis lapide; alias evagatur
19.8.p4688
12
19.8.p4688
per agros et cogit solum sterilescere. floret aestate, viret usque ad vergiliarum occasum, sabulosis familiarissimum. vitia eius, quod trans maria nascitur, diximus inter peregrinos frutices
19.8.p4688
13
19.8.p4688
.
19.8.p4689
19.8.p4689
1
19.8.p4689
Peregrinum
19.8.p4689
2
19.8.p4689
et careum gentis suae nomine
19.8.p4689
3
19.8.p4689
appellatum , culinis
19.8.p4689
4
19.8.p4689
principale
19.8.p4689
5
19.8.p4689
. in quacumque terra seri vult ratione eadem, qua olusatrum, laudatissimum tamen in Caria, proximum Phrygia.
19.8.p4690
19.8.p4690
1
19.8.p4690
Ligusticum
19.8.p4690
2
19.8.p4690
silvestre est in Liguriae suae montibus ; seritur etiam
19.8.p4690
3
19.8.p4690
ubique. suavius sativum, sed sine viribus. panacem aliqui vocant. Crateuas apud Graecos cunilam bubulam eo nomine appellat, ceteri
19.8.p4690
4
19.8.p4690
vero
19.8.p4690
5
19.8.p4690
conyzam, id
19.8.p4690
6
19.8.p4690
est cunilaginem, thymbram vero quae sit cunila
19.8.p4690
7
19.8.p4690
. haec aput nos habet vocabulum et aliud, satureia
19.8.p4690
8
19.8.p4690
dicta in condimentario
19.8.p4690
9
19.8.p4690
genere. seritur menseFebruario. origano aemulo
19.8.p4690
10
19.8.p4690
nusquam utrumque additur, quippe similis effectus. sed cunilae Aegyptium origanum
19.8.p4690
11
19.8.p4690
tantum praefertur.
19.8.p4691
19.8.p4691
1
19.8.p4691
Peregrinum fruit et lepidium
19.8.p4691
2
19.8.p4691
. seritur a favonio, dein, cum
19.8.p4691
3
19.8.p4691
fruticavit
19.8.p4691
4
19.8.p4691
, iuxta terrain praeciditur, tunc
19.8.p4691
5
19.8.p4691
runcatur
19.8.p4691
6
19.8.p4691
stercoraturque. per biennium
19.8.p4691
7
19.8.p4691
hoc postea, iisdem fruticibus, utuntur, si non saevitia hiemis ingruat
19.8.p4691
8
19.8.p4691
, quando inpatientissimum est frigorum. exit et in cubitalem altitudinem , foliis lauri
19.8.p4691
9
19.8.p4691
, sed mollius
19.8.p4691
10
19.8.p4691
. usus eius non sine lacte.
19.8.p4692
19.8.p4692
1
19.8.p4692
Git
19.8.p4692
2
19.8.p4692
pistrinis
19.8.p4692
3
19.8.p4692
, anesum
19.8.p4692
4
19.8.p4692
et anetum
19.8.p4692
5
19.8.p4692
culinis et medicis nascuntur; sacopenium
19.8.p4692
6
19.8.p4692
, quo laser adulteratur
19.8.p4692
7
19.8.p4692
, et ipsum in hortis quidem, sed medicinae
19.8.p4692
8
19.8.p4692
tantum.
19.8.p4693
19.8.p4693
Sunt
19.8.p4693
1
19.8.p4693
quaedam comitantia aliorum satus
19.8.p4693
2
19.8.p4693
; papaver namque cum brassica seritur ac por
19.8.p4693
c
19.8.p4693
il
19.8.p4693
l
19.8.p4693
aca
19.8.p4693
3
19.8.p4693
, et eruca cum lactuca.
19.8.p4693
4
19.8.p4693
papaveris sativi
19.8.p4693
5
19.8.p4693
tria genera: candidum, cuius semen tostum in secunda mensa cum melle apud antiquos dabatur; hoc et panis rustici crustae inspergitur, adfuso ovo inhaerens, ubi inferiorem crustam apium gitque cereali
19.8.p4693
6
19.8.p4693
sapore condiunt. alterum genus est papaveris nigrum, cuius scapo inciso
19.8.p4693
7
19.8.p4693
lacteus sucus excipitur.
19.8.p4693
8
19.8.p4693
tertium genus rhoean
19.8.p4693
9
19.8.p4693
vocant Graeci, id
19.8.p4693
10
19.8.p4693
nostri erraticum; sponte quidem, sed in arvis cum hordeo maxime nascitur, erucae simile, cubitali altitudine, flore rufo et protinus deciduo, unde
19.8.p4693
et nomen a Graecis accepit. de reliquis generibus papaveris sponte nascentis dicemus in medicinae loco.
19.8.p4693
11
19.8.p4693
fuisse autem in honore apud Romanos semper indicio est Tarquinius Superbus, qui legatis a filio missis decutiendo papavera in horto altissima sanguinarium illud responsum hac facti ambage
19.8.p4693
12
19.8.p4693
reddidit.
19.8.p4694
19.8.p4694
1
19.8.p4694
Rursus alio comitatu aequinoctio autumni
19.8.p4694
2
19.8.p4694
seruntur
19.8.p4694
3
19.8.p4694
coriandrum, anetum, atriplex, malva, lapathum
19.8.p4694
4
19.8.p4694
, caerefolium
19.8.p4694
5
19.8.p4694
, quod paederota Graeci vocant, et acerrimum sapore igneique
19.8.p4694
6
19.8.p4694
effectus ac saluberrimum corpori sinapi, nulla cultura, melius tamen planta tralata
19.8.p4694
7
19.8.p4694
. quin e diverso vix est sato semel eo liberare locum, quoniam semen cadens
19.8.p4694
8
19.8.p4694
protinus viret.
19.8.p4694
9
19.8.p4694
usus eius etiam pro pulmentario in patellis decocto, citra
19.8.p4694
10
19.8.p4694
intellectum acrimoniae. cocuntur et folia, sicut reliquorum olerum. sunt autem trium generum: unum gracile, alterum simile rapi foliis, tertium erucae. semen optimum Aegyptium. Athenienses napy appellaverunt , alii th
19.8.p4694
l
19.8.p4694
aspi
19.8.p4694
11
19.8.p4694
, alii saurion.
19.8.p4695
19.8.p4695
1
19.8.p4695
Serpyllo et sisymbrio montes plerique scatent, sicut Threciae
19.8.p4695
2
19.8.p4695
. itaque
19.8.p4695
3
19.8.p4695
deferunt ex his avulsos ramos seruntque , item Sicyone ex suis montibus et Athenis ex Hymetto. simili modo et
19.8.p4695
4
19.8.p4695
sisymbrium serunt. laetissimum nascitur in puteorum parietibus et circa piscinas ac stagna.
19.9.p4696
19.9.p4696
1
19.9.p4696
Reliqua sunt ferulacei generis, ceu feniculum anguibus, ut diximus, gratissimum, ad condienda plurima,
19.9.p4696
2
19.9.p4696
cum inaruit, eique
19.9.p4696
3
19.9.p4696
perquam similis thapsia, de qua diximus inter externos frutices; deinde utilissima funibus
19.9.p4696
4
19.9.p4696
cannabis. seritur a favonio; quo densior est, eo tenerior
19.9.p4696
5
19.9.p4696
. semen eius, cum est maturum, ab aequinoctio autumni destringitur
19.9.p4696
6
19.9.p4696
et sole aut vento aut fumo siccatur. ipsa cannabis vellitur post vindemiam ac lucubrationibus decorticata purgatur.
19.9.p4696
7
19.9.p4696
optima Alabandica, plagarum praecipue usibus. tria eius ibi genera: inprobatur cortici proximum aut medullae; laudatissima
19.9.p4696
8
19.9.p4696
est e medio quae mesa
19.9.p4696
9
19.9.p4696
vocatur
19.9.p4696
10
19.9.p4696
. secunda Mylasea
19.9.p4696
11
19.9.p4696
. quod ad proceritatem quidem attinet, Rosea agri Sabini arborum altitudinem aequat.
19.9.p4696
12
19.9.p4696
ferulae duo genera in peregrinis fruticibus diximus.
19.9.p4696
13
19.9.p4696
semen eius in Italia cibus est; conditur quippe duratque in urceis vel anni spatio. duo
19.9.p4696
ex
19.9.p4696
ea
19.9.p4696
14
19.9.p4696
genera, caules et racemi. corymbian hanc vocant corymbosque quos condiunt.
19.10.p4697
19.10.p4697
1
19.10.p4697
Morbos hortensia quoque sentiunt sicut reliqua terra
19.10.p4697
2
19.10.p4697
sata. namque et ocimum senec
19.10.p4697
t
19.10.p4697
ute degenerat
19.10.p4697
3
19.10.p4697
in serpyllum, et
19.10.p4697
4
19.10.p4697
sisymbrium in zmintham
19.10.p4697
5
19.10.p4697
, et ex semine brassicae veter
19.10.p4697
e
19.10.p4697
6
19.10.p4697
rapa fiunt, atque invicem. et necatur cuminum
19.10.p4697
αἱμοδώρῳ,
19.10.p4697
7
19.10.p4697
nisi repurgetur; est autem unicaule,
19.10.p4697
radice bulbo simili, non nisi in
19.10.p4697
8
19.10.p4697
gracili solo nascens. alius privatim cumini morbus scabies. et ocimum sub canis ortu pallescit. omnia vero accessu mulieris menstrualis flavescunt.
19.10.p4697
9
19.10.p4697
bestiolarum quoque genera innascuntur, napis pulices, raphano urucae
19.10.p4697
10
19.10.p4697
et vermiculi, item lactucis et oleri, utrisque
19.10.p4697
11
19.10.p4697
hoc amplius limaces et cocleae, porro vero privata
19.10.p4697
12
19.10.p4697
animalia, quae facillime stercore
19.10.p4697
13
19.10.p4697
iniecto
19.10.p4697
14
19.10.p4697
capiuntur condentia in id se. ferro quoque
19.10.p4697
15
19.10.p4697
non expedire tangi rutam, cunilam
19.10.p4697
16
19.10.p4697
, mentam, ocimum auctor est Sabinus
19.10.p4697
17
19.10.p4697
Tiro in libro
19.10.p4697
κηπουρικῶν,
19.10.p4697
quem Maecenati dicavit.
19.10.p4698
19.10.p4698
1
19.10.p4698
Idem
19.10.p4698
2
19.10.p4698
contra formicas, non minimum hortorum exitium, si non sint rigui, remedium monstravit limum marinum aut cinerem obturandis
19.10.p4698
3
19.10.p4698
earum foraminibus. sed efficacissime heliotropio herba necantur. quidam et aquam diluto latere crudo inimicam his putant.
19.10.p4698
4
19.10.p4698
naporum medicina ervi aliquid
19.10.p4698
5
19.10.p4698
una seri, sicut olerum cicer; arcet enim
19.10.p4698
6
19.10.p4698
urucas
19.10.p4698
7
19.10.p4698
. quo si omisso
19.10.p4698
8
19.10.p4698
enatae sint
19.10.p4698
9
19.10.p4698
, remedio
19.10.p4698
10
19.10.p4698
est absinthi sucus decocti inspersus vel
19.10.p4698
11
19.10.p4698
sedi;
19.10.p4698
genus hoc herbae, quam alii
19.10.p4698
12
19.10.p4698
ἀείζωον
19.10.p4698
vocant
19.10.p4698
13
19.10.p4698
, diximus. semen olerum si suco
19.10.p4698
14
19.10.p4698
eius madefactum seratur, olera nulli animalium obnoxia futura tradunt; in totum vero necari
19.10.p4698
15
19.10.p4698
urucas
19.10.p4698
16
19.10.p4698
, si palo inponantur in hortis ossa capitis ex equino genere, feminae
19.10.p4698
17
19.10.p4698
dumtaxat. adversus urucas
19.10.p4698
18
19.10.p4698
et cancrum fluviatilem
19.10.p4698
19
19.10.p4698
in medio horto suspensum auxiliari narrant. sunt qui sanguineis virgis tangant ea, quae nolint
19.10.p4698
20
19.10.p4698
iis
19.10.p4698
21
19.10.p4698
obnoxia esse
19.10.p4698
22
19.10.p4698
. infestant et culices riguos hortos
19.10.p4698
23
19.10.p4698
, praecipue si sint
19.10.p4698
24
19.10.p4698
arbusculae aliquae . hi galbano accenso
19.10.p4698
25
19.10.p4698
fugantur.
19.11.p4699
19.11.p4699
1
19.11.p4699
Nam quod ad permutationem seminum attinet, quibusdam ex his firmitas maior est, ut coriandro, betae, porro, nasturtio, sinapi, erucae, cunilae et fere acribus; infirmiora autem
19.11.p4699
2
19.11.p4699
sunt atriplici, ocimo, cucurbitae, cucumi, et
19.11.p4699
3
19.11.p4699
aestiva omnia hibernis magis; minime autem durat
19.11.p4699
4
19.11.p4699
gethyum
19.11.p4699
5
19.11.p4699
. sed ex his, quae sunt fortissima, nullum ultra quadrimatum utile est, dumtaxat serendo, culinis
19.11.p4699
6
19.11.p4699
et ultra tempestiva sunt.
19.11.p4700
19.11.p4700
1
19.11.p4700
Peculiaris medicina raphano, betae, rutae, cunilae
19.11.p4700
2
19.11.p4700
in salsis aquis, quae et alioqui
19.11.p4700
3
19.11.p4700
plurimum suavitati
19.11.p4700
4
19.11.p4700
et fertilitati conferunt. ceteris dulcium aquarum rigua prosunt . utilissimae ex his quae frigidissimae et quae potu suavissimae. minus utiles e stagno
19.11.p4700
5
19.11.p4700
et quas
19.11.p4700
e
19.11.p4700
lices
19.11.p4700
6
19.11.p4700
inducunt , quoniam herbarum semina invehunt. praecipue tamen imbres alunt, nam et bestiolae innascentes necantur.
19.12.p4701
19.12.p4701
1
19.12.p4701
His
19.12.p4701
2
19.12.p4701
horae rigandi matutino
19.12.p4701
3
19.12.p4701
atque vespera,
19.12.p4701
ne infervescat aqua sole, ocimo
19.12.p4701
4
19.12.p4701
tantum et meridie; nam
19.12.p4701
5
19.12.p4701
etiam satum celerrime erumpere putant inter initia ferventi aqua aspersum. omnia autem tralata meliora grandioraque fiunt, maxime porri napique. in tralatione et medicina est, desinuntque sentire iniurias, ut gethyum, porrum, raphani, apium, lactucae, rapa, cucumis
19.12.p4701
6
19.12.p4701
.
19.12.p4701
7
19.12.p4701
omnia autem
19.12.p4701
8
19.12.p4701
fere silvestria sunt et
19.12.p4701
9
19.12.p4701
foliis minora et caulibus, suco acriora, sicut cunila, origanum, ruta. solum vero ex omnibus lapathum
19.12.p4701
10
19.12.p4701
silvestre melius
19.12.p4701
11
19.12.p4701
. hoc in sativis
19.12.p4701
12
19.12.p4701
rumix
19.12.p4701
13
19.12.p4701
vocatur, omnium
19.12.p4701
14
19.12.p4701
, quae seruntur
19.12.p4701
15
19.12.p4701
nascunturque
19.12.p4701
16
19.12.p4701
, fortissimum; tradunt
19.12.p4701
17
19.12.p4701
certe
19.12.p4701
18
19.12.p4701
semel satum durare nec vinci umquam a
19.12.p4701
19
19.12.p4701
terra
19.12.p4701
20
19.12.p4701
, maxime iuxta aquas.
19.12.p4701
21
19.12.p4701
usus
19.12.p4701
22
19.12.p4701
eius cum tisana
19.12.p4701
23
19.12.p4701
tantum in cibis; le
19.12.p4701
n
19.12.p4701
iorem
19.12.p4701
24
19.12.p4701
gratioremque saporem praestat. silvestre
19.12.p4701
25
19.12.p4701
ad multa medicamina utile est.—(Adeoque nihil omisit cura, ut carmine quoque
19.12.p4701
com
19.12.p4701
prehensum
19.12.p4701
26
19.12.p4701
reperiam
19.12.p4701
27
19.12.p4701
, fabis caprini fimi singulis cavatis, si porri, erucae, lactucae , apii, intubi, nasturtii semina inclusa serantur, mire provenire.—Quae sunt et
19.12.p4701
28
19.12.p4701
silvestria, eadem sativis
19.12.p4701
29
19.12.p4701
sicciora intelleguntur et acriora.)—
19.12.p4702
19.12.p4702
1
19.12.p4702
Namque et sucorum saporumque dicenda differentia est, vel maior in his quam
19.12.p4702
2
19.12.p4702
in pomis. sunt autem acres cunilae
19.12.p4702
3
19.12.p4702
, origani, nasturti, sinapis, amari absinthi, centaurei; aquatiles cucumeris, cucurbitae, lactucae; acuti th
19.12.p4702
y
19.12.p4702
mi
19.12.p4702
4
19.12.p4702
, cunilae
19.12.p4702
5
19.12.p4702
; acuti et odorati apii, aneti, feniculi. salsus tantum e
19.12.p4702
6
19.12.p4702
saporibus non nascitur; aliquando extra insidit pulveris modo, et cicerculis
19.12.p4702
7
19.12.p4702
tantum.
19.12.p4703
19.12.p4703
1
19.12.p4703
Atque ut intellegatur vana ceu plerumque vitae persuasio, panax piperis saporem reddit et magis etiam siliquastrum, ob id piperitidis nomine accepto, libanotis odorem turis,
19.12.p4703
z
19.12.p4703
myrn
19.12.p4703
ium
19.12.p4703
2
19.12.p4703
murrae. de panace
19.12.p4703
3
19.12.p4703
abunde dictum
19.12.p4703
4
19.12.p4703
est. libanotis locis putribus et macris ac roscidis seritur semine
19.12.p4703
5
19.12.p4703
. radicem habet olusatri, nihil ture differentem. usus eius post annum stomacho saluberrimus. quidam eam nomine alio rosmarinum appellant. Zmyrn
19.12.p4703
i
19.12.p4703
um
19.12.p4703
6
19.12.p4703
olus seritur iisdem locis murramque
19.12.p4703
7
19.12.p4703
radice
19.12.p4703
8
19.12.p4703
resipit
19.12.p4703
9
19.12.p4703
.
19.12.p4703
10
19.12.p4703
eadem et siliquastro satio. reliqua a ceteris et odore et sapore differunt , ut anetum, tantaque est
19.12.p4703
11
19.12.p4703
diversitas atque vis, ut non solum aliud alio mutetur, sed etiam in totum auferatur. apio eximunt coqui
19.12.p4703
12
19.12.p4703
obsoniis acetum, eodem cellarii in saccis odorem vino
19.12.p4703
13
19.12.p4703
gravem.
19.12.p4704
19.12.p4704
Et hactenus hortensia dicta sint, ciborum gratia dumtaxat . maximum quidem opus in iisdem naturae restat, quoniam proventus tantum adhuc summasque quasdam
19.12.p4704
tractavimus, vera autem cuiusque natura non nisi medico
19.12.p4704
1
19.12.p4704
effectu pernosci potest, opus ingens occultumque divinitatis et quo nullum reperiri possit maius. ne singulis id rebus contexeremus, iusta fecit ratio, cum ad alios medendi desideria pertinerent, longis
19.12.p4704
2
19.12.p4704
utriusque dilationibus futuris, si miscuissemus. nunc suis quaeque partibus constabunt poteruntque a volentibus iungi.