Naturalis Historia

Pliny, the Elder

Naturalis Historia

Pliny, the Elder · Hist 2 · perseus-lat2 · More by Pliny, the Elder

Choose a text id="mobileReaderAuthor" class="mobile-reader-author" href="/authors/pliny-the-elder" aria-label="More works by Pliny, the Elder"> â€”

â‹¯

Primary version Secondary version

Original / primary: Perseus Lat2

2.1.p3013

1

2.1.p3013

Mundum et hoc quodcumque

2.1.p3013

2

2.1.p3013

nomine alio caelum appellare

2.1.p3013

3

2.1.p3013

libuit, cuius circumflexu

2.1.p3013

4

2.1.p3013

degunt

2.1.p3013

5

2.1.p3013

cuncta, numen esse

2.1.p3013

6

2.1.p3013

credi par

2.1.p3013

7

2.1.p3013

est, aeternum, inmensum, neque genitum neque interiturum umquam. huius extera indagare nec interest hominum nec capit humanae coniectura mentis.

2.1.p3013

8

2.1.p3013

sacer est, aeternus, immensus, totus in toto, immo vero ipse totum

2.1.p3013

9

2.1.p3013

, infinitus ac finito similis, omnium rerum certus et similis incerto

2.1.p3013

10

2.1.p3013

, extra intra cuncta conplexus in

2.1.p3013

11

2.1.p3013

se, idemque rerum naturae opus et

2.1.p3013

12

2.1.p3013

rerum ipsa natura.

2.1.p3013

furor est mensuram eius animo quosdam agitasse atque prodere ausos, alios rursus occasione hinc sumpta

2.1.p3013

13

2.1.p3013

aut hi

2.1.p3013

c

2.1.p3013

14

2.1.p3013

data innumerabiles

2.1.p3013

15

2.1.p3013

tradidisse mundos

2.1.p3013

16

2.1.p3013

, ut totidem rerum naturas credi oporteret aut, si una omnes incubaret

2.1.p3013

17

2.1.p3013

, totidem tamen

2.1.p3013

soles totidemque lunas et cetera etiam in uno et inmensa et innumerabilia sidera, quasi non eaedem

2.1.p3013

18

2.1.p3013

quaestiones

2.1.p3013

19

2.1.p3013

semper in termino cogitationi

2.1.p3013

20

2.1.p3013

sint occursurae

2.1.p3013

21

2.1.p3013

desiderio

2.1.p3013

22

2.1.p3013

finis alicuius

2.1.p3013

23

2.1.p3013

aut, si haec

2.1.p3013

24

2.1.p3013

infinitas

2.1.p3013

25

2.1.p3013

naturae omniumn artifici possit adsignari, non idem

2.1.p3013

26

2.1.p3013

illud in uno facilius sit intellegi, tanto praesertim

2.1.p3013

27

2.1.p3013

opere.

2.1.p3013

furor est profecto, furor egredi ex eo et, tamquam interna eius cuncta plane

2.1.p3013

28

2.1.p3013

iam nota

2.1.p3013

29

2.1.p3013

sint, ita scrutari

2.1.p3013

30

2.1.p3013

extera, quasi vero mensuram ullius rei possit agere qui sui nesciat, aut

2.1.p3013

31

2.1.p3013

me

2.1.p3013

ns

2.1.p3013

32

2.1.p3013

hominis

2.1.p3013

33

2.1.p3013

videre

2.1.p3013

34

2.1.p3013

quae

2.1.p3013

35

2.1.p3013

mundus ipse non capiat.

2.2.p3014

1

2.2.p3014

Formam eius in speciem orbis absoluti globatam esse nomen in primis et consensus in eo mortalium orbem appellantium, sed et argumenta rerum docent, non solum quia talis figura omnibus sui

2.2.p3014

2

2.2.p3014

partibus vergit in sese ac sibi ipsa

2.2.p3014

3

2.2.p3014

toleranda est seque includit et continet nullarum egens compagium

2.2.p3014

4

2.2.p3014

nec finem aut initium ullis sui partibus sentiens, nec quia

2.2.p3014

5

2.2.p3014

ad motum, quo subinde

2.2.p3014

6

2.2.p3014

verti mox adparebit, talis aptissima est, sed oculorum quoque probatione

2.2.p3014

7

2.2.p3014

, quod convexus mediusque quacumque cernatur, cum id accidere in alia non possit figura.

2.3.p3015

Hanc ergo formam eius aeterno et inrequieto ambitu, inenarrabili celeritate, viginti quattuor horarum spatio circumagi solis exortus et occasus haut dubium

2.3.p3015

reliquere. an sit

2.3.p3015

1

2.3.p3015

inmensus et ideo sensum aurium excedens

2.3.p3015

2

2.3.p3015

tantae molis rotatae vertigine adsidua

2.3.p3015

3

2.3.p3015

sonitus, non equidem

2.3.p3015

4

2.3.p3015

facile

2.3.p3015

5

2.3.p3015

dixerim, non, Hercule, magis quam circumactorum simul tinnitus siderum suosque volventium orbes an dulcis quidam

2.3.p3015

6

2.3.p3015

et incredibili suavitate

2.3.p3015

7

2.3.p3015

concentus

2.3.p3015

8

2.3.p3015

. nobis qui intus agimus iuxta diebus noctibusque tacitus labitur mundus.

2.3.p3015

9

2.3.p3015

esse innumeras ei effigies animalium rerumque cunctarum inpressas nec, ut in volucrum notamus ovis, levitate

2.3.p3015

10

2.3.p3015

continua lubricum corpus, quod clarissimi

2.3.p3015

11

2.3.p3015

auctores dixere, terrenorum

2.3.p3015

12

2.3.p3015

argumentis indicatur

2.3.p3015

13

2.3.p3015

, quoniam inde deciduis rerum omnium seminibus innumerae, in

2.3.p3015

14

2.3.p3015

mari praecipue ac plerumque confusis monstrificae, gignantur effigies, praeterea visus probatione, alibi ursi

2.3.p3015

15

2.3.p3015

, tauri alibi, alibi litterae figura

2.3.p3015

16

2.3.p3015

, candidiore medio per verticem circulo.

2.3.p3015

17

2.4.p3016

equidem et consensu gentium moveor; namque et

2.4.p3016

1

2.4.p3016

Graeci

2.4.p3016

2

2.4.p3016

nomine ornamenti appellavere eum et nos

2.4.p3016

3

2.4.p3016

a perfecta absolutaque elegantia mundum. caelum quidem

2.4.p3016

4

2.4.p3016

haut dubie

2.4.p3016

5

2.4.p3016

caelati argumento diximus

2.4.p3016

6

2.4.p3016

, ut interpretatur M. Varro.

2.4.p3016

adiuvat rerum ordo discripto

2.4.p3016

7

2.4.p3016

circulo qui signifer vocatur in duodecim animalium effigies et per illas solis cursus

2.4.p3016

8

2.4.p3016

congruens tot saeculis ratio.

2.5.p3017

1

2.5.p3017

2

2.5.p3017

Nec de elementis video dubitari quattuor esse ea

2.5.p3017

3

2.5.p3017

: ignium

2.5.p3017

4

2.5.p3017

summum

2.5.p3017

5

2.5.p3017

, inde tot stellarum illos conlucentium oculos; proximum spiritus

2.5.p3017

6

2.5.p3017

, quem Graeci nostrique eodem vocabulo aëra appellant, vitalem hunc et per cuncta rerum meabilem totoque consertum

2.5.p3017

7

2.5.p3017

; huius

2.5.p3017

8

2.5.p3017

vi suspensam cum quarto aquarum elemento librari medio

2.5.p3017

9

2.5.p3017

spatii

2.5.p3017

10

2.5.p3017

tellurem.

2.5.p3017

11

2.5.p3017

ita mutuo conplexu diversitatis effici nexum et levia ponderibus inhiberi quo minus evolent, contraque gravia ne ruant suspendi, levibus

2.5.p3017

12

2.5.p3017

in sublime tendentibus. sic pari in diversa nisu

2.5.p3017

13

2.5.p3017

in suo

2.5.p3017

14

2.5.p3017

quaeque consistere, inrequieto mundi ipsius constricta circuitu, quo semper in se

2.5.p3017

re

2.5.p3017

currente

2.5.p3017

15

2.5.p3017

imam

2.5.p3017

16

2.5.p3017

atque mediam in toto esse

2.5.p3017

17

2.5.p3017

terram, eandemque uni

2.5.p3017

18

2.5.p3017

- verso cardine

2.5.p3017

19

2.5.p3017

stare pendentem, librantem

2.5.p3017

20

2.5.p3017

per quae pendeat, ita solam inmobilem circa eam volubili universitate; ean

2.5.p3017

21

2.5.p3017

- dem ex omnibus necti eidemque omnia inniti

2.5.p3017

22

2.5.p3017

.

2.5.p3017

23

2.6.p3018

inter hanc caelumque eodem spiritu pendent certis discreta spatiis septem sidera, quae ab incessu vocamus errantia, cum errent nulla minus illis. eorum medius sol fertur, amplissima magnitudine ac potestate nec temporum modo terrarumque, sed siderum etiam ipsorum caelique rector.

2.6.p3018

1

2.6.p3018

hunc esse mundi totius animum ac planius mentem, hunc principale naturae regimen ac numen credere decet opera eius aestimantes. hic lucem rebus ministrat aufertque tenebras, hic reliqua sidera occultat, inlustrat

2.6.p3018

2

2.6.p3018

; hic vices

2.6.p3018

temporum annumque semper renascentem ex usu naturae temperat; hic caeli tristitiam discutit atque etiam humani nubila animi serenat; hic suum lumen ceteris quoque sideribus fenerat

2.6.p3018

3

2.6.p3018

, praeclarus, eximius, omnia intuens, omnia etiam exaudiens, ut principi litterarum Homero placuisse in uno eo video.

2.7.p3019

1

2.7.p3019

Quapropter effigiem dei formamque

2.7.p3019

2

2.7.p3019

quaerere inbecillitatis humanae reor. quisquis est deus, si modo est alius, et quacumque in parte, totus est sensus, totus visus

2.7.p3019

3

2.7.p3019

, totus auditus, totus animae, totus animi, totus sui. innumeros quidem credere atque

2.7.p3019

4

2.7.p3019

etiam ex vitiis hominum, ut Pudicitiam , Concordiam, Mentem, Spem, Honorem, Clementiam, Fidem, aut, ut Democrito placuit, duos omnino, Poenam et Beneficium, maiorem ad socordiam accedit.

2.7.p3019

fragilis et laboriosa mortalitas in partes ita

2.7.p3019

5

2.7.p3019

digessit infirmitatis suae 15 memor, ut portionibus coleret quisque quo

2.7.p3019

6

2.7.p3019

maxime indigeret. itaque nomina alia aliis gentibus et numina in iisdemn innumerabilia invenimus

2.7.p3019

7

2.7.p3019

, inferis quoque in genera

2.7.p3019

8

2.7.p3019

d

2.7.p3019

i

2.7.p3019

9

2.7.p3019

- scriptis morbisque et multis etiam pestibus, dum esse placatas

2.7.p3019

10

2.7.p3019

trepido metu cupimus.

2.7.p3019

11

2.7.p3019

ideoque etiam publice Febris fanum in Palatio dicatum est, Orbonae ad aedem

2.7.p3019

12

2.7.p3019

Larumn

2.7.p3019

13

2.7.p3019

ara et

2.7.p3019

14

2.7.p3019

Malae

2.7.p3019

15

2.7.p3019

Fortunae

2.7.p3019

16

2.7.p3019

Esquiliis. quam ob rem maior caelitum populus etiam quam hominum intellegi potest, cum singuli quoque ex semet ipsis totidem deos

2.7.p3019

faciant Iunones Geniosque adoptando sibi, gentes vero quaedam animalia et aliqua

2.7.p3019

17

2.7.p3019

etiam obscena pro dis habeant

2.7.p3019

18

2.7.p3019

ac multa dictu magis pudenda, per fetidos

2.7.p3019

19

2.7.p3019

cibos, alia

2.7.p3019

20

2.7.p3019

et similia, iurantes.

2.7.p3019

21

2.7.p3019

matrimonia quidem inter deos credi tantoque aevo ex

2.7.p3019

i

2.7.p3019

is

2.7.p3019

22

2.7.p3019

neminem nasci et alios esse grandaevos semper canosque, alios iuvenes atque pueros, atri coloris

2.7.p3019

23

2.7.p3019

, aligeros, claudos, ovo

2.7.p3019

24

2.7.p3019

editos et alternis diebus viventes morientesque, puerilium prope deliramentorum est, sed super omnem inpudentiam, adulteria inter ipsos fingi, mox iurgia et odia, atque etiam furtorum esse et scelerum numina.

2.7.p3019

25

2.7.p3019

deus est mortali iuvare mortalem, et haec ad aeternam gloriam via. hac proceres

2.7.p3019

26

2.7.p3019

iere Romani, hac nunc caelesti passu cum liberis suis vadit maximus omnis aevi rector Vespasianus Augustus fessis rebus subveniens.

2.7.p3019

hic est vetustissimus referendi bene merentibus gratiam mos, ut tales numinibus adscribant

2.7.p3019

27

2.7.p3019

. quippe et aliorum

2.7.p3019

28

2.7.p3019

nomina deorum et quae supra retuli siderum ex hominum nata sunt meritis. lovem quidem aut Mercurium aliterve alios inter se vocari et esse caelestem

2.7.p3019

29

2.7.p3019

nomenclaturam

2.7.p3019

30

2.7.p3019

,§20? quis non interpretatione naturae fateatur inridendum

2.7.p3019

31

2.7.p3019

? agere curam rerum humanarum illud, quicquid est, summum ac

2.7.p3019

32

2.7.p3019

vel

2.7.p3019

tam tristi atque multiplici ministerio non pollui credamus dubitemusne

2.7.p3019

33

2.7.p3019

? vix pro

2.7.p3019

d

2.7.p3019

est

2.7.p3019

34

2.7.p3019

iudicare

2.7.p3019

35

2.7.p3019

, utrum magis conducat generi humano, quando aliis nullus est deorum

2.7.p3019

respectus, aliis pudendus.

2.7.p3019

externis famulantur sacris ac digitis deos gestant, monstra quoque

2.7.p3019

36

2.7.p3019

colunt, damnant et excogitant cibos, imperia dira in ipsos, ne somno quidem quieto, inrogant. non matrimonia, non liberos, non denique quicquam aliud nisi iuvantibus

2.7.p3019

37

2.7.p3019

sacris deligunt

2.7.p3019

38

2.7.p3019

. alii in Capitolio fallunt ac fulminantem periurant

2.7.p3019

39

2.7.p3019

lovem. et hos iuvant scelera, illos sacra sua poenis agunt.

2.7.p3020

Invenit tamen inter has utrasque sententias medium sibi ipsa mortalitas numen, quo minus etiam plana de deo coniectatio esset. toto quippe mundo et omnibus locis omnibusque horis omnium vocibus Fortuna sola invocatur ac

2.7.p3020

1

2.7.p3020

nominatur, una accusatur, rea

2.7.p3020

2

2.7.p3020

una agitur, una cogitatur

2.7.p3020

3

2.7.p3020

, sola laudatur

2.7.p3020

4

2.7.p3020

, sola arguitur et cum conviciis colitur, volubilis .... que

2.7.p3020

5

2.7.p3020

, a plerisque

2.7.p3020

6

2.7.p3020

vero et caeca

2.7.p3020

7

2.7.p3020

existimata , vaga, inconstans, incerta, varia indignorumque fautrix. huic omnia expensa, huic feruntur

2.7.p3020

8

2.7.p3020

accepta, et in tota ratione mortalium sola utramque paginam facit, adeoque obnoxiae sumus sortis, ut prors

2.7.p3020

u

2.7.p3020

s ipsa

2.7.p3020

9

2.7.p3020

pro deo sit qua deus probatur incertus.

2.7.p3020

pars alia et hanc pellit astroque suo eventus adsignat

2.7.p3020

10

2.7.p3020

et nascendi legibus, semelque in omnes futuros umquam deo

2.7.p3020

11

2.7.p3020

decretum, in reliquum vero otium

2.7.p3020

12

2.7.p3020

datum. sedere coepit sententia haec, pariterque et eruditum vulgus et rude in eam cursu vadit.

2.7.p3020

ecce fulgurum monitus,§24?

2.7.p3020

13

2.7.p3020

oraculorum praescita, haruspicum praedicta atque etiam parva dictu in auguriis sternumenta

2.7.p3020

14

2.7.p3020

et offensiones pedum. Divus Augustus prodidit laevum sibi calceum praepostere inductum quo die seditione militari prope adflictus est.

2.7.p3020

15

2.7.p3020

quae singula inprovidam mortalitatem involvunt, solum ut inter ista vel

2.7.p3020

16

2.7.p3020

certum sit nihil esse certi nec

2.7.p3020

17

2.7.p3020

quicquam miserius homine aut superbius . ceteris quippe animantium sola victus cura est, in quo sponte naturae benignitas sufficit, uno quidem vel praeferendo

2.7.p3020

18

2.7.p3020

cunctis bonis, quod de gloria, de pecunia, ambitione superque de morte non cogitant.

2.7.p3021

Verum in his

2.7.p3021

1

2.7.p3021

deos agere curam rerum humanarum credi

2.7.p3021

2

2.7.p3021

ex usu vitae est poenasque maleficiis aliquando seras, occupato deo in tanta mole, numquam autem inritas esse nec ideo proximum illi genitum hominem, ut vilitate iuxta beluas esset.

2.7.p3021

3

2.7.p3021

inperfectae vero in homine naturae praecipua solatia, ne deum quidem posse omnia—namque nec sibi potest mortem consciscere, si velit, quod homini dedit optimum in tantis vitae poenis, nec mortales aeternitate donare

2.7.p3021

4

2.7.p3021

aut revocare defunctos nec facere ut qui vixit non vixerit, qui honores gessit non gesserit—nullumque habere in praeterita ius praeterquam oblivionis atque (ut facetis

2.7.p3021

5

2.7.p3021

quoque argumentis societas haec cum deo copuletur) ut bis dena viginti non sint aut multa similiter efficere non 25 posse. per quae declaratur haut dubie naturae potentia idque esse quod deum vocemus

2.7.p3021

6

2.7.p3021

. in haec divertisse non fuerit alienum, vulgata

2.7.p3021

7

2.7.p3021

ia

2.7.p3021

m propter adsiduam quaestionem de deo.

2.8.p3022

Hinc redeamus ad reliqua naturae. sidera, quae adfixa diximus mundo, non illa

2.8.p3022

1

2.8.p3022

, ut existimat volgus,

2.8.p3022

2

2.8.p3022

singulis attributa nobis et clara divitibus, minora pauperibus, obscura defectis ac pro sorte cuiusque lucentia adnumerata mortalibus, cum

2.8.p3022

3

2.8.p3022

suo quaeque homine orta

2.8.p3022

4

2.8.p3022

moriuntur

2.8.p3022

5

2.8.p3022

nec aliquem exstingui decidua significant.

2.8.p3022

non

2.8.p3022

6

2.8.p3022

tanta caelo societas nobiscum est, ut nostro fato mortalis sit ibi

2.8.p3022

7

2.8.p3022

quoque siderum fulgor. illa nimio alimento tracti umoris ignea

2.8.p3022

8

2.8.p3022

vi abundantiam reddunt, cum

2.8.p3022

9

2.8.p3022

decidere creduntur, ut

2.8.p3022

10

2.8.p3022

apud nos quoque luminibus

2.8.p3022

11

2.8.p3022

accensis liquore olei notamus

2.8.p3022

12

2.8.p3022

accidere .

2.8.p3022

ceterum aeterna caelestibus

2.8.p3022

13

2.8.p3022

est natura intexen

2.8.p3022

14

2.8.p3022

- tibus mundum intextuque

2.8.p3022

15

2.8.p3022

concretis, potentia autem ad terram magnopere eorum pertinens, quae propter effectus claritatemque et magnitudinem in tanta subtilitate nosci potuerunt, sicut suo demonstrabimus loco. circulorum

2.8.p3022

16

2.8.p3022

quoque caeli ratio in terrae mentione aptius dicetur, quando ad eam tota pertinet, signiferi modo invento

2.8.p3022

r

2.8.p3022

ibus

2.8.p3022

17

2.8.p3022

non dilatis. obliquitatem eius intellexisse, hoc est rerum

2.8.p3022

18

2.8.p3022

fores

2.8.p3022

19

2.8.p3022

aperuisse,

2.8.p3022

20

2.8.p3022

Anaximander Milesius traditur primus Olympiade quinquagesima octava, signa deinde in eo Cleostratus, et prima arietis ac sagittarii, sphaeram ipsam

2.8.p3022

21

2.8.p3022

ante multo Atlas.

2.8.p3023

Nunc relicto mundi ipsius corpore reliqua inter caelum terrasque tractentur.

2.8.p3023

summum esse quod vocant

2.8.p3023

Saturni sidus ideoque minimum videri et maximo ambire circulo ac tricesimo anno ad brevissima sedis suae principia regredi certum est, omnium autem errantium siderum meatus, interque

2.8.p3023

1

2.8.p3023

ea solis et lunae, contrarium mundo agere cursum, id

2.8.p3023

2

2.8.p3023

est laevum, illo semper in dextra

2.8.p3023

3

2.8.p3023

praecipiti.

2.8.p3023

et quamvis adsidua conversione immensae celeritatis attollantur ab eo rapianturque in occasum, adverso tamen ire motu per suos quaeque passus. ita fieri, ne convolutus aer eandem in partem aeterna mundi vertigine ignavo globo torpeat, sed fundatur adverso siderum verbere discretus et digestus.

2.8.p3023

4

2.8.p3023

Saturni autem sidus gelidae ac rigentis esse naturae, multumque ex

2.8.p3023

5

2.8.p3023

eo inferiorem

2.8.p3023

6

2.8.p3023

Iovis circulum et ideo motu celeriore

2.8.p3023

7

2.8.p3023

duodenis circumagi annis. tertium Martis, quod quidam Herculis vocant, igne

2.8.p3023

8

2.8.p3023

ardens

2.8.p3023

9

2.8.p3023

solis vicinitate, binis fere

2.8.p3023

10

2.8.p3023

annis converti, ideoque huius ardore nimio et rigore

2.8.p3023

11

2.8.p3023

Saturni, interiectum ambobus, ex utroque temperari Iovem salutaremque fieri.

2.8.p3023

12

2.8.p3023

deinde

2.8.p3023

13

2.8.p3023

solis meatum esse partium quidem trecentarum sexaginta, sed ut observatio umbrarum eius redeat ad notas

2.8.p3023

14

2.8.p3023

, quinos annis dies adici superque quartam partem diei. quam ob causam quinto anno unus intercalarius

2.8.p3023

15

2.8.p3023

dies additur, ut temporum ratio solis

2.8.p3023

16

2.8.p3023

itineri

2.8.p3023

17

2.8.p3023

congruat.

2.8.p3024

1

2.8.p3024

Infra solem ambit ingens sidus appellatum Veneris, alterno meatu vagum

2.8.p3024

2

2.8.p3024

ipsisque cognominibus aemulum solis ac lunae. praeveniens quippe et ante matutinum exoriens luciferi nomen accepit

2.8.p3024

3

2.8.p3024

ut sol alter diemque maturans, contra ab occasu refulgens nuncupatur vesper ut prorogans lucem vicemve

2.8.p3024

4

2.8.p3024

lunae reddens.

2.8.p3024

5

2.8.p3024

quam naturam eius Pythagoras Samius primus deprehendit Olympiade circiter XLII

2.8.p3024

6

2.8.p3024

, qui fuit urbis Romae

2.8.p3024

7

2.8.p3024

annus CXLII

2.8.p3024

8

2.8.p3024

. iam

2.8.p3024

9

2.8.p3024

magnitudine extra cuncta alia sidera est, claritatis quidem tantae, ut unius huius stellae radiis umbrae reddantur. itaque et in magno nominum ambitu

2.8.p3024

10

2.8.p3024

est. alii enim lunonis, alii Isidis, alii Matris Deum appellavere.

2.8.p3024

11

2.8.p3024

huius natura cuncta generantur in terris. namque in alterutro

2.8.p3024

12

2.8.p3024

exortu genitali rore con

2.8.p3024

13

2.8.p3024

- spergens non

2.8.p3024

14

2.8.p3024

terrae modo conceptus inplet, verum animantium quoque omnium

2.8.p3024

15

2.8.p3024

stimulat. signiferi autem ambitum peragit trecenis

2.8.p3024

16

2.8.p3024

et duodequinquagenis diebus, a sole numquam absistens partibus sex atque quadraginta longius, ut Timaeo placet.

2.8.p3025

1

2.8.p3025

Simili ratione, sed nequaquam magnitudine aut vi, proximum illi Mercurii sidus, a quibusdam appellatum Apollinis, inferiore circulo fertur VIIII diebus ociore ambitu, modo ante solis exortum, modo post occasum splendens,

2.8.p3025

numquam ab eo XXII

2.8.p3025

2

2.8.p3025

parlibus remotior

2.8.p3025

3

2.8.p3025

, ut Cidenas

2.8.p3025

4

2.8.p3025

et

2.8.p3025

5

2.8.p3025

Sosigenes docent. ideo et peculiaris horum siderum ratio

2.8.p3025

6

2.8.p3025

est neque communis cum supra dictis.

2.8.p3025

nam ea et quarta parte caeli a sole abesse et tertia, et adversa soli saepe cernuntur, maioresque alios habent cuncta plenae

2.8.p3025

7

2.8.p3025

conversionis ambitus in

2.8.p3025

8

2.8.p3025

magni

2.8.p3025

9

2.8.p3025

anni ratione dicendos.

2.9.p3026

1

2.9.p3026

Sed omnium admirationem vincit novissimum sidus, terris

2.9.p3026

2

2.9.p3026

familiarissimum et in tenebrarum remedium ab natura repertum, lunae. multiformisl

2.9.p3026

3

2.9.p3026

haec

2.9.p3026

4

2.9.p3026

ambigua

2.9.p3026

5

2.9.p3026

torsit ingenia

2.9.p3026

contemplantium

2.9.p3026

6

2.9.p3026

et proximum ignorare

2.9.p3026

7

2.9.p3026

sidus

2.9.p3026

8

2.9.p3026

maxime indignantium, crescens semper aut senescens et

2.9.p3026

9

2.9.p3026

modo curvata in cornua facie

2.9.p3026

10

2.9.p3026

, modo aequa portione divisa, modo sinuata in orbem, maculosa eademque subito praenitens, inmensa orbe pleno ac repente nulla, alias pernox, alias sera et parte diei solis lucem adiuvans, deficiens et in defectu tamen conspicua —quae

2.9.p3026

11

2.9.p3026

mensis exitu latet

2.9.p3026

12

2.9.p3026

,

2.9.p3026

13

2.9.p3026

t

2.9.p3026

um

2.9.p3026

14

2.9.p3026

laborare non creditur—, iam vero humilis et excelsa

2.9.p3026

15

2.9.p3026

, et ne id quidem uno modo, sed alias admota caelo, alias contigua montibus, nunc in aquilonem elata, nunc in austros deiecta. quae.singula in ea deprehendit hominum primus Endymion; ob

2.9.p3026

16

2.9.p3026

id amor

2.9.p3026

17

2.9.p3026

eius fama

2.9.p3026

18

2.9.p3026

traditur

2.9.p3026

19

2.9.p3026

. non sumus profecto grati erga eos qui labore curaque lucem nobis aperuere in hac luce, miraque

2.9.p3026

humani ingeni peste

2.9.p3026

20

2.9.p3026

sanguinem

2.9.p3026

21

2.9.p3026

et caedes condere annalibus iuvat, ut scelera hominum noscantur mundi ipsius ignaris.

2.9.p3026

22

2.9.p3026

proxima ergo cardini, ideoque minimo ambitu, vicenis diebus septenisque et tertia diei parte peragit spatia eadem, quae Saturni sidus altissimum XXX, ut dictum est, annis. dein morata

2.9.p3026

23

2.9.p3026

in coitu solis biduo, cum tardissime, a tricesima luce rursum

2.9.p3026

24

2.9.p3026

ad easdem vices exit,

2.9.p3026

25

2.9.p3026

haut scio an omnium, quae in caelo pernosci

2.9.p3026

26

2.9.p3026

potuerunt, magistra: in XII mensium

2.9.p3026

27

2.9.p3026

spatia oportere dividi annum, quando ips

2.9.p3026

a

2.9.p3026

28

2.9.p3026

totiens solem redeuntem ad principia consequitur ;

2.9.p3026

solis fulgore, ut

2.9.p3026

29

2.9.p3026

reliqua siderum, regi, siquidem in totum mutuata ab eo luce fulgere, qualem in reper

2.9.p3026

30

2.9.p3026

- cussu aquae volitare conspicimus; ideo molliore et inperfecta vi solvere tantum umorem atque etiam

2.9.p3026

31

2.9.p3026

augere, quem solis radii absumant. ideo

2.9.p3026

32

2.9.p3026

inaequali lumine adspici

2.9.p3026

33

2.9.p3026

, quia

2.9.p3026

34

2.9.p3026

, ex adverso demum plena, reliquis diebus tantum ex se

2.9.p3026

35

2.9.p3026

terris ostendat, quantum a sole

2.9.p3026

36

2.9.p3026

ipsa concipiat;

2.9.p3026

in coitu quidem non cerni, quoniam haustum omnem lucis aversa

2.9.p3026

37

2.9.p3026

illo regerat, unde acceperit. sidera vero haut dubie umore terreno pasci, quia

2.9.p3026

38

2.9.p3026

dimidio orbe numquam

2.9.p3026

39

2.9.p3026

maculoso

2.9.p3026

40

2.9.p3026

cernatur

2.9.p3026

41

2.9.p3026

, scilicet nondum suppetente ad hauriendum ultra

2.9.p3026

42

2.9.p3026

iusta

2.9.p3026

43

2.9.p3026

vi

2.9.p3026

44

2.9.p3026

; masculas enim non aliud esse quam terrae raptas cum umore sordes.

2.10.p3027

defectus autem suos et solis,

2.10.p3027

rem in tota contemplatione naturae maxime miram et ostento similem, magnitudinum

2.10.p3027

1

2.10.p3027

umbraeque indices exsistere.

2.10.p3028

1

2.10.p3028

quippe manifestum est solem interventu lunae occultari lunamque terrae obiectu ac vices reddi, eosdem solis radios luna interpositu suo auferente terrae terraque

2.10.p3028

2

2.10.p3028

lunae. hac

2.10.p3028

3

2.10.p3028

subeunte repentinas obduci tenebras rursumque

2.10.p3028

4

2.10.p3028

illius umbra sidus hebetari. neque aliud esse noctem quam terrae umbram, figuram autem umbrae similem metae ac turbini

2.10.p3028

5

2.10.p3028

inverso, quando mucrone tantum ingruat neque lunae

2.10.p3028

6

2.10.p3028

excedat altitudinem

2.10.p3028

7

2.10.p3028

, quoniam nullum aliud sidus eodem modo obscuretur et talis figura semper mucrone

2.10.p3028

8

2.10.p3028

deficiat.

2.10.p3028

9

2.10.p3028

10

2.10.p3028

spatio quidem

2.10.p3028

11

2.10.p3028

consumi umbras indicio sunt volucrum praealti volatus. ergo confinium illis est airis terminus initiumque aetheris. supra lunam pura omnia ac diurnae

2.10.p3028

12

2.10.p3028

lucis plena. a nobis autem per noctem cernuntur sidera, ut reliqua lumina e

2.10.p3028

13

2.10.p3028

tenebris, et propter has causas nocturno tempore deficit luna. stati

2.10.p3028

14

2.10.p3028

autem atque menstrui

2.10.p3028

15

2.10.p3028

non sunt utrique defectus propter obliquitatem signiferi lunaeque multivagos, ut dictum est, flexus, non semper in

2.10.p3028

16

2.10.p3028

scripulis

2.10.p3028

17

2.10.p3028

partium congruente siderum motu.

2.11.p3029

1

2.11.p3029

Haec ratio mortales animos subducit in caelum ac velut inde contemplantibus trium maximarum rerum naturae partium magnitudinem detegit. non posset quippe totus sol adimi terris intercedente luna, si

2.11.p3029

2

2.11.p3029

terra maior esset quam luna. tertia

2.11.p3029

3

2.11.p3029

ex utroque

2.11.p3029

4

2.11.p3029

vastitas

2.11.p3029

solis

2.11.p3029

5

2.11.p3029

aperietur

2.11.p3029

6

2.11.p3029

, ut non sit

2.11.p3029

7

2.11.p3029

necesse amplitudinem eius oculorum argumentis atque

2.11.p3029

8

2.11.p3029

coniectura animi scrutari:

2.11.p3029

9

2.11.p3029

inmenlsum

2.11.p3029

10

2.11.p3029

esse, quia

2.11.p3029

11

2.11.p3029

arborum in limitibus porrectarum in quotlibet

2.11.p3029

12

2.11.p3029

passuum milia

2.11.p3029

13

2.11.p3029

umbras paribus iaciat intervallis, tamquam toto spatio medius, et quia per aequinoctium omnibus in meridiana plaga habitantibus simul fiat a vertice, item quia circa

2.11.p3029

14

2.11.p3029

solstitialem circulum habitantium meridie ad septentrionem umbrae cadant, ortu vero ad occasum, quae fieri nullo modo possent, nisi multo quam terra maior esset, nec non

2.11.p3029

15

2.11.p3029

quod montem Idam exoriens latitudine exsuperet, dextra laevaque large amplectens, praesertim tanto discretus intervallo.

2.11.p3030

Defectus lunae magnitudinem eius haut dubia ratione declarat, sicut terrae parvitatenm ipse

2.11.p3030

1

2.11.p3030

deficiens. namque cum sint tres umbrarum figurae constetque, si par lumini sit materia quae

2.11.p3030

2

2.11.p3030

iaciat

2.11.p3030

3

2.11.p3030

, umbram columnae effigie iaci

2.11.p3030

4

2.11.p3030

nec habere finem, si vero maior materia quam lumen, turbinis recti, ut sit imum eius angustissimum et simili modo infinita longitudo, si minor materia quam lux, metae existere effigiem in cacuminis finem

2.11.p3030

5

2.11.p3030

desinentem talemque cerni umbram deficiente luna:

2.11.p3030

palam fit

2.11.p3030

6

2.11.p3030

, ut nulla

2.11.p3030

7

2.11.p3030

amplius relinquatur

2.11.p3030

8

2.11.p3030

dubitatio, superari

2.11.p3030

9

2.11.p3030

magnitudinem

2.11.p3030

10

2.11.p3030

terrae. id

2.11.p3030

11

2.11.p3030

quidem et tacitis naturae ipsius

2.11.p3030

12

2.11.p3030

indiciis: cur enim partitis

2.11.p3030

vicibus anni brumalis abscedit aut noctium opacitate terras reficit?

2.11.p3030

13

2.11.p3030

exusturus haut dubie, et sic quoque exurens quadam in parte. tanta magnitudo est.

2.12.p3031

Et rationem quidem defectus utriusque primus Romani genesis in vulgum

2.12.p3031

1

2.12.p3031

extulit Sulpicius Gallus, qui consul cum M. Marcello fuit, sed tum

2.12.p3031

2

2.12.p3031

tribunus militum, sollicitudine exercitu liberato pridie quam Perses

2.12.p3031

3

2.12.p3031

rex superatus a Paulo est in concionem ab imperatore productus ad praedicendam eclipsim, mox et composito volumine. apud Graecos autem investigavit primus omnium Thales Milesius Olympiadis XLVIII anno quarto praedicto solis defectu, qui Alyatte rege factus est urbis conditae anno CLXX

2.12.p3031

4

2.12.p3031

. post eos utriusque sideris cursum

2.12.p3031

5

2.12.p3031

in sexcentos annos praececinit

2.12.p3031

6

2.12.p3031

Hipparchus, menses gentium diesque et horas ac situs locorum et visus

2.12.p3031

7

2.12.p3031

populorum complexus, aevo teste baut alio modo quam consiliorum naturae particeps .

2.12.p3031

8

2.12.p3031

viri ingentes supraque mortalia

2.12.p3031

9

2.12.p3031

, tantorum numinum lege deprehensa et misera hominum mente iam soluta

2.12.p3031

10

2.12.p3031

, in defectibus

2.12.p3031

11

2.12.p3031

scelera aut

2.12.p3031

12

2.12.p3031

mortem aliquam siderum

2.12.p3031

13

2.12.p3031

pavente —quo in metu

2.12.p3031

14

2.12.p3031

fuisse Stesichori et Pindari vatum sublimia ora palam est deliquio solis—aut

2.12.p3031

15

2.12.p3031

in luna

2.12.p3031

16

2.12.p3031

veneficia arguente mortalitate et ob id

2.12.p3031

17

2.12.p3031

crepitu dissono auxiliante

2.12.p3031

—quo pavore ignarus causae Nicias Atheniensium imperator veritus classem portu

2.12.p3031

18

2.12.p3031

educere opes eorum adflixit —: macte

2.12.p3031

19

2.12.p3031

ingenio este, caeli interpretes rerumque naturae

2.12.p3031

20

2.12.p3031

capaces,

2.12.p3031

21

2.12.p3031

argumenti repertores, quo deos hominesque vicistis! quis enim haec cernens et

2.12.p3031

22

2.12.p3031

statos

2.12.p3031

23

2.12.p3031

siderum (quoniam ita appellate placuit) labores non suae necessitati mortales genitos ignoscat?

2.12.p3032

Nunc

2.12.p3032

1

2.12.p3032

confessa de iisdem breviter atque capitulatim attingam ratione admodum necessariis locis strictimque reddita, nam neque instituti operis talis argumentatio est neque omnium rerum afferri posse causas minus mirum est quam constare in aliquis.

2.13.p3033

1

2.13.p3033

Defectus CCXXIII

2.13.p3033

2

2.13.p3033

mensibus redire in suos orbes certum est,solis defectus

2.13.p3033

3

2.13.p3033

non nisi novissima primave fieri luna, quod vocant coitum, lunae autem non nisi plena, semperque citra quam proxime fuerint

2.13.p3033

4

2.13.p3033

; omnibus autem annis fieri utriusque sideris defectus statis

2.13.p3033

5

2.13.p3033

diebus horisque sub terra nec tamen, cum superne fiant

2.13.p3033

6

2.13.p3033

7

2.13.p3033

, ubique cerni, aliquando propter nubila

2.13.p3033

8

2.13.p3033

, saepius globo terrae obstante convexitatibus mundi.

2.13.p3033

9

2.13.p3033

intra ducentos annos Hipparchi sagacitate compertum est et lunae defectum aliquando quinto

2.13.p3033

10

2.13.p3033

mense a priore fieri, solis vero septimo, eundem bis in XXX diebus super

2.13.p3033

11

2.13.p3033

terras occultari, sed ab aliis hoc cerni, quaeque sunt in hoc miraculo maxime mira, cum conveniat umbra terrae lunam hebetari, nunc ab occasus parte hoc ei accidere, nunc ab exortus, quanam

2.13.p3033

12

2.13.p3033

ratione, cum solis exortu umbra illa hebetatrix sub terra

2.13.p3033

esse debeat, semel iam accident ut in occasu luna deficeret utroque super terram

2.13.p3033

13

2.13.p3033

conspicuo sidere. nam ut XV

2.13.p3033

14

2.13.p3033

diebus utrumque sidus quaereretur, et nostro aevo accidit imperatoribus Vespasianis patre III

2.13.p3033

15

2.13.p3033

. filio

2.13.p3033

16

2.13.p3033

consulibus

2.13.p3033

17

2.13.p3033

.

2.14.p3034

1

2.14.p3034

Lunam semper aversis a sole cornibus, si crescat, ortus spectare, si minuatur, occasus, haut dubium est; lucere dodrantes semuncias

2.14.p3034

2

2.14.p3034

horarum ab

2.14.p3034

3

2.14.p3034

secunda adicientem usque ad plenum orbem detrahentemque in deminutionem

2.14.p3034

4

2.14.p3034

; intra XIIII autem partes solis semper occultam esse. quo argumento amplior errantium stellarum quam lunae magnitude colligitur, quando illae et a

2.14.p3034

5

2.14.p3034

septenis interdum partibus emergant. sed altitudo cogit minores videri, sicut adfixas caelo solis fulgor

2.14.p3034

6

2.14.p3034

interdiu non cerni, cum aeque

2.14.p3034

7

2.14.p3034

ac noctu

2.14.p3034

8

2.14.p3034

luceant idque manifestum fiat defectu solis et praealtis puteis.

2.15.p3035

1

2.15.p3035

Errantium autem tres, quas supra solem diximus sitas, occultantur meantes cum eo, exoriuntur vero

2.15.p3035

2

2.15.p3035

matutino discedentes

2.15.p3035

3

2.15.p3035

partibus numquam amplius undenis. postea radiorum eius contact

2.15.p3035

4

2.15.p3035

reguntur

2.15.p3035

5

2.15.p3035

et in triquetro a partibus CXX stationes matutinas faciunt, quae et primae vocantur, mox in adverso

2.15.p3035

6

2.15.p3035

a partibus CLXXX exortus vespertinos, iterumque in CXX ab alio latere appropin

2.15.p3035

7

2.15.p3035

- quantes stationes vespertinas, quas et

2.15.p3035

8

2.15.p3035

secundas vocant, donec assecutus

2.15.p3035

9

2.15.p3035

in partibus duodenis occultet illas, qui

2.15.p3035

vespertini occasus appellantur.

2.15.p3035

10

2.15.p3035

Martis stella, ut propior, etiam ex quadrato sentit radios, a

2.15.p3035

11

2.15.p3035

XC

2.15.p3035

12

2.15.p3035

partibus, unde et nomen accepit motus

2.15.p3035

13

2.15.p3035

primus et secundus nonagenarius dictus ab utroque exortu. eadem stationalis senis mensibus commoratur

2.15.p3035

14

2.15.p3035

in signis, alioqui bimenstris, cum

2.15.p3035

15

2.15.p3035

ceterae utraque statione quaternos menses non inpleant.

2.15.p3035

inferiores autem duae occultantur in coitu vespertino simili

2.15.p3035

16

2.15.p3035

modo, relictaeque

2.15.p3035

17

2.15.p3035

a sole totidem in partibus faciunt exortus matutinos, ad quos

2.15.p3035

18

2.15.p3035

longissimis distantiae suae metis solem insequuntur adeptaeque occasu matutino conduntur ac praetereunt. mox eodem intervallo vespere exoriuntur usque ad quos diximus terminos. ab his retrogradiuntur

2.15.p3035

19

2.15.p3035

ad solem et occasu vespertino delitescunt. Veneris stella et stationes duas, matutinam vespertinamque, ab utroque exortu facit a longissimis distantiae suae finibus, Mercurii stationum

2.15.p3035

20

2.15.p3035

breviore momento quam ut deprehendi possint.

2.15.p3036

Haec est luminum

2.15.p3036

1

2.15.p3036

occultationumque ratio,per-

2.15.p3036

2

2.15.p3036

plexior motu

2.15.p3036

3

2.15.p3036

multisque involuta miraculis, siquidem magnitudines suas et colores mutant

2.15.p3036

4

2.15.p3036

, et eaedem ad septentrionem

2.15.p3036

5

2.15.p3036

accedunt abeuntque ad austrum terrisque propiores aut caelo repente cernuntur. in quibus aliter multa quam priores tradituri fatemur ea quoque illorum esse muneris qui primi vias quaerendi

2.15.p3036

6

2.15.p3036

demonstraverint, modo ne quis desperet saecula proficere semper.

2.15.p3036

7

2.15.p3036

pluribus de causis haec

2.15.p3036

8

2.15.p3036

omnia accidunt: prima circulorum, quos Graeci

2.15.p3036

ἀψῖδας

2.15.p3036

in stellis vocant; etenim Graecis utendum erit vocabulis . sunt autem hi sui cuique earum aliique quam mundo,

2.15.p3036

quoniam terra a

2.15.p3036

9

2.15.p3036

verticibus

2.15.p3036

10

2.15.p3036

duobus, quos appellaverunt polos, centrum caeli nec non

2.15.p3036

11

2.15.p3036

et signiferi est

2.15.p3036

12

2.15.p3036

oblique

2.15.p3036

13

2.15.p3036

inter eos siti. omnia autem haec constant ratione circini semper indubitata

2.15.p3036

14

2.15.p3036

. ergo ab alio cuique centro apsides suae exsurgunt ideoque diversos habent orbes motusque dissimiles, quoniam interiores apsidas necesse est breviores esse.

2.15.p3036

15

2.16.p3037

igitur a terrae centro

2.16.p3037

1

2.16.p3037

apsides altissimae sunt Saturno in scorpione, Iovi in virgine, Marti in leone, soli in geminis , Veneri in sagittario, Mercurio in capricorno,

2.16.p3037

lunae

2.16.p3037

2

2.16.p3037

in tauro,

2.16.p3037

mediis omnium partibus, et e contrario ad terrae centrum humillimae atque proximae. sic fit ut tardius moveri

2.16.p3037

3

2.16.p3037

videantur, cum altissimo ambitu feruntur

2.16.p3037

4

2.16.p3037

, non quia adcelerent tardentve naturales motus, qui certi ac singuli sunt illis, sed quia deductas ab summa apside lineas coartari

2.16.p3037

5

2.16.p3037

ad centrum

2.16.p3037

6

2.16.p3037

necesse est, sicut in rotis radios, idemque motus alias maior, alias minor centri propinquitate sentitur.

2.16.p3037

7

2.16.p3037

altera sublimitatium

2.16.p3037

8

2.16.p3037

causa, quoniam a suo centro apsidas altissimas habent in aliis signis, Saturnus in librae parte vicesima, Iuppiter cancri quinta decima,Mars capricorni XXVIII, sol arietis XVIIII

2.16.p3037

9

2.16.p3037

, Venus piscium XXVII

2.16.p3037

10

2.16.p3037

, Mercurius virginis XV, luna tauri III

2.16.p3037

11

2.16.p3037

. tertia altitudinum ratio caeli mensura, non circuli, intellegitur, subire eas aut descendere per profundum aëris oculis aestimantibus.

2.16.p3038

1

2.16.p3038

Huic conexa latitudinum signiferi obliquitatisque causa est. per hunc stellae quas diximus

2.16.p3038

2

2.16.p3038

feruntur, nec aliud

2.16.p3038

3

2.16.p3038

habitatur in terris quam quod illi subiacet, reliqua a polis squalent. Veneris tantum stella excedit eum binis partibus, quae causa intellegitur efficere ut quaedam animalia et

2.16.p3038

4

2.16.p3038

in desertis mundi

2.16.p3038

5

2.16.p3038

nascantur. luna quoque per totam latitudinem eius vagatur, sed omnino non excedens eum

2.16.p3038

6

2.16.p3038

. ab his Mercurii stella laxissime, ut

2.16.p3038

7

2.16.p3038

tamen e

2.16.p3038

8

2.16.p3038

duodenis partibus—tot enim sunt latitudinis

2.16.p3038

9

2.16.p3038

—non amplius octonas

2.16.p3038

10

2.16.p3038

pererret, neque has aequaliter, sed duas

2.16.p3038

in

2.16.p3038

11

2.16.p3038

medio eius et supra quattuor, infra duas.

2.16.p3038

sol deinde medio fertur inter duas partes flexuoso draconum meatu inaequalis , Martis stella quattuor mediis

2.16.p3038

12

2.16.p3038

, lovis media

2.16.p3038

13

2.16.p3038

et super eam duabus

2.16.p3038

14

2.16.p3038

, Saturni duabus

2.16.p3038

15

2.16.p3038

ut sol

2.16.p3038

16

2.16.p3038

. haec erit latitudinum ratio ad austrum descendentium aut ad aquilonem subeuntium . hac

2.16.p3038

17

2.16.p3038

constare et tertiam illam a terra subeuntium in caelum, et pariter scandi eam quoque existimavere plerique falso

2.16.p3038

18

2.16.p3038

. qui ut coarguantur, aperienda est subtilitas inmensa et omnes eas conplexa causas.

2.16.p3039

1

2.16.p3039

Convenit stellas in occasu vespertino proximas esse terrae et altitudine et latitudine

2.16.p3039

2

2.16.p3039

, exortusque matutinos in

2.16.p3039

3

2.16.p3039

initio cuiusque fieri, stationes in mediis latitudinum articulis , quae vocant ecliptica. perinde confessum est motum augeri, quamdiu in vicino sint terrae; cum abscedant in altitudinem

2.16.p3039

4

2.16.p3039

, minui. quae ratio lunae maxime sublimitatibus adprobatur. aeque non est dubium in exortibus matutinis etiamnum augeri atque a stationibus primis tris superiores

2.16.p3039

deminuere

2.16.p3039

5

2.16.p3039

se

2.16.p3039

usque ad stationes secundas.

2.16.p3039

quae cum ita sint

2.16.p3039

6

2.16.p3039

, manifestum erit ab exortu matutino latitudines scandi, quoniam in eo primum habitu

2.16.p3039

7

2.16.p3039

incipiat

2.16.p3039

8

2.16.p3039

parcius adici motus, in stationibus vero primis et altitudinem

2.16.p3039

9

2.16.p3039

subir

2.16.p3039

i

2.16.p3039

10

2.16.p3039

, quoniam tum primum incipiant

2.16.p3039

11

2.16.p3039

detrahi numeri

2.16.p3039

12

2.16.p3039

stellaeque retroire. cuius rei ratio privatim reddenda est. percussae in qua diximus parte et triangulo solis radio inhibentur rectum agere cursum et ignea vi levantur in sublime.

2.16.p3039

hoc non protinus intellegi potest visu nostro, ideoque existimantur stare, unde et nomen accepit statio. progreditur deinde eiusdem radii violentia et retroire cogit vapore

2.16.p3039

13

2.16.p3039

percussas. multo id magis in vespertino earum exortu, toto sole adverso

2.16.p3039

14

2.16.p3039

cum in summas apsidas expelluntur minimaeque

2.16.p3039

15

2.16.p3039

cernuntur, quoniam altissime absunt, et minimo feruntur motu, tanto minore

2.16.p3039

16

2.16.p3039

, cum

2.16.p3039

17

2.16.p3039

hoc in altissimis apsidum evenit signis.

2.16.p3039

ab exortu vespertino latitudo descenditur parcius iam se minuente motu, non tamen ante stationes secundas augente, cum et altitudo descenditur , superveniente ab alio latere radio

2.16.p3039

18

2.16.p3039

eademque vi rursus ad terras deprimente, qua

2.16.p3039

19

2.16.p3039

sustulerat

2.16.p3039

20

2.16.p3039

in caelum e

2.16.p3039

21

2.16.p3039

priore triquetro. tantum interest, subeant radii an superveniant , multoque eadem magis in vespertino occasu accidunt . haec est superiorum stellarum ratio; difficilior reliquarum et a nullo ante nos reddita.

2.17.p3040

1

2.17.p3040

Primum igitur dicatur, cur

2.17.p3040

2

2.17.p3040

Veneris

2.17.p3040

3

2.17.p3040

stella

2.17.p3040

4

2.17.p3040

numquam longius XLVI

2.17.p3040

5

2.17.p3040

partibus, Mercurii XX

2.17.p3040

6

2.17.p3040

ab

2.17.p3040

7

2.17.p3040

sole abscedant, saepe citra eas ad

2.17.p3040

8

2.17.p3040

solem reciprocent

2.17.p3040

9

2.17.p3040

. conversas habent. utraeque apsidas ut infra solem sitae, tantumque circulis

2.17.p3040

10

2.17.p3040

earum subter

2.17.p3040

11

2.17.p3040

est quantum superne praedictarum, et ideo non possunt abesse amplius, quoniam curvatura apsidum ibi non habet longitudinem maiorem. ergo utrique

2.17.p3040

12

2.17.p3040

simili ratione modum

2.17.p3040

13

2.17.p3040

statuunt apsidum suarum margines, ac spatia longitudinis latitudinum evagatione pensant. at

2.17.p3040

enim cur non semper ad quadraginta sex et ad partes viginti

2.17.p3040

14

2.17.p3040

perveniunt? immo vero, sed ratio canonicos

2.17.p3040

15

2.17.p3040

fallit. namque apparet apsidas quoque earum moveri, quod numquam

2.17.p3040

16

2.17.p3040

transeant solem. itaque cum in partem ipsam eius incidere margines alterutro latere, tum et stellae ad longissima sua intervalla pervenire intelleguntur. cum citra

2.17.p3040

17

2.17.p3040

fuere margines, totidem partibus et ipsae ocius redire cogurtur

2.17.p3040

18

2.17.p3040

, cum sit illa semper utrique extremitas summa.

2.17.p3041

Hinc et ratio motuumconversa intellegitur. superiores enim celerrime feruntur in occasu vespertino, hae tardissime; illae a terra altissime absunt, cum tardissime moventur, hae, cum ocissime, quia, sicut in illis propinquitas centri adcelerat, ita in his extremitas circuli. illae ab exortu matutino minuere celeritatem incipiunt, hae vero augere; illae retro cursum agunt a statione matutina

2.17.p3041

1

2.17.p3041

usque ad vespertinam, Veneris a vespertina usque ad matutinam.

2.17.p3041

incipit autem ab exortu matutino latitudinem scandere, altitudinem

2.17.p3041

2

2.17.p3041

vero ac

2.17.p3041

3

2.17.p3041

solem insequi a statione

2.17.p3041

4

2.17.p3041

matutina, ocissima in occasu

2.17.p3041

5

2.17.p3041

matutino et altissima, degredi autem latitudine motumque minuere ab exortu vespertino

2.17.p3041

6

2.17.p3041

, retro quidem ire simulque altitudine degredi ab

2.17.p3041

7

2.17.p3041

statione vespertina

2.17.p3041

8

2.17.p3041

, Mercurii rursus

2.17.p3041

9

2.17.p3041

stella

2.17.p3041

10

2.17.p3041

utroque modo scandere ab exortu matutino, degredi vero

2.17.p3041

11

2.17.p3041

latitudine a vespertino, consecutoque sole ad quindecim partium intervallum

2.17.p3041

12

2.17.p3041

consistit quadriduo prope inmobilis.

2.17.p3041

mox ab altitudine descendit retroque graditur ab occasu vespertino usque ad exortum matutinum, tantumque haec et luna totidem diebus, quot subiere, descendunt. Veneris quindecies

2.17.p3041

13

2.17.p3041

pluribus subit, rursus Saturni et Iovis duplicato degrediuntur

2.17.p3041

14

2.17.p3041

, Martis etiam quadruplicato. tanta est naturae varietas, sed ratio evidens. nam quae in vaporem solis nituntur, etiam descendunt aegre.

2.17.p3042

Multa promi amplius circa haec possunt secreta naturae legesque, quibus ipsa serviat, exempli gratia in Martis sidere, cuius est maxime inobservabilis cursus, numquam id stationem facere Iovis sidere triquetro, raro admodum LX partibus discreto, qui numerus sexangulas mundi efficit formas, nec exortus nisi in duobus signis tantum, cancri et leonis, simul edere

2.17.p3042

1

2.17.p3042

, Mercurii vero sidus exortus vespertinos in

2.17.p3042

2

2.17.p3042

piscibus raros facere, creberrimos

2.17.p3042

3

2.17.p3042

in virgine, in libra

2.17.p3042

4

2.17.p3042

matutinos, item

2.17.p3042

5

2.17.p3042

matutinos in aquario, rarissimos in leone, retrogradum in tauro et geminis

2.17.p3042

6

2.17.p3042

non fieri, in cancro vero non citra vicesimam quintam partem,

2.17.p3042

7

2.17.p3042

lunam bis coitum cum sole in nullo alio signo facere quam geminis, non coire aliquando in sagittario tantum, novissimam vero primamque eadem die vel nocte nullo

2.17.p3042

alio in signo quam ariete conspici—id quoque paucis mortalium contigit

2.17.p3042

8

2.17.p3042

, et inde fama cernendi Lynceo—, non conparere in caelo Saturni sidus et Martis, cum plurimum, diebus CLXX, lovis XXXVI aut, cum minimum, denis detractis diebus

2.17.p3042

9

2.17.p3042

, Veneris LXVIIII

2.17.p3042

10

2.17.p3042

aut, cum minimum, LII, 5 Mercuri XIII

2.17.p3042

11

2.17.p3042

aut, cum plurimum, XVII

2.17.p3042

12

2.17.p3042

.

2.18.p3043

1

2.18.p3043

Colores ratio altitudinum temperat, siquidem earum

2.18.p3043

2

2.18.p3043

similitudinem trahunt, in quarum

2.18.p3043

3

2.18.p3043

aëra venere subeundo, tinguitque

2.18.p3043

4

2.18.p3043

adpropinquantes utralibet alieni meatus

2.18.p3043

5

2.18.p3043

circulus, frigidior in pallorem, ardentior in ruborem, ven- 10 tosus in horrorem

2.18.p3043

6

2.18.p3043

, sol atque commissurae apsidum extremaeque orbitae atram in obscuritatem. suus quidem cuique color est: Saturno candidus

2.18.p3043

7

2.18.p3043

, Iovi clarus, Marti igneus, Lucifero candens, Vesperi refulgens, Mercurio radians, lunae blandus, soli, cum oritur, ardens, postea

2.18.p3043

8

2.18.p3043

radians, his causis conexo visu et earum quae caelo continentur .

2.18.p3043

namque modo multitude conferta inest circa dimidios orbes lunae, placida nocte leniter inlustrante eas, modo raritas, ut fugisse miremur, plenilunio abscondente

2.18.p3043

9

2.18.p3043

aut cum solis suprave dictarum radii visus pr

2.18.p3043

a

2.18.p3043

estrinxere

2.18.p3043

10

2.18.p3043

nostros. et ipsa autem luna ingruentium solis radiorum haut dubie

2.18.p3043

11

2.18.p3043

differentias

2.18.p3043

12

2.18.p3043

sentit

2.18.p3043

13

2.18.p3043

, hebetante cetero

2.18.p3043

14

2.18.p3043

inflexos

2.18.p3043

15

2.18.p3043

mundi convexitate eos praeterquam ubi recti angulorum conpetant

2.18.p3043

16

2.18.p3043

ictus. itaque in quadrato solis dividua est

2.18.p3043

17

2.18.p3043

, in

2.18.p3043

triquetro seminani ambitur orbe, inpletur autem in adverso , rursusque minuens

2.18.p3043

18

2.18.p3043

easdem effigies paribus edit intervallis, simili ratione qua super

2.18.p3043

19

2.18.p3043

solem tria sidera.

2.19.p3044

1

2.19.p3044

Sol autem ipse quattuor differentias habet, bis aequata

2.19.p3044

2

2.19.p3044

nocte diei, vere

2.19.p3044

3

2.19.p3044

et autumno, in centrum incidens terrae octavis in partibus arietis ac librae, bis permutatis spatiis, in auctum diei bruma, octava in parte capricorni, noctis vero solstitio, totidem in partibus cancri. inaequalitatis causa obliquitas e

2.19.p3044

st

2.19.p3044

4

2.19.p3044

signiferi, cum pars aequa mundi super subterque terras omnibus fiat momentis. sed quae recta in exortu suo consurgunt signa longiore tractu tenent lucem; quae vero obliqua, ociore transeunt spatio.

2.20.p3045

1

2.20.p3045

Latet plerosque magna caeli adsectatione conpertum principibus

2.20.p3045

2

2.20.p3045

doctrinae viris, superiorum trium siderum ignes esse qui decidui ad terras fulminum nomen habeant, sed maxime

2.20.p3045

Iov

2.20.p3045

is

2.20.p3045

3

2.20.p3045

medio loco siti, fortassis quoniam contagium nimii umoris ex superiore circulo atque ardoris ex subiecto per hunc modum

2.20.p3045

4

2.20.p3045

egerat

2.20.p3045

5

2.20.p3045

, ideoque dictum lovem fulmina

2.20.p3045

6

2.20.p3045

iaculari. ergo ut e flagrante ligno carbo cum crepitu, sic a sidere caelestis ignis exspuitur praescita secum adferens, ne abdicata

2.20.p3045

7

2.20.p3045

quidem sui parte in divinis cessante operibus. idque

2.20.p3045

8

2.20.p3045

maxime turbato fit aëre, quia collectus umor abundantiam stimulat aut quia turbatur quodam ceu

2.20.p3045

9

2.20.p3045

gravidi

2.20.p3045

10

2.20.p3045

sideris partu.

2.21.p3046

1

2.21.p3046

Intervalla quoque siderum a terra multi

2.21.p3046

indagare temptarunt

2.21.p3046

2

2.21.p3046

, et solem abesse a luna undeviginti

2.21.p3046

3

2.21.p3046

partes quantam

2.21.p3046

4

2.21.p3046

lunam ipsam a terra prodiderunt. Pythagoras vero, vir sagacis animi, a terra ad lunam

2.21.p3046

CXXVI

2.21.p3046

5

2.21.p3046

stadiorum esse collegit

2.21.p3046

6

2.21.p3046

, ad solem ab ea duplum, inde ad duodecim signa triplicatum, in qua sententia et Gallus Sulpicius fuit noster

2.21.p3046

7

2.21.p3046

.

2.22.p3047

1

2.22.p3047

Sed Pythagoras interdum et

2.22.p3047

2

2.22.p3047

musica ratione appellat tonum quantum absit a terra luna, ab ea ad Mercurium dimidium spatii

2.22.p3047

3

2.22.p3047

et ab eo ad Veneris

2.22.p3047

4

2.22.p3047

, a quo

2.22.p3047

5

2.22.p3047

ad

2.22.p3047

6

2.22.p3047

solem sescuplum

2.22.p3047

7

2.22.p3047

, a sole ad Martem tonum [id est quantum ad lunam a terra], ab eo ad Iovem dimidium et ab eo ad

2.22.p3047

8

2.22.p3047

Saturni

2.22.p3047

9

2.22.p3047

, et inde

2.22.p3047

10

2.22.p3047

sescuplum ad signiferum;

2.22.p3047

11

2.22.p3047

ita septem tonis

2.22.p3047

12

2.22.p3047

effici quam

2.22.p3047

διὰ πασῶν ἁρμονίαϝ

2.22.p3047

vocant, hoc est universitatem concentus

2.22.p3047

13

2.22.p3047

; in ea Saturnum Dorio moveri

2.22.p3047

14

2.22.p3047

p

2.22.p3047

h

2.22.p3047

thongo

2.22.p3047

15

2.22.p3047

, Iovem Phrygio et in reliquis similia, iucunda magis quam necessaria subtilitate.

2.23.p3048

1

2.23.p3048

Stadium XXV nostros efficit passus, hoc est

2.23.p3048

2

2.23.p3048

pedes DCXXV. Posidonius non

2.23.p3048

3

2.23.p3048

minus XL stadiorum a terra altitudinem esse, in quam

2.23.p3048

4

2.23.p3048

nubila ac venti nubesque perveniant

2.23.p3048

5

2.23.p3048

, inde purum liquidumque

2.23.p3048

6

2.23.p3048

et inperturbatae lucis

2.23.p3048

aëra

2.23.p3048

7

2.23.p3048

, sed a turbido ad lunam viciens C milia stadiorum

2.23.p3048

8

2.23.p3048

, inde ad solem quinquiens miliens, et

2.23.p3048

9

2.23.p3048

spatio fieri, ut tam inmensa eius magnitudo non exurat terras. plures autem

2.23.p3048

10

2.23.p3048

DCCCC

2.23.p3048

11

2.23.p3048

in altitudinem nubes subire prodiderunt. inconperta haec et inextricabilia, sed

2.23.p3048

12

2.23.p3048

prodenda, quia

2.23.p3048

13

2.23.p3048

sunt prodita , in quis

2.23.p3048

14

2.23.p3048

tamen una ratio geometricae collectionis numquam fallacis possit non repudiari, si cui libeat altius ista persequi, nec ut mensura — id enim velle paene dementis otii est —, sed ut tantum aestimatio coniectanti

2.23.p3048

15

2.23.p3048

constet animo.

2.23.p3048

nam cum CCCLX et fere sex partibus

2.23.p3048

16

2.23.p3048

orbis solis ex circuitu eius patere appareat circulum, per quem meat

2.23.p3048

17

2.23.p3048

, semperque dimetiens tertiam partem ambitus ettertiae paulo minus septimam colligat, apparet dempta eius dimidia, quoniam terra centralis interveniat, sextam fere partem huius inmensi spatii, quod

2.23.p3048

18

2.23.p3048

circa terram circuli spatio

2.23.p3048

R

2.23.p3048

2

2.23.p3048

E

2.23.p3048

2

2.23.p3048

v.

2.23.p3048

-tii

2.23.p3048

r

2.23.p3048

solaris animo conprehenditur, inesse altitudinis spatio

2.23.p3048

19

2.23.p3048

, lunae vero duodecimam, quoniam tanto

2.23.p3048

20

2.23.p3048

breviore quam sol ambitu currit.

2.23.p3048

ita fieri eam

2.23.p3048

21

2.23.p3048

in

2.23.p3048

22

2.23.p3048

medio solis ac terrae. miror

2.23.p3048

23

2.23.p3048

quo procedat inprobitas cordis humani parvolo aliquo invitata successu, sicut in supra dictis occasionem inpudentiae ratio largitur. ausique divinare solis ad terrain spatia eadem ad

2.23.p3048

24

2.23.p3048

caelum agunt, quoniam sit medius sol, ut protinus mundi quoque ipsius mensura veniat in digitos. quantas enim dimetiens habeat septimas, tantas habere circulum

2.23.p3048

25

2.23.p3048

duoetvicesimas, tamquam plane a perpendiculo mensura caeli constet.

2.23.p3048

Aegyptia ratio, quam Petosiris

2.23.p3048

et Nechepsos

2.23.p3048

26

2.23.p3048

ostendere, singulas partes in lunari circulo, ut dictum est, minimo XXXIII stadiis

2.23.p3048

27

2.23.p3048

paulo amplius patere

2.23.p3048

28

2.23.p3048

colligit, in Saturni amplissimo duplum, in solis, quem medium esse diximus, utriusque mensurae dimidium. quae

2.23.p3048

29

2.23.p3048

computatio plurimum habet pudoris, quoniam ad Saturni circulum addito signiferi ipsius

2.23.p3048

30

2.23.p3048

intervallo nec numerabilis

2.23.p3048

31

2.23.p3048

multiplicatio efficitur.

2.24.p3049

1

2.24.p3049

Restant pauca de mundo. namque et in ipso caelo stellae repente nascuntur. plura earum genera.

2.25.p3050

cometas Graeci vocant, nostri crinitas, horrentes crine sanguineo et comarum modo in vertice

2.25.p3050

1

2.25.p3050

hispidas. iidem pogonias quibus

2.25.p3050

2

2.25.p3050

inferiore ex parte in speciem barbae longae promittitur

2.25.p3050

3

2.25.p3050

iuba. acontiae iaculi modo vibrantur, ocissimo

2.25.p3050

4

2.25.p3050

significatu. haec fuit, de qua quinto consulatu suo Titus Imperator Caesar praeclaro carmine

2.25.p3050

5

2.25.p3050

perscripsit , ad hunc diem novissima

2.25.p3050

6

2.25.p3050

visa. easdem breviores et in mucronem

2.25.p3050

7

2.25.p3050

fastigatas

2.25.p3050

8

2.25.p3050

xiphias

2.25.p3050

9

2.25.p3050

vocavere, quae sunt omnium pallidissimae et quodam gladii

2.25.p3050

10

2.25.p3050

nitore ac sine ullis radiis, quos et

2.25.p3050

11

2.25.p3050

disceus

2.25.p3050

12

2.25.p3050

, nomini

2.25.p3050

13

2.25.p3050

similis

2.25.p3050

14

2.25.p3050

, colore autem electro, raros

2.25.p3050

15

2.25.p3050

e

2.25.p3050

16

2.25.p3050

margine

2.25.p3050

17

2.25.p3050

emittit.

2.25.p3050

18

2.25.p3050

pitheus doliorum cernitur figura, in concavo fumidae

2.25.p3050

19

2.25.p3050

lucis. ceratias cornus speciem habet,

2.25.p3050

qualis fuit cum Graecia apud Salamina

2.25.p3050

20

2.25.p3050

depugnavit. lampadias

2.25.p3050

21

2.25.p3050

ardentes imitatur faces, hippeus equinas iubas, celerrimi motus atque in orbem

2.25.p3050

22

2.25.p3050

circa se euntes

2.25.p3050

23

2.25.p3050

. fit et candidus

2.25.p3050

διὸς

2.25.p3050

24

2.25.p3050

cometes, argenteo crine ita refulgens, ut vix contueri liceat, specieque humana

2.25.p3050

25

2.25.p3050

dei

2.25.p3050

26

2.25.p3050

effigiem in se ostendens. fiunt et hirci

2.25.p3050

27

2.25.p3050

, villorum specie et nube

2.25.p3050

28

2.25.p3050

aliqua circumdati. semel adhuc iubae effigies mutata in hastam est, Olympiade CVIII

2.25.p3050

29

2.25.p3050

, urbis anno CCCCVIII

2.25.p3050

30

2.25.p3050

. brevissimum quo cernerentur spatium VII dierum adnotatum est, longissimum

2.25.p3050

C

2.25.p3050

LXXX

2.25.p3050

31

2.25.p3050

.

2.25.p3051

1

2.25.p3051

Moventur autem aliae

2.25.p3051

2

2.25.p3051

errantium modo, aliae inmobiles haerent, omnes ferme sub ipso septentrione aliqua eius parte non certa, sed maxime in candida, quae lactei circuli nomen accepit. Aristoteles tradit et simul plures cerni, nemini conpertum alteri, quod equidem sciam, ventos autem ab iis

2.25.p3051

3

2.25.p3051

graves aestusve

2.25.p3051

4

2.25.p3051

significari. fiunt et hibernis mensibus et in austrino polo, sed ibi citra ullum iubar. diraque conperta Aethiopum et Aegypti populis cui nomen aevi eius rex dedit Typhon

2.25.p3051

5

2.25.p3051

, ignea specie ac spirae modo intorta, visu quoque

2.25.p3051

6

2.25.p3051

torvo, nec stella verius quam quidam igneus nodus.

2.25.p3051

sparguntur aliquando et

2.25.p3051

errantibus stellis ceterisque crines. sed cometes numquam in occasura parte caeli est, terrificum magna ex parte sidus atque

2.25.p3051

7

2.25.p3051

non leviter

2.25.p3051

8

2.25.p3051

piatum, ut civili motu Octavio consule iterumque Pompei et Caesaris bello, in nostro vero aevo circa veneficium

2.25.p3051

9

2.25.p3051

, quo Claudius Caesar imperium reliquit Domitio Neroni, ac deinde principatu eius adsiduum prope ac saevum. referre arbitrantur, in quas partes sese iaculetur aut

2.25.p3051

10

2.25.p3051

cuius stellae vires

2.25.p3051

11

2.25.p3051

accipiat quasque simili tudines reddat et quibus in locis emicet

2.25.p3051

12

2.25.p3051

:

2.25.p3051

13

2.25.p3051

tibiarum

2.25.p3051

14

2.25.p3051

specie musicae arti portendere, obscenis autem moribus in verendis partibus signorum, ingeniis

2.25.p3051

15

2.25.p3051

et eruditioni

2.25.p3051

16

2.25.p3051

, si triquetram

2.25.p3051

17

2.25.p3051

figuram quadratamve paribus angulis ad aliquos perennium stellarum situs edat

2.25.p3051

18

2.25.p3051

; venena fundere in capite septentrionalis austrinaeve serpentis.

2.25.p3052

Cometes in uno totius orbis

2.25.p3052

1

2.25.p3052

loco colitur in templo

2.25.p3052

2

2.25.p3052

Romae, admodum faustus Divo Augusto iudicatus

2.25.p3052

3

2.25.p3052

ab ipso, qui incipiente eo apparuit ludis, quos faciebat Veneri Genetrici non multo

2.25.p3052

4

2.25.p3052

post obitum patris Caesaris in collegio ab eo instituto.

2.25.p3052

5

2.25.p3052

namque his verbis in

2.25.p3052

6

2.25.p3052

.... gaudium

2.25.p3052

7

2.25.p3052

8

2.25.p3052

prodit

2.25.p3052

9

2.25.p3052

is

2.25.p3052

10

2.25.p3052

: Ipsis ludorum meorum

2.25.p3052

11

2.25.p3052

diebus sidus crinitum per septem dies in regione caeli sub

2.25.p3052

12

2.25.p3052

septemtrionibus est conspectum. id oriebatur circa undecimam horam diei clarumque et

2.25.p3052

13

2.25.p3052

omnibus e

2.25.p3052

14

2.25.p3052

terris conspicuum fuit. eo sidere significari

2.25.p3052

vulgus credidit Caesaris animam inter deorum inmortalium numina receptam, quo nomine id insigne

2.25.p3052

15

2.25.p3052

simulacro capitis eius, quod mox in foro consecravimus, adiectum est. haec ille in publicum; interiore gaudio sibi ilium natum seque in eo nasci interpretatus est. et, si

2.25.p3052

16

2.25.p3052

verum fatemur

2.25.p3052

17

2.25.p3052

, salutare id terris fuit.

2.25.p3053

Sunt qui et haec sideraperpetua esse credant

2.25.p3053

1

2.25.p3053

suoque

2.25.p3053

2

2.25.p3053

ambitu ire, sed non nisi relicta ab

2.25.p3053

3

2.25.p3053

sole cerni; alii vero qui nasci umore fortuito

2.25.p3053

4

2.25.p3053

et ignea vi

2.25.p3053

5

2.25.p3053

ideoque solvi.

2.26.p3054

Idem Hipparchus numquam satis laudatus, ut quo nemo magis adprobaverit cognationem cum homine

2.26.p3054

1

2.26.p3054

siderum animasque nostras partem esse caeli, novam stellam et aliam

2.26.p3054

2

2.26.p3054

in aevo suo genitam deprehendit eiusque

2.26.p3054

3

2.26.p3054

motu

2.26.p3054

4

2.26.p3054

, qua

2.26.p3054

5

2.26.p3054

fulsit, ad dubitationem est

2.26.p3054

6

2.26.p3054

adductus, anne hoc saepius fieret moverenturque et eae

2.26.p3054

7

2.26.p3054

, quas putamus adfixas, ideoque

2.26.p3054

8

2.26.p3054

ausus rem etiam deo inprobam, adnumerare posteris stellas ac sidera

2.26.p3054

9

2.26.p3054

ad nomen expungere

2.26.p3054

10

2.26.p3054

organis excogitatis, per quae singularum loca atque magnitudines signaret, ut facile discerni posset ex eo non modo an obirent ac

2.26.p3054

11

2.26.p3054

nascerentur

2.26.p3054

12

2.26.p3054

, sed an omnino aliquae

2.26.p3054

13

2.26.p3054

transirent moverenturque

2.26.p3054

14

2.26.p3054

, item an crescerent minuerenturque

2.26.p3054

15

2.26.p3054

, caelo in hereditate

2.26.p3054

16

2.26.p3054

cunctis relicto, si quisquam, qui cretionem

2.26.p3054

17

2.26.p3054

eam caperet, inventus esset.

2.26.p3055

1

2.26.p3055

Emicant et faces, non

2.26.p3055

2

2.26.p3055

nisicum deeidunt visae,

2.26.p3055

qualis Germanico Caesare gladiatorum

2.26.p3055

3

2.26.p3055

spectaculum edente praeter

2.26.p3055

4

2.26.p3055

ora populi meridiano transcucurrit

2.26.p3055

5

2.26.p3055

. duo genera earum

2.26.p3055

6

2.26.p3055

. lampadas

2.26.p3055

7

2.26.p3055

vocant plane

2.26.p3055

8

2.26.p3055

faces, alterum bolidas, quale Mutinensibus malis visum est. distant quod faces vestigia longa faciunt priore ardente parte, bolis vero perpetua ardens longiorem trahit limitem.

2.26.p3056

Emicant

2.26.p3056

1

2.26.p3056

et trabes simili modo, quas

2.26.p3056

δοκοὺς

2.26.p3056

vocant, qualis

2.26.p3056

2

2.26.p3056

cum Lacedaemonii classe victi imperium Graeciae amisere. fit et caeli ipsius hiatus, quod

2.26.p3056

3

2.26.p3056

vocant chasma

2.26.p3056

4

2.26.p3056

,

2.26.p3056

5

2.27.p3057

fit et sanguinea species et

2.27.p3057

1

2.27.p3057

, quo nihil

2.27.p3057

2

2.27.p3057

terribilius mortalium timori est, incendium ad terras cadens inde, sicut Olympiadis CVII

2.27.p3057

3

2.27.p3057

anno tertio, cum rex Philippus Graeciam quateret. atque ego haec s

2.27.p3057

t

2.27.p3057

atis

2.27.p3057

4

2.27.p3057

temporibus naturae

2.27.p3057

vi,

2.27.p3057

5

2.27.p3057

ut cetera, arbitror existere, non, ut plerique, variis de causis, quas ingeniorum acumen excogitat, quippe ingentium malorum fuere praenuntia; sed ea accidisse non quia haec facta sunt arbitror, verum haec ideo facta quia incasura erant illa, raritate autem occultam eorum esse rationem ideoque non, sicut exortus supra dictos defectusque et multa alia

2.27.p3057

6

2.27.p3057

, nosci

2.27.p3057

7

2.27.p3057

.20

2.28.p3058

Cernuntur et stellae cum sole totis diebus, plerumque et circa solis orbem ceu spiceae

2.28.p3058

1

2.28.p3058

coronae et versicolores circuli, qualiter Augusto Caesare in prima iuventa urbem intrante post obitum patris ad nomen ingens

2.28.p3058

capessendum.

2.29.p3059

existunt eaedem coronae circa lunam et circa nobilia astra caeloque

2.29.p3059

1

2.29.p3059

inhaerentia.

2.29.p3059

circa solem arcus adparuit L. Opimio Q. Fabio cos

2.29.p3059

2

2.29.p3059

., orbis

2.29.p3059

C

2.29.p3059

3

2.29.p3059

. Porcio M'

2.29.p3059

4

2.29.p3059

. Acilio, circulus rubri coloris L. Iulio P. Rutilio cos.

2.30.p3060

Fiunt prodigiosi et longiores solis defectus, qualis occiso dictatore Caesare et Antoniano bello totius paene anni pallore continuo.

2.30.p3060

1

2.31.p3061

et rursus soles plures simul cernuntur, nec supra ipsum nec infra, sed

2.31.p3061

1

2.31.p3061

ex

2.31.p3061

2

2.31.p3061

obliquo, numquam iuxta nec contra terram nec noctu, sed aut oriente aut occidente. semel et meridie

2.31.p3061

3

2.31.p3061

conspecti in

2.31.p3061

4

2.31.p3061

Bosporo produntur, qui ab matutino tempore duraverunt

2.31.p3061

5

2.31.p3061

in occasum. trinos soles et

2.31.p3061

6

2.31.p3061

antiqui saepius videre, sicut Sp. Postumio Q

2.31.p3061

7

2.31.p3061

. Mucio

2.31.p3061

8

2.31.p3061

et Q

2.31.p3061

9

2.31.p3061

. Marcio M

2.31.p3061

10

2.31.p3061

. Porcio et M. Antonio P. Dolabella et M. Lepido L. Planco cos., et nostra aetas vidit Divo Claudio principe, consulatu eius Cornelio Orfito collega. plures quam tres simul

2.31.p3061

11

2.31.p3061

visi ad hoc aevi numquam produntur.

2.32.p3062

Lunae quoque trinae, ut Cn. Domitio C. Fannio

2.32.p3062

1

2.32.p3062

2

2.32.p3062

consulibus, apparuere.

2.33.p3063

1

2.33.p3063

Quod

2.33.p3063

2

2.33.p3063

plerique appellaverunt

2.33.p3063

3

2.33.p3063

soles nocturnes, lumen de caelo noctu

2.33.p3063

4

2.33.p3063

visum est C. Caecilio Cn. Papirio consulibus et saepe alias, ut diei species nocte

2.33.p3063

5

2.33.p3063

luceret.

2.34.p3064

Clipeus ardens ab occasu ad ortum scintillans transcucurrit

2.34.p3064

1

2.34.p3064

solis occasu L. Valerio C. Mario consulibus.

2.35.p3065

Scintillam

2.35.p3065

visam

2.35.p3065

1

2.35.p3065

e

2.35.p3065

2

2.35.p3065

stella cadere et

2.35.p3065

3

2.35.p3065

augeri terrae adpropinquantem ac

2.35.p3065

4

2.35.p3065

, postquam lunae magnitudine

2.35.p3065

5

2.35.p3065

facta sit, inluxisse

2.35.p3065

6

2.35.p3065

ceu nubilo die, dein, cum in caelum

2.35.p3065

7

2.35.p3065

se reciperet

2.35.p3065

8

2.35.p3065

, lampadem factam semel umquam proditur Cn

2.35.p3065

9

2.35.p3065

. Octavio C. Scribonio consulibus. vidit id Silanus

2.35.p3065

10

2.35.p3065

proconsul cum comitatu suo.

2.36.p3066

Fieri videntur et discursus stellarum numquam temere, ut non ex ea parte truces venti cooriantur .

2.37.p3067

1

2.37.p3067

2

2.37.p3067

Existunt

2.37.p3067

3

2.37.p3067

stellae et in mari terrisque. vidi nocturnis militum vigiliis inhaerere pilis pro vallo fulgorem

2.37.p3067

4

2.37.p3067

effigie ea

2.37.p3067

5

2.37.p3067

; et antemnis navigantium aliisque navium partibus ceu

2.37.p3067

6

2.37.p3067

vocali quodam sono insistunt, ut volucres sedem ex sede mutantes, graves, cum solitariae venere, mergentesque navigia et, si in carinae ima deciderint, exurentes, geminae autem salutares et prosperi

2.37.p3067

7

2.37.p3067

cursus

2.37.p3067

8

2.37.p3067

nuntiae

2.37.p3067

9

2.37.p3067

, quarum adventu fugari diram illam ac minacem appellatamque Helenam ferunt et ob id Polluci ac Castori

2.37.p3067

10

2.37.p3067

id numen

2.37.p3067

11

2.37.p3067

adsignant eosque in mari

2.37.p3067

12

2.37.p3067

invocant. hominum quoque capita vespertinis

2.37.p3067

13

2.37.p3067

magno praesagio circumfulgent. omnia

2.37.p3067

14

2.37.p3067

incerta ratione et in naturae

2.37.p3067

15

2.37.p3067

maiestate abdita.

2.38.p3068

1

2.38.p3068

Hactenus de mundo ipso sideribusque: nune reliqua caeli memorabilia. namque et hoc caelum appellavere maiores quod alio nomine aëra

2.38.p3068

2

2.38.p3068

, omne quod inani simile vitalem hunc spiritum fundit. infra lunam haec

2.38.p3068

3

2.38.p3068

sedes multoque inferior, ut animadverto

2.38.p3068

4

2.38.p3068

propemodum constare, infinitum

2.38.p3068

5

2.38.p3068

ex superiore natura aëris

2.38.p3068

6

2.38.p3068

, infinitum

2.38.p3068

7

2.38.p3068

terreni halitus

2.38.p3068

8

2.38.p3068

miscens utraque sorte confunditur. hinc nubila, tonitrua

2.38.p3068

9

2.38.p3068

et alia fulmina, hinc grandines, pruinae, imbres, procellae, turbines, hinc plurima mortalium mala et rerum naturae pugna secum.

2.38.p3068

terrena in caelum tendentia deprimit siderum vis eademque quae sponte non subeant ad se trahit

2.38.p3068

10

2.38.p3068

. decidunt imbres, nebulae subeunt

2.38.p3068

11

2.38.p3068

, siccantur amnes, ruunt grandines. torrent radii et terram in medium

2.38.p3068

12

2.38.p3068

undique inpellunt, iidem infracti resiliunt et quae potuere auferunt secum. vapor ex alto cadit rursusque

2.38.p3068

13

2.38.p3068

in altum redit. venti ingruunt inanes

2.38.p3068

14

2.38.p3068

iidemque cum rapina remeant. tot animalium haustus spiritum e sublimi trahit, at ille contra nititur, tellusque ut inani caelo spiritum fundit

2.38.p3068

15

2.38.p3068

.

2.38.p3068

sic ultro citro commeante natura ut tormento aliquo mundi celeritate discordia accenditur

2.38.p3068

16

2.38.p3068

. nec stare pugnae licet, sed adsidue rapta convolvitur et circa terram inmenso rerum causas

2.38.p3068

17

2.38.p3068

globo ostendit

2.38.p3068

18

2.38.p3068

, subinde per nubes caelum aliud

2.38.p3068

19

2.38.p3068

obtexens. ventorum hoc regnum. itaque praecipua eorum natura ibi et ferme reliquas complexa eas

2.38.p3068

20

2.38.p3068

causas, quoniam tonitruum

2.38.p3068

21

2.38.p3068

et fulminum iactus

2.38.p3068

22

2.38.p3068

horum violentiae plerique adsignant, quin et ideo lapidibus pluere interim, quia vento sint rapti, et multa similiter. quam ob rem simul plura

2.38.p3068

23

2.38.p3068

dicenda sunt.

2.39.p3069

1

2.39.p3069

Tempestatum

2.39.p3069

imb

2.39.p3069

r

2.39.p3069

i

2.39.p3069

umque

2.39.p3069

2

2.39.p3069

quasdam statas

2.39.p3069

3

2.39.p3069

esse causas, quasdam vero fortuitas aut adhuc rationis inconpertae, manifestum est. quis enim aestates et hiemes quaeque in temporibus annua vice intelleguntur siderum motu fieri dubitet? ergo ut solis

2.39.p3069

4

2.39.p3069

natura temperando intellegitur anno, sic reliquorum quoque siderum propria est

2.39.p3069

c

2.39.p3069

uiusque

2.39.p3069

5

2.39.p3069

vis et ad suam cuique naturam fertilis. alia sunt in liquorem soluti umoris fecunda, alia concreti

2.39.p3069

6

2.39.p3069

in pruinas aut coacti in nives aut glaciati in grandines, alia flatus

2.39.p3069

7

2.39.p3069

, teporis

2.39.p3069

8

2.39.p3069

alia

2.39.p3069

a

2.39.p3069

ut

2.39.p3069

9

2.39.p3069

vaporis, alia roris, alia rigoris

2.39.p3069

10

2.39.p3069

. nec vero haec tanta debent existimari, quanta cernuntur, cum esse eorum nullum minus luna tam inmensae altitudinis ratio declaret.

2.39.p3069

11

2.39.p3069

igitur in suo quaeque motu naturam suam exercent, quod manifestum Saturni maxime transitus imbribus faciunt. nec meantium modo siderum haec vis est, sed multorum etiam adhaerentium caelo, quotiens errantium accessu inpulsa aut coniectu

2.39.p3069

12

2.39.p3069

radiorum exstimulata sunt, qualiter in suculis sentimus accidere, quas Graeci ob id pluvio nomine

2.39.p3069

13

2.39.p3069

appellant. quin et sua sponte quaedam statisque temporibus, ut haedorum exortus.

2.39.p3069

arcturi vero sidus non ferme sine

2.39.p3069

14

2.39.p3069

procellosa grandine emergit

2.39.p3069

15

2.39.p3069

.

2.40.p3070

1

2.40.p3070

Nam caniculae exortu accendi solis vapores quis ignorat

2.40.p3070

2

2.40.p3070

? cuius sideris effectus amplissimi in terra sentiuntur: fervent maria exoriente eo, fluctuant in cellis vina, moventur stagna. orygem

2.40.p3070

3

2.40.p3070

appellat Aegyptus feram

2.40.p3070

4

2.40.p3070

, quam in exortu

2.40.p3070

5

2.40.p3070

eius contra stare et contueri tradit ac velut adorare

2.40.p3070

6

2.40.p3070

, cum sternuerit. canes quidem toto eo spatio maxime in rabiem agi

2.40.p3070

7

2.40.p3070

non est dubium

2.40.p3070

8

2.40.p3070

.

2.41.p3071

Quin

2.41.p3071

1

2.41.p3071

partibus quoque signorum quorundam sua vis inest, ut autum nali

2.41.p3071

2

2.41.p3071

aequinoctio brumaeque

2.41.p3071

3

2.41.p3071

, cum tempestatibus confici sidus intellegimus, nec imbribus tantum tempestatibusque, sed multis et corporum et ruris

2.41.p3071

4

2.41.p3071

experimentis. adflantur alii sidere, alii commoventur statis

2.41.p3071

5

2.41.p3071

temporibus alvo, nervis

2.41.p3071

6

2.41.p3071

, capite, mente. olea et populus alba et salices solstitio folia circumagunt. floret

2.41.p3071

7

2.41.p3071

ipso brumali die

2.41.p3071

8

2.41.p3071

suspensi

2.41.p3071

9

2.41.p3071

in tectis arentis herba

2.41.p3071

10

2.41.p3071

pulei

2.41.p3071

11

2.41.p3071

.

2.41.p3071

12

2.41.p3071

rumpuntur intentae

2.41.p3071

13

2.41.p3071

spiritu membranae

2.41.p3071

14

2.41.p3071

. miretur hoc qui non observet

2.41.p3071

15

2.41.p3071

cotidiano experimento, herbam unam, quae vocatur heliotropium, abeuntem solem intueri semper omnibusque

2.41.p3071

horis cum eo verti, vel nubilo obumbrante

2.41.p3071

16

2.41.p3071

. iam

2.41.p3071

17

2.41.p3071

quidem

2.41.p3071

18

2.41.p3071

lunari potestate ostrearum conchyliorumque et concharum omnium

2.41.p3071

19

2.41.p3071

corpora augeri

2.41.p3071

20

2.41.p3071

ac rursus minui, quin et soricum fibras respondere numero

2.41.p3071

21

2.41.p3071

lunae exquisivere

2.41.p3071

22

2.41.p3071

diligentiores, minimumque animal, formicam, sentire vires sideris

2.41.p3071

23

2.41.p3071

interlunio semper cessantem.

2.41.p3071

24

2.41.p3071

quo turpior homini inscitia est fatenti

2.41.p3071

25

2.41.p3071

praecipue iumentorum quorundam in oculis morbos cum luna increscere ac minui. patrocinatur vastitas rei

2.41.p3071

26

2.41.p3071

, inmensa

2.41.p3071

27

2.41.p3071

discreta altitudine

2.41.p3071

28

2.41.p3071

in duo atque septuaginta signa, hoc

2.41.p3071

29

2.41.p3071

est rerum aut animantium effigies, in quas digessere caelum periti. in

2.41.p3071

i

2.41.p3071

is quidem

2.41.p3071

30

2.41.p3071

M

2.41.p3071

31

2.41.p3071

DC adnotavere stellas, insignes scilicet

2.41.p3071

32

2.41.p3071

effectu visuve, exempli gratia in cauda tauri septem quas appellavere vergilias, in fronte suculas, booten, quae

2.41.p3071

33

2.41.p3071

sequitur

2.41.p3071

34

2.41.p3071

septem triones.

2.42.p3072

1

2.42.p3072

Extra has causas non negaverim exsistere imbres ventosque, quoniam umidam a terra

2.42.p3072

2

2.42.p3072

, alias vero propter vaporem fumidam

2.42.p3072

3

2.42.p3072

exhalari

2.42.p3072

4

2.42.p3072

caliginem certum est nubesque liquore egresso in sublime aut ex aëre coacto in liquorem gigni. densitas earum corpusque haut dubio

2.42.p3072

5

2.42.p3072

coniectatur

2.42.p3072

6

2.42.p3072

argumento, cum solem obumbrent, perspicuum alias etiam urinantibus in quamlibet profundam aquarum altitudinem.

2.43.p3073

1

2.43.p3073

Igitur non eam infitias posse in has et

2.43.p3073

2

2.43.p3073

ignes superne stellarum decidere, quales sereno saepe

2.43.p3073

cernimus, quorum ictu concuti aëra verum est

2.43.p3073

3

2.43.p3073

, quando et tela vibrata stridunt, cum vero in nubem perveniunt, vaporem dissonum gigni, ut candente ferro in aquam

2.43.p3073

4

2.43.p3073

demerso, et fumidum

2.43.p3073

5

2.43.p3073

verticem volvi. hinc nasci procellas et, si in nube luctetur flatus aut vapor, tonitrua edi; si

2.43.p3073

6

2.43.p3073

erumpat

2.43.p3073

7

2.43.p3073

ardens, fulmina; si longiore tractu nitatur, fulgetras

2.43.p3073

8

2.43.p3073

. his findi

2.43.p3073

9

2.43.p3073

nubem, illis perrumpi, et

2.43.p3073

10

2.43.p3073

esse tonitrua inpactorum ignium plagas, ideoque protinus coruscare igneas nubium rimas.

2.43.p3073

11

2.43.p3073

posse et repulsu siderum depressum qui a terra

2.43.p3073

12

2.43.p3073

meaverit spiritum nube cohibitum

2.43.p3073

13

2.43.p3073

tonare, natura

2.43.p3073

14

2.43.p3073

strangulante sonitum

2.43.p3073

15

2.43.p3073

, dum

2.43.p3073

16

2.43.p3073

rixetur, edito fragore, cum erumpat, ut

2.43.p3073

17

2.43.p3073

in

2.43.p3073

18

2.43.p3073

membrana spiritu intenta. posse et attritu, dum praeceps

2.43.p3073

19

2.43.p3073

feratur, ilium, quisquis est, spiritum accendi. posse et

2.43.p3073

20

2.43.p3073

conflictu

2.43.p3073

21

2.43.p3073

nubium elidi, ut duorum lapidum, scintillantibus fulgetris. sed haec omnia esse fortuita. hinc bruta

2.43.p3073

22

2.43.p3073

fulmina et vana, ut quae nullam habeant rationem

2.43.p3073

23

2.43.p3073

naturae. his percuti montes, his maria, omnesque alios inritos iactus. illa vero fatidica ex alto statisque de causis et ex suis venire sideribus.

2.43.p3074

Simili modo ventos vel potius flatus posse et

2.43.p3074

1

2.43.p3074

arido siccoque anhelitu terrae gigni non negaverim, posse et

2.43.p3074

2

2.43.p3074

aquis aëra

2.43.p3074

3

2.43.p3074

exspirantibus, qui neque in nebulam densetur nec crassescat in nubes

2.43.p3074

4

2.43.p3074

, posse et

2.43.p3074

5

2.43.p3074

solis inpulsu agi, quoniam ventus. haut

2.43.p3074

6

2.43.p3074

aliud intellegatur

2.43.p3074

7

2.43.p3074

quam fluctus

2.43.p3074

8

2.43.p3074

aëris, pluribusque etiam modis. namque et e fluminibus ac nivibus

2.43.p3074

9

2.43.p3074

et e mari videmus, e

2.43.p3074

t

2.43.p3074

quidem

2.43.p3074

10

2.43.p3074

tranquillo, et alios, quos vocant altanos, e

2.43.p3074

11

2.43.p3074

terra consurgere. qui, cum e mari redeunt, tropaei vocantur, si pergunt, apogei

2.43.p3074

12

2.43.p3074

.

2.44.p3075

1

2.44.p3075

Montium vero flexus crebrique vertices et conflexa

2.44.p3075

2

2.44.p3075

cubito

2.44.p3075

3

2.44.p3075

aut confracta

2.44.p3075

4

2.44.p3075

in umeros

2.44.p3075

5

2.44.p3075

iuga, concavi vallium sinus

2.44.p3075

6

2.44.p3075

, scindentes inaequalitate

2.44.p3075

7

2.44.p3075

ideo

2.44.p3075

8

2.44.p3075

resultantem aëra — quae causa etiam voces multis in locis reciprocas facit —, sine fine ventos generant.

2.45.p3076

iam quidem

2.45.p3076

1

2.45.p3076

et

2.45.p3076

2

2.45.p3076

specus, qualis in Dalmatia

2.45.p3076

3

2.45.p3076

ore

2.45.p3076

4

2.45.p3076

vasto

2.45.p3076

5

2.45.p3076

, praeceps

2.45.p3076

6

2.45.p3076

hiatu

2.45.p3076

7

2.45.p3076

, in quem deiecto levi pondere quamvis tranquillo die turbini similis emicat procella; nomen loco est Senta

2.45.p3076

8

2.45.p3076

. quin et in Cyrenaica provincia rupes quaedam austro traditur sacra, quam profanum sit attrectari

2.45.p3076

9

2.45.p3076

hominis manu, confestim austro volvente harenas

2.45.p3076

10

2.45.p3076

. in domibus etiam

2.45.p3076

11

2.45.p3076

multis

2.45.p3076

12

2.45.p3076

madefacta

2.45.p3076

13

2.45.p3076

inclusa

2.45.p3076

14

2.45.p3076

opacitate conceptacula

2.45.p3076

15

2.45.p3076

auras

2.45.p3076

16

2.45.p3076

suas habent. adeo causa non deest.

2.45.p3077

Sed plurimum interest, flatus sit an ventus. illos statos

2.45.p3077

1

2.45.p3077

atque perspirantes, quos non tractus aliquis, verum terrae sentiunt, qui non aura, non procella, sed, mares

2.45.p3077

2

2.45.p3077

appellatione quoque ipsa, venti sunt, sive

2.45.p3077

3

2.45.p3077

adsiduo mundi

2.45.p3077

4

2.45.p3077

m

2.45.p3077

otu

2.45.p3077

5

2.45.p3077

et

2.45.p3077

6

2.45.p3077

contrario siderum occursu nascuntur, sive hic est ille generabilis

2.45.p3077

7

2.45.p3077

rerum naturae spiritus huc illuc

2.45.p3077

8

2.45.p3077

tamquam in utero aliquo vagus, sive disparili

2.45.p3077

9

2.45.p3077

errantium siderum ictu radiorumque multiformi iactu flagellatus aër, sive a suis sideribus exeunt his propioribus sive ab illis caelo adfixis cadunt

2.45.p3077

10

2.45.p3077

, palam est illos quoque legem habere naturae

2.45.p3077

11

2.45.p3077

non ignotam, etiamsi nondum percognitam.

2.46.p3078

viginti amplius auctores Graeci veteres prodidere de his observationes. quo magis miror orbe

2.46.p3078

1

2.46.p3078

discordi et in regna, hoc est in membra, diviso

2.46.p3078

2

2.46.p3078

tot viris

2.46.p3078

3

2.46.p3078

curae fuisse tam ardua inventu, inter bella praesertim et infida hospitia, piratis etiam, omnium mortalium hostibus

2.46.p3078

4

2.46.p3078

, transitu

2.46.p3078

ro

2.46.p3078

s

2.46.p3078

5

2.46.p3078

fam

2.46.p3078

a

2.46.p3078

6

2.46.p3078

terrentibus

2.46.p3078

7

2.46.p3078

, ut hodie quaedam in suo quisque tractuex eorum commentariis, qui numquam eo accessere, verius noscat

2.46.p3078

8

2.46.p3078

quam indigenarum scientia, nunc vero pace tam festa, tam gaudente proventu rerum

2.46.p3078

9

2.46.p3078

artiumque principe, omnino nihil addisci nova inquisitione, immo ne veterum quidem inventa perdisci.

2.46.p3078

non erant maiora praemia, in multos dispersa fortunae magnitudine, et ista plures sine

2.46.p3078

praemio alio quam posteros iuvandi eruerunt

2.46.p3078

10

2.46.p3078

. namque

2.46.p3078

11

2.46.p3078

mores hominum senuere, non fructus, et

2.46.p3078

12

2.46.p3078

inmensa multitudo aperto, quo

2.46.p3078

d

2.46.p3078

cumque

2.46.p3078

13

2.46.p3078

est, mari hospitalique litorum omnium adpulsu navigat, sed lucri, non scientiae, gratia. nec reputat caeca mens et tantum avaritiae intenta id ipsum scientia posse tutius fieri. quapropter

2.46.p3078

14

2.46.p3078

scrupulosius, quam institute fortassis conveniat operi, tractabo ventos, tot milia navigantium cernens.

2.47.p3079

Veteres quattuor omnino servavere per totidem mundi partes — ideo nec Homerus plures nominat —hebeti, ut

2.47.p3079

1

2.47.p3079

mox iudicatum est, ratione; secuta aetas octo addidit nimis subtili atque

2.47.p3079

2

2.47.p3079

concisa

2.47.p3079

3

2.47.p3079

. proximis inter utramque

2.47.p3079

4

2.47.p3079

media placuit, ad brevem ex numerosa

2.47.p3079

5

2.47.p3079

additis quattuor. sunt ergo bini in quattuor caeli partibus, ab oriente aequinoctiali subsolanus, ab oriente brumali vulturnus . illum apelioten

2.47.p3079

6

2.47.p3079

, hunc Graeci eurum appellant. a meridie auster et ab occasu brumali Africus; notum

2.47.p3079

7

2.47.p3079

et Liba nominant. ab occasu aequinoctiali favonius, ab occasu solstitiali corus

2.47.p3079

8

2.47.p3079

; zephyrum et argesten vocant. a septentrionibus septentrio, interque eum et exortum solstitialem aquilo, aparctias

2.47.p3079

9

2.47.p3079

et boreas dicti.

2.47.p3079

10

2.47.p3079

numerosior

2.47.p3079

ratio quattuor his interiecerat, thrascian

2.47.p3079

11

2.47.p3079

media regione inter septentrionem et occasum solstitialem, itemque caecian

2.47.p3079

12

2.47.p3079

media inter

2.47.p3079

13

2.47.p3079

aquilonem et exortum aequinoctialem ab ortu solstitiali, Phoenica

2.47.p3079

14

2.47.p3079

media regione inter ortum brumalem et meridiem, item inter Liba et notum conpositum ex utroque medium inter meridiem et hibernum occidentem Libonotum

2.47.p3079

15

2.47.p3079

. nec finis. alii quippe mesen nomine etiamnum addidere inter borean et caecian, et

2.47.p3079

16

2.47.p3079

inter eurum notumque euronotum

2.47.p3079

17

2.47.p3079

. sunt e

2.47.p3079

t

2.47.p3079

i

2.47.p3079

a

2.47.p3079

m quidam peculiares quibusque gentibus

2.47.p3079

18

2.47.p3079

venti, non ultra certum procedentes tractum, ut Atheniensibus sciron, paulo

2.47.p3079

19

2.47.p3079

ab argeste deflexus, reliquae

2.47.p3079

20

2.47.p3079

Graeciae ignotus. aliubi

2.47.p3079

f

2.47.p3079

latus

2.47.p3079

21

2.47.p3079

idem Olympias vocatur.

2.47.p3079

22

2.47.p3079

consuetudo omnibus his nominibus argesten intellegit

2.47.p3079

23

2.47.p3079

. caecian aliqui vocant Hellespontian

2.47.p3079

24

2.47.p3079

, et eosdem alii

2.47.p3079

25

2.47.p3079

aliter. item

2.47.p3079

26

2.47.p3079

in Narbonensi provincia clarissimus ventorum est circius nec ullo

2.47.p3079

27

2.47.p3079

om

2.47.p3079

ni

2.47.p3079

um

2.47.p3079

28

2.47.p3079

violentia inferior Ostiam plerumque

2.47.p3079

s

2.47.p3079

ecto

2.47.p3079

29

2.47.p3079

Ligustico mari perferens. idem non modo in reliquis partibus caeli ignotus est

2.47.p3079

30

2.47.p3079

, sed ne Viennam quidem eiusdem provinciae urbem attingens: paucis ante milibus

2.47.p3079

31

2.47.p3079

iugi modici occursu

2.47.p3079

32

2.47.p3079

tantus

2.47.p3079

33

2.47.p3079

ille

2.47.p3079

ventorum coercitus

2.47.p3079

34

2.47.p3079

! et austros

2.47.p3079

35

2.47.p3079

in Aegyptum

2.47.p3079

36

2.47.p3079

penetrare negat Fabianus. quo fit manifesta lex naturae, ventis

2.47.p3079

37

2.47.p3079

etiam et tempore et fine dicto.

2.47.p3080

1

2.47.p3080

Ver ergo aperit navigantibus maria, cuius in principio favonii hibernum molliunt caelum sole aquarii XXV obtinente partem. is dies sextus Februarias ante idus. conpetit ferme et hoc

2.47.p3080

2

2.47.p3080

omnibus, quos deinde ponam, per singulas intercalationes uno die anticipantibus rursusque

2.47.p3080

3

2.47.p3080

lustro sequenti ordinem servantibus. favonium quidam a. d. VIII

2.47.p3080

4

2.47.p3080

kalendas Martias

2.47.p3080

5

2.47.p3080

chelidonian vocant ab hirundinis visu, nonnulli vero ornithian

2.47.p3080

6

2.47.p3080

, uno et LXX die post brumam ab adventu avium

2.47.p3080

7

2.47.p3080

flantem per dies VIIII

2.47.p3080

8

2.47.p3080

. favonio contrarius est quem subsolanum appellavimus.

2.47.p3080

9

2.47.p3080

dat aestatem

2.47.p3080

10

2.47.p3080

exortus vergiliarum in totidem partibus tauri VI

2.47.p3080

11

2.47.p3080

diebus ante Maias

2.47.p3080

12

2.47.p3080

idus, quod tempus austrinum est, huic vento septentrione contrario. ardentissimo autem aestatis tempore exoritur caniculae sidus sole primam partem leonis ingrediente, qui dies

2.47.p3080

13

2.47.p3080

XV ante Augustas

2.47.p3080

14

2.47.p3080

kalendas est. huius exortum diebus VIII ferme aquilones antecedunt, quos prodromos appellant.

2.47.p3080

15

2.47.p3080

post biduum autem exortus iidem aquilones

2.47.p3080

16

2.47.p3080

constantius perflant

2.47.p3080

17

2.47.p3080

diebus XL

2.47.p3080

18

2.47.p3080

. quos

2.47.p3080

etesias appellant. mollire

2.47.p3080

19

2.47.p3080

eos creditur solis vapor geminatus ardore sideris, nec ulli ventorum magis stati sunt. post eos rursus austri frequentes usque ad sidus arcturi, quod exoritur XI diebus ante aequinoctium autumni. cum hoc corns incipit. corns autumnat

2.47.p3080

20

2.47.p3080

; huic est contrarius vulturnus .

2.47.p3080

21

2.47.p3080

post id aequinoctium diebus fere

2.47.p3080

22

2.47.p3080

IIII et XL vergiliarum occasus hiemem inchoat, quod tempus in III

2.47.p3080

23

2.47.p3080

idus Novembres incidere consuevit; hoc est aquilonis hiberni multumque aestivo illi

2.47.p3080

24

2.47.p3080

dissimilis, cuius ex adverso est

2.47.p3080

25

2.47.p3080

Africus

2.47.p3080

26

2.47.p3080

. ante brumam autem VII diebus totidemque post

2.47.p3080

27

2.47.p3080

eam sternitur mare alcyonum

2.47.p3080

28

2.47.p3080

feturae, unde nomen

2.47.p3080

i

2.47.p3080

i

2.47.p3080

29

2.47.p3080

dies traxere. reliquum tempus hiemat. nec tamen saevitia tempestatum concludit

2.47.p3080

30

2.47.p3080

mare. piratae primum coegere mortis periculo in mortem ruere et hiberna experiri maria; nunc idem

2.47.p3080

31

2.47.p3080

avaritia cogit.

2.47.p3081

1

2.47.p3081

Ventorum

2.47.p3081

2

2.47.p3081

frigidissimi sunt quos a septentrione diximus spirare et

2.47.p3081

3

2.47.p3081

vicinus

2.47.p3081

i

2.47.p3081

is corus

2.47.p3081

4

2.47.p3081

. hi et

2.47.p3081

5

2.47.p3081

reliquos

2.47.p3081

6

2.47.p3081

conpescunt et nubes abigunt. umidi Africus

2.47.p3081

7

2.47.p3081

et praecipue auster Italiae. narrant et in Ponto caecian

2.47.p3081

8

2.47.p3081

in se

2.47.p3081

9

2.47.p3081

trahere nubes. sicci corus et vulturnus, praeterquam desinentes. nivales aquilo et septentrio. grandines

2.47.p3081

10

2.47.p3081

septentrio inportat et

2.47.p3081

11

2.47.p3081

corus. aestuosus auster, tepidi

2.47.p3081

12

2.47.p3081

vulturnus et favonius. iidem subsolano sicciores, et in totum omnes a

2.47.p3081

13

2.47.p3081

septentrione

2.47.p3081

et occidente sicciores quam a

2.47.p3081

14

2.47.p3081

meridie et oriente.

2.47.p3081

15

2.47.p3081

saluberrimus autem omnium aquilo, noxius auster et magis siccus, fortassis quia umidus frigidior est. minus esurire eo spirante creduntur animantes. etesiae noctu desinunt fere

2.47.p3081

16

2.47.p3081

et a tertia diei oriuntur

2.47.p3081

17

2.47.p3081

. in Hispania et Asia ab oriente flatus est eorum, in Ponto ab aquilone, reliquis in partibus a meridie. spirant autem et a bruma, cum vocantur ornithiae, sed leniores et paucis diebus. permutant et duo naturam cum

2.47.p3081

18

2.47.p3081

situ

2.47.p3081

19

2.47.p3081

: auster Africae serenus, aquilo nubilus.

2.47.p3081

20

2.47.p3081

omnes venti vicibus suis spirant, maiore ex parte aut

2.47.p3081

em

2.47.p3081

ut

2.47.p3081

21

2.47.p3081

contrarius desinenti incipiat. cum proximi

2.47.p3081

22

2.47.p3081

cadentibus surgunt

2.47.p3081

23

2.47.p3081

, a laevo latere in dextrum

2.47.p3081

24

2.47.p3081

ut sol ambiunt. de ratione eorum menstrua quarta maxime luna decernit. isdem autem ventis in contrarium navigatur prolatis pedibus, ut noctu plerumque adversa vela concurrant. austro

2.47.p3081

25

2.47.p3081

maiores fluctus eduntur quam aquilone, quoniam ille inferus

2.47.p3081

26

2.47.p3081

ex imo mari

2.47.p3081

27

2.47.p3081

spirat

2.47.p3081

28

2.47.p3081

, hic summo. ideoque post austros noxii praecipue terrae motus.

2.47.p3081

29

2.47.p3081

noctu auster, interdiu aquilo vehementior, et ab ortu flantes diuturniores sunt ab occasu flantibus. septentriones inpari fere desinunt numero, quae observatio et in aliis multis

2.47.p3081

rerum naturae partibus valet; mares itaque existimantur inpares

2.47.p3081

30

2.47.p3081

numeri

2.47.p3081

31

2.47.p3081

. sol et auget et conprimit flatus

2.47.p3081

32

2.47.p3081

: auget exoriens, occidens

2.47.p3081

33

2.47.p3081

, conprimit meridianus

2.47.p3081

34

2.47.p3081

aestivis temporibus. itaque medio diei

2.47.p3081

35

2.47.p3081

aut

2.47.p3081

36

2.47.p3081

noctis

2.47.p3081

37

2.47.p3081

plerumque sopiuntur, quia

2.47.p3081

38

2.47.p3081

aut

2.47.p3081

39

2.47.p3081

nimio frigore aut aestu

2.47.p3081

40

2.47.p3081

solvuntur. et imbribus venti sopiuntur

2.47.p3081

41

2.47.p3081

. exspectantur autem maxime unde nubes discussae adaperuere

2.47.p3081

42

2.47.p3081

caelum.

2.47.p3081

omnium quidem — si libeat observare minimos ambitus — redire easdem vices quadriennio exacto Eudoxus

2.47.p3081

43

2.47.p3081

putat, non ventorum modo, verum et reliquarum tempestatum magna ex parte. et est principium lustri eius semper intercalario

2.47.p3081

44

2.47.p3081

anno caniculae

2.47.p3081

45

2.47.p3081

ortu. de generalibus ventis haec.

2.48.p3082

1

2.48.p3082

Nunc de repentinis flatibus, qui exhalante terra,

2.48.p3082

2

2.48.p3082

ut dictum est, coorti rursusque deiecti, interim

2.48.p3082

3

2.48.p3082

111 obducta nubium

2.48.p3082

4

2.48.p3082

cute

2.48.p3082

5

2.48.p3082

, multiformes exsistunt. vagi quippe et ruentes torrentium modo, ut aliquis placere ostendimus, 112 tonitrua et fulgura edunt. maiore vero inlati pondere incursuque, si late siccam rupere

2.48.p3082

6

2.48.p3082

nubem, procellam gignunt, quae vocatur a Graecis ecnephias; sin

2.48.p3082

7

2.48.p3082

vero depresso sinu artius rotati effregerunt

2.48.p3082

8

2.48.p3082

, sine igni

2.48.p3082

9

2.48.p3082

, hoc est sine fulmine, verticem faciunt, qui typhon vocatur, id est vibratus ecnephias

2.48.p3082

.

2.48.p3082

defert hic secum aliquid abruptum

2.48.p3082

10

2.48.p3082

e nube gelida

2.48.p3082

11

2.48.p3082

, convolvens versansque et ruinam suam illo pondere

2.48.p3082

12

2.48.p3082

adgravans ac

2.48.p3082

13

2.48.p3082

locum ex loco mutans

2.48.p3082

14

2.48.p3082

rapida vertigine, praecipua navigantium pestis, non antemnas modo, verum ipsa

2.48.p3082

15

2.48.p3082

navigia contorta frangens, tenui remedio aceti in advenientem effusi, cui frigidissima est natura. idem inlisu ipso

2.48.p3082

16

2.48.p3082

repercussus correpta

2.48.p3082

17

2.48.p3082

secum in caelum refert sorbetque in excelsum.

2.48.p3082

18

2.48.p3082

quod si maiore

2.48.p3082

19

2.48.p3082

depressae nubis

2.48.p3082

20

2.48.p3082

eruperit

2.48.p3082

21

2.48.p3082

specu

2.48.p3082

22

2.48.p3082

, sed minus lato

2.48.p3082

23

2.48.p3082

quam procella, nec sine fragore, turbinem vocant, proxima quaeque prosternentem. idem ardentior accensusque, dum furit

2.48.p3082

24

2.48.p3082

, prester vocatur, amburens contacta

2.48.p3082

25

2.48.p3082

pariter et proterens.

2.49.p3083

non fit autem aquilonius typhon, nec nivalis

2.49.p3083

1

2.49.p3083

aut

2.49.p3083

2

2.49.p3083

nive iacente

2.49.p3083

3

2.49.p3083

ecnephias. quod si simul rupit nubem exarsitque

2.49.p3083

4

2.49.p3083

et ignem

2.49.p3083

5

2.49.p3083

habuit, non

2.49.p3083

6

2.49.p3083

postea concepit

2.49.p3083

7

2.49.p3083

, fulmen

2.49.p3083

8

2.49.p3083

est.

2.49.p3083

9

2.49.p3083

distat a prestere quo flamma ab igni

2.49.p3083

10

2.49.p3083

. hic late funditur flatu, illud conglobatur impetu. vertex autem remeando

2.49.p3083

11

2.49.p3083

distat a turbine et quo

2.49.p3083

12

2.49.p3083

stridor a fragore, procella latitudine ab utroque, disiecta nube verius quam rupta. fit et caligo beluae

2.49.p3083

13

2.49.p3083

similis

2.49.p3083

14

2.49.p3083

i

2.49.p3083

n

2.49.p3083

nube, dira

2.49.p3083

15

2.49.p3083

navigantibus. vocatur et columna, cum

2.49.p3083

16

2.49.p3083

spissatus

2.49.p3083

umor rigensque ipse se

2.49.p3083

17

2.49.p3083

sustinet, ex eodem genere et aulon

2.49.p3083

18

2.49.p3083

, cum veluti fistula

2.49.p3083

19

2.49.p3083

nubes aquam trahit.

2.50.p3084

1

2.50.p3084

Hieme et aestate rara fulmina contrariis de causis, quoniam hieme densatus

2.50.p3084

2

2.50.p3084

aër nubium crassiore

2.50.p3084

3

2.50.p3084

corio spissatur, omnisque terrarum exhalatio rigens ac gelida quicquid accipit

2.50.p3084

4

2.50.p3084

ignei vaporis exstinguit. quae ratio inmunem Scythiam et circa rigentia a

2.50.p3084

5

2.50.p3084

fulminum casu praestat, e

2.50.p3084

6

2.50.p3084

diverso

2.50.p3084

7

2.50.p3084

nimius ardor Aegyptum, siquidem calidi siccique halitus terrae raro

2.50.p3084

8

2.50.p3084

admodum tenuesque et infirmas

2.50.p3084

9

2.50.p3084

densantur in nubes.

2.50.p3084

vere autem et autumno crebriora fulmina, corruptis in utroque tempore aestatis hiemisque causis, qua ratione crebra

2.50.p3084

10

2.50.p3084

in Italia

2.50.p3084

11

2.50.p3084

, quia mobilior

2.50.p3084

12

2.50.p3084

aer mitiore hieme et aestate nimbosa semper quodammodo

2.50.p3084

13

2.50.p3084

vernat vel autumnat. Italiaeque partibus iis

2.50.p3084

14

2.50.p3084

, quae a septentrione descendunt

2.50.p3084

15

2.50.p3084

ad teporem, qualis est urbis et

2.50.p3084

16

2.50.p3084

Campaniae tractus, iuxta hieme et aestate fulgurat, quod non in

2.50.p3084

17

2.50.p3084

alio situ

2.50.p3084

18

2.50.p3084

.

2.51.p3085

Fulminum ipsorum plura genera traduntur. quae sicca veniunt, non

2.51.p3085

1

2.51.p3085

adurunt, sed dissipant; quae umida

2.51.p3085

2

2.51.p3085

, non urunt

2.51.p3085

3

2.51.p3085

, sed infuscant. tertium est quod clarum vocant, mirificae maxime naturae, quo dolia exhauriuntur intactis operimentis nulloque alio vestigio relicto, aurum

2.51.p3085

et aes et argentum liquatur

2.51.p3085

4

2.51.p3085

intus, sacculis

2.51.p3085

5

2.51.p3085

ipsis nullo modo ambustis ac ne confuso quidem signo cerae

2.51.p3085

6

2.51.p3085

. Marcia, ... princeps Romanorum

2.51.p3085

7

2.51.p3085

, icta gravida

2.51.p3085

8

2.51.p3085

partu exanimato ipsa citra ullum aliud incommondum vixit. in Catilinianis

2.51.p3085

9

2.51.p3085

prodigiis Pompeiano ex municipio

2.51.p3085

10

2.51.p3085

M. Herennius decurio sereno die fulmine ictus est.

2.52.p3086

1

2.52.p3086

Tuscorum litterae novem deos emittere fulmina existimant, eaque esse undecim generum; Iovem enim trina iaculari. Romani duo tantum ex iis servavere, diurna attribuentes Iovi, nocturna Summano, rariora sane eadem de causa frigidioris caeli. Etruria erumpere terra

2.52.p3086

2

2.52.p3086

quoque arbitratur, quae infera appellat

2.52.p3086

3

2.52.p3086

, brumali tempore facta saeva maxime et exsecrabilia, cum sint omnia, quae terrena existimant

2.52.p3086

4

2.52.p3086

, non illa generalia nec a sideribus venientia, sed ex proxima atque turbidiore natura. argumentum evidens, quod omnia

2.52.p3086

5

2.52.p3086

superiora

2.52.p3086

6

2.52.p3086

e caelo decidentia obliquos habent ictus, haec autem, quae vocant

2.52.p3086

7

2.52.p3086

terrena, rectos

2.52.p3086

8

2.52.p3086

.

2.52.p3086

9

2.52.p3086

e

2.52.p3086

t

2.52.p3086

qua

2.52.p3086

e

2.52.p3086

10

2.52.p3086

ex propiore materia cadunt, ideo creduntur e terra exire, quoniam ex repulsu

2.52.p3086

11

2.52.p3086

nulla vestigia edunt

2.52.p3086

12

2.52.p3086

, cum sit illa ratio non inferi

2.52.p3086

13

2.52.p3086

ictus, sed adversi

2.52.p3086

14

2.52.p3086

. a Saturni ea

2.52.p3086

15

2.52.p3086

sidere proficisci subtilius ista consectati putant, sicut

2.52.p3086

cremantia a

2.52.p3086

16

2.52.p3086

Martis, qualiter cum Volsinii

2.52.p3086

17

2.52.p3086

, oppidum Tuscorum opulentissimum

2.52.p3086

18

2.52.p3086

, totum concrematum est

2.52.p3086

19

2.52.p3086

fulmine. vocant et familiaria in totam vitam fatidica, quae prima fiunt familiam suam cuique indepto. ceterum existimant non ultra decem annos portendere privata, praeterquam aut

2.52.p3086

20

2.52.p3086

primo patrimonio

2.52.p3086

21

2.52.p3086

facta aut natali die, publica non ultra tricesimum annum, praeterquam in deductione oppidi.

2.53.p3087

1

2.53.p3087

Exstat annalium memoria sacris quibusdam et precationibus vel cogi fulmina vel impetrari. vetus fama Etruriae est, impetratum Volsinios

2.53.p3087

2

2.53.p3087

urbem depopulatis agris subeunte monstro, quod vocavere Oltam

2.53.p3087

3

2.53.p3087

, evocatum a

2.53.p3087

4

2.53.p3087

Porsina

2.53.p3087

5

2.53.p3087

suo rege. et ante eum a Numa saepius hoc factitatum in primo annalium suorum tradidit

2.53.p3087

6

2.53.p3087

L. Piso, gravis auctor, quod imitatum parum rite Tullum Hostilium ictum fulmine. lucosque

2.53.p3087

7

2.53.p3087

et aras et sacra habemus interque Statores ac Tonantes et Feretrios Elicium quoque accepimus Iovem.

2.53.p3087

8

2.53.p3087

varia in hoc vitae sententia et pro cuiusque animo. imperare

2.53.p3087

9

2.53.p3087

naturae

2.53.p3087

10

2.53.p3087

sacra

2.53.p3087

11

2.53.p3087

audacis est credere, nec minus h

2.53.p3087

e

2.53.p3087

betis

2.53.p3087

12

2.53.p3087

beneficiis

2.53.p3087

13

2.53.p3087

abrogare

2.53.p3087

14

2.53.p3087

vires

2.53.p3087

15

2.53.p3087

, quando in fulgurum quoque interpretatione eo profecit scientia, ut ventura alia finite die praecinat et an peremptura sint factum

2.53.p3087

16

2.53.p3087

aut

2.53.p3087

17

2.53.p3087

prius

2.53.p3087

18

2.53.p3087

alia facta

2.53.p3087

19

2.53.p3087

quae lateant, innumerabilibus

2.53.p3087

in utroque publicis privatisque experimentis. quam ob rem sint ista ut rerum naturae libuit, alias

2.53.p3087

20

2.53.p3087

certa alias dubia, aliis probata aliis damnanda: nos de cetero

2.53.p3087

21

2.53.p3087

quae sunt in his memorabilia non omittemus

2.53.p3087

22

2.53.p3087

.

2.54.p3088

Fulgetrum

2.54.p3088

1

2.54.p3088

prius cerni quam tonitrua

2.54.p3088

2

2.54.p3088

audiri, cum simul fiant

2.54.p3088

3

2.54.p3088

, certum est, nec mirum, quoniam lux sonitu velocior, ictum autem et sonitum congruere ita modulante natura, sed sonitum profecti esse fulminis, non inlati, etiamnum spiritum ociorem fulmine, ideo quati prius omne et adflari quam percuti, nec quemquam tangi qui prior

2.54.p3088

4

2.54.p3088

viderit fulmen

2.54.p3088

5

2.54.p3088

aut tonitrua

2.54.p3088

6

2.54.p3088

audierit. laeva prospera existimantur, quoniam laeva parte mundi ortus

2.54.p3088

7

2.54.p3088

est

2.54.p3088

8

2.54.p3088

. nec tam adventus spectatur quam reditus, sive ab ictu resilit ignis sive opere confecto aut igne consumpto spiritus remeat.

2.54.p3088

9

2.54.p3088

in sedecim partes caelum in eo spectu

2.54.p3088

10

2.54.p3088

divisere Tusci. prima est a septemtrionibus ad aequinoctialem exortum, secunda ad meridiem, tertia ad aequinoctialem occasum, quarta obtinet quod est reliquum

2.54.p3088

11

2.54.p3088

ab occasu ad septemtriones. has iterum in quaternas divisere partes, ex quibus octo ab exortu

2.54.p3088

12

2.54.p3088

sinistras, totidem e contrario appellavere dextras. ex iis

2.54.p3088

13

2.54.p3088

maxime dirae

2.54.p3088

14

2.54.p3088

quae septemtriones

2.54.p3088

15

2.54.p3088

ab occasu

2.54.p3088

16

2.54.p3088

attingunt. itaque plurimum

2.54.p3088

17

2.54.p3088

refert unde venerint

2.54.p3088

fulmina et quo concesserint. optimum est in exortivas redire partes.

2.54.p3088

ideo cum a prima caeli

2.54.p3088

18

2.54.p3088

parte venerint et in eandem

2.54.p3088

19

2.54.p3088

concesserint, summa felicitas portendetur

2.54.p3088

20

2.54.p3088

, quale Sullae dictatori ostentum datum accepimus. cetera

2.54.p3088

ad

2.54.p3088

21

2.54.p3088

ipsius mundi portione

2.54.p3088

m

2.54.p3088

22

2.54.p3088

minus prospera aut dira. quaedam fulgura

2.54.p3088

23

2.54.p3088

enuntiare

2.54.p3088

24

2.54.p3088

non putant fas nec audire, praeterquam si hospiti indicentur ant parenti. magna huius observationis vanitas tacta Iunonis aede Romae deprehensa est Scauro consule, qui mox princeps fuit.

2.54.p3088

25

2.54.p3088

noctu magis quam interdiu sine tonitribus fulgurat.

2.54.p3089

Vnum animal, hominem

2.54.p3089

1

2.54.p3089

, non semper exstinguit, cetera ilico

2.54.p3089

2

2.54.p3089

, hunc videlicet natura tribuente

2.54.p3089

3

2.54.p3089

honorem, cum tot beluae viribus praestent. omnia contrarias

2.54.p3089

4

2.54.p3089

incubant

2.54.p3089

5

2.54.p3089

partes

2.54.p3089

6

2.54.p3089

. homo, nisi

2.54.p3089

7

2.54.p3089

convertatur in percussas, non respirat

2.54.p3089

8

2.54.p3089

. superne icti considunt

2.54.p3089

9

2.54.p3089

. vigilans ictus coniventibus

2.54.p3089

10

2.54.p3089

oculis, dormiens patentibus reperitur. hominem ita exanimatum cremari

2.54.p3089

11

2.54.p3089

fas non est, condi terra religio tradidit. nullum animal nisi exanimatum fulmine accenditur. vulnera fulminatorum frigidiora sunt reliquo corpore.

2.54.p3089

12

2.55.p3090

ex

2.55.p3090

i

2.55.p3090

is

2.55.p3090

1

2.55.p3090

, quae terra gignuntur, lauri fruticem non icit

2.55.p3090

2

2.55.p3090

nec umquam quinque altius pedibus descendit

2.55.p3090

3

2.55.p3090

in terram. ideo pavidi altiores specus tutissimos putant aut tabernacula pellibus

2.55.p3090

4

2.55.p3090

beluarum, quas vitulos appellant, quoniam hoc solum animal ex marinis non percutiat, sicut nec e

2.55.p3090

5

2.55.p3090

volucribus aquilam, quae ob hoc armigera huius teli fingitur. in Italia inter

2.55.p3090

6

2.55.p3090

Tarracinam

2.55.p3090

7

2.55.p3090

et aedem Feroniae

2.55.p3090

8

2.55.p3090

turres belli C

2.55.p3090

ivil

2.55.p3090

is

2.55.p3090

9

2.55.p3090

temporibus desiere fieri, nulla non earum fulmine diruta.

2.56.p3091

1

2.56.p3091

Praeter haec inferiore

2.56.p3091

2

2.56.p3091

caelo relatum in monumenta est lacte

2.56.p3091

3

2.56.p3091

et sanguine pluisse

2.56.p3091

4

2.56.p3091

M'

2.56.p3091

5

2.56.p3091

. Acilio

2.56.p3091

6

2.56.p3091

C. Porcio cos. et saepe alias, sicut carne P.

2.56.p3091

7

2.56.p3091

Volumnio Servio Sulpicio cos., exque ea non perputruisse

2.56.p3091

8

2.56.p3091

quod non diripuissent aves, item ferro in

2.56.p3091

9

2.56.p3091

Lucanis anno ante quam M. Crassus a

2.56.p3091

10

2.56.p3091

Parthis

2.56.p3091

11

2.56.p3091

interemptus est omnesque cum eo Lucani milites, quorum magnus numerus in exercitu erat. effigies qu

2.56.p3091

o

2.56.p3091

12

2.56.p3091

pluit ferri spongiarum

2.56.p3091

13

2.56.p3091

similis fuit. haruspices praemonuerunt superna volnera. L. autem Paulo C. Marcello

2.56.p3091

14

2.56.p3091

cos. lana pluit circa castellum Carissanum

2.56.p3091

15

2.56.p3091

, iuxta quod post annum

2.56.p3091

16

2.56.p3091

T. Annius

2.56.p3091

17

2.56.p3091

Milo

2.56.p3091

18

2.56.p3091

occisus est. eodem causam dicente lateribus coctis pluisse in acta eius anni relatum est.

2.57.p3092

1

2.57.p3092

Armorum crepitus et tubae sonitus auditos e caelo Cimbricis bellis accepimus, crebroque et prius et postea. tertio vero consulatu Mari ab Amerinis

2.57.p3092

2

2.57.p3092

et Tudertibus

2.57.p3092

spectata arma caelestia ab ortu occasuque inter se concurrentia, pulsis quae ab occasu erant. ipsum ardere caelum minime mirum est

2.57.p3092

3

2.57.p3092

et saepius visum maiore

2.57.p3092

4

2.57.p3092

igni

2.57.p3092

5

2.57.p3092

nubibus correptis.

2.58.p3093

Celebrant Graeci Anaxagoran Clazomenium Olympiadis LXXVIII secundo anno praedixisse caelestium litterarum

2.58.p3093

1

2.58.p3093

scientia, quibus diebus saxum casurum esset e

2.58.p3093

2

2.58.p3093

sole, idque factum interdiu in Thraciae parte ad Aegos flumen, qui lapis etiam nunc ostenditur magnitudine vehis

2.58.p3093

3

2.58.p3093

, colore adusto, comete quoque illis noctibus flagrante. quod si quis praedictum

2.58.p3093

4

2.58.p3093

credat

2.58.p3093

5

2.58.p3093

, simul fateatur necesse est, maioris miraculi divinitatem Anaxagorae fuisse solvique rerum naturae intellectum et confundi

2.58.p3093

6

2.58.p3093

omnia, si aut ipse sol lapis esse

2.58.p3093

7

2.58.p3093

aut umquam lapidem in eo fuisse credatur. decidere tamen crebro non erit dubium.

2.58.p3093

8

2.58.p3093

in Abydi gymnasio ex ea causa colitur hodieque modicus quidem, sed quem

2.58.p3093

9

2.58.p3093

in media

2.58.p3093

10

2.58.p3093

terrarum casurum idem Anaxagoras praedixisse narretur

2.58.p3093

11

2.58.p3093

. colitur et Cassandriae

2.58.p3093

12

2.58.p3093

, quae Potidaea

2.58.p3093

13

2.58.p3093

quondam

2.58.p3093

14

2.58.p3093

vocitata est, ob id deducta

2.58.p3093

15

2.58.p3093

. ego ipse vidi in Vocontiorum agro paulo ante delatum.

2.59.p3094

Arcus vocamus extra miraculum frequentes et extra ostentum. nam ne

2.59.p3094

1

2.59.p3094

pluvios

2.59.p3094

2

2.59.p3094

quidem aut serenos dies cum fide portendunt. manifestum est radium solis

2.59.p3094

inmissum cavae nubi repulsa acie in solem refringi; eolorumque varietatem mixtura nubium, ignium, aëris

2.59.p3094

3

2.59.p3094

fieri. certe nisi sole adverso non fiunt nec umquam nisi dimidia circuli forma nec noctu, quamvis Aristoteles prodat aliquando visum, quod tamen fatetur idem non nisi XXX

2.59.p3094

4

2.59.p3094

luna posse fieri

2.59.p3094

5

2.59.p3094

.

2.59.p3094

6

2.59.p3094

fiunt autem hieme maxime ab aequinoctio autumnali die decrescente. quo rursus crescente ab aequinoctio verno non exsistunt, nec circa solstitium

2.59.p3094

7

2.59.p3094

longissimis diebus, bruma vero

2.59.p3094

8

2.59.p3094

[id est brevissimis

2.59.p3094

9

2.59.p3094

] frequenter

2.59.p3094

10

2.59.p3094

, iidem

2.59.p3094

11

2.59.p3094

sublimes humili sole humilesque

2.59.p3094

12

2.59.p3094

sublimi, et minores oriente aut occidente, sed in latitudinem

2.59.p3094

13

2.59.p3094

dimissi

2.59.p3094

14

2.59.p3094

, meridie exiles, verum ambitus maioris. aestate autem

2.59.p3094

15

2.59.p3094

per meridiem non cernuntur, post autumni aequinoctium quacumque hora, nec umquam plures simul quam duo.

2.59.p3095

1

2.59.p3095

Cetera eiusdem naturae non multis dubia esse

2.59.p3095

2

2.59.p3095

video:

2.60.p3096

grandinem conglaciato imbre gigni

2.60.p3096

1

2.60.p3096

et nivem eodem umore mollius coacto, pruinam autem ex rore gelido; per hiemem nives cadere, non grandines, ipsasque grandines interdiu saepius quam noctu, et multo celerius resolvi quam nives; nebulas

2.60.p3096

2

2.60.p3096

nec aestate nec maximo frigore exsistere, rores neque gelu neque

2.60.p3096

3

2.60.p3096

ardoribus neque ventis nec nisi serena nocte; gelando liquorem minui

2.60.p3096

4

2.60.p3096

, resolutaque

2.60.p3096

5

2.60.p3096

glacie non eundem inveniri modum;

2.61.p3097

varietates colorum

2.61.p3097

figurarumque in nubibus cerni, prout admixtus ignis

2.61.p3097

1

2.61.p3097

superet aut vincatur.

2.62.p3098

1

2.62.p3098

Praeterea quasdam proprietates

2.62.p3098

2

2.62.p3098

quibusdam locis esse, roscidas aestate Africae noctes, in Italia

2.62.p3098

3

2.62.p3098

L

2.62.p3098

ocris

2.62.p3098

4

2.62.p3098

et in lacu Velino nullo non die apparere

2.62.p3098

5

2.62.p3098

arcus, Rhodi et Syracusis numquam tanta nubila obduci, ut non aliqua hora sol cernatur, qualia aptius suis referentur

2.62.p3098

6

2.62.p3098

locis. haec sint dicta de aëre.

2.63.p3099

1

2.63.p3099

Sequitur terra, cui uni rerum naturae partium eximia propter merita cognomen indidimus maternae venerationis. sic hominum illa, ut caelum dei

2.63.p3099

2

2.63.p3099

, quae nos nascentes excipit, natos alit semelque editos et sustinet

2.63.p3099

3

2.63.p3099

semper, novissime conplexa gremio iam a reliqua natura abdicates, tum maxime ut mater operiens, nullo magis sacra merito

2.63.p3099

4

2.63.p3099

quam quo nos quoque sacros facit, etiam monimenta ac titulos gerens nomenque prorogans nostrum et memoriam extendens contra

2.63.p3099

5

2.63.p3099

brevitatem aevi, cuius numen ultimum iam nullis precamur

2.63.p3099

6

2.63.p3099

irati grave, tamquam nesciamus hanc esse solan quae numquam irascatur homini.

2.63.p3099

7

2.63.p3099

aquae subeunt in imbres, rigescunt in grandines, lumescunt in fluctus, praecipitantur in torrentes, aer densatur nubibus

2.63.p3099

8

2.63.p3099

, furit procellis: at haec benigna, mitis, indulgens ususque

2.63.p3099

9

2.63.p3099

mortalium semper ancilla, quae coacta generat, quae sponte fundit

2.63.p3099

10

2.63.p3099

, quos odores saporesque, quos sucos, quos tactus

2.63.p3099

11

2.63.p3099

, quos colores! quam bona fide creditum f

2.63.p3099

a

2.63.p3099

enus

2.63.p3099

12

2.63.p3099

13

2.63.p3099

!

2.63.p3099

quae nostra

2.63.p3099

14

2.63.p3099

causa alit! pestifera enim animantia

2.63.p3099

15

2.63.p3099

, vitali spiritu

2.63.p3099

16

2.63.p3099

habente

2.63.p3099

17

2.63.p3099

culpam

2.63.p3099

18

2.63.p3099

: illi necesse est semina

2.63.p3099

19

2.63.p3099

excipere et genita sustinere; sed in malis generantium noxa est. illa serpentem homine percusso amplius non recipit

2.63.p3099

20

2.63.p3099

poenasque etiam inertium nomine exigit. illa medicas fundit herbas et semper homini parturit.

2.63.p3099

quin et venena nostri

2.63.p3099

21

2.63.p3099

miseritam

2.63.p3099

22

2.63.p3099

instituisse credi potest, ne in taedio vitae fames, mors terrae meritis alienissima, lenta nos

2.63.p3099

23

2.63.p3099

consumeret tabe, ne lacerum corpus abrupta

2.63.p3099

24

2.63.p3099

dispergerent, ne laquei torqueret poena praepostera incluso spiritu, cui quaereretur exitus, ne in profundo quaesita morte sepultura pabulo fieret, ne ferri cruciatus scinderet corpus. ita est, miserita genuit id, cuius facillimo haustu inlibato corpore et cum toto sanguine exstingueremur, nullo labore, sitientibus similes, qualiter

2.63.p3099

25

2.63.p3099

defunctos non volucres

2.63.p3099

26

2.63.p3099

, non ferae

2.63.p3099

27

2.63.p3099

attingerent

2.63.p3099

28

2.63.p3099

terraeque

2.63.p3099

29

2.63.p3099

servaretur qui sibi ipsi

2.63.p3099

30

2.63.p3099

periisset.

2.63.p3099

31

2.63.p3099

verum

2.63.p3099

32

2.63.p3099

fateamur

2.63.p3099

33

2.63.p3099

: terra nobis malorum remedium genuit, nos illud vitae facimus

2.63.p3099

34

2.63.p3099

venenum. non enim

2.63.p3099

35

2.63.p3099

et ferro, quo carere non possumus, simili modo utimur? nec tamen quereremur merito, etiamsi maleficii

2.63.p3099

36

2.63.p3099

causa tulisset. adversus unam quippe naturae partem ingrati sumus. quas

2.63.p3099

37

2.63.p3099

non ad delicias quasque non ad contumelias servit

2.63.p3099

38

2.63.p3099

homini? in maria iacitur aut, ut freta

2.63.p3099

39

2.63.p3099

admittamus, eroditur

2.63.p3099

40

2.63.p3099

. aquis

2.63.p3099

41

2.63.p3099

,

2.63.p3099

ferro, igni

2.63.p3099

42

2.63.p3099

, ligno, lapide, fruge omnibus cruciatur horis multoque plus, ut deliciis quam ut alimentis famuletur nostris

2.63.p3099

43

2.63.p3099

.

2.63.p3099

et

2.63.p3099

44

2.63.p3099

tamen quae summa patitur

2.63.p3099

45

2.63.p3099

atque extrema cute

2.63.p3099

46

2.63.p3099

tolerabilia videantur

2.63.p3099

47

2.63.p3099

: penetramus in viscera, auri argentique venas et aeris ac plumbi metalla fodientes, gemmas etiam et quosdam parvulos quaerimus lapides

2.63.p3099

48

2.63.p3099

scrobibus in profundum actis. viscera eius extrahimus, ut digito gestetur gemma, quo

2.63.p3099

49

2.63.p3099

petitur

2.63.p3099

50

2.63.p3099

. quot manus atteruntur, ut unus niteat articulus! si ulli essent inferi, iam profecto illos avaritiae atque luxuriae cuniculi refodissent . et miramur, si eadem ad noxam genuit aliqua! ferae enim,

2.63.p3099

credo, custodiunt illam arcentque sacrilegas manus. non

2.63.p3099

51

2.63.p3099

inter serpentes fodimus et venas auri tractamus cum veneni radicibus? placatiore tamen dea

2.63.p3099

52

2.63.p3099

ob haec

2.63.p3099

53

2.63.p3099

, quod

2.63.p3099

54

2.63.p3099

omnes hi opulentiae exitus ad scelera caedesque et bella tendunt, quodque

2.63.p3099

55

2.63.p3099

sanguine nostro rigamus insepultisque ossibus tegimus, quibus

2.63.p3099

56

2.63.p3099

tamen velut exprobrato furore tandem ipsa se obducit et scelera quoque mortalium occultat.

2.64.p3100

Inter crimina ingrati animi et hoc duxerim

2.64.p3100

1

2.64.p3100

quod naturam eius ignoramus.

2.64.p3100

2

2.64.p3100

est autem figura prima, de qua consensus iudicat. orbem certe dicimus terrae globumque verticibus includi fatemur. neque enim absoluti orbis est forma in tanta montium excelsitate

2.64.p3100

3

2.64.p3100

, tanta camporum planitie, sed cuius amplexus, si cuncta

2.64.p3100

4

2.64.p3100

liniarum

2.64.p3100

5

2.64.p3100

conprehendantur ambitu

2.64.p3100

6

2.64.p3100

, figuram absoluti orbis efficiat, id

2.64.p3100

7

2.64.p3100

quod ipsa rerum

2.64.p3100

8

2.64.p3100

natura

2.64.p3100

9

2.64.p3100

cogit

2.64.p3100

10

2.64.p3100

, non isdem

2.64.p3100

11

2.64.p3100

causis, quas attulimus in caelo. namque in illo cava in se convexitas vergit et cardini suo, hoc est terrae, undique

2.64.p3100

12

2.64.p3100

incumbit. haec ut solida ac

2.64.p3100

13

2.64.p3100

conferta

2.64.p3100

14

2.64.p3100

adsurgit intumescenti similis extraque protenditur

2.64.p3100

15

2.64.p3100

. mundus in centrum vergit, at terra exit a

2.64.p3100

16

2.64.p3100

centro

2.64.p3100

17

2.64.p3100

, inmensum eius globum in formam orbis adsidua circa eam mundi volubilitate cogente.

2.65.p3101

1

2.65.p3101

Ingens hic pugna litterarum contraque vulgi

2.65.p3101

2

2.65.p3101

, circumfundi terrae undique homines conversisque inter se pedibus stare, et cunctis similem esse verticem

2.65.p3101

3

2.65.p3101

, simili modo et

2.65.p3101

4

2.65.p3101

quacumque parte media

2.65.p3101

5

2.65.p3101

calcari, illo quaerente , cur non decidant contra siti, tamquam non ratio praesto sit, ut nos non decidere mirentur illi. intervenit sententia quamvis indocili probabilis turbae, inaequali globo, ut si sit figura pineae nucis, nihilo minus terram undique incoli

2.65.p3101

6

2.65.p3101

.

2.65.p3101

7

2.65.p3101

sed quid hoc refert, alio miraculo exoriente, pendere ipsam

2.65.p3101

8

2.65.p3101

ac non cadere nobiscum, ceu spiritus vis, mundo praesertim inclusi, dubia sit

2.65.p3101

9

2.65.p3101

, aut possit cadere, natura repugnante et quo cadat negante. nam sicut ignium sedes non est nisi in ignibus, aquarum nisi in aquis, spiritus nisi in spiritu

2.65.p3101

10

2.65.p3101

, sic

2.65.p3101

11

2.65.p3101

terrae, arcentibus

2.65.p3101

12

2.65.p3101

cunctis, nisi in se locus non est. globum tamen effici mirum est in tanta planitie maris camporumque. cui sententiae adest

2.65.p3101

Dicaearchus, vir in primis eruditus, regum cura permensus montes, ex quibus altissimum prodidit Pelium

2.65.p3101

13

2.65.p3101

MCCL passuum ratione perpendiculi, nullam esse eam portionem universae rotunditatis colligens. mihi incerta haec videtur coniectatio, haud

2.65.p3101

14

2.65.p3101

ignaro

2.65.p3101

15

2.65.p3101

quosdam Alpium vertices longo tractu nec breviore quinquaginta milium

2.65.p3101

16

2.65.p3101

passuum adsurgere.

2.65.p3101

sed vulgo maxime

2.65.p3101

17

2.65.p3101

haec pugna est, si coactam in verticem aquarum quoque figuram credere cogatur. atqui non aliud in rerum natura

2.65.p3101

18

2.65.p3101

adspectu manifestius. namque

2.65.p3101

19

2.65.p3101

et dependentes ubique guttae parvis globantur orbibus et pulveri inlatae frondiumque lanugini inpositae absoluta rotunditate cernuntur, et in poculis repletis media maxime tument, quae propter subtilitatem umoris mollitiamque in se residentem

2.65.p3101

20

2.65.p3101

ratione facilius quam visu deprehenduntur. idque etiam magis mirum, in poculis repletis addito umore minimo circumfluere quod supersit, contra evenire ponderibus additis ad vicenos saepe denarios, scilicet quia intus recepta

2.65.p3101

21

2.65.p3101

liquorem in verticem attollant, at cumulo eminenti

2.65.p3101

22

2.65.p3101

infusa delabantur

2.65.p3101

23

2.65.p3101

.

2.65.p3101

eadem est

2.65.p3101

24

2.65.p3101

causa, propter quam e navibus terra non cernatur , e navium malis conspicua

2.65.p3101

25

2.65.p3101

, ac procul recedente

2.65.p3101

26

2.65.p3101

navigio, si quid quod fulgeat religetur in mali cacumine, paulatim descendere

2.65.p3101

27

2.65.p3101

videatur et postremo occultetur

2.65.p3101

28

2.65.p3101

. denique oceanus, quemfatemur ultimum, quanam

2.65.p3101

29

2.65.p3101

alia figura cohaereret

2.65.p3101

30

2.65.p3101

atque non decideret nullo ultra

2.65.p3101

31

2.65.p3101

margine includente? id ipsum

2.65.p3101

32

2.65.p3101

ad miraculum redit, quonam modo, etiamsi globetur, extremum non decidat mare. contra

2.65.p3101

quod, ut sint plana

2.65.p3101

33

2.65.p3101

maria et qua videntur figura, non posse id accidere, magno suo gaudio magnaque gloria inventores Graeci subtilitate geometrica docent.

2.65.p3101

34

2.65.p3101

namque cum e sublimi in inferiora aquae ferantur et sit haec natura earum confessa nec quisquam dubitet in litore ullo

2.65.p3101

35

2.65.p3101

accessisse eas quo longissime devexitas passa sil, procul dubio apparere, quo quid humilius sit, propius a

2.65.p3101

36

2.65.p3101

centro esse terrae, omnesque linias, quae emittantur ex eo ad proximas aquas, breviores fieri quam quae ad extremum mare a primis aquis; ergo totas omnique ex parte aquas vergere in centrum ideoque non decidere, quoniam in interiora nitantur.

2.65.p3102

1

2.65.p3102

Quod ita formasse artifex natura

2.65.p3102

2

2.65.p3102

credi debet, ut, cum terra arida et sicca constare per se ac sine umore non posset, nec rursus stare aqua

2.65.p3102

3

2.65.p3102

nisi sustinente terra, mutuo inplexu

2.65.p3102

4

2.65.p3102

iungerentur

2.65.p3102

5

2.65.p3102

, hac sinus pandente, illa vero permeante totam, intra extra, supra

2.65.p3102

infra,

2.65.p3102

6

2.65.p3102

venis ut vinculis

2.65.p3102

7

2.65.p3102

discurrentibus, atque etiam in summis iugis erumpente, quo spiritu acta et terrae pondere expressa siphonum modo emicat tantumque a periculo decidendi abest, ut in summa quaeque et altissima exsiliat. qua ratione manifestum est, quare tot fluminum cotidiano accessu maria non crescant.

2.66.p3103

est igitur in toto suo globo tellus medio ambitu praecincta circumfluo mari, nec argumentis hoc investigandum

2.66.p3103

1

2.66.p3103

, sed iam experimentis cognitum.

2.67.p3104

A Gadibus columnisque Herculis Hispaniae et Galliarum circuitu

2.67.p3104

1

2.67.p3104

totus hodie navigatur occidens.

2.67.p3104

septentrionalis vero oceanus maiore ex parte navigatus est, auspiciis Divi Augusti Germaniam classe circumvecta ad Cimbrorum promunturium et inde inmenso mari prospecto aut fama cognito Scythicam ad plagam et umore nimio rigentia. propter quod minime verisimile

2.67.p3104

2

2.67.p3104

est illic maria deficere, ubi umoris vis superet

2.67.p3104

3

2.67.p3104

. iuxta vero ab ortu ex Indico mari sub eodem sidere pars tota vergens in Caspium mare pernavigata est Macedonum armis Seleuco atque Antiocho regnantibus, qui et Seleucida et Antiochida ab ipsis appellari voluere.

2.67.p3104

4

2.67.p3104

et circa Caspium multa

2.67.p3104

5

2.67.p3104

oceani litora explorata parvoque brevius

2.67.p3104

6

2.67.p3104

quam totus hinc aut illinc septentrio eremigatus

2.67.p3104

7

2.67.p3104

, ut

2.67.p3104

i

2.67.p3104

am

2.67.p3104

8

2.67.p3104

coniecturae locum sic

2.67.p3104

9

2.67.p3104

quoque non relinquat ingens

2.67.p3104

10

2.67.p3104

argumentum paludis Maeoticae

2.67.p3104

11

2.67.p3104

, sive ea illius oceani sinus est, ut multos adverto credidisse, sive angusto discreti situ restagnatio. alio latere Gadium ab eodem occidente magna pars meridiani sinus

2.67.p3104

12

2.67.p3104

ambitu

2.67.p3104

13

2.67.p3104

Mauretaniae

2.67.p3104

14

2.67.p3104

navigatur hodie. maiorem quidem eius partem et orientis victoriae Magni Alexandri lustravere usque in Arabicum sinum, in quo res gerente C.

2.67.p3104

15

2.67.p3104

Caesare Augusti filio signa navium ex Hispaniensibus

2.67.p3104

16

2.67.p3104

naufragiis feruntur agnita.

2.67.p3104

17

2.67.p3104

et Hanno Carthaginis potentia florente circumvectus a Gadibus ad finem Arabiae navigationem eam prodidit scripto, sicut ad extera Europae noscenda missus eodem tempore Himilco. praeterea Nepos Cornelius auctor est Eudoxum

2.67.p3104

18

2.67.p3104

quendam

2.67.p3104

19

2.67.p3104

sua aetate, cum Lathyrum

2.67.p3104

20

2.67.p3104

regem fugeret, Arabico sinu egressum Gades

2.67.p3104

21

2.67.p3104

usque pervectum,

2.67.p3104

multoque ante eum Caelius Antipater vidisse se qui navigasset ex Hispania in Aethiopiam commercii gratia.

2.67.p3104

22

2.67.p3104

idem Nepos de septentrionali circuitu tradit Quinto Metello Celeri, Afrani

2.67.p3104

23

2.67.p3104

in consulatu collegae, sed tum Galliae proconsuli, Indos a rege Sueborum

2.67.p3104

24

2.67.p3104

dono datos, qui ex India commercii causa navigantes tempestatibus essent in Germaniam abrepti. sic maria circumfusa undique dividuo globo partem orbis auferunt nobis, nec inde huc nec hinc

2.67.p3104

25

2.67.p3104

illo pervio tractu. quae contemplatio apta detegendae mortalium vanitati poscere videtur, ut totum hoc, quicquid est, in quo singulis nihil satis est, ceu subiectum oculis quantum sit ostendam.

2.68.p3105

Iam primum in dimidio conputari videtur, tamquam nulla portio ipsi decedat

2.68.p3105

1

2.68.p3105

oceano, qui toto circumdatus

2.68.p3105

2

2.68.p3105

medio et omnes ceteras fundens recipiensque aquas et

2.68.p3105

3

2.68.p3105

quicquid exit in nubes ac

2.68.p3105

4

2.68.p3105

sidera ipsa tot ac tantae

2.68.p3105

5

2.68.p3105

magnitudinis pascens, quo tandem amplitudinis

2.68.p3105

6

2.68.p3105

spatio credetur

2.68.p3105

7

2.68.p3105

habitare? inproba et

2.68.p3105

8

2.68.p3105

infinita debet esse tam vastae molis possessio.

2.68.p3105

9

2.68.p3105

adde

2.68.p3105

10

2.68.p3105

quod ex relicto

2.68.p3105

11

2.68.p3105

plus abstulit caelum. nam cum sint eius quinque partes, quas vocant zonas, infesto rigore et aeterno gelu premitur

2.68.p3105

12

2.68.p3105

omne, quicquid est subiectum

2.68.p3105

13

2.68.p3105

duabus extremis utrimque circa vertices, hunc, qui trionum septem

2.68.p3105

14

2.68.p3105

vocatur, eumque, qui adversus illi austrinus appellatur. perpetua caligo utrobique et alieno molliorum siderum adspectu maligna ac pruina tantum

2.68.p3105

albicans lux. ver

2.68.p3105

um

2.68.p3105

media

2.68.p3105

15

2.68.p3105

terrarum, qua

2.68.p3105

16

2.68.p3105

solis orbita est, exusta flammis et cremata comminus vapore torretur

2.68.p3105

17

2.68.p3105

. circa

2.68.p3105

18

2.68.p3105

duae tantum inter exustam et rigentes temperantur eaeque ipsae inter se non perviae propter incendium siderum

2.68.p3105

19

2.68.p3105

.

2.68.p3105

20

2.68.p3105

ita terrae

2.68.p3105

21

2.68.p3105

tres partes abstulit caelum; oceani rapina in incerto est. sed et relicta nobis una portio haud scio an etiam in maiore damno sit, idem siquidem oceanus infusus in multos, ut dicemus, sinus adeo vicino accessu

2.68.p3105

22

2.68.p3105

interna maria adlatrat, ut centum

2.68.p3105

23

2.68.p3105

quindecim milibus passuum Arabicus sinus distet ab Aegyptio mari, Caspius vero

2.68.p3105

CCCLXXV

2.68.p3105

a Pontico, idem interfusus intrat

2.68.p3105

24

2.68.p3105

per tot

2.68.p3105

25

2.68.p3105

maria, quibus Africam, Europam, Asiam

2.68.p3105

26

2.68.p3105

dispescit

2.68.p3105

27

2.68.p3105

,

2.68.p3105

ut

2.68.p3105

28

2.68.p3105

quantum terrarum

2.68.p3105

29

2.68.p3105

occupet

2.68.p3105

30

2.68.p3105

?

2.68.p3105

31

2.68.p3105

conputetur etiamnu

2.68.p3105

m

2.68.p3105

32

2.68.p3105

mensura tot fluminum , tantarum paludium

2.68.p3105

33

2.68.p3105

, addantur et

2.68.p3105

34

2.68.p3105

lacus, stagna, iam elata in caelum et ardua aspectu quoque iuga, iam silvae

2.68.p3105

35

2.68.p3105

vallesque praeruptae et solitudines ac mille

2.68.p3105

36

2.68.p3105

causis deserta; detrahantur hae

2.68.p3105

37

2.68.p3105

tot portiones terrae, immo vero, ut plures tradidere, mundi puncto

2.68.p3105

38

2.68.p3105

(neque enim aliud est terra in universo): haec est materia gloria nostrae, haec sedes. hic honores gerimus

2.68.p3105

39

2.68.p3105

, hic exercemus imperia, hic opes cupimus, hic tumultuamur

2.68.p3105

40

2.68.p3105

humanum genus, hic instauramus bella etiam civilia mutuisque caedibus laxiorem facimus terram! et,

2.68.p3105

ut publicos gentiumfurores transeam, haec, in qua conterminos pellimus furtoque vicini

2.68.p3105

41

2.68.p3105

caespitem

2.68.p3105

nostro solo adfodimus

2.68.p3105

42

2.68.p3105

, ut, qui latissime rura metatus fuerit ultraque famam

2.68.p3105

43

2.68.p3105

exegerit adcolas, quota terrarum parte gaudeat vel, cum ad mensuram avaritiae suae propagaverit , quam tandem portionem eius defunctus obtineat?

2.69.p3106

1

2.69.p3106

Mediam esse

2.69.p3106

2

2.69.p3106

mundi totius

2.69.p3106

3

2.69.p3106

haut dubiis

2.69.p3106

4

2.69.p3106

constat

2.69.p3106

5

2.69.p3106

argumentis, sed clarissimo

2.69.p3106

6

2.69.p3106

aequinocti paribus horis. nam nisi in medio esset

2.69.p3106

7

2.69.p3106

, aequales dies noctesque habere

2.69.p3106

8

2.69.p3106

non posse

2.69.p3106

9

2.69.p3106

deprehendere

2.69.p3106

10

2.69.p3106

est

2.69.p3106

11

2.69.p3106

dioptraeque

2.69.p3106

12

2.69.p3106

vel maxime confirmant

2.69.p3106

13

2.69.p3106

, cum

2.69.p3106

14

2.69.p3106

aequinoctiali tempore ex eadem linia ortus occasusque cernatur

2.69.p3106

15

2.69.p3106

, solstitiali

2.69.p3106

16

2.69.p3106

exortus per suam liniam, brumali occasus

2.69.p3106

17

2.69.p3106

. quae accidere nullo modo possent nisi in centro sita

2.69.p3106

18

2.69.p3106

.

2.70.p3107

1

2.70.p3107

Tres autem circuli supra dictis zonis inplexi inaequalitates temporum distingunt: solstitialis a parte signiferi excelsissima nobis ad septentrionalem plagam versus , contraque ad alium polum brumalis, item medio ambitu signiferi

2.70.p3107

2

2.70.p3107

orbis

2.70.p3107

3

2.70.p3107

incedens

2.70.p3107

4

2.70.p3107

aequinoctialis.

2.70.p3108

Reliquorum quae miramur causa in ipsius terrae figura est, quam globo similem et cum ea aquas

2.70.p3108

1

2.70.p3108

isdem intellegitur argumentis. sic enim fit haut dubie, ut nobis septentrionalis plagae sidera numquam occidant, contra

2.70.p3108

meridianae numquam oriantur, rursusque haec illis

2.70.p3108

2

2.70.p3108

non cernantur, attollente se contra medios

2.70.p3108

3

2.70.p3108

visus terrarum globo.

2.70.p3108

4

2.70.p3108

septentriones non cernit Trogodytice et confinis Aegyptus, nec canopum Italia et quem vocant Berenices crinem

2.70.p3108

5

2.70.p3108

, item quem sub Divo Augusto cognominavere Caesaris thronon, insignes

2.70.p3108

6

2.70.p3108

ibi stellas. adeoque

2.70.p3108

7

2.70.p3108

manifesto adsurgens fastigium curvatur, ut canopus quartam fere partem signi unius supra terram eminere Alexandriae intuentibus videatur, eadem

2.70.p3108

8

2.70.p3108

a Rhodo terrain quodammodo ipsam stringere, in Ponto omnino non cernatur, ubi maxime sublimis septentrio. idem a Rhodo absconditur magisque Alexandriae, in Arabia Novembri mense, prima vigilia occultus, secunda se ostendit, in Meroë solstitio vesperi paulisper apparet paucisque ante exortum arcturi diebus pariter cum die cernitur.

2.70.p3108

9

2.70.p3108

navigantium haec maxime cursus deprehendunt, in alia adverso, in alia prono mari, subitoque conspicuis atque ut e freto emergentibus, quake in anfractu pilae latuere, sideribus. neque enim, ut dixere aliqui, mundus

2.70.p3108

10

2.70.p3108

hoc

2.70.p3108

11

2.70.p3108

polo excelsiore se attollit— aut

2.70.p3108

12

2.70.p3108

undique cernerentur

2.70.p3108

13

2.70.p3108

haec

2.70.p3108

14

2.70.p3108

sidera —, verum haec eadem quibusque

2.70.p3108

15

2.70.p3108

proximis sublimiora creduntur eademque demersa

2.70.p3108

16

2.70.p3108

longinquis, utque nunc sublimis in deiectu positis videtur hic vertex, sic in

2.70.p3108

17

2.70.p3108

illam terrae devexitatem

2.70.p3108

18

2.70.p3108

transgressis

2.70.p3108

19

2.70.p3108

illa se attollunt

2.70.p3108

20

2.70.p3108

, residentibus quae hic excelsa fuerant , quod nisi in figura pilae accidere non posset

2.70.p3108

21

2.70.p3108

.

2.70.p3109

1

2.70.p3109

Ideo

2.70.p3109

2

2.70.p3109

defectus solis ac

2.70.p3109

3

2.70.p3109

lunae vespertinos orientis

2.70.p3109

incolae non sentiunt nec matutinos ad occasum habitantes, meridianos vero serius

2.70.p3109

4

2.70.p3109

nobis

2.70.p3109

5

2.70.p3109

il

2.70.p3109

l

2.70.p3109

i. apud Arbilam

2.70.p3109

6

2.70.p3109

Magni Alexandri victoria luna defecisse noctis secunda hora est prodita

2.70.p3109

7

2.70.p3109

eademque in Sicilia exoriens. solis defectum Vipstano

2.70.p3109

8

2.70.p3109

et Fonteio cos., qui fuere ante paucos annos, factum pridie kalendas Maias Campania hora diei inter septimam et octavam sensit, Corbulo dux in Armenia inter horam diei decimam et undecimam prodidit visum

2.70.p3109

9

2.70.p3109

, circuitu globi alia aliis detegente et occultante. quod si plana esset terra, simul omnia apparerent cunctis noctesque non fierent inaequales; nam aeque

2.70.p3109

10

2.70.p3109

aliis

2.70.p3109

11

2.70.p3109

quam in medio sitis paria duodecim horarum intervalla cernerentur, quae nunc non

2.70.p3109

12

2.70.p3109

in omni

2.70.p3109

13

2.70.p3109

parte simili modo congruunt.

2.71.p3110

1

2.71.p3110

Ideo nec nox diesque

2.71.p3110

2

2.71.p3110

, quamvis

2.71.p3110

3

2.71.p3110

eadem

2.71.p3110

4

2.71.p3110

, toto orbe simul

2.71.p3110

5

2.71.p3110

est, oppositu

2.71.p3110

6

2.71.p3110

globi noctem aut ambitu diem adferente. multis hoc cognitum experimentis, in Africa Hispaniaque turrium Hannibalis, in Asia vero propter piraticos terrores simili specularum praesidio excitato, in quis praenuntios

2.71.p3110

7

2.71.p3110

ignes

2.71.p3110

8

2.71.p3110

sexta hora diei accensos saepe conpertum est tertia noctis a tergo ultimis visos. eiusdem Alexandri cursor Philonides ex Sicyone

2.71.p3110

9

2.71.p3110

Elin

2.71.p3110

10

2.71.p3110

mille et ducenta stadia novem diei confecit horis indeque

2.71.p3110

11

2.71.p3110

, quamvis declivi itinere, tertia noctis hora remensus est

2.71.p3110

12

2.71.p3110

saepius.

2.71.p3110

causa

2.71.p3110

13

2.71.p3110

, quod eunti cum sole iter erat, eundem

2.71.p3110

14

2.71.p3110

remeans obvium contrario praetervertebat

2.71.p3110

15

2.71.p3110

occursu. qua de causa ad occasum navigantes, quamvis brevissimo die

2.71.p3110

16

2.71.p3110

, vincunt

2.71.p3110

17

2.71.p3110

spatia nocturnae navigationis, ut solem ipsum comitantes.

2.72.p3111

1

2.72.p3111

2

2.72.p3111

Vasaque horoscopa

2.72.p3111

3

2.72.p3111

non ubique eadem sunt usui, in trecenis stadiis aut, ut longissime, in quingenis

2.72.p3111

4

2.72.p3111

5

2.72.p3111

mutantibus semet

2.72.p3111

6

2.72.p3111

umbris solis. itaque umbilici, quem gnomonem appellant, umbra in Aegypto meridiano tempore aequinoctii die paulo plus quam dimidiam gnomonis mensuram efficit, in urbe Roma nona pars gnomonis deest umbrae , in oppido Ancona superest quinta

2.72.p3111

7

2.72.p3111

tricesima, in parte Italiae, quae Venetia appellatur, isdem horis umbra gnomoni par fit.

2.73.p3112

Simili

2.73.p3112

1

2.73.p3112

modo tradunt in Syene oppido, quod est supra

2.73.p3112

2

2.73.p3112

Alexandriam quinque milibus stadium

2.73.p3112

3

2.73.p3112

, solstiti die medio nullam umbram iaci puteumque eius experimenti gratia factum totum inluminari. ex quo apparere

2.73.p3112

4

2.73.p3112

tum

2.73.p3112

5

2.73.p3112

solem illi loco supra verticem esse, quod et in India supra flumen Hypasim fieri tempore eodem Onesicritus scribit

2.73.p3112

6

2.73.p3112

. constatque in Berenice urbe Trogodytarum, et inde

2.73.p3112

7

2.73.p3112

stadiis

2.73.p3112

IIII

2.73.p3112

.DCCCXX in eadem gente Ptolemaide oppido, quod in margine Rubri maris ad primos

2.73.p3112

8

2.73.p3112

elephantorum venatus conditum est, hoc idem ante solstitium quadragenis quinis diebus totidemque postea

2.73.p3112

9

2.73.p3112

fieri, et per eos XC dies in

2.73.p3112

meridiem umbras iaci.

2.73.p3112

10

2.73.p3112

rursus in Merö— insula haec

2.73.p3112

11

2.73.p3112

caputque

2.73.p3112

12

2.73.p3112

gentis Aethiopum

2.73.p3112

13

2.73.p3112

V milibus stadium

2.73.p3112

14

2.73.p3112

a Syene in amne Nilo habitatur — bis anno

2.73.p3112

15

2.73.p3112

absumi umbras, sole duodevicesimam tauri partem et quartam decimam leonis tunc

2.73.p3112

16

2.73.p3112

obtinente. in Indiae

2.73.p3112

17

2.73.p3112

gente Oretum mons est Maleus nomine, iuxta quem umbrae aestate in austrum, hieme

2.73.p3112

18

2.73.p3112

in septentrionem

2.73.p3112

19

2.73.p3112

iaciuntur. quindecim tantum noctibus ibi apparet septentrio. in eadem India Patalis, celeberrimo portu, sol dexter oritur, umbrae in meridiem cadunt.

2.73.p3112

septentrionem

2.73.p3112

20

2.73.p3112

ibi Alexandro morante adnotatum prima tantum parte noctis aspici. Onesicritus, dux eius, scripsit, quibus in locis Indiae umbrae non sint, septentrionem non conspici, et ea

2.73.p3112

21

2.73.p3112

loca appellari ascia, nec horas dinumerari

2.73.p3112

22

2.73.p3112

ibi.

2.74.p3113

et

2.74.p3113

1

2.74.p3113

tota Trogodytice umbras bis quadrag

2.74.p3113

e

2.74.p3113

n

2.74.p3113

is

2.74.p3113

2

2.74.p3113

quin

2.74.p3113

is

2.74.p3113

diebus in anno Eratosthenes in contrarium cadere prodidit.

2.74.p3113

3

2.75.p3114

sic fit, ut vario lucis incremento in Meroë longissimus dies XII

2.75.p3114

1

2.75.p3114

horas

2.75.p3114

2

2.75.p3114

aequinoctiales et octo partes unius horae colligat, Alexandriae vero XIIII horas

2.75.p3114

3

2.75.p3114

, in Italia XV, in Britannia

2.75.p3114

4

2.75.p3114

XVII

2.75.p3114

5

2.75.p3114

, ubi aestate lucidae noctes haut dubie

2.75.p3114

6

2.75.p3114

se promittunt

2.75.p3114

7

2.75.p3114

, id quod cogit ratio credi, solstiti diebus accedente sole propius verticem

2.75.p3114

mundi angusto lucis ambitu subiecta terrae continuos dies habere senis mensibus noctesque e diverso ad brumam remoto.

2.75.p3114

8

2.75.p3114

quod fieri in insula Thyle Pytheas Massiliensis scribit

2.75.p3114

9

2.75.p3114

, sex dierum navigatione

2.75.p3114

10

2.75.p3114

in septentrionem

2.75.p3114

11

2.75.p3114

a Britannia distante, quidam

2.75.p3114

12

2.75.p3114

vero et in Mona, quae distat a Camaloduno Britanniae oppido circiter

2.75.p3114

CC

2.75.p3114

13

2.75.p3114

, adfirmant.

2.76.p3115

Vmbrarum hanc rationem et quam vocant gnomonicen invenit Anaximenes

2.76.p3115

1

2.76.p3115

Milesius, Anaximandri

2.76.p3115

2

2.76.p3115

, de quo diximus, discipulus

2.76.p3115

3

2.76.p3115

, primusque

2.76.p3115

4

2.76.p3115

horologium, quod ap- 31 pellant sciothericon, Lacedaemone ostendit.

2.77.p3116

Ipsum diem alii aliter observavere

2.77.p3116

1

2.77.p3116

: Babylonii inter duos solis exortus, Athenienses inter duos occasus, Vmbri a meridie ad meridiem, vulgus omne a luce ad tenebras, sacerdotes Romani et qui diem finiere

2.77.p3116

2

2.77.p3116

civilem

2.77.p3116

3

2.77.p3116

, item Aegyptii et Hipparchus a media nocte in mediam. minora autem intervalla esse lucis inter ortus solis iuxta solstitia quam aequinoctia apparet, quia positio signiferi circa media sui obliquior est, iuxta solstitium

2.77.p3116

4

2.77.p3116

autem rectior.

2.78.p3117

1

2.78.p3117

Contexenda sunt his caelestibus nexa causis. namque et

2.78.p3117

2

2.78.p3117

Aethiopas vicini sideris vapore torreri adustisque similes gigni, barba et capillo vibrato, non est dubium,

2.78.p3117

et adversa plaga mundi candida atque glaciali

2.78.p3117

3

2.78.p3117

cute esse

2.78.p3117

4

2.78.p3117

gentes, flavis promissas

2.78.p3117

5

2.78.p3117

crinibus, truces

2.78.p3117

6

2.78.p3117

vero ex

2.78.p3117

7

2.78.p3117

caeli rigore

2.78.p3117

8

2.78.p3117

has, illas

2.78.p3117

9

2.78.p3117

mobilitate sa

2.78.p3117

pi

2.78.p3117

entes

2.78.p3117

10

2.78.p3117

, ipsoque

2.78.p3117

11

2.78.p3117

crurum

2.78.p3117

12

2.78.p3117

argumento illis in supera

2.78.p3117

13

2.78.p3117

sucum revocari natura vaporis, his in inferas partes depelli umore

2.78.p3117

14

2.78.p3117

deciduo; hic graves feras, illic varias effigies animalium provenire et maxime alitum

2.78.p3117

15

2.78.p3117

multas

2.78.p3117

16

2.78.p3117

figuras igni

2.78.p3117

17

2.78.p3117

volucres

2.78.p3117

18

2.78.p3117

; corporum autem proceritatem utrobique, illic ignium nisu, hic umoris alimento;

2.78.p3117

medio vero terrae salubri

2.78.p3117

19

2.78.p3117

utrimque mixtura fertil

2.78.p3117

e

2.78.p3117

s

2.78.p3117

20

2.78.p3117

ad omn

2.78.p3117

i

2.78.p3117

a

2.78.p3117

21

2.78.p3117

tractus, modicos

2.78.p3117

22

2.78.p3117

corporum habitus magna et in colore temperie

2.78.p3117

23

2.78.p3117

, ritus molles, sensus liquidos

2.78.p3117

24

2.78.p3117

, ingenia fecunda totiusque naturae capacia, isdem imperia, quae numquam extimis

2.78.p3117

g

2.78.p3117

entibus

2.78.p3117

25

2.78.p3117

fuerint, sicut ne illae quidem his paruerint, avolsae ac pro nu

2.78.p3117

m

2.78.p3117

i

2.78.p3117

n

2.78.p3117

e

2.78.p3117

26

2.78.p3117

naturae urguentis illas solitariae.

2.79.p3118

1

2.79.p3118

Babyloniorum placita

2.79.p3118

2

2.79.p3118

et motus terrae hiatusque , qua

2.79.p3118

3

2.79.p3118

cetera omnia, siderum vi

2.79.p3118

4

2.79.p3118

existimant fieri, sed illorum trium, quibus fulmina adsignant, fieri autem meantium

2.79.p3118

cum sole aut congruentium et maxime circa quadrata mundi. praeclara quaedam et

2.79.p3118

5

2.79.p3118

inmortalis in eo, si credimus, divinitas perhibetur

2.79.p3118

6

2.79.p3118

Anaximandro Milesio physico, quem ferunt Lacedaemoniis

2.79.p3118

7

2.79.p3118

praedixisse ut urbem ac tecta custodirent, instare enim motum terrae, cum

2.79.p3118

8

2.79.p3118

et urbs tota eorum corruit et Taygeti montis magna pars, ad formam puppis eminens, abrupta cladem eam insuper ruina pressit. perhibetur et Pherecydi, Pythagorae doctori, alia coniectatio, sed et illa divina, haustu aquae e puteo praesensisse ac praedixisse

2.79.p3118

civibus

2.79.p3118

9

2.79.p3118

terrae motum.

2.79.p3118

10

2.79.p3118

quae si vera sunt, quantum a deo tandem videri possunt tales distare, dum vivant? et haec quidem arbitrio cuiusque existimanda relinquantur

2.79.p3118

11

2.79.p3118

: ventos in causa esse non dubium reor. neque enim umquam intremiscunt terrae nisi sopito maria caeloque adeo tranquillo , ut volatus avium non pendeant, subtracto omni

2.79.p3118

12

2.79.p3118

spiritu qui vehit, nec umquam nisi post ventos, condito

2.79.p3118

13

2.79.p3118

scilicet

2.79.p3118

14

2.79.p3118

in venas et cava eius occulta

2.79.p3118

15

2.79.p3118

flatu

2.79.p3118

16

2.79.p3118

. neque aliud est in terra tremor quam in nube tonitruum

2.79.p3118

17

2.79.p3118

, nec hiatus aliud quam cum fulmen erumpit incluso spiritu luctante et ad libertatem exire nitente.

2.80.p3119

Varie itaque quatitur, et mira eduntur opera, alibi prostratis

2.80.p3119

1

2.80.p3119

moenibus, alibi hiatu profundo haustis

2.80.p3119

2

2.80.p3119

, alibi egestis molibus, alibi emissis amnibus

2.80.p3119

3

2.80.p3119

, nonnumquam etiam ignibus calidisve fontibus, alibi

2.80.p3119

4

2.80.p3119

averso

2.80.p3119

fluminum cursu. praecedit vero comitaturque terribilis sonus, alias murmuri

2.80.p3119

5

2.80.p3119

similis

2.80.p3119

6

2.80.p3119

, alias mugitibus aut clamori humano armorumve pulsantium fragori, pro qualitate materiae excipientis formaque vel cavernarum vel cuniculi, per quem meet

2.80.p3119

7

2.80.p3119

, exilius

2.80.p3119

8

2.80.p3119

grassante in angusto, eodem rauco in recurvis, resultante in duris, fervente

2.80.p3119

9

2.80.p3119

in umidis

2.80.p3119

10

2.80.p3119

, fluctuante in stagnantibus, furente

2.80.p3119

11

2.80.p3119

contra solida.

2.80.p3119

12

2.80.p3119

itaque et sine motu saepe editur sonus. nec simplici modo quatitur umquam

2.80.p3119

13

2.80.p3119

, sed tremit vibratque. hiatus vero alias remanet ostendens quae sorbuit, alias occultat

2.80.p3119

14

2.80.p3119

ore conpresso rursusque ita inducto solo, ut nulla vestigia exstent, urbibus plerumque devoratis agrorumque tractu hausto. maritima autem maxime quatiuntur, nec montuosa tali malo

2.80.p3119

15

2.80.p3119

carent. exploratum mihi est Alpes Appenninumque saepius tremuisse.

2.80.p3119

16

2.80.p3119

et autumno ac vere terrae crebrius moventur, sicut fulmina

2.80.p3119

17

2.80.p3119

. ideo Galliae et Aegyptus minime quatiuntur, quoniam hic aestatis causa obstat, illic hiemis. item noctu

2.80.p3119

18

2.80.p3119

saepius quam interdiu. maximi

2.80.p3119

19

2.80.p3119

autem motus existunt matutini vespertinique, sed

2.80.p3119

20

2.80.p3119

propinqua luce crebri, interdiu autem circa meridiem

2.80.p3119

21

2.80.p3119

. fiunt et solis lunaeque defectu, quoniam tempestates tunc sopiuntur, praecipue vero cum sequitur imbres

2.80.p3119

22

2.80.p3119

aestus imbresve

2.80.p3119

23

2.80.p3119

aestum.

2.81.p3120

1

2.81.p3120

Navigantes quoque sentiunt non dubia coniectura, sine flatu intumescente fluctu subito aut quatiente ictu

2.81.p3120

2

2.81.p3120

. intremunt

2.81.p3120

3

2.81.p3120

vero et in navibus post

2.81.p3120

es

2.81.p3120

4

2.81.p3120

aeque quam in aedificiis crepituque praenuntiant

2.81.p3120

5

2.81.p3120

. quin et volucres non inpavidae sedent

2.81.p3120

6

2.81.p3120

. est et in caelo signum praeceditque motu futuro aut interdiu aut paulo post occasum sereno tenuis ceu

2.81.p3120

7

2.81.p3120

lineae

2.81.p3120

8

2.81.p3120

nube

2.81.p3120

9

2.81.p3120

in longum

2.81.p3120

10

2.81.p3120

porrecta

2.81.p3120

11

2.81.p3120

spatium.

2.82.p3121

1

2.82.p3121

Est

2.82.p3121

2

2.82.p3121

et in puteis turbidior aqua nec sine odoris taedio, sicut

2.82.p3121

3

2.82.p3121

in isdem et

2.82.p3121

4

2.82.p3121

remedium, quale

2.82.p3121

5

2.82.p3121

et crebri specus praebent; conceptum enim spiritum exhalant. quod in totis

2.82.p3121

6

2.82.p3121

notatur oppidis: minus quatiuntur crebris ad eluviem cuniculis cavata, multoque sunt tutiora in isdem illis quae pendent, sicuti

2.82.p3121

7

2.82.p3121

Neapoli in Italia intellegitur, parte eius, quae solida est, ad tales casus obnoxia. tutissimi sunt

2.82.p3121

8

2.82.p3121

aedificiorum fornices, anguli quoque parietum ostesque, alterno pulsu renitente

2.82.p3121

9

2.82.p3121

. et latere terreno facti parietes minore noxa quatiuntur.

2.82.p3121

10

2.82.p3121

magna differentia est et in ipso genere motus, pluribus siquidem modis quatitur. tutissimum est cum vibrat crispante aedificiorum crepitu et

2.82.p3121

11

2.82.p3121

cum intumescit

2.82.p3121

12

2.82.p3121

adsurgens alternoque motu residit

2.82.p3121

13

2.82.p3121

; innoxium et cum concurrentia tecta contrario ictu arietant

2.82.p3121

14

2.82.p3121

, quoniam alter motus alteri renititur

2.82.p3121

15

2.82.p3121

. undantis inclinatio et fluctus

2.82.p3121

16

2.82.p3121

more quaedam volutatio infesta est aut cum in

2.82.p3121

unam partem totus se motus inpellit. desinunt autem tremores, cum ventus emersit

2.82.p3121

17

2.82.p3121

; sin vero duravere, non ante XL dies sistuntur, plerumque et tardius, utpote cum quidam annuo et bienni

2.82.p3121

18

2.82.p3121

spatio duraverint.

2.83.p3122

1

2.83.p3122

Factum

2.83.p3122

2

2.83.p3122

est

2.83.p3122

3

2.83.p3122

semel, quod equidem in Etruscae disciplinae voluminibus invenio

2.83.p3122

4

2.83.p3122

, ingens terrarum portentum L. Marcio Sexto Iulio cos. in agro Mutinensi

2.83.p3122

5

2.83.p3122

. namque montes duo inter se concurrerunt crepitu maximo adsultantes recedentesque, inter eos flamma fumoque in caelum exeunte interdiu, spectante e via Aemilia magna equitum Romanorum familiarumque et viatorum multitudine. eo concursu villae omnes elisae, animalia permulta, quae intra fuerant, exanimata sunt, anno ante sociale bellum, quod haud scio

2.83.p3122

6

2.83.p3122

an funestius terrae ipsi Italiae fuerit quam civilia

2.83.p3122

7

2.83.p3122

. non minus mirum ostentum et nostra cognovit aetas anno Neronis principis supremo, sicut in rebus eius exposuimus, pratis oleisque intercedente publica via in contrarias sedes

2.83.p3122

8

2.83.p3122

transgressis in agro Marrucino praediis

2.83.p3122

9

2.83.p3122

Ve

2.83.p3122

t

2.83.p3122

ti

2.83.p3122

10

2.83.p3122

Marcelli equitis Romani res Neronis procurantis.

2.84.p3123

Fiunt simul cum terrae motu et inundationes maris, eodem videlicet spiritu infusi aut

2.84.p3123

1

2.84.p3123

terrae

2.84.p3123

2

2.84.p3123

sidentis sinu recepti. maximus terrae memoria mortalium exstitit motus Tiberii Caesaris principatu, XII urbibus Asiae una nocte prostratis; creberrimus Punico bello intra eundem

2.84.p3123

annum septies ac

2.84.p3123

3

2.84.p3123

quinquagies nuntiatus Romam, quo quidem anno ad Trasimenum lacum dimicantes maximum motum neque Poeni

2.84.p3123

4

2.84.p3123

sensere nec Romani. nec vero simplex malum aut in ipso tantum motu periculum est, sed par aut maius ostento

2.84.p3123

5

2.84.p3123

. numquam urbs Roma tremuit, ut non futuri eventus alicuius id praenuntium esset.

2.85.p3124

Eadem nascentium causa terrarum est, cum idem ille spiritus adtollendo

2.85.p3124

1

2.85.p3124

potens

2.85.p3124

2

2.85.p3124

solo non valuit erumpere. nascuntur enim, nec fluminum tantum invectu

2.85.p3124

3

2.85.p3124

, sicut Echinades insulae ab Acheloo amne congestae maiorque pars Aegypti a Nilo, in quam a Pharo insula noctis et diei cursum fuisse Homero credimus, nec recessu maris, sicuti

2.85.p3124

4

2.85.p3124

o

2.85.p3124

li

2.85.p3124

m Cerceis

2.85.p3124

5

2.85.p3124

. quod

2.85.p3124

6

2.85.p3124

accidisse et in Ambraciae portu decem milium passuum intervallo et Atheniensium

2.85.p3124

7

2.85.p3124

quinque milium

2.85.p3124

8

2.85.p3124

ad Piraeeum memoratur. et

2.85.p3124

9

2.85.p3124

Ephesius

2.85.p3124

10

2.85.p3124

quondam aedem Dianae adluebat

2.85.p3124

11

2.85.p3124

. Herodoto quidem si credimus, mare fuit supra Memphim usque ad Aethiopum montes itemque a planis Arabiae, mare circa

2.85.p3124

12

2.85.p3124

Ilium et tota Teuthranie

2.85.p3124

13

2.85.p3124

quaque campos intulerit Maeander.

2.86.p3125

Nascuntur et alio modo terrae ac repente in aliquo mari emergunt, velut paria secum faciente natura quaeque

2.86.p3125

1

2.86.p3125

hauserit hiatus alio loco reddente.

2.87.p3126

Clarae iam pridem

2.87.p3126

1

2.87.p3126

insulae Delos et Rhodos memoriae

2.87.p3126

2

2.87.p3126

produntur; et natae

2.87.p3126

3

2.87.p3126

postea minores, ultra Melon

2.87.p3126

4

2.87.p3126

Anaphe

2.87.p3126

5

2.87.p3126

, inter Lemnum et Hellespontum Neae

2.87.p3126

6

2.87.p3126

, inter Lebedum

2.87.p3126

7

2.87.p3126

8

2.87.p3126

et Teon

2.87.p3126

9

2.87.p3126

Halone

2.87.p3126

10

2.87.p3126

, inter Cycladas

2.87.p3126

11

2.87.p3126

* Thera et Therasia, inter easdem * Olympiadis CXLV

2.87.p3126

12

2.87.p3126

anno * quarto

2.87.p3126

13

2.87.p3126

[post annos CXXX] Hiera eademque Automate, et ab ea duobus stadiis post annos

2.87.p3126

C

2.87.p3126

CXLII

2.87.p3126

14

2.87.p3126

nostro aevo lunio

2.87.p3126

15

2.87.p3126

Silano

2.87.p3126

V

2.87.p3126

ale

2.87.p3126

r

2.87.p3126

io

2.87.p3126

16

2.87.p3126

[Balbo

2.87.p3126

17

2.87.p3126

] cos.

2.87.p3126

18

2.87.p3126

a. d. VIII idus Iulias

2.87.p3126

19

2.87.p3126

Thia.

2.88.p3127

ante nos et iuxta Italiam inter Aeolias insulas, item iuxta Cretam emersit

2.88.p3127

1

2.88.p3127

MM.D passuum una cum calidis fontibus, altera Olympiadis CLXIII

2.88.p3127

2

2.88.p3127

anno tertio in Tusco sinu, flagrans haec violento cum flatu, proditurque memoriae, magna circa eam

2.88.p3127

3

2.88.p3127

multitudine piscium fluitante confestim expirasse quibus ex his cibus fuisset. sic et Pithecussas in Campano sinu ferunt

2.88.p3127

4

2.88.p3127

ortas, mox in his montem Epopon, cum repente flamma ex eo emicuisset, campestri aequatum planitiei

2.88.p3127

5

2.88.p3127

. in eadem et oppidum haustum profundo, alioque motu terrae stagnum emersisse, et alio provolutis montibus insulam extitisse Prochytam.

2.88.p3128

1

2.88.p3128

Namque et hoc modo insulas rerum natura fecit: avellit Siciliam Italiae, Cyprum Syriae, Euboeam Boeotiae, Euboeae Atalanten et Macrian

2.88.p3128

2

2.88.p3128

, Besbicum Bithyniae , Leucosiam Sirenum promunturio.

2.89.p3129

rursus abstulit insulas mari iunxitque terris, Antissam Lesbo, Zephyrium Halicarnaso, Aethusan

2.89.p3129

1

2.89.p3129

Myndo, Dromiscon et Pernen

2.89.p3129

2

2.89.p3129

Mileto, Narthecusam Parthenio promunturio. Hybanda , quondam insula Ioniae, ducentis nunc a mari abest stadiis, Syrien

2.89.p3129

3

2.89.p3129

Ephesus in mediterraneo

2.89.p3129

4

2.89.p3129

habet, Derasidas et Sapphoniam

2.89.p3129

5

2.89.p3129

vicina

2.89.p3129

6

2.89.p3129

ei Magnesia

2.89.p3129

7

2.89.p3129

.

2.89.p3129

8

2.89.p3129

Epidaurus et Oricum insulae' esse desierunt.

2.90.p3130

in totum abstulit terras primum omnium ubi Atlanticum

2.90.p3130

1

2.90.p3130

mare est, si Platoni credimus, inmenso

2.90.p3130

2

2.90.p3130

spatio, mox interno quoque

2.90.p3130

3

2.90.p3130

: videmus

2.90.p3130

4

2.90.p3130

hodie

2.90.p3130

5

2.90.p3130

mersam

2.90.p3130

6

2.90.p3130

Acarnaniam

2.90.p3130

7

2.90.p3130

Ambracio sinu, Achaiam Corinthio , Europam

2.90.p3130

8

2.90.p3130

Asiamque Propontide et Ponto. ad hoc perrupit mare Leucada, Antirrhium

2.90.p3130

9

2.90.p3130

, Hellespontum, Bosporos duos.

2.91.p3131

Atque ut sinus et stagna praeteream, ipsa se

2.91.p3131

1

2.91.p3131

comest terra. devoravit Cibotum

2.91.p3131

2

2.91.p3131

altissimum montem cum oppido Cari

2.91.p3131

a

2.91.p3131

e

2.91.p3131

3

2.91.p3131

, Sipylum in Magnesia et prius in eodem loco clarissimam urbem, quae Tantalis vocabatur,

2.91.p3131

Galenes

2.91.p3131

4

2.91.p3131

et Gamales

2.91.p3131

5

2.91.p3131

urbium in Phoenice agros cum ipsis, Phegium, Aethiopiae iugum excelsissimum, tamquam non infida grassarentur et litora.

2.91.p3131

6

2.92.p3132

Pyrram et Antissam

2.92.p3132

1

2.92.p3132

circa Maeotim pontus abstulit, Helicen et Buram

2.92.p3132

2

2.92.p3132

sinus

2.92.p3132

3

2.92.p3132

Corinthius

2.92.p3132

4

2.92.p3132

, quarum in alto vestigia apparent. ex insula Cea

2.92.p3132

5

2.92.p3132

amplius triginta

2.92.p3132

6

2.92.p3132

milia passuum abrupta subito cum plurimis mortalium

2.92.p3132

7

2.92.p3132

rapuit et in Sicilia dimidiam Tyndarida urbem ac quicquid ab Italia deest

2.92.p3132

8

2.92.p3132

, similiterin Boeotia

2.92.p3132

9

2.92.p3132

Eleusina.

2.93.p3133

Motus enim terrae sileantur

2.93.p3133

1

2.93.p3133

et quicquid est, ubi saltem busta urbium exstant, simul ut terrae miracula potius dicamus quam scelera naturae. et, Hercules

2.93.p3133

2

2.93.p3133

, non caelestia enarratu difficiliora fuerint.

2.93.p3133

3

2.93.p3133

metallorum opulentia tam varia, tam dives, tam fecunda, tot saeculis suboriens , cum tantum cotidie orbe toto populentur ignes, ruinae, naufragia, bella, fraudes, tantum vero luxuria et tot mortales conterant

2.93.p3133

4

2.93.p3133

; gemmarum pictura tam multiplex, lapidum tam discolores maculae interque eos candor alicuius praeter lucem omnia excludens; medicatorum fontium vis; ignium tot locis emicantium perpetua tot saeculis incendia; spiritus letales aliubi

2.93.p3133

5

2.93.p3133

aut scrobibus emissi aut ipso loci situ mortiferi, aliubi volucribus tantum, ut Soracte vicino urbi tractu, aliubi praeter hominem ceteris

2.93.p3133

animantibus,

2.93.p3133

6

2.93.p3133

nonnumquam et homini, ut in Sinuessano agro et Puteolano

2.93.p3133

7

2.93.p3133

! spiracula vocant, alii Charonea

2.93.p3133

8

2.93.p3133

, scrobes mortiferum spiritum exhalantes, item in Hirpinis Ampsancti

2.93.p3133

9

2.93.p3133

ad Mephitis aedem locum, quem qui intravere moriuntur ; simili modo Hierapoli in Asia, Matris tantum Magnae sacerdoti innoxium. aliubi

2.93.p3133

10

2.93.p3133

fatidici specus, quorum exhalatione temulenti futura praecinant, ut

2.93.p3133

11

2.93.p3133

Delphis nobilissimo oraculo. quibus in rebus quid possit aliud causae adferre mortalium quispiam quam diffusae per

2.93.p3133

12

2.93.p3133

omne

2.93.p3133

13

2.93.p3133

naturae subinde

2.93.p3133

14

2.93.p3133

aliter atque aliter numen erumpens?

2.94.p3134

Quaedam vero terrae ad ingressus tremunt

2.94.p3134

1

2.94.p3134

, sicut in Gabiensi

2.94.p3134

2

2.94.p3134

agro non procul urbe Roma iugera ferme ducenta equitantium cursu; similiter in Reatino.

2.95.p3135

quaedam

2.95.p3135

1

2.95.p3135

insulae semper fluctuantur

2.95.p3135

2

2.95.p3135

, sicut in agro Caecubo et eodem Reatino, Mutinensi, Statoniensi

2.95.p3135

3

2.95.p3135

, in Vadimonis

2.95.p3135

4

2.95.p3135

lacu, ad

2.95.p3135

5

2.95.p3135

Cutilias aquas opaca silva, quae numquam die ac nocte eodem loco visitur, in Lydia quae vocantur Calaminae, non ventis solum, sed etiam contis quo libeat inpulsae, multorum civium Mithridatico bello salus. sunt et in Nymphaeo parvae

2.95.p3135

6

2.95.p3135

, Sal

2.95.p3135

i

2.95.p3135

ares

2.95.p3135

7

2.95.p3135

dictae, quoniam in symphoniae

2.95.p3135

cantu ad ictus

2.95.p3135

8

2.95.p3135

modulantium pedum moventur. in Tarquiniensi lacu magno Italiae duae

2.95.p3135

9

2.95.p3135

nemora circumferunt

2.95.p3135

10

2.95.p3135

, nunc triquetram figuram edentes, nunc rotundam conplexu ventis inpellentibus, quadratam numquam.

2.96.p3136

1

2.96.p3136

Celebre fanum habet Veneris Paphos, in cuius quandam

2.96.p3136

2

2.96.p3136

aream

2.96.p3136

3

2.96.p3136

non inpluit

2.96.p3136

4

2.96.p3136

, item in Nea

2.96.p3136

5

2.96.p3136

, oppido Troadis, circa simulacrum Minervae; in eodem et relicta sacrificia non putrescunt.

2.96.p3136

iuxta Harpasa oppidum Asiae cautes stat horrenda, uno digito mobilis, eadem

2.96.p3136

6

2.96.p3136

, si toto corpore inpellatur, resistens. in Taurorum paeninsula in civitate Parasino

2.96.p3136

7

2.96.p3136

terra est, qua sanantur omnia vulnera. at circa Asson

2.96.p3136

8

2.96.p3136

Troadis lapis nascitur, quo consumuntur omnia corpora; sarcophagus vocatur

2.96.p3136

9

2.96.p3136

. duo sunt montes iuxta flumen Indum: alteri natura ut ferrum omne teneat,

2.96.p3136

10

2.96.p3136

alteri ut respuat, itaque, si sint clavi in calciamento, vestigia

2.96.p3136

11

2.96.p3136

evelli

2.96.p3136

12

2.96.p3136

in altero non possint

2.96.p3136

13

2.96.p3136

, in altero sisti

2.96.p3136

14

2.96.p3136

. Locris et Crotone pestilentiam numquam fuisse nec

2.96.p3136

15

2.96.p3136

in Ilio

2.96.p3136

16

2.96.p3136

terrae motum

2.96.p3136

17

2.96.p3136

adnotatum est, in Lycia vero semper a terrae motu quadraginta dies serenos esse. in agro Arpano

2.96.p3136

18

2.96.p3136

frumentum satum non nascitur; ad aras Mucias

2.96.p3136

19

2.96.p3136

in Veiente

2.96.p3136

20

2.96.p3136

et apud Tusculanum

2.96.p3136

21

2.96.p3136

et in silva

2.96.p3136

22

2.96.p3136

Ciminia loca sunt, in quibus in terram depacta non extrahuntur. in Crustumino natum faenum ibi noxium

2.96.p3136

23

2.96.p3136

, extra salubre est.

2.97.p3137

1

2.97.p3137

Et de aquarum natura complura dicta sunt, sed aestus maris accedere ac

2.97.p3137

2

2.97.p3137

reciprocare maxime mirum, pluribus quidem modis, verum causa in sole lunaque

2.97.p3137

3

2.97.p3137

. bis inter duos exortus lunae adfluunt

2.97.p3137

4

2.97.p3137

bisque

2.97.p3137

5

2.97.p3137

remeant

2.97.p3137

6

2.97.p3137

vicenis quaternisque

2.97.p3137

7

2.97.p3137

semper horis, et primum attollente

2.97.p3137

8

2.97.p3137

se cum

2.97.p3137

9

2.97.p3137

ea mundo intumescentes

2.97.p3137

10

2.97.p3137

, mox a meridiano caeli fastigio vergente in occasum residentes, rursusque

2.97.p3137

11

2.97.p3137

ab occasu subter

2.97.p3137

12

2.97.p3137

ad

2.97.p3137

13

2.97.p3137

caeli ima et meridiano contraria accedente inundantes,

2.97.p3137

14

2.97.p3137

hinc, donec

2.97.p3137

15

2.97.p3137

iterum exoriatur

2.97.p3137

16

2.97.p3137

,

2.97.p3137

se

2.97.p3137

resorbentes

2.97.p3137

17

2.97.p3137

nec umquam eodem tempore quo pridie reflui, velut

2.97.p3137

18

2.97.p3137

anhelantes

2.97.p3137

19

2.97.p3137

sidere

2.97.p3137

20

2.97.p3137

avido trahente

2.97.p3137

21

2.97.p3137

secum haustu

2.97.p3137

22

2.97.p3137

maria et adsidue aliunde quam pridie exoriente

2.97.p3137

23

2.97.p3137

, paribus tamen intervallis reciproci

2.97.p3137

24

2.97.p3137

senisque semper horis, non cuiusque diei aut noctis aut loci

2.97.p3137

25

2.97.p3137

, sed

2.97.p3137

26

2.97.p3137

aequinoctialibus ideoque inaequales vulgarium horarum spatio, utcumque plures in eos

2.97.p3137

27

2.97.p3137

aut diei aut noctis illarum mensurae

2.97.p3137

28

2.97.p3137

cadant

2.97.p3137

29

2.97.p3137

,

2.97.p3137

et aequinoctio tantum pares

2.97.p3137

ubique. ingens argumentum plenumque

2.97.p3137

30

2.97.p3137

lucis ac vocis etiam diurnae

2.97.p3137

31

2.97.p3137

, hebetes esse

2.97.p3137

32

2.97.p3137

qui negent subtermeare sidera ac rursus eadem exsurgere

2.97.p3137

33

2.97.p3137

, similemque terris, immo vero naturae universae, et inde

2.97.p3137

34

2.97.p3137

faciem in isdem ortus occasusque operibus, non aliter

2.97.p3137

35

2.97.p3137

sub terra manifesto sideris cursu 5 aliove effectu quam cum praeter oculos nostros feratur.

2.97.p3138

1

2.97.p3138

Multiplex etiamnum lunaris differentia, primumque septenis diebus. quippe modici a

2.97.p3138

2

2.97.p3138

nova ad dividuam

2.97.p3138

3

2.97.p3138

aestus, pleniores ab ea exundant plenaque maxime fervent

2.97.p3138

4

2.97.p3138

. inde mitescunt, pares ad septimam primis, iterumque alio latere dividua augentur. in coitu solis pares

2.97.p3138

5

2.97.p3138

plenae. eadem in

2.97.p3138

6

2.97.p3138

aquilonia

2.97.p3138

7

2.97.p3138

et a terris longius recedente

2.97.p3138

8

2.97.p3138

mitiores quam cum

2.97.p3138

9

2.97.p3138

in austros

2.97.p3138

10

2.97.p3138

digressa

2.97.p3138

11

2.97.p3138

propiore

2.97.p3138

12

2.97.p3138

nisu vim suam exercet . per octonos quo

2.97.p3138

s

2.97.p3138

que

2.97.p3138

13

2.97.p3138

annos ad principia motus et paria incrementa centesimo lunae revocantur ambitu

2.97.p3138

14

2.97.p3138

. augent

2.97.p3138

15

2.97.p3138

ea cuncta solis annuis causis

2.97.p3138

16

2.97.p3138

, duobus aequinoctiis maxime tumentes et autumnali amplius quam verno, inanes

2.97.p3138

17

2.97.p3138

vero bruma et magis solstitio.

2.97.p3138

nec tamen in ipsis quos dixi temporum articulis, sed paucis post diebus, sicuti neque in plena aut novissima, sed postea, nec statim ut lunam mundus ostendat occultetve aut media plaga declinet, verum fere duabus horis aequinoctialibus serius, tardiore

2.97.p3138

18

2.97.p3138

semper ad terras omnium, quae geruntur in caelo, effectu cadente

2.97.p3138

19

2.97.p3138

quam visu, sicuti fulguris

2.97.p3138

20

2.97.p3138

et tonitrus

2.97.p3138

21

2.97.p3138

et fulminum.

2.97.p3139

1

2.97.p3139

Omnes autem

2.97.p3139

2

2.97.p3139

aestus in oceano maiora integunt spatia nudantque

2.97.p3139

3

2.97.p3139

quam in reliquo mari, sive quia in totum

2.97.p3139

4

2.97.p3139

universitate animosius quam

2.97.p3139

5

2.97.p3139

parte

2.97.p3139

6

2.97.p3139

est

2.97.p3139

7

2.97.p3139

, sive quia

2.97.p3139

8

2.97.p3139

magnitude aperta sideris vim laxe

2.97.p3139

9

2.97.p3139

grassantis efficacius sentit, eandem

2.97.p3139

10

2.97.p3139

angustiis arcentibus. qua de causa nec lacus nec amnes similiter

2.97.p3139

11

2.97.p3139

moventur. — (octogenis cubitis supra Britanniam intumescere aestus Pytheas Massiliensis auctor est.) — et

2.97.p3139

12

2.97.p3139

interiora autem maria terris clauduntur ut portu

2.97.p3139

13

2.97.p3139

;

2.97.p3139

14

2.97.p3139

quibusdam tamen in locis spatiosior laxitas dicioni paret, utpote cum plura exempla sint in tranquillo mari nulloque velorum pulsu

2.97.p3139

15

2.97.p3139

tertio die ex Italia pervectorum

2.97.p3139

16

2.97.p3139

Vticam aestu fervente. circa litora autem magis quam in alto deprehenduntur hi motus, quoniam et in corpore extrema pulsum venarum, id est

2.97.p3139

17

2.97.p3139

spiritus, magis sentiunt. in plerisque tamen aestuariis propter dispares siderum in quoque tractu exortus diversi existunt

2.97.p3139

18

2.97.p3139

aestus, tempore, non ratione discordes, sicut in Syrtibus.

2.97.p3140

1

2.97.p3140

Et quorundam tamen privata natura est, velut Tauromenitani

2.97.p3140

2

2.97.p3140

euripi saepius et in Euboea septies die ac nocte reciprocantis. idem aestus

2.97.p3140

3

2.97.p3140

triduo in mense consistit, septima

2.97.p3140

4

2.97.p3140

, octava nonaque luna. Gadibus qui est delubro Herculis proximus fons

2.97.p3140

5

2.97.p3140

, inclusus ad putei modum, alias simul cum oceano augetur minuiturque, alias

2.97.p3140

6

2.97.p3140

utrumque

2.97.p3140

7

2.97.p3140

contrariis temporibus; eodem in loco alter oceani motibus

2.97.p3140

consentit. in ripa Baetis

2.97.p3140

8

2.97.p3140

oppidum est, cuius putei crescente aestu minuuntur, augescunt decedente, mediis temporum immobiles. eadem natura Hispali

2.97.p3140

9

2.97.p3140

oppido uni puteo, ceteris vulgaris. et Pontus semper extra meat in Propontidem , introrsus

2.97.p3140

10

2.97.p3140

in Pontum numquam refluo mari.

2.98.p3141

1

2.98.p3141

Omnia plenilunio

2.98.p3141

2

2.98.p3141

maria purgantur

2.98.p3141

3

2.98.p3141

, quaedam et stato

2.98.p3141

4

2.98.p3141

tempore. circa Messanam et Mylas fimo similia expuuntur in litus purgamenta, unde fabula

2.98.p3141

5

2.98.p3141

e

2.98.p3141

st

2.98.p3141

Solis

2.98.p3141

6

2.98.p3141

boves ibi stabulari. his addit

2.98.p3141

7

2.98.p3141

— ut nihil, quod equidem noverim, praeteream — Aristoteles nullum animal nisi aestu recedente expirare. observatum id multis

2.98.p3141

8

2.98.p3141

in Gallico oceano et dumtaxat in homine compertum .

2.98.p3141

9

2.99.p3142

quo vera coniectatio existit, haut frustra spiritus

2.99.p3142

1

2.99.p3142

sidus lunam existimari; hoc

2.99.p3142

2

2.99.p3142

esse quod terras saturet accedensque corpora impleat, abscedens inaniat. ideo cum incremento eius augeri conchylia et maxime spiritum sentire quibus sanguis non sit, sed et sanguinem, hominum etiam, cum lumine eius augeri ac

2.99.p3142

3

2.99.p3142

minui

2.99.p3142

4

2.99.p3142

, frondes quoque et

2.99.p3142

5

2.99.p3142

pabula- ut suo loco dicetursentire

2.99.p3142

6

2.99.p3142

, in omnia eadem penetrante vi.

2.99.p3142

7

2.100.p3143

itaque solis ardore siccatur liquor, et

2.100.p3143

1

2.100.p3143

hoc esse masculum

2.100.p3143

2

2.100.p3143

sidus accepimus

2.100.p3143

3

2.100.p3143

, torrens cuncta sorbensque.

2.100.p3143

sic mari late patenti

2.100.p3143

4

2.100.p3143

saporem incoqui salis

2.100.p3143

5

2.100.p3143

, aut quia exhausto

2.100.p3143

inde dulci tenuique, quod facillime trahat vis ignea, omne asperius

2.100.p3143

6

2.100.p3143

crassiusque linquatur

2.100.p3143

7

2.100.p3143

— ideo summam

2.100.p3143

8

2.100.p3143

aequorum

2.100.p3143

9

2.100.p3143

aquam

2.100.p3143

10

2.100.p3143

dulciorem profunda

2.100.p3143

11

2.100.p3143

; hanc esse veriorem causam asperi saporis quam

2.100.p3143

12

2.100.p3143

quod

2.100.p3143

13

2.100.p3143

mare terrae sudor sit aeternus — 5 aut quia plurimus

2.100.p3143

14

2.100.p3143

ex

2.100.p3143

15

2.100.p3143

arido misceatur illi

2.100.p3143

16

2.100.p3143

vapor aut quia terrae natura sicut

2.100.p3143

17

2.100.p3143

medicatas aquas inficiat. est in exemplis Dionysio Siciliae tyranno, cum pulsus est ea

2.100.p3143

18

2.100.p3143

potentia, accidisse prodigium, ut uno die in portu dulcesceret mare.

2.100.p3143

19

2.101.p3144

e contrario ferunt lunae femineum ac molle sidus, atque nocturnum solvere umorem et trahere, non auferre. id manifestum esse, quod ferarum occisa corpora in tabem visu

2.101.p3144

1

2.101.p3144

suo resolvat somnoque sopitis torporem contractum

2.101.p3144

2

2.101.p3144

in caput revocet

2.101.p3144

3

2.101.p3144

, glaciem refundat

2.101.p3144

4

2.101.p3144

cunctaque umifico spiritu laxet. ita pensari naturae vices semperque sufficere, aliis siderum elementa cogentibus, aliis vero fundentibus. sed in dulcibus aquis lunae alimentum esse

2.101.p3144

5

2.101.p3144

, sicut in marinis solis

2.101.p3144

6

2.101.p3144

.

2.102.p3145

Altissimum mare XV stadiorum Fabianu s tradit. alii in Ponto

2.102.p3145

1

2.102.p3145

ex adverse

2.102.p3145

2

2.102.p3145

Coraxorum gentis

2.102.p3145

3

2.102.p3145

— vocant Bathea

2.102.p3145

4

2.102.p3145

Ponti

2.102.p3145

5

2.102.p3145

— trecentis

2.102.p3145

6

2.102.p3145

fere a continente

2.102.p3145

7

2.102.p3145

stadiis inmensam altitudinem maris tradunt, vadis numquam

2.102.p3145

repertis.

2.103.p3146

mirabilius

2.103.p3146

1

2.103.p3146

id faciunt aquae dulces iuxta mare ut fistulis emicantes. nam nec aquarum natura

2.103.p3146

2

2.103.p3146

miraculis cessat

2.103.p3146

3

2.103.p3146

. dulces mari invehuntur, leviores haut dubie; ideo et marinae, quarum

2.103.p3146

4

2.103.p3146

natura

2.103.p3146

5

2.103.p3146

gravior, magis invecta sustinent

2.103.p3146

6

2.103.p3146

. quaedam vero et dulces inter se supermeant

2.103.p3146

7

2.103.p3146

alias, ut in Fucino lacu invectus

2.103.p3146

8

2.103.p3146

Pitonius

2.103.p3146

9

2.103.p3146

amnis, in Lario Addua

2.103.p3146

10

2.103.p3146

, in Verbanno

2.103.p3146

11

2.103.p3146

Ticinus

2.103.p3146

12

2.103.p3146

, in Benaco

2.103.p3146

13

2.103.p3146

Mincius, in Sebinno

2.103.p3146

14

2.103.p3146

Ollius, in Lemanno

2.103.p3146

15

2.103.p3146

Rhodanus: hic trans Alpis, superiores in Italia, multorum

2.103.p3146

16

2.103.p3146

milium

2.103.p3146

17

2.103.p3146

transitu hospitali

2.103.p3146

18

2.103.p3146

suas tantum nec largiores quam intulere aquas evehentes. proditum hoc et in Oronte amne Syriae multisque aliis.

2.103.p3146

19

2.103.p3146

quidam vero odio maris ipsa

2.103.p3146

20

2.103.p3146

subeunt vada

2.103.p3146

21

2.103.p3146

, sicut

2.103.p3146

22

2.103.p3146

Arethusa, fons Syracusanus, in quo redduntur iacta in Alpheum, qui per Olympiam fluens Peloponnesiaco litori infunditur. subeunt terras rursusque redduntur Lycus in Asia, Erasinus in Argolica, Tigris in Mesopotamia et, quae in Aesculapi fonte Athenis mersa

2.103.p3146

23

2.103.p3146

sunt, in Phalerico redduntur. et in Atinate

2.103.p3146

24

2.103.p3146

campo fluvius mersus post XX milia passuum exit et in Aquileiensi

2.103.p3146

25

2.103.p3146

Timavus

2.103.p3146

26

2.103.p3146

.

2.103.p3146

27

2.103.p3146

nihil in Asphaltite

2.103.p3146

28

2.103.p3146

ludaeae lacu, qui

2.103.p3146

bitumen gignit, mergi potest nec in Armeniae maioris Aretissa

2.103.p3146

29

2.103.p3146

; is quidem nitrosus pisces alit. in Sallentino

2.103.p3146

30

2.103.p3146

iuxta oppidum Manduriam

2.103.p3146

31

2.103.p3146

lacus, ad margines plenus, neque exhaustis aquis minuitur neque infusis augetur. in Ciconum

2.103.p3146

32

2.103.p3146

flumine et in Piceno lacu Velino lignum

2.103.p3146

33

2.103.p3146

deiectum lapideo cortice obducitur et in Surio

2.103.p3146

34

2.103.p3146

Colchidis flumine adeo, ut lapidem plerumque durans adhuc integat cortex. similiter in flumine Silero

2.103.p3146

35

2.103.p3146

ultra Surrentum non virgulta modo inmersa, verum et folia

2.103.p3146

36

2.103.p3146

lapidescunt, alias salubri

2.103.p3146

37

2.103.p3146

potu eius aquae. in exitu paludis Reatinae saxum crescit [et

2.103.p3146

38

2.103.p3146

in Rubro mari oleae virentesque frutices enascuntur].

2.103.p3147

1

2.103.p3147

Sed

2.103.p3147

2

2.103.p3147

fontium plurimorum natura mira est fervore, idque etiam in iugis Alpium ipsoque in mari inter

2.103.p3147

3

2.103.p3147

Italiam et Aenariam in

2.103.p3147

4

2.103.p3147

Baiano sinu et in Liri fluvio multisque aliis. nam dulcis haustus in mari plurimis locis, ut ad Chelidonias insulas et

2.103.p3147

5

2.103.p3147

Aradum

2.103.p3147

6

2.103.p3147

et in Gaditano oceano. Patavinorum aquis calidis herbae virentes innascuntur, Pisanorum ranae, ad Vetulonios

2.103.p3147

7

2.103.p3147

in Etruria non procul a mari pisces. in Casinate fluvius appellatur Scatebra

2.103.p3147

8

2.103.p3147

, frigidus , abundantior aestate; in eo, ut in Arcadia

2.103.p3147

9

2.103.p3147

Stymphali,

2.103.p3147

nascuntur

2.103.p3147

10

2.103.p3147

aquatiles musculi.

2.103.p3147

11

2.103.p3147

in Dodone Iovis fons, cum sit gelidus et inmersas faces extinguat, si extinctae admoveantur , accendit. idem meridie semper deficit, qua de causa

2.103.p3147

ἀναπαυόμενον

2.103.p3147

vocant, mox increscens ad medium noctis exuberat, ab eo

2.103.p3147

12

2.103.p3147

rursus sensim deficit. in Illyricis

2.103.p3147

13

2.103.p3147

supra fontem frigidum expansae vestes accenduntur. Iovis Hammonis stagnum

2.103.p3147

14

2.103.p3147

, interdiu

2.103.p3147

15

2.103.p3147

frigidum, noctibus fervet. in Trogodytis fons Solis appellatur dulcis et

2.103.p3147

16

2.103.p3147

circa meridiem maxime frigidus; mox paulatim tepescens ad

2.103.p3147

17

2.103.p3147

noctis media

2.103.p3147

18

2.103.p3147

fervore et amaritudine infestatur.

2.103.p3148

1

2.103.p3148

Padi fons mediis diebus aestivis velut interquiescens semper aret. in Tenedo insula

2.103.p3148

2

2.103.p3148

fons semper a tertia noctis hora in sextam ab aestivo solstitio exundat, et in Delo

2.103.p3148

3

2.103.p3148

insula Inopus fons eodem quo Nilus

2.103.p3148

4

2.103.p3148

modo ac ac

2.103.p3148

om.

2.103.p3148

FR

2.103.p3148

1

2.103.p3148

Ea

2.103.p3148

pariter cum eo decrescit augeturve

2.103.p3148

5

2.103.p3148

. contra Timavum amnem insula parva in mari est cum fontibus calidis, qui pariter cum aestu maris crescunt minuunturque. in agro Pitinate

2.103.p3148

6

2.103.p3148

trans Appenninum

2.103.p3148

7

2.103.p3148

fluvius Novanus, omnibus solstitiis torrens, bruma siccatur.

2.103.p3149

1

2.103.p3149

In Falisco omnis

2.103.p3149

2

2.103.p3149

aqua pota

2.103.p3149

3

2.103.p3149

candidos boves facit, in

2.103.p3149

Boeotia amnis Melas oves nigras, Cephisus ex eodem lacu profluens albas, rursus nigras Penius

2.103.p3149

4

2.103.p3149

rufasque iuxta Ilium Xanthus

2.103.p3149

5

2.103.p3149

, unde

2.103.p3149

6

2.103.p3149

et nomen amni. in Ponto fluvius A

2.103.p3149

xi

2.103.p3149

aces

2.103.p3149

7

2.103.p3149

rigat

2.103.p3149

8

2.103.p3149

campos, in quibus pastae nigro lacte equae gentem alunt. in Reatino fons Neminie

2.103.p3149

9

2.103.p3149

appellatus alio atque alio loco exoritur, annonae mutationem significans. Brundisi in portu fons incorruptas

2.103.p3149

10

2.103.p3149

praestat aquas navigantibus. L

2.103.p3149

y

2.103.p3149

ncestis

2.103.p3149

11

2.103.p3149

aqua quae vocatur acidula vini modo temulentos facit; item in Paphlagonia et

2.103.p3149

12

2.103.p3149

in agro Caleno.

2.103.p3149

13

2.103.p3149

Andro

2.103.p3149

14

2.103.p3149

in

2.103.p3149

15

2.103.p3149

nsula templo

2.103.p3149

16

2.103.p3149

Liberi patris fontem nonis Ianuariis semper vini saporem

2.103.p3149

17

2.103.p3149

fu

2.103.p3149

nd

2.103.p3149

ere

2.103.p3149

18

2.103.p3149

Mucianus ter consul credit. dies

2.103.p3149

19

2.103.p3149

θεοδοσία

2.103.p3149

20

2.103.p3149

vocatur. iuxta Nonacrim

2.103.p3149

21

2.103.p3149

in

2.103.p3149

22

2.103.p3149

Arcadia

2.103.p3149

23

2.103.p3149

Styx, nec odore differens nec colore, pota

2.103.p3149

24

2.103.p3149

ilico necat; item in Liberoso

2.103.p3149

25

2.103.p3149

Taurorum colle tres fontes sine remedio, sine dolore mortiferi . in Carrinensi

2.103.p3149

26

2.103.p3149

Hispaniae agro duo fontes iuxta fluunt, alter omnia respuens, alter obsorbens

2.103.p3149

27

2.103.p3149

. in eadem gente alius

2.103.p3149

28

2.103.p3149

aurei coloris omnes ostendit pisces, nihil extra illam aquam

2.103.p3149

29

2.103.p3149

differentes.

2.103.p3149

30

2.103.p3149

in Comensi iuxta Larium lacum

2.103.p3149

fons largus horis singulis semper intumescit

2.103.p3149

31

2.103.p3149

ac residit

2.103.p3149

32

2.103.p3149

. in Cydonea

2.103.p3149

33

2.103.p3149

insula ante Lesbum fons calidus vere tantum fluit. lacus Sannaus

2.103.p3149

34

2.103.p3149

in Asia circa

2.103.p3149

35

2.103.p3149

nascente absinthio inficitur. Colophone in Apollinis Clarii specu lacuna est, cuius potu mira redduntur oracula, bibentium breviore vita. amnes retro fluere et nostra vidit aetas Neronis principis supremis

2.103.p3149

36

2.103.p3149

, sicut in rebus eius rettulimus.

2.103.p3150

1

2.103.p3150

Iam omnes fontes aestate quam hieme gelidiores esse quem fallit? sicut illa permira, naturae opera, aes ac plumbum in massa mergi, dilatatum fluitare, eiusdemque ponderis alia sidere, alia invehi, onera in aqua facilius moveri, Syrium

2.103.p3150

2

2.103.p3150

lapidem quamvis grandem innatare eundemque comminutum mergi, recentia cadavera ad vadum labi, intumescentia attolli, inania vasa baud facilius quam plena extrahi; pluvias salinis aquas

2.103.p3150

3

2.103.p3150

dulciores

2.103.p3150

4

2.103.p3150

esse quam reliquas, nec fieri salem nisi admixtis dulcibus;

2.103.p3150

5

2.103.p3150

marinas tardius gelari

2.103.p3150

6

2.103.p3150

, celerius accendi; hieme

2.103.p3150

7

2.103.p3150

mare calidius esse, autumnale

2.103.p3150

8

2.103.p3150

salsius; omne oleo tranquillari, et ob id urinantes ore spargere, quoniam mitiget naturam asperam, lucemque deportet; nives in alto mari non cadere; cum omnis aqua deorsum feratur, exilire fontes atque etiam in Aetnae

2.103.p3150

9

2.103.p3150

radicibus, flagrantis

2.103.p3150

10

2.103.p3150

in tantum, ut quinquagena, centena

2.103.p3150

11

2.103.p3150

milia passuum harenas flammarum globo

2.103.p3150

12

2.103.p3150

eructet.

2.103.p3150

13

2.103.p3150

namque

2.103.p3150

14

2.103.p3150

et

2.103.p3150

15

2.103.p3150

ignium, quod est naturae quartum elementum , reddamus aliqua miracula, sed primum ex aquis.

2.104.p3151

In urbe Commagenes

2.104.p3151

1

2.104.p3151

Samosata

2.104.p3151

2

2.104.p3151

stagnum est emittens limum — maltham vocant — flagrantem. cum quid attigit solidi, adhaeret; praeterea tactu

2.104.p3151

3

2.104.p3151

et sequitur

2.104.p3151

4

2.104.p3151

fugientes

2.104.p3151

5

2.104.p3151

. sic defendere muros oppugnante Lucullo: flag

2.104.p3151

6

2.104.p3151

- rabat miles armis suis. aquis et

2.104.p3151

7

2.104.p3151

accenditur; terra tantum

2.104.p3151

8

2.104.p3151

restingui docuere experimenta.

2.105.p3152

similis est natura naphthae

2.105.p3152

1

2.105.p3152

. ita appellatur circa Babylonem

2.105.p3152

2

2.105.p3152

et in Austacenis

2.105.p3152

3

2.105.p3152

Parthiae profluens bituminis liquidi modo. huic magna cognatio ignium, transiliuntque

2.105.p3152

4

2.105.p3152

in eam

2.105.p3152

5

2.105.p3152

protinus undecumque visam. ita ferunt

2.105.p3152

6

2.105.p3152

a Medea

2.105.p3152

7

2.105.p3152

paelicem crematam, postquam sacrificatura

2.105.p3152

8

2.105.p3152

ad aras accesserat, corona igne rapto

2.105.p3152

9

2.105.p3152

.

2.105.p3152

10

2.106.p3153

verum in montium miraculis ardet Aetna noctibus semper tantoque aevo materia

2.106.p3153

1

2.106.p3153

ignium sufficit, nivalis hibernis temporibus egestumque cinerem pruinis operiens. nec in

2.106.p3153

2

2.106.p3153

illo tantum natura saevit exustionem terris denuntians: flagrat in Phaselitis

2.106.p3153

3

2.106.p3153

mons Chimaera, et quidem inmortali diebus ac noctibus flamma; ignem eius accendi aqua, extingui vero terra aut

2.106.p3153

fimo

2.106.p3153

4

2.106.p3153

Cnidius

2.106.p3153

Ctesias tradit. eadem in Lycia Hephaesti

2.106.p3153

5

2.106.p3153

montes taeda flammante tacti flagrant, et

2.106.p3153

6

2.106.p3153

adeo

2.106.p3153

7

2.106.p3153

ut lapides quoque rivorum et harenae in ipsis aquis ardeant, aliturque ignis ille pluviis; baculo si quis ex iis

2.106.p3153

8

2.106.p3153

accenso traxerit sulcum

2.106.p3153

9

2.106.p3153

, rivos ignium sequi narrant. flagrat in Bactris Cophanti noctibus vertex.

2.106.p3153

10

2.106.p3153

flagrat in Medis et

2.106.p3153

11

2.106.p3153

in Sitta

2.106.p3153

c

2.106.p3153

ene

2.106.p3153

12

2.106.p3153

confinio Persidis, Susis quidem ad Turrim Albam XV caminis, maximo

2.106.p3153

13

2.106.p3153

eorum

2.106.p3153

14

2.106.p3153

et interdiu, campus

2.106.p3153

15

2.106.p3153

. Babylone

2.106.p3153

16

2.106.p3153

flagrat

2.106.p3153

17

2.106.p3153

e

2.106.p3153

quadam

2.106.p3153

18

2.106.p3153

veluti

2.106.p3153

19

2.106.p3153

piscina iugeri magnitudine, Aethiopum

2.106.p3153

20

2.106.p3153

iuxta Hesperu

2.106.p3153

21

2.106.p3153

montem stellarum modo campi noctu

2.106.p3153

22

2.106.p3153

; similiter in Megalopolitanorum agro. nam si

2.106.p3153

23

2.106.p3153

intermisit

2.106.p3153

24

2.106.p3153

ille iucundus frondemque densi supra se nemoris non

2.106.p3153

25

2.106.p3153

adurens et iuxta gelidum

2.106.p3153

26

2.106.p3153

fontem semper ardens Nymphaei crater, dira Apolloniatis

2.106.p3153

27

2.106.p3153

suis portendit, ut Theopompus tradidit; augetur imbribus

2.106.p3153

28

2.106.p3153

egeritque bitumen temperandum fonte illo ingustabili

2.106.p3153

29

2.106.p3153

,

2.106.p3153

et

2.106.p3153

alias omni bitumine dilutius

2.106.p3153

30

2.106.p3153

. sed quis haec miretur?

2.106.p3153

31

2.106.p3153

in medio mari Hiera

2.106.p3153

et Lipara

2.106.p3153

32

2.106.p3153

insulae Aeoliae

2.106.p3153

33

2.106.p3153

iuxta Italiam cum ipso mari arsere

2.106.p3153

34

2.106.p3153

per aliquot dies sociali bello, donec

2.106.p3153

35

2.106.p3153

legatio senatus piavit. maximo tamen ardet incendio Theon ochema dictum Aethiopum iugum torrentesque solis ardoribus flammas egerit

2.106.p3153

36

2.106.p3153

. tot locis, tot incendiis rerum natura terras cremat!

2.107.p3154

Praeterea cum sit huius unius elementi ratio fecunda seque ipsa pariat et minimis crescat a

2.107.p3154

1

2.107.p3154

scintillis, quid fore putandum est in tot rogis terrae

2.107.p3154

2

2.107.p3154

quae est

2.107.p3154

3

2.107.p3154

illa natura

2.107.p3154

4

2.107.p3154

, quae voracitatem in toto mundo avidissimam sine damno sui pascit

2.107.p3154

5

2.107.p3154

? addantur his sidera innumera ingensque sol, addantur humani ignes et lapidum quoque insiti naturae attrit

2.107.p3154

i

2.107.p3154

que

2.107.p3154

6

2.107.p3154

inter se ligni

2.107.p3154

7

2.107.p3154

, iam nubium

2.107.p3154

8

2.107.p3154

et origines fulminum: excedet

2.107.p3154

9

2.107.p3154

profecto miracula omnia ullum

2.107.p3154

10

2.107.p3154

diem fuisse, quo non cuncta conflagrarent

2.107.p3154

11

2.107.p3154

, cum specula quoque concava adversa solis radiis facilius etiam accendant

2.107.p3154

12

2.107.p3154

quam ullus alius ignis.

2.107.p3154

13

2.107.p3154

quid quod innumerabiles parvi

2.107.p3154

14

2.107.p3154

, sed naturales, scatent? in Nymphaeo exit e petra flamma, quae pluviis accenditur; exit et ad aquas Scantias

2.107.p3154

15

2.107.p3154

, haec quidem invalida, cum transit, nec longe in alia durans

2.107.p3154

16

2.107.p3154

materia — viret aeterno hunc fontem igneum contegens

2.107.p3154

17

2.107.p3154

fraxinus —; exit in Mutinensi agro statis

2.107.p3154

18

2.107.p3154

Volcano diebus. reperitur apud auctores subiectis Ariciae arvis, si carbo deciderit, ardere terram, in agro Sabino et Sidicino unctum flagrare lapidem, in Sallentino

2.107.p3154

19

2.107.p3154

oppido Gnatia

2.107.p3154

20

2.107.p3154

inposito ligno in saxum

2.107.p3154

quoddam ibi sacrum protinus flammam existere, in Laciniae Iunonis ara sub diu

2.107.p3154

21

2.107.p3154

sita cinerem inmobilem esse perflantibus undique procellis;

2.107.p3154

22

2.107.p3154

quin et repentinos existere ignes et in aquis et in corporibus, etiam humanis: Trasimenum lacum arsisse totum; Servio Tullio dormienti in pueritia ex capite flammam emicuisse, L. Marcio in Hispania interemptis Scipionibus contionanti et milites ad ultionem exhortanti

2.107.p3154

23

2.107.p3154

arsisse simili modo Valerius Antias narrat. plura mox

2.107.p3154

24

2.107.p3154

et distinctius; nunc enim quadam mixtura rerum omnium exhibentur miracula. verum egressa

2.107.p3154

25

2.107.p3154

mens interpretationem naturae

2.107.p3154

26

2.107.p3154

festinat legentium animos per totum orbem veluti

2.107.p3154

27

2.107.p3154

manu ducere

2.107.p3154

28

2.107.p3154

.

2.108.p3155

Pars nostra terrarum, de qua memoro, ambienti, ut dictum est, oceano velut innatans

2.108.p3155

1

2.108.p3155

longissime

2.108.p3155

2

2.108.p3155

ab ortu ad occasum

2.108.p3155

3

2.108.p3155

patet, hoc est ab India ad Herculis columnas Gadibus sacratas

2.108.p3155

LXXXV

2.108.p3155

4

2.108.p3155

.

2.108.p3155

LXXVIII

2.108.p3155

5

2.108.p3155

p., ut Artemidoro auctori placet, ut vero Isidoro,

2.108.p3155

XCVIII

2.108.p3155

6

2.108.p3155

.

2.108.p3155

XVIII

2.108.p3155

7

2.108.p3155

. Artemidorus adicit

2.108.p3155

8

2.108.p3155

amplius a Gadibus circuitu Sacri

2.108.p3155

9

2.108.p3155

promunturii ad promunturium Artabrum, quo longissime frons

2.108.p3155

10

2.108.p3155

procurrat

2.108.p3155

11

2.108.p3155

Hispaniae,

2.108.p3155

DCCCCXCI

2.108.p3155

12

2.108.p3155

. D.

2.108.p3155

mensura

2.108.p3155

13

2.108.p3155

currit

2.108.p3155

duplici via: a Gange amne ostioque eius

2.108.p3155

14

2.108.p3155

, quo se in Eoum oceanum effundit, per Indiam Parth

2.108.p3155

y

2.108.p3155

enenque

2.108.p3155

15

2.108.p3155

ad Myriandrum

2.108.p3155

16

2.108.p3155

urbem Syriae in Issico sinu positam

2.108.p3155

LII

2.108.p3155

.

2.108.p3155

XV

2.108.p3155

17

2.108.p3155

, inde proxima navigatione Cyprum insulam, Patara Lyciae, Rhodum, Astypalaeam in Carpathio

2.108.p3155

18

2.108.p3155

mari insulam

2.108.p3155

19

2.108.p3155

, Taenarum Laconicae , Lilybaeum Siciliae, Caralim

2.108.p3155

20

2.108.p3155

Sardiniae

2.108.p3155

XXI

2.108.p3155

.

2.108.p3155

XIII

2.108.p3155

21

2.108.p3155

, deinde Gades

2.108.p3155

22

2.108.p3155

XII

2.108.p3155

23

2.108.p3155

.L???, quae

2.108.p3155

24

2.108.p3155

mensura universa ab Eoo

2.108.p3155

25

2.108.p3155

mari efficit

2.108.p3155

LXXXV

2.108.p3155

26

2.108.p3155

.

2.108.p3155

LXXVIII

2.108.p3155

27

2.108.p3155

.

2.108.p3155

28

2.108.p3155

alia via, quae

2.108.p3155

29

2.108.p3155

certior

2.108.p3155

e

2.108.p3155

t iniri

2.108.p3155

30

2.108.p3155

terreno

2.108.p3155

31

2.108.p3155

maxime potest

2.108.p3155

32

2.108.p3155

, a Gange ad Eu

2.108.p3155

ph

2.108.p3155

raten amnem

2.108.p3155

LI

2.108.p3155

33

2.108.p3155

.

2.108.p3155

LXIX

2.108.p3155

34

2.108.p3155

, inde Cappadociae Mazaca

2.108.p3155

CCXLIIII

2.108.p3155

35

2.108.p3155

, inde per Phrygiam

2.108.p3155

36

2.108.p3155

, Cariam, Ephesum

2.108.p3155

CCCCXCVIIII

2.108.p3155

37

2.108.p3155

, ab Epheso per Aeg

2.108.p3155

a

2.108.p3155

eum pelagus Delum

2.108.p3155

CC

2.108.p3155

, Isthmum

2.108.p3155

CCXII

2.108.p3155

38

2.108.p3155

.D, inde

2.108.p3155

39

2.108.p3155

terra

2.108.p3155

40

2.108.p3155

41

2.108.p3155

[et Laconico

2.108.p3155

42

2.108.p3155

mari] et Corinthiaco sinu Patras

2.108.p3155

43

2.108.p3155

Peloponnesi

2.108.p3155

44

2.108.p3155

XC

2.108.p3155

45

2.108.p3155

, Leucadem

2.108.p3155

LXXXVII

2.108.p3155

46

2.108.p3155

. D, Corcyram totidem, Acroceraunia

2.108.p3155

LXXXII

2.108.p3155

47

2.108.p3155

.D, Brundisium

2.108.p3155

LXXXVII

2.108.p3155

48

2.108.p3155

. D, Romam

2.108.p3155

CCCLX

2.108.p3155

, Alpes usque ad Scingomagum

2.108.p3155

49

2.108.p3155

vicum

2.108.p3155

DXVIIII

2.108.p3155

50

2.108.p3155

, per Galliam ad Pyrenaeos montes Illiberim

2.108.p3155

51

2.108.p3155

CCCCLXVIII

2.108.p3155

52

2.108.p3155

, ad oceanum et Hispaniae oram

2.108.p3155

DCCCXXXI

2.108.p3155

53

2.108.p3155

, traiectu Gadis

2.108.p3155

VII

2.108.p3155

. D, quae mensura Artemidori ratione

2.108.p3155

LXXXIX

2.108.p3155

54

2.108.p3155

XLV

2.108.p3155

efficit.

2.108.p3156

1

2.108.p3156

Latitudo autem terrae a

2.108.p3156

2

2.108.p3156

meridiano situ ad septentriones

2.108.p3156

3

2.108.p3156

, dimidio

2.108.p3156

4

2.108.p3156

fere

2.108.p3156

5

2.108.p3156

min

2.108.p3156

or

2.108.p3156

,

2.108.p3156

Isid

2.108.p3156

oro

2.108.p3156

6

2.108.p3156

colligit

2.108.p3156

7

2.108.p3156

LIIII

2.108.p3156

.

2.108.p3156

LXII

2.108.p3156

8

2.108.p3156

, quo palam fit quantum

2.108.p3156

9

2.108.p3156

et hinc vapor abstulerit et illinc

2.108.p3156

10

2.108.p3156

rigor

2.108.p3156

11

2.108.p3156

. neque enim deesse terris arbitror aut non esse

2.108.p3156

12

2.108.p3156

globi formam, sed inhabitabilia utrimque inconperta

2.108.p3156

13

2.108.p3156

esse.

2.108.p3156

haec mensura currit a litore

2.108.p3156

14

2.108.p3156

Aethiopici oceani, qua modo habitatur, ad Meroen

2.108.p3156

DCXXV

2.108.p3156

15

2.108.p3156

, inde Alexandriam

2.108.p3156

XII

2.108.p3156

16

2.108.p3156

. L??? Rhodum

2.108.p3156

DLXXXIIII

2.108.p3156

17

2.108.p3156

, Cnidum

2.108.p3156

LXXXVII

2.108.p3156

18

2.108.p3156

. D, Coum

2.108.p3156

19

2.108.p3156

XXV

2.108.p3156

, Samum C???, Chium

2.108.p3156

XCIIII

2.108.p3156

20

2.108.p3156

, Mytilenen

2.108.p3156

21

2.108.p3156

LXV

2.108.p3156

, Tenedum

2.108.p3156

CXIX

2.108.p3156

22

2.108.p3156

, Sigeum promunturium

2.108.p3156

XII

2.108.p3156

. D, os Ponti

2.108.p3156

CCCXII

2.108.p3156

. D

2.108.p3156

23

2.108.p3156

, Cara

2.108.p3156

m

2.108.p3156

- bin

2.108.p3156

24

2.108.p3156

promunturium

2.108.p3156

CCCL

2.108.p3156

, os Maeotis

2.108.p3156

25

2.108.p3156

CCCXII

2.108.p3156

. D

2.108.p3156

26

2.108.p3156

, ostium Tanais

2.108.p3156

CCLXXV

2.108.p3156

27

2.108.p3156

, qui cursus conpendiis maris brevior

2.108.p3156

28

2.108.p3156

fieri potest

2.108.p3156

LXXIX

2.108.p3156

29

2.108.p3156

.

2.108.p3156

30

2.108.p3156

ab ostio Tanais nihil

2.108.p3156

in

2.108.p3156

modicum

2.108.p3156

31

2.108.p3156

diligentissimi auctores fecere

2.108.p3156

32

2.108.p3156

. Artemidorus ulteriora inconperta existimavit, cum circa Tanain

2.108.p3156

33

2.108.p3156

Sarmatarum gentes

2.108.p3156

34

2.108.p3156

degere fateretur ad septentriones versus

2.108.p3156

35

2.108.p3156

; Isidorus adiecit

2.108.p3156

XII

2.108.p3156

.L???

2.108.p3156

36

2.108.p3156

usque ad Thylen

2.108.p3156

37

2.108.p3156

, quae coniectura divinationis est. ego non minore quam proxime

2.108.p3156

38

2.108.p3156

dicto spatio Sarmatarum fines nosci intellego. et alioqui

2.108.p3156

39

2.108.p3156

quantum

2.108.p3156

40

2.108.p3156

esse debet quod innumerabiles gentes subinde sedem mutantes capiat? unde

2.108.p3156

ulteriorem mensuram inhabitabilis plagae multo esse maiorem arbitror. nam et a

2.108.p3156

41

2.108.p3156

Germania inmensas insulas non pridem conpertas cognitum

2.108.p3156

42

2.108.p3156

habeo.

2.108.p3157

1

2.108.p3157

De longitudine ac latitudine haec sunt, quae digna memoratu putem. universum autem

2.108.p3157

2

2.108.p3157

circuitum Erato-5 sthenes, in

2.108.p3157

3

2.108.p3157

omnium quidem litterarum subtilitate, set

2.108.p3157

4

2.108.p3157

in

2.108.p3157

5

2.108.p3157

hac utique

2.108.p3157

6

2.108.p3157

praeter ceteros

2.108.p3157

7

2.108.p3157

solers, quem cunctis probari video, CCLII milium stadiorum prodidit, quae mensura Romana conputatione efficit

2.108.p3157

8

2.108.p3157

trecentiens

2.108.p3157

9

2.108.p3157

quindeciens centena milia passuum: inprobum ausum, verum

2.108.p3157

10

2.108.p3157

ita subtili argumentatione

2.108.p3157

11

2.108.p3157

conprehensum, ut pudeat non credere. Hipparchus , et in coarguendo eo et in reliqua omni

2.108.p3157

12

2.108.p3157

diligentia mirus, adicit

2.108.p3157

13

2.108.p3157

stadiorum paulo minus

2.108.p3157

XXVI

2.108.p3157

14

2.108.p3157

.

2.108.p3157

15

2.109.p3158

alia Dionysodoro

2.109.p3158

1

2.109.p3158

fides. neque enim subtraham exemplum vanitatis Graecae

2.109.p3158

2

2.109.p3158

maximum. Melius

2.109.p3158

3

2.109.p3158

hic fuit, geometricae

2.109.p3158

4

2.109.p3158

scientia

2.109.p3158

5

2.109.p3158

nobilis

2.109.p3158

6

2.109.p3158

; senecta

2.109.p3158

7

2.109.p3158

diem obiit

2.109.p3158

8

2.109.p3158

in patria

2.109.p3158

9

2.109.p3158

. funus duxere ei

2.109.p3158

10

2.109.p3158

propinquae, adquas

2.109.p3158

11

2.109.p3158

pertinebat hereditas. hae

2.109.p3158

12

2.109.p3158

, cum secutis diebus iusta

2.109.p3158

13

2.109.p3158

peragerent, invenisse dicuntur in sepulchre epistulam

2.109.p3158

14

2.109.p3158

Dionysodori

2.109.p3158

15

2.109.p3158

nomine ad superos scriptam: pervenisse eum a sepulchre ad

2.109.p3158

16

2.109.p3158

infimam terram; esse

2.109.p3158

17

2.109.p3158

eo stadiorum

2.109.p3158

XLII

2.109.p3158

18

2.109.p3158

. nec defuere geometrae qui interpretarentur

2.109.p3158

, significare epistulam a

2.109.p3158

19

2.109.p3158

medio terrarum orbe

2.109.p3158

20

2.109.p3158

missam

2.109.p3158

21

2.109.p3158

, quod

2.109.p3158

22

2.109.p3158

deorsum ab summo longissimum esset

2.109.p3158

23

2.109.p3158

spatium et idem pilae medium. ex quo consecuta conputatio est, ut circuitum

2.109.p3158

24

2.109.p3158

esse

2.109.p3158

CCLII

2.109.p3158

25

2.109.p3158

stadiorum pronuntiarent

2.109.p3158

26

2.109.p3158

.

2.109.p3159

Harmonica ratio, quae cogit rerum naturam sibi ipsam congruere, addit

2.109.p3159

1

2.109.p3159

huic mensurae stadiorum

2.109.p3159

2

2.109.p3159

XII

2.109.p3159

3

2.109.p3159

terramque

2.109.p3159

4

2.109.p3159

XCVI

2.109.p3159

5

2.109.p3159

partem totius mundi facit.

Reader

Word analysis

Intertext edge

Note