Reader

̔ Ο μὲ ν οὖ ν Σύ λλοις“ ταῦ τ'” εἶ πε“ τῷ γ' ἐ μῷ μύ θῳ προσή κει κἀ κεῖ θέ ν ἐ στι: ἀ λλ' εἰ δή τι πρὸ ς τὰ ς ἀ νὰ χεῖ ρα ταύ τας καὶ διὰ στό ματος πᾶ σι δό ξας περὶ τοῦ προσώ που τῆ ς σελή νης προανεκρού σασθε, πρῶ τον ἡ δέ ως ἄ ν μοι δοκῶ πυθέ σθαι.”“ τί δ' οὐ κ: ἐ μέ λλομεν” εἶ πον“ ὑ πὸ τῆ ς ἐ ν τού τοις ἀ πορί ας ἐ π' ἐ κεί νους ἀ πωσθέ ντες; ὡ ς γὰ ρ οἱ ἐ ν νοσή μασι χρονί οις πρὸ ς τὰ κοινὰ βοηθή ματα καὶ τὰ ς συνή θεις διαί τας ἀ πειπό ντες ἐ πὶ καθαρμοὺ ς καὶ περί απτα καὶ ὀ νεί ρους τρέ πονται, οὕ τως ἀ ναγκαῖ ον ἐ ν δυσθεωρή τοις καὶ ἀ πό ροις σκέ ψεσιν, ὅ ταν οἱ κοινοὶ καὶ ἔ νδοξοι καὶ συνή θεις λό γοι μὴ πεί θωσι, πειρᾶ σθαι τῶ ν ἀ τοπωτέ ρων καὶ μὴ καταφρονεῖ ν ἀ λλ' ἐ πᾴ δειν ἀ τεχνῶ ς ἑ αυτοῖ ς τὰ τῶ ν παλαιῶ ν καὶ διὰ πά ντων τἀ ληθὲ ς ἐ ξελέ γχειν.”

“ ὁ ρᾷ ς γὰ ρ εὐ θὺ ς, ὡ ς ἄ τοπος ὁ λέ γων τὸ φαινό μενον εἶ δος ἐ ν τῇ σελή νῃ πά θος εἶ ναι τῆ ς ὄ ψεως, ὑ πεικού σης τῇ λαμπρό τητι δι' ἀ σθέ νειαν, ὃ καλοῦ μεν: οὐ συνορῶ ν ὅ τι πρὸ ς τὸ ν ἣ λιον ἔ δει τοῦ το γί γνεσθαι μᾶ λλον, ὀ ξὺ ν ἀ παντῶ ντα καὶ πλή κτην ὥ ς που καὶ̓ Εμπεδοκλῆ ς τὴ ν ἑ κατέ ρων ἀ ποδί δωσιν οὐ κ ἀ ηδῶ ς διαφορὰ ν ἣ λιος ὀ ξυβελὴ ς ἠ δ' ἱ λά ειρα σελή νη; τὸ ἐ παγωγὸ ν αὐ τῆ ς καὶ ἱ λαρὸ ν καὶ ἄ λυπον οὕ τω προσαγορεύ σας: ἔ πειτα λό γον ἀ ποδιδού ς, καθ' ὃ ν αἱ ἀ μυδραὶ καὶ ἀ σθενεῖ ς ὄ ψεις οὐ δεμί αν διαφορὰ ν ἐ ν τῇ σελή νῃ μορφῆ ς ἐ νορῶ σιν,, ἀ λλὰ λεῖ ος αὐ ταῖ ς; ἀ ντιλά μπει καὶ περί πλεως αὐ τῆ ς ὁ κύ κλος, οἱ δ' ὀ ξὺ καὶ σφοδρὸ ν ὁ ρῶ ντες ἐ ξακριβοῦ σι μᾶ λλον καὶ διαστέ λλουσιν ἐ κτυπού μενα τὰ εἴ δη τοῦ προσώ που, καὶ τῆ ς διαφορᾶ ς ἅ πτονται σαφέ στερον ἔ δει γά ρ, οἶ μαι, τοὐ ναντί ον, εἴ περ ἡ ττωμέ νου πά θος ὄ μματος ἐ ποί ει τὴ ν φαντασί αν: ὅ που τὸ πά σχον ἀ σθενέ στερον, σαφέ στερον εἶ ναι τὸ φαινό μενον. ἡ δ' ἀ νωμαλί α καὶ παντά πασιν ἐ λέ γχει τὸ ν λό γον: οὐ γὰ ρ ἔ στι συνεχοῦ ς σκιᾶ ς καὶ συγκεχυμέ νης ὄ ψις, ἀ λλ' οὐ φαύ λως ὑ πογρά φων ὁ̓ Αγησιά ναξ εἴ ρηκε πᾶ σα μὲ ν ἣ δε πέ ριξ πυρὶ λά μπεται ἐ ν δ' ἄ ρα μέ σσῃ γλαυκό τερον κυά νοιο φαεί νεται ἠ ύ τε κού ρης ὄ μμα καὶ ὑ γρὰ μέ τωπα: τὰ δὲ ῥ έ θει ἄ ντα ἔ οικεν: ὄ ντως γὰ ρ ὑ ποδύ εται περιιό ντα τοῖ ς λαμπροῖ ς τὰ σκιερὰ, καὶ πιέ ζει πά λιν ὑ π' αὐ τῶ ν καὶ ἀ ποκοπτό μενα, καὶ ὅ λως πέ πλεκται δι' ἀ λλή λων: ὥ στε γραφικὴ ν τὴ ν διατύ πωσιν εἶ ναι τοῦ σχή ματος: τοῦ το δὲ καὶ πρὸ ς Κλέ αρχον, ὦ̓ Αριστό τελες, οὐ κ ἀ πιθά νως ἐ δό κει λέ γεσθαι τὸ ν ὑ μέ τερον ὑ μέ τερος γὰ ρ ἁ νή ρ,̓ Αριστοτέ λους τοῦ παλαιοῦ γεγονὼ ς συνή θης, εἰ καὶ πολλὰ τοῦ Περιπά του παρέ τρεψεν.”

ὑ πολαβό ντος δὲ τοῦ̓ Απολλωνί δου τὸ ν λό γον καὶ τί ς ἦ ν ἡ δό ξα τοῦ Κλεά ρχου διαπυθομέ νου,“ παντὶ μᾶ λλον” ἔ φην“ ἀ γνοεῖ ν ἢ σοὶ προσῆ κό ν ἐ στι λό γον, ὥ σπερ ἀ φ' ἑ στί ας τῆ ς γεωμετρί ας ὁ ρμώ μενον: λέ γει γὰ ρ ἁ νὴ ρ εἰ κό νας ἐ σοπτρικὰ ς εἶ ναι καὶ εἴ δωλα τῆ ς μεγά λης θαλά σσης ἐ μφαινό μενα τῇ σελή νῃ τὸ καλού μενον πρό σωπον ἥ τε γὰ ρ ἴ τυς ἀ νακλωμέ νη πολλαχό θεν ἅ πτεσθαι τῶ ν οὐ κατ' εὐ θυωρί αν ὁ ρωμέ νων πέ φυκεν, ἥ τε πανσέ ληνος αὐ τὴ πά ντων ἐ σό πτρων ὁ μαλό τητι καὶ στιλπνό τητι κά λλιστό ν ἐ στι καὶ καθαρώ τατον. ὥ σπερ οὖ ν τὴ ν ἶ ριν οἴ εσθ': θ' ὑ μεῖ ς ἀ νακλωμέ νης ἐ πὶ τὸ ν ἣ λιον τῆ ς ὄ ψεως ἐ νορᾶ σθαι τῷ νέ φει λαβό ντι νοτερὰ ν ἡ συχῇ λειό τητα καὶ σύ ντηξιν, οὕ τως ἐ κεῖ νος ἐ νορᾶ σθαι τῇ σελή νῃ τὴ ν ἔ ξω θά λασσαν οὐ κ ἐ φ' ἧ ς ἐ στι χώ ρας, ἀ λλ' ὅ θεν ἡ κλά σις ἐ ποί ησε τῇ ὄ ψει τὴ ν ἐ παφὴ ν αὐ τῆ ς καὶ τὴ ν ἀ νταύ γειαν: ὥ ς που πά λιν ὁ̓ Αγησιά ναξ εἴ ρηκεν ἢ πό ντου μέ γα κῦ μα καταντί α κυμαί νοντος δεί κελον ἰ νδά λλοιτο πυριφλεγέ θοντος ἐ σό πτρου.”

ἡ σθεὶ ς οὖ ν ὁ̓ Απολλωνί δης“ ὡ ς ἴ διον” εἶ πε“ καὶ καινὸ ν ὅ λως τὸ σκευώ ρημα τῆ ς δό ξης, τό λμαν δέ τινα καὶ μοῦ σαν ἔ χοντος ἀ νδρό ς: ἀ λλὰ πῆ τὸ ν ἔ λεγχον αὐ τῷ προσῆ γε”;“ πρῶ τον μέ ν” εἶ πον“ ᾗ μί α φύ σις τῆ ς ἔ ξω θαλά σσης ἐ στί, σύ ρρουν καὶ συνεχὲ ς πέ λαγος, ἡ δ' ἔ μφασις οὐ μί α τῶ ν ἐ ν τῇ σελή νῃ μελασμά των, ἀ λλ' οἷ ον ἰ σθμοὺ ς ἔ χουσα, τοῦ λαμπροῦ διαιροῦ ντος καὶ διορί ζοντος τὸ, σκιερό ν: ὅ θεν ἑ κά στου τό που χωρισθέ ντος καὶ πέ ρας ἴ διον ἔ χοντος, αἱ τῶ ν φωτεινῶ ν ἐ πιβολαὶ τοῖ ς σκοτεινοῖ ς ὕ ψους εἰ κό να καὶ βά θους λαμβά νουσαι τὰ ς περὶ τὰ ὄ μματα καὶ τὰ χεί λη εἰ κό νας φαινομέ νας ὁ μοιό τατα διετύ πωσαν ὥ στ' ἢ πλεί ονας ἔ ξω θαλά σσας ὑ ποληπτέ ον ἰ σθμοῖ ς τισι καὶ ἠ πεί ροις ἀ πολαμβανομέ νας, ὅ περ ἐ στὶ ν ἄ τοπον καὶ ψεῦ δος, ἢ μιᾶ ς οὔ σης, οὐ πιθανὸ ν εἰ κό να διεσπασμέ νην οὕ τως ἐ μφαί νεσθαι. ἐ κεῖ νο μὲ ν γὰ ρ ἐ ρωτᾶ ν ἀ σφαλέ στερό ν ἐ στιν ἢ ἀ ποφαί νεσθαι σοῦ παρό ντος, εἰ, τῆ ς οἰ κουμέ νης εὖ ρος ἴ σης καὶ μῆ κος, ἐ νδέ χεται πᾶ σιν ὡ σαύ τως ἀ πὸ τῆ ς σελή νης ὄ ψιν ἀ νακλωμέ νην ἐ πιθιγγά νειν τῆ ς θαλά σσης καὶ τοῖ ς ἐ ν αὐ τῇ τῇ μεγά λῃ θαλά ττῃ πλέ ουσι νὴ Δί α καὶ οἰ κοῦ σιν, ὥ σπερ Βρεττανοῖ ς, καὶ ταῦ τα μηδὲ τῆ ς γῆ ς, ὥ ς φατε, πρὸ ς τὴ ν σφαῖ ραν τῆ ς σελή νης κέ ντρου λό γον ἐ πεχού σης. τουτὶ μὲ ν οὖ ν” ἔ φην“ σὸ ν ἔ ργον ἐ πισκοπεῖ ν: τὴ ν δὲ πρὸ ς τὴ ν σελή νην τῆ ς ὄ ψεως κλά σιν οὐ κέ τι σὸ ν οὐ δ'̔ Ιππά ρχου: καί τοι γε, φί λε πρί αμ ἀ λλὰ πολλοῖ ς οὐ κ ἀ ρέ σκει φυσιολογῶ ν περὶ τῆ ς ὄ ψεως, αὐ τὴ ν ὁ μοπαθῆ κρᾶ σιν ἴ σχειν καὶ σύ μπηξιν εἰ κό ς ἐ στι μᾶ λλον ἢ πληγά ς τινας καὶ ἀ ποπηδή σεις, οἵ ας ἔ πλαττε τῶ ν ἀ τό μων̓ Επί κουρος. οὐ κ ἐ θελή σει δέ, οἶ μαι, τὴ ν σελή νην ἐ μβριθὲ ς ὑ ποθέ σθαι σῶ μα καὶ στερεὸ ν ὑ μῖ ν ὁ Κλέ αρχος, ἀ λλ' ἄ στρον αἰ θέ ριον καὶ φωσφό ρον, ὡ ς φατε: τοιαύ τῃ δὲ τὴ ν ὄ ψιν θραύ ειν προσή κει καὶ ἀ ποστρέ φειν, ὥ στ' οἴ χεσθαι τὴ ν ἀ νά κλασιν. εἰ δὲ προσδεῖ ταί τις ἡ μᾶ ς, ἐ ρησό μεθα πῶ ς μό νον πρό σωπό ν ἐ στιν ἐ ν τῇ σελή νῃ τὸ τῆ ς θαλά σσης ἔ σοπτρον, ἄ λλῳ δ' οὐ δενὶ τῶ ν τοσού των ἀ στέ ρων ἐ νορᾶ ται: καί τοι τὸ γ' εἰ κὸ ς ἀ παιτεῖ πρὸ ς ἅ παντας ἢ πρὸ ς μηδέ να τοῦ το πά σχειν τὴ ν ὄ ψιν. ἀ λλ' πρὸ ς τὸ ν Λεύ κιον ἔ φην ἀ ποβλέ ψας,: ὃ πρῶ τον ἐ λέ χθη τῶ ν ἡ μετέ ρων ὑ πό μνησον.”

καὶ ὁ Λεύ κιος“ ἀ λλὰ μὴ δό ξωμεν” ἔ φη“ κομιδῇ προπηλακί ζειν τὸ ν Φαρνά κην, οὕ τω τὴ ν Στωικὴ ν δό ξαν ἀ προσαύ δητον ὑ περβαί νοντες, εἰ πὲ δή τι πρὸ ς τὸ ν ἄ νδρα πά ντως, ἀ έ ρος μῖ γμα καὶ μαλακοῦ πυρὸ ς ὑ ποτιθέ μενον τὴ ν σελή νην, εἶ θ' οἷ ον ἐ ν γαλή νῃ φρί κης ὑ ποτρεχού σης φά σκοντα τοῦ ἀ έ ρος διαμελαί νοντος ἔ μφασιν γί γνεσθαι μορφοειδῆ”“ χρηστῶ ς γ'” εἶ πον“ ὦ Λεύ κιε, τὴ ν ἀ τοπί αν εὐ φή μοις περιαμπέ χεις ὀ νό μασιν: οὐ χ οὕ τω δ' ὁ ἑ ταῖ ρος ἡ μῶ ν, ἀ λλ', ὅ περ ἀ ληθὲ ς ἦ ν, ἔ λεγεν ὑ πωπιά ζειν: αὐ τοὺ ς τὴ ν σελή νην, σπί λων καὶ μελασμῶ ν ἀ ναπιμπλά ντας, ὁ μοῦ μὲ ν̓́ Αρτεμιν καὶ̓ Αθηνᾶ ν ἀ νακαλοῦ ντας, ὁ μοῦ δὲ σύ μμιγμα καὶ φύ ραμα ποιοῦ ντας ἀ έ ρος ζοφεροῦ καὶ πυρὸ ς ἀ νθρακώ δους, οὐ κ ἔ χουσαν ἔ ξαψιν οὐ δ' αὐ γὴ ν οἰ κεί αν, ἀ λλὰ δυσκρινέ ς τι σῶ μα, τυφό μενον ἀ εὶ καὶ πυρί καυστον ὥ σπερ τῶ ν κεραυνῶ ν τοὺ ς ἀ λαμπεῖ ς καὶ ψολό εντας ὑ πὸ τῶ ν ποιητῶ ν προσαγορευομέ νους. ὅ τι μέ ντοι πῦ ρ ἀ νθρακῶ δες, οἷ ον οὗ τοι τὸ τῆ ς σελή νης ποιοῦ σιν, οὐ κ ἔ χει διαμονὴ ν οὐ δὲ σύ στασιν ὅ λως, ἐ ὰ ν μὴ στερεᾶ ς ὕ λης καὶ στεγού σης ἅ μα καὶ τρεφού σης ἐ πιλά βηται, βέ λτιον οἶ μαι συνορᾶ ν ἐ νί ων φιλοσό φων τοὺ ς ἐ ν παιδιᾷ λέ γοντας τὸ ν̔́ Ηφαιστον εἰ ρῆ σθαι χωλό ν, ὅ τι τὸ πῦ ρ ξύ λων χωρὶ ς ὥ σπερ οἱ χωλοὶ βακτηρί ας οὐ πρό εισιν. εἰ οὖ ν ἡ σελή νη πῦ ρ, ἐ στι, πό θεν αὐ τῇ τοσοῦ τος ἐ γγέ γονεν ἀ ή ρ; ὁ γὰ ρ ἄ νω καὶ κύ κλῳ φερό μενος οὑ τοσὶ τό πος οὐ κ ἀ έ ρος, ἀ λλὰ κρεί ττονος οὐ σί ας καὶ πά ντα λεπτύ νειν καὶ συνεξά πτειν φύ σιν ἐ χού σης ἐ στί ν: εἰ δ' ἐ γγέ γονε, πῶ ς οὐ κ οἴ χεται μεταβά λλων εἰ ς ἕ τερον εἶ δος ὑ πὸ τοῦ πυρὸ ς ἐ ξαιθερωθεί ς, ἀ λλὰ σῴ ζεται καὶ συνοικεῖ πυρὶ τοσοῦ τον χρό νον, ὥ σπερ ἧ λος ἀ ραρὼ ς τοῖ ς αὐ τοῖ ς ἀ εὶ μέ ρεσι καὶ συγγεγομφωμέ νος; ἀ ραιῷ μὲ ν γὰ ρ ὄ ντι καὶ συγκεχυμέ νῳ μὴ μέ νειν ἀ λλὰ σφά λλεσθαι προσή κει: συμπεπηγέ ναι δ' οὐ δυνατὸ ν ἀ ναμεμιγμέ νον πυρὶ καὶ μή τε ὑ γροῦ μετέ χοντα μή τε γῆ ς, οἷ ς μό νοις ἀ ὴ ρ συμπή γνυσθαι πέ φυκεν ἡ δὲ ῥ ύ μη καὶ τὸ ν ἐ ν λί θοις ἀ έ ρα καὶ τὸ ν ἐ ν ψυχρῷ μολί βδῳ συνεκκά ει, μή τι γε δὴ τὸ ν ἐ ν πυρὶ δινού μενον μετὰ τά χους τοσού του. καὶ γὰ ῤ Εμπεδοκλεῖ δυσκολαί νουσι, πά γον ἀ έ ρος χαλαζώ δη ποιοῦ ντι τὴ ν σελή νην ὑ πὸ τῆ ς τοῦ πυρὸ ς σφαί ρας περιεχό μενον αὐ τοὶ δὲ τὴ ν σελή νην σφαῖ ραν οὖ σαν πυρὸ ς ἀ έ ρα φασὶ ν ἄ λλον ἄ λλῃ διεσπασμέ νον περιέ χειν, καὶ ταῦ τα μή τε ῥ ή ξεις ἔ χουσαν ἐ ν ἑ αυτῇ μή τε βά θη καὶ κοιλό τητας, ἅ περ οἱ γεώ δη ποιοῦ ντες ἀ πολεί πουσιν; ἀ λλ' ἐ πιπολῆ ς δηλονό τι τῇ κυρτό τητι ἐ πικεί μενον. τοῦ το δ' ἐ στὶ καὶ πρὸ ς διαμονὴ ν ἄ λογον καὶ πρὸ ς θέ αν ἀ δύ νατον ἐ ν ταῖ ς πανσελή νοις: διωρί σθαι γὰ ρ οὐ κ ἔ δει μέ λαν καὶ σκιερό ν, ἀ λλ' ἀ μαυροῦ σθαι κρυπτό μενον ἢ συνεκλά μπειν, ὑ πὸ τοῦ ἡ λί ου καταλαμβανομέ νης τῆ ς σελή νης. καὶ γὰ ρ παρ' ἡ μῖ ν ὁ μὲ ν ἐ ν βά θεσι καὶ κοιλώ μασι τῆ ς γῆ ς, οὗ μὴ δί εισιν αὐ γή, διαμέ νει σκιώ δης καὶ ἀ φώ τιστος: ὁ δ' ἔ ξωθεν τῇ γῇ περικεχυμέ νος φέ γγος ἴ σχει καὶ χρό αν αὐ γοειδῆ: πρὸ ς πᾶ σαν μὲ ν γά ρ ἐ στι ποιό τητα καὶ δύ ναμιν εὐ κέ ραστος ὑ πὸ μανό τητος, μά λιστα δὲ φωτὸ ς ἂ ν ἐ πιψαύ σῃ μό νον, ὥ ς φατε, καὶ θί γῃ, δι' ὅ λου: τρεπό μενος ἐ κφωτί ζεται. ταὐ τὸ ν οὖ ν τοῦ το κεἰ τοῖ ς εἰ ς βά θη τινὰ καὶ φά ραγγας συνωθοῦ σιν: ἐ ν τῇ σελή νῃ τὸ ν ἀ έ ρα παγκά λως ἔ οικε βοηθεῖ ν, ὑ μᾶ ς γε διεξελέ γχει τοὺ ς ἐ ξ ἀ έ ρος καὶ πυρὸ ς οὐ κ οἶ δ' ὅ πως μιγνύ ντας αὐ τῆ ς καὶ συναρμό ζοντας τὴ ν σφαῖ ραν: οὐ γὰ ρ οἷ ό ν τε λεί πεσθαι σκιὰ ν ἐ πὶ τῆ ς ἐ πιφανεί ας, ὅ ταν ὁ ἥ λιος ἐ πιλά μπῃ τῷ φωτὶ πᾶ ν, ὁ πό σον καὶ ἡ μεῖ ς ἀ ποτεμνό μεθα τῇ ὄ ψει τῆ ς σελή νης.”

καὶ ὁ Φαρνά κης, ἔ τι μου λέ γοντος,“ τοῦ τ' ἐ κεῖ νο πά λιν” εἶ πεν:“ ἐ φ' ἡ μᾶ ς ἀ φῖ κται τὸ περί ακτον ἐ κ τῆ ς̓ Ακαδημεί ας, ἐ ν τῷ πρὸ ς ἑ τέ ρους λέ γειν διατρί βοντας ἑ κά στοτε μὴ παρέ χειν ἔ λεγχον ὧ ν αὐ τοὶ λέ γουσιν, ἀ λλ' ἀ πολογουμέ νοις ἀ εὶ χρῆ σθαι μὴ κατηγοροῦ σιν, ἂ ν ἐ ντυγχά νωσιν ἐ μὲ δ' οὖ ν οὐ κ ἐ ξά ξεσθε τή μερον εἰ ς τὸ διδό ναι λό γον ὧ ν ἐ πικαλεῖ τε τοῖ ς Στωικοῖ ς, πρὶ ν εὐ θύ νας λαβεῖ ν παρ' ὑ μῶ ν, ἄ νω τὰ κά τω τοῦ κό σμου ποιού ντων” καὶ ὁ Λεύ κιος γελά σας“ μό νον” εἶ πεν“ ὦ τά ν, μὴ κρί σιν ἡ μῖ ν ἀ σεβεί ας ἐ παγγεί λῃ ς, ὥ σπεῤ Αρί σταρχον ᾤ ετο δεῖ ν Κλεά νθης τὸ ν Σά μιον ἀ σεβεί ας προσκαλεῖ σθαι τοὺ ς̔́ Ελληνας, ὡ ς κινοῦ ντα τοῦ κό σμου τὴ ν ἑ στί αν, ὅ τι τὰ φαινό μενα σῴ ζειν ἁ νὴ ρ ἐ πειρᾶ το, μέ νειν τὸ ν οὐ ρανὸ ν ὑ ποτιθέ μενος, ἐ ξελί ττεσθαι δὲ κατὰ λοξοῦ κύ κλου τὴ ν γῆ ν, ἅ μα καὶ περὶ τὸ ν αὑ τῆ ς ἄ ξονα δινουμέ νην. ἡ μεῖ ς μὲ ν οὖ ν οὐ δὲ ν αὐ τοὶ παρ' αὑ τῶ ν λέ γομεν, οἱ δὲ γῆ ν ὑ ποτιθέ μενοι τὴ ν σελή νην, ὦ βέ λτιστε, τί μᾶ λλον ὑ μῶ ν ἄ νω τὰ κά τω ποιοῦ σι, τὴ ν γῆ ν ἱ δρυό ντων ἐ νταῦ θα μετέ ωρον ἐ ν τῷ ἀ έ ρι, πολλῷ τινι μεί ζονα τῆ ς σελή νης οὖ σαν, ὡ ς ἐ ν τοῖ ς ἐ κλειπτικοῖ ς πά θεσιν οἱ μαθηματικοὶ καὶ ταῖ ς διὰ τοῦ σκιά σματος παρό δοις τῆ ς ἐ ποχῆ ς τὸ μέ γεθος ἀ ναμετροῦ σιν; ἥ τε γὰ ρ σκιὰ τῆ ς γῆ ς ἐ λά ττων ὑ πὸ μεί ζονος τοῦ φωτί ζοντος ἀ νατεί νει καὶ τῆ ς σκιᾶ ς αὐ τῆ ς λεπτὸ ν ὂ ν τὸ ἄ νω καὶ στενὸ ν οὐ δ'̔́ Ομηρον, ὥ ς φασιν, ἔ λαθεν, ἀ λλὰ τὴ ν νύ κτα“ θοή ν” ὀ ξύ τητι τῆ ς σκιᾶ ς προσηγό ρευσεν ὑ πὸ τού του δ' ὅ μως ἁ λισκομέ νη ταῖ ς ἐ κλεί ψεσιν ἡ σελή νη τρισὶ μό λις τοῖ ς αὑ τῆ ς μεγέ θεσιν ἀ παλλά ττεται. σκό πει δὴ πό σων, γῆ σεληνῶ ν ἐ στιν, εἰ σκιὰ ν ἀ φί ησιν, ᾗ βραχυτά τη, πλά τος τρισέ ληνον. ἀ λλ' ὅ μως ὑ πὲ ρ τῆ ς σελή νης μὴ πέ σῃ δεδοί κατε: περὶ δὲ τῆ ς γῆ ς ἴ σως Αἰ σχύ λος ὑ μᾶ ς πέ πεικεν, ὡ ς ὁ̓́ Ατλας ἕ στηκε, κί ον' οὐ ρανοῦ τε καὶ χθονὸ ς ὤ μοις ἐ ρεί δων, ἄ χθος οὐ κ εὐ ά γκαλον εἰ τῇ μὲ ν σελή νῃ κοῦ φος ἀ ὴ ρ ὑ ποτρέ χει καὶ στερεὸ ν ὄ γκον οὐ κ ἐ χέ γγυος ἐ νεγκεῖ ν, τὴ ν δὲ γῆ ν κατὰ Πί νδαρον“ ἀ δαμαντοπέ διλοι κί ονες” περιέ χουσι: καὶ διὰ τοῦ το Φαρνά κης αὐ τὸ ς μὲ ν ἐ ν ἀ δεί ᾳ τοῦ πεσεῖ ν τὴ ν γῆ ν ἐ στιν, οἰ κτί ρει δὲ τοὺ ς ὑ ποκειμέ νους τῇ μεταφορᾷ τῆ ς σελή νης Αἰ θί οπας ἢ Ταπροβηνού ς, μὴ βά ρος αὐ τοῖ ς ἐ μπέ σῃ τοσοῦ τον. καί τοι τῇ μὲ ν σελή νῃ βοή θεια πρὸ ς τὸ. μὴ πεσεῖ ν ἡ κί νησις αὐ τὴ καὶ τὸ ῥ οιζῶ δες τῆ ς περιαγωγῆ ς, ὥ σπερ ὅ σα ταῖ ς σφενδό ναις ἐ ντεθέ ντα τῆ ς καταφορᾶ ς κώ λυσιν ἴ σχει τὴ ν κύ κλῳ περιδί νησιν ἄ γει γὰ ρ ἕ καστον ἡ κατὰ φύ σιν κί νησις, ἂ ν ὑ π' ἄ λλου μηδενὸ ς ἀ ποστρέ φηται. διὸ τὴ ν σελή νην οὐ κ ἄ γει τὸ βά ρος, ὑ πὸ τῆ ς περιφορᾶ ς τὴ ν ῥ οπὴ ν ἐ κκρουό μενον. ἀ λλὰ μᾶ λλον ἴ σως λό γον εἶ χε θαυμά ζειν μέ νουσαν αὐ τὴ ν παντά πασιν ὥ σπερ ἡ γῆ καὶ ἀ τρεμοῦ σαν. νῦ ν δὲ σελή νη μὲ ν ἔ χει μεγά λην αἰ τί αν τοῦ δεῦ ρο μὴ φέ ρεσθαι: τὴ ν δὲ γῆ ν, ἑ τέ ρας κινή σεως ἄ μοιρον οὖ σαν, εἰ κὸ ς ἦ ν. μό νῳ τῷ βαρύ νοντι κινεῖ ν: βαρυτέ ρα δ' ἐ στὶ τῆ ς σελή νης οὐ χ ὅ σῳ μεί ζων, ἀ λλ' ἔ τι μᾶ λλον, ἅ τε δὴ διὰ θερμό τητα καὶ πύ ρωσιν ἐ λαφρᾶ ς γεγενημέ νης. ὅ λως δ' ἔ οικεν ἐ ξ ὧ ν λέ γεις ἡ σελή νη, μᾶ λλον, εἰ πῦ ρ ἐ στι, γῆ ς δεῖ σθαι καὶ ὕ λης, ἐ ν ᾗ βέ βηκε καὶ προσπέ φυκε καὶ συνέ χει καὶ ζωπυρεῖ τὴ ν δύ ναμιν: οὐ γὰ ρ ἔ στι πῦ ρ χωρὶ ς ὕ λης διανοηθῆ ναι σῳ ζό μενον: γῆ ν δέ φατε ὑ μεῖ ς ἄ νευ βά σεως καὶ ῥ ί ζης διαμέ νειν.”“ πά νυ μὲ ν οὖ ν” εἶ πεν ὁ Φαρνά κης“ τὸ ν μέ σον τό πον ἔ χουσαν, ὥ σπερ αὐ τῇ οἰ κεῖ ον καὶ κατὰ φυσιν: οὗ τος γά ρ ἐ στι, περὶ: ὃ ν ἀ ντερεί δει πά ντα τὰ βά ρη ῥ έ ποντα καὶ φέ ρεται καὶ συννεύ ει πανταχό θεν: ἡ δ' ἄ νω χώ ρα πᾶ σα, κἄ ν τι δέ ξηται γεῶ δες ὑ πὸ βί ας ἀ ναρριφέ ν, εὐ θὺ ς ἐ κθλί βει δεῦ ρο, μᾶ λλον δ' ἀ φί ησιν, πέ φυκεν οἰ κεί ᾳ ῥ οπῇ καταφερό μενον.”

πρὸ ς τοῦ τ' ἐ γὼ τῷ Λευκί ῳ χρό νον ἐ γγενέ σθαι βουλό μενος ἀ ναμιμνησκομέ νῳ, τὸ ν Θέ ωνα καλέ σας“ τί ς” ἔ φην“ ὦ Θέ ων, εἴ ρηκε τῶ ν τραγικῶ ν ὡ ς ἰ ατροὶ πικρὰ ν πικροῖ ς κλύ ζουσι φαρμά κοις χολή ν;” ἀ ποκριναμέ νου δὲ τοῦ Θέ ωνος ὅ τι Σοφοκλῆ ς,“ καὶ δοτέ ον” εἶ πον“ ὑ π' ἀ νά γκης ἐ κεί νοις: φιλοσό φων δ' οὐ κ ἀ κουστέ ον, ἂ ν τὰ παρά δοξα παραδό ξοις ἀ μύ νεσθαι βού λωνται καὶ μαχό μενοι πρὸ ς τὰ θαυμά σια τῶ ν δογμά των ἀ τοπώ τερα καὶ θαυμασιώ τερα πλά ττωσιν, ὥ σπερ οὗ τοι τὴ ν ἐ πὶ τὸ μέ σον φορὰ ν εἰ σά γουσιν. ᾗ τί παρά δοξον οὐ κ ἔ νεστιν; οὐ χὶ τὴ ν γῆ ν σφαῖ ραν εἶ ναι, τηλικαῦ τα βά θη καὶ ὕ ψη καὶ ἀ νωμαλί ας ἔ χουσαν; οὐ κ ἀ ντί ποδας οἰ κεῖ ν, ὥ σπερ θρῖ πας ἢ γαλεώ τας τραπέ ντα ἄ νω τὰ κά τω τῇ γῇ προσισχομέ νους; ἡ μᾶ ς δ' αὐ τοὺ ς μὴ πρὸ ς ὀ ρθὰ ς βεβηκό τας ἀ λλὰ πλαγί ους ἐ πιμέ νειν ἀ πονεύ οντας ὥ σπερ οἱ μεθύ οντες; οὐ μύ δρους χιλιοταλά ντους διὰ βά θους τῆ ς γῆ ς φερομέ νους, ὅ ταν ἐ ξί κωνται πρὸ ς τὸ μέ σον, ἵ στασθαι, μηδενὸ ς ἀ παντῶ ντος μηδ' ὑ περεί δοντος: εἰ δὲ ῥ ύ μῃ κά τω φερό μενοι τὸ μέ σον ὑ περβά λλοιεν, αὖ θις ὀ πί σω στρέ φεσθαι καὶ ἀ νακά μπτειν ἀ π' αὐ τῶ ν; οὐ τμή ματα δοκῶ ν ἀ ποπρισθέ ντα τῆ ς, γῆ ς ἑ κατέ ρωθεν μὴ φέ ρεσθαι κά τω διὰ παντό ς, ἀ λλὰ προσπί πτοντα πρὸ ς τὴ ν γῆ ν ἔ ξωθεν εἴ σω διωθεῖ σθαι καὶ ἀ ποκρύ πτεσθαι περὶ τὸ μέ σον; οὐ ῥ εῦ μα λά βρον ὕ δατος κά τω φερό μενον εἰ πρὸ ς τὸ μέ σον ἔ λθοι σημεῖ ον, ὅ περ αὐ τοὶ λέ γουσιν; ἀ σώ ματον, ἵ στασθαι περικρεμαννύ μενον ἢ κύ κλῳ περιπολεῖ ν, ἄ παυστον αἰ ώ ραν καὶ ἀ κατά παυστον αἰ ωρού μενον; οὐ δὲ γὰ ρ ψευδῶ ς ἔ νια τού των βιά σαιτο ἄ ν τις αὑ τὸ ν εἰ ς τὸ δυνατὸ ν τῇ ἐ πινοί ᾳ καταστῆ σαι. τοῦ το γά ρ ἐ στι τὰ ἄ νω κά τω καὶ πά ντα τραπέ μπαλιν εἶ ναι, τῶ ν ἄ χρι τοῦ μέ σου κά τω τῶ ν δ' ὑ πὸ τὸ μέ σον αὖ πά λιν ἄ νω γιγνομέ νων: ὥ στ', εἴ τις συμπαθεί ᾳ τῆ ς γῆ ς τὸ μέ σον αὐ τῆ ς ἔ χων σταί η περὶ τὸ ν ὀ μφαλό ν, ἅ μα καὶ τὴ ν κεφαλὴ ν ἄ νω καὶ τοὺ ς πό δας ἄ νω ἔ χειν τὸ ν αὐ τό ν: κἂ ν μὲ ν διασκά πτῃ τις τὸ ν ἐ πέ κεινα τό πον, ἀ νακύ πτον αὐ τοῦ τὸ εἶ ναι καὶ κά τω ἄ νωθεν ἕ λκεσθαι τὸ ν ἀ νασκαπτό μενον εἰ δὲ δὴ τού τῳ τις ἀ ντιβεβηκὼ ς νοοῖ το, τοὺ ς ἀ μφοτέ ρων ἅ μα πό δας ἄ νω γί γνεσθαι καὶ λέ γεσθαι.”

“ τοιού των μέ ντοι καὶ τοσού των παραδοξολογιῶ ν οὐ μὰ Δί α πή ραν, ἀ λλὰ θαυματοποιοῦ τινος ἀ ποσκευὴ ν καὶ πυλαί αν κατανωτισά μενοι καὶ παρέ λκοντες ἑ τέ ρους φασὶ γελοιά ζειν ἄ νω τὴ ν σελή νην, γῆ ν οὖ σαν, ἐ νιδρύ οντας οὐ χ ὅ που τὸ μέ σον ἐ στί. καί τοι γ' εἰ πᾶ ν σῶ μα ἐ μβριθὲ ς εἰ ς τὸ αὐ τὸ συννεύ ει καὶ πρὸ ς τὸ αὑ τοῦ μέ σον ἀ ντερεί δει πᾶ σι τοῖ ς μορί οις, οὐ χ ὡ ς μέ σον οὖ σα τοῦ παντὸ ς ἡ γῆ μᾶ λλον ἢ ὡ ς ὅ λον οἰ κειώ σεται μέ ρη, αὐ τῆ ς ὄ ντα τὰ βά ρη: καὶ τεκμή ριον ἔ σται τῶ ν ῥ επό ντων οὐ τῇ γῇ μεσό τητος πρὸ ς τὸ ν κό σμον, ἀ λλὰ πρὸ ς τὴ ν γῆ ν κοινωνί ας τινὸ ς καὶ συμφυΐ ας τοῖ ς ἀ πωσμέ νοις αὐ τῆ ς εἶ τα πά λιν καταφερομέ νοις. ὡ ς γὰ ρ ὁ ἥ λιος εἰ ς ἑ αυτὸ ν ἐ πιστρέ φει τὰ μέ ρη ἐ ξ ὧ ν συνέ στηκε, καὶ ἡ γῆ τὸ ν λί θον ὥ σπερ ἴ διον καὶ προσή κοντα δέ χεται καὶ φέ ρει πρὸ ς ἐ κεῖ νον: ὅ θεν ἑ νοῦ ται τῷ χρό νῳ καὶ συμφύ εται πρὸ ς; αὐ τὴ ν τῶ ν τοιού των ἕ καστον. εἰ δέ τι τυγχά νει σῶ μα τῇ γῇ μὴ προσνενεμημέ νον ἀ π' ἀ ρχῆ ς μηδ' ἀ πεσπασμέ νον, ἀ λλά που καθ' αὑ τὸ σύ στασιν ἔ σχεν ἰ δί αν καὶ φύ σιν, ὡ ς φαῖ εν ἂ ν ἐ κεῖ νοι τὴ ν σελή νην, τί κωλύ ει χωρὶ ς εἶ ναι καὶ μέ νειν περὶ αὑ τό, τοῖ ς αὑ τοῦ πεπιεσμέ νον μέ ρεσι καὶ συμπεπεδημέ νον; οὔ τε γὰ ρ ἡ γῆ μέ σον οὖ σα δεί κνυται τοῦ παντὸ ς ἥ τε πρὸ ς τὴ ν γῆ ν τῶ ν ἐ νταῦ θα συνέ ρεισις καὶ σύ στασις ὑ φηγεῖ ται τὸ ν τρό πον, ᾧ μέ νειν τὰ ἐ κεῖ συμπεσό ντα πρὸ ς τὴ ν σελή νην εἰ κό ς ἐ στιν. ὁ δὲ πά ντα τὰ γεώ δη καὶ βαρέ α συνελαύ νων εἰ ς μί αν χώ ραν καὶ μέ ρη ποιῶ ν ἑ νὸ ς σώ ματος, οὐ χ ὁ ρῶ διὰ τί τοῖ ς κού φοις τὴ ν αὐ τὴ ν ἀ νά γκην οὐ κ ἀ νταποδί δωσιν, ἀ λλ' ἐ ᾷ χωρὶ ς εἶ ναι συστά σεις πυρὸ ς τοσαύ τας καὶ οὐ πά ντας εἰ ς ταὐ τὸ συνά γων τοὺ ς ἀ στέ ρας σαφῶ ς οἴ εται δεῖ ν καὶ σῶ μα κοινὸ ν εἶ ναι τῶ ν ἀ νωφερῶ ν καὶ φλογοειδῶ ν ἁ πά ντων.”

“ ἀ λλ' ἥ λιον μὲ ν ἀ πλέ τους μυριά δας ἀ πέ χειν τῆ ς ἄ νω περιφορᾶ ς φατε” εἶ πον“ ὦ φί λἐ Απολλωνί δη, καὶ φωσφό ρον ἐ π' αὐ τῷ καὶ στί λβοντα καὶ τοὺ ς ἄ λλους πλά νητας ὑ φιεμέ νους τε τῶ ν ἀ πλανῶ ν καὶ πρὸ ς ἀ λλή λους ἐ ν διαστά σεσι μεγά λαις φέ ρεσθαι: τοῖ ς δὲ βαρέ σι καὶ γεώ δεσιν οὐ δεμί αν οἴ εσθε τὸ ν κό σμον εὐ ρυχωρί αν παρέ χειν ἐ ν ἑ αυτῷ καὶ διά στασιν ὁ ρᾶ τε ὅ τι γελοῖ ό ν ἐ στιν, εἰ γῆ ν οὐ φή σομεν εἶ ναι τὴ ν σελή νην, ὅ τι τῆ ς κά τω χώ ρας ἀ φέ στηκεν, ἄ στρον δὲ φή σομεν, ὁ ρῶ ντες ἀ πωσμέ νην τῆ ς ἄ νω περιφορᾶ ς μυριά σι σταδί ων τοσαύ ταις καὶ ὥ σπερ εἰ ς βυθό ν τινα καταδεδυκυῖ αν τῶ ν μὲ ν γ' ἄ στρων κατωτέ ρω τοσοῦ τὸ ν ἐ στιν, ὅ σον οὐ κ ἄ ν τις εἴ ποι μέ τρον, ἀ λλ' ἐ πιλεί πουσιν ὑ μᾶ ς τοὺ ς μαθηματικοὺ ς ἐ κλογιζομέ νους οἱ ἀ ριθμοί, τῆ ς δὲ γῆ ς τρό πον τινὰ ψαύ ει καὶ περιφερομέ νη πλησί ον ἅ ρματος ὥ σπερ ἂ ν ἴ χνος ἑ λί σσεται φησὶ ν̓ Εμπεδοκλῆ ς ἥ τε περὶ ἄ κραν οὐ δὲ γὰ ρ τὴ ν σκιὰ ν αὐ τῆ ς; ὑ περβά λλει πολλά κις ἐ πὶ μικρὸ ν αἰ ρομέ νην τῷ παμμέ γεθες εἶ ναι τὸ φωτί ζον: ἀ λλ' οὕ τως ἔ οικεν ἐ ν χρῷ καὶ σχεδὸ ν ἐ ν ἀ γκά λαις τῆ ς γῆ ς περιπολεῖ ν, ὥ στ' ἀ ντιφρά ττεσθαι πρὸ ς τὸ ν ἥ λιον ὑ π' αὐ τῆ ς, μὴ ὑ περαί ρουσα τὸ ν σκιερὸ ν καὶ χθό νιον καὶ νυκτέ ριον τοῦ τον τό πον, ὃ ς γῆ ς κλῆ ρό ς ἐ στι. διὸ λεκτέ ον οἶ μαι θαρροῦ ντας ἐ ν τοῖ ς τῆ ς γῆ ς ὅ ροις εἶ ναι τὴ ν σελή νην ὑ πὸ τῶ ν ἄ κρων αὐ τῆ ς ἐ πιπροσθουμέ νην.”

“ σκό πει δὲ τοὺ ς ἄ λλους ἀ φεὶ ς ἀ πλανεῖ ς καὶ πλά νητας, ἃ δεί κνυσιν̓ Αρί σταρχος; ἐ ν τῷ Περὶ μεγεθῶ ν καὶ ἀ ποστημά των ὅ τι“ τὸ τοῦ ἡ λί ου ἀ πό στημα τοῦ ἀ ποστή ματος τῆ ς σελή νης” ὃ ἀ φέ στηκεν ἡ μῶ ν“ πλέ ον μὲ ν ἢ ὀ κτωκαιδεκαπλά σιον ἔ λαττον δ' ἢ εἰ κοσαπλά σιό ν ἐ στι” καί τοι ὁ τὴ ν σελή νην ἐ πὶ μή κιστον αἴ ρων ἀ πέ χειν φησὶ ν ἡ μῶ ν ἓ ξ καὶ πεντηκονταπλά σιον τῆ ς,: ἐ κ τοῦ κέ ντρου τῆ ς γῆ ς: αὕ τη δ' ἐ στὶ τεσσά ρων μυριά δων καὶ κατὰ τοὺ ς μέ σως ἀ ναμετροῦ ντας: καὶ ἀ πὸ ταύ της συλλογιζομέ νοις ἀ πέ χει ὁ ἥ λιος τῆ ς σελή νης πλέ ον ἢ τετρακισχιλί ας τριά κοντα μυριά δας οὕ τως ἀ πῴ κισται τοῦ ἡ λί ου διὰ βά ρος καὶ τοσοῦ το τῇ γῇ προσκεχώ ρηκεν, ὥ στε, εἰ τοῖ ς τό ποις τὰ ς οὐ σί ας διαιρετέ ον, ἡ γῆ ς μοῖ ρα καὶ ὥ ρα προσκαλεῖ ται σελή νην καὶ τοῖ ς περὶ γῆ ν πρά γμασι καὶ σώ μασιν ἐ πί δικὸ ς ἐ στι κατ' ἀ γχιστεί αν καὶ γειτνί ασιν. καὶ οὐ δὲ ν, οἶ μαι, πλημμελοῦ μεν, ὅ τι τοῖ ς ἄ νω προσαγορευομέ νοις βά θος τοσοῦ το καὶ διά στημα διδό ντες ἀ πολεί πομὲ ν τινα καὶ τῷ κά τω περιδρομὴ ν καὶ πλά τος, ὅ σον ἐ στὶ ν ἀ πὸ γῆ ς ἐ πὶ σελή νην οὔ τε γὰ ρ ὁ τὴ ν ἄ κραν ἐ πιφά νειαν τοῦ οὐ ρανοῦ μό νην ἄ νω τἄ λλα δὲ κά τω προσαγορεύ ων ἅ παντα μέ τριό ς ἐ στιν, οὔ θ' ὁ τῇ γῇ μᾶ λλον δ' ὁ τῷ κέ ντρῳ τὸ κά τω περιγρά φων ἀ νεκτό ς: ἀ λλὰ καὶ κινητικο ταύ τῃ διά στημα τὸ δέ ον ἐ πιχωροῦ ντος τοῦ κό σμου: διὰ μέ γεθος. πρὸ ς δὲ τὸ ν ἀ ξιοῦ ντα πᾶ ν εὐ θὺ ς ἄ νω καὶ μετέ ωρον εἶ ναι τὸ ἀ πὸ τῆ ς γῆ ς ἕ τερος ἀ ντηχεῖ πά λιν εὐ θὺ ς εἶ ναι κά τω τὸ ἀ πὸ τῆ ς ἀ πλανοῦ ς περιφορᾶ ς.”

“ ὅ λως δὲ πῶ ς λέ γεται καὶ τί νος ἡ γῆ μέ ση κεῖ ται; τὸ γὰ ρ πᾶ ν ἄ πειρό ν ἐ στι; τῷ δ' ἀ πεί ρῳ μή τε ἀ ρχὴ ν ἔ χοντι μή τε πέ ρας οὐ προσή κει μέ σον ἔ χειν: πέ ρας γά ρ τι καὶ τὸ μέ σον, ἡ δ' ἀ πειρί α περά των στέ ρησις. ὁ δὲ μὴ τοῦ παντὸ ς ἀ λλὰ τοῦ κό σμου μέ σην εἶ ναι τὴ ν γῆ ν ἀ ποφαινό μενος ἡ δύ ς ἐ στιν, εἰ μὴ καὶ τὸ ν κό σμον αὐ τὸ ν ἐ νέ χεσθαι ταῖ ς αὐ ταῖ ς ἀ πορί αις νομί ζει: τὸ γὰ ρ πᾶ ν οὐ δὲ τού τῳ μέ σην ἀ πέ λιπεν, ἀ λλ' ἀ νέ στιος καὶ ἀ νί δρυτό ς ἐ στιν ἐ ν ἀ πεί ρῳ κενῷ φερό μενος πρὸ ς οὐ δὲ ν οἰ κεῖ ον, ἢ ἄ λλην τινὰ τοῦ μέ νειν εὑ ρά μενος αἰ τί αν ἕ στηκεν, οὐ κατὰ τὴ ν τοῦ τό που φύ σιν. ὅ μοια καὶ περὶ γῆ ς καὶ περὶ σελή νης εἰ κά ζειν τινὶ πά ρεστιν, ὡ ς ἑ τέ ρᾳ τινὶ ψυχῇ καὶ φύ σει μᾶ λλον διαφορᾷ, τῆ ς μὲ ν ἀ τρεμού σης ἐ νταῦ θα τῆ ς δὲ καὶ φερομέ νης. ἄ νευ δὲ τού των, ὅ ρα μὴ μέ γα τι λέ ληθεν αὐ τού ς: εἰ γὰ ρ ὅ τι ἂ ν καὶ ὁ πωσοῦ ν ἐ κτὸ ς γέ νηται τοῦ κέ ντρου τῆ ς γῆ ς ἄ νω ἐ στί ν, οὐ δέ ν ἐ στι τοῦ κό σμου κά τω μέ ρος, ἀ λλ' ἄ νω καὶ ἡ γῆ καὶ τὰ ἐ πὶ γῆ ς καὶ πᾶ ν ἁ πλῶ ς σῶ μα τὸ κέ ντρῳ περιεστηκὸ ς ἢ περικεί μενον ἄ νω γί γνεται: κά τω δὲ μό νον ἕ ν, τὸ ἀ σώ ματον σημεῖ ον ἐ κεῖ νο, ὃ πρὸ ς πᾶ σαν ἀ ντικεῖ σθαι τὴ ν τοῦ κό σμου φύ σιν ἀ ναγκαῖ ον εἴ γε δὴ τὸ κά τω πρὸ ς τὸ ἄ νω κατὰ φύ σιν ἀ ντί κειται. καὶ οὐ τοῦ το μό νον: τὸ ἄ τοπον, ἀ λλὰ καὶ τὴ ν αἰ τί αν ἀ πό λλυσι τὰ βά ρη, δι' ἣ ν δεῦ ρο καταρρέ πει καὶ φέ ρεται: σῶ μα μὲ ν γὰ ρ οὐ θέ ν ἐ στι κά τω πρὸ ς ὃ κινεῖ ται, τὸ δ'' ἀ σώ ματον οὔ τ' εἰ κὸ ς οὔ τε βού λονται τοσαύ την ἔ χειν δύ ναμιν, ὥ στε πά ντα κατατεί νειν ἐ φ' ἑ αυτὸ καὶ περὶ αὑ τὸ συνέ χειν. ἀ λλ' ὅ λως ἄ λογον εὑ ρί σκεται καὶ μαχό μενον τοῖ ς πρά γμασι τὸ ἄ νω τὸ ν κό σμον ὅ λον εἶ ναι, τὸ δὲ κά τω μηδὲ ν ἀ λλ' ἢ πέ ρας ἀ σώ ματον καὶ ἀ διά στατον: ἐ κεῖ νο δ' εὔ λογον, ὡ ς λέ γομεν ἡ μεῖ ς, τῷ τ' ἄ νω χώ ραν καὶ: τῷ κά τω πολλὴ ν καὶ πλά τος ἔ χουσαν διῃ ρῆ σθαι.”

“ οὐ μὴ ν ἀ λλὰ θέ ντες, εἰ βού λει, παρὰ φύ σιν ἐ ν οὐ ρανῷ τοῖ ς γεώ δεσι τὰ ς κινή σεις ὑ πά ρχειν, ἀ τρέ μα, μὴ τραγικῶ ς, ἀ λλὰ πρά ως σκοπῶ μεν; ὅ τι τοῦ το τὴ ν σελή νην οὐ δεί κνυσι γῆ ν μὴ οὖ σαν ἀ λλὰ γῆ ν ὅ που μὴ πέ φυκεν οὖ σαν: ἐ πεὶ καὶ τὸ πῦ ρ τὸ Αἰ τναῖ ον ὑ πὸ γῆ ν παρὰ φύ σιν ἐ στὶ ν, ἀ λλὰ πῦ ρ ἐ στι: καὶ τὸ πνεῦ μα τοῖ ς ἀ σκοῖ ς περιληφθὲ ν ἔ στι μὲ ν ἀ νωφερὲ ς φύ σει καὶ κοῦ φον, ἣ κει δ' ὅ που μὴ πέ φυκεν ὑ π' ἀ νά γκης. αὐ τὴ δ' ἡ ψυχή, πρὸ ς Διό ς” εἶ πον“ οὐ παρὰ φύ σιν τῷ σώ ματι συνεῖ ρκται βραδεῖ ταχεῖ α καὶ ψυχρῷ πυρώ δης, ὥ σπερ ὑ μεῖ ς φατε, καὶ ἀ ό ρατος αἰ σθητῷ; διὰ τοῦ τ' οὖ ν σώ ματι ψυχὴ ν μὴ λέ γωμεν εἶ ναι μηδὲ νοῦ χρῆ μα θεῖ ον ὑ πὸ βρί θους ἢ πά χους, οὐ ρανό ν τε πά ντα καὶ γῆ ν καὶ θά λασσαν ἐ ν ταὐ τῷ περιπολοῦ ντα καὶ διιπτά μενον, εἰ ς σά ρκας ἥ κειν καὶ νεῦ ρα καὶ μυελοὺ ς καὶ παθέ ων μυρί ων μεστὰ ς ὑ γρό τητας. ὁ δὲ Ζεὺ ς ὑ μῖ ν οὗ τος οὐ τῇ μὲ ν αὑ τοῦ φύ σει χρώ μενος ἕ ν ἐ στι μέ γα πῦ ρ καὶ συνεχέ ς, νυνὶ δ' ὑ φεῖ ται καὶ κέ καμπται καὶ διεσχημά τισται, πᾶ ν χρῶ μα γεγονὼ ς καὶ γιγνό μενος ἐ ν ταῖ ς μεταβολαῖ ς; ὥ σθ' ὅ ρα καὶ σκό πει, δαιμό νιε, μὴ μεθιστὰ ς καὶ ἀ πά γων ἕ καστον, ὅ που πέ φυκεν εἶ ναι, διά λυσί ν τινα. κό σμου φιλοσοφῇ ς καὶ τὸ νεῖ κος ἐ πά γῃ ς τὸ̓ Εμπεδοκλέ ους τοῖ ς πρά γμασι: μᾶ λλον δὲ τοὺ ς παλαιοὺ ς κινῇ ς Τιτᾶ νας ἐ πὶ τὴ ν φύ σιν καὶ Γί γαντας καὶ τὴ ν μυθικὴ ν ἐ κεί νην καὶ φοβερὰ ν ἀ κοσμί αν καὶ πλημμέ λειαν ἐ πιδεῖ ν ποθῇ ς, χωρὶ ς τὸ βαρὺ πᾶ ν καὶ χωρὶ ς τιθεὶ ς τὸ κοῦ φον ἔ νθ' οὔ τ' ἠ ελί οιο δεδί σκεται ἀ γλαὸ ν εἶ δος, οὐ δὲ μὲ ν οὐ δ' αἴ ης λά σιον γέ νος, οὐ δὲ θά λασσα ὥ ς φησιν̓ Εμπεδοκλῆ ς: οὐ γῆ θερμό τητος μετεῖ χεν, οὐ χ ὕ δωρ πνεύ ματος, οὐ κ ἄ νω τι τῶ ν βαρέ ων οὐ κά τω τι τῶ ν κού φων, ἀ λλ' ἄ κρατοι καὶ ἄ στοργοι καὶ μονά δες αἱ τῶ ν ὅ λων ἀ ρχαί, μὴ προσιέ μεναι σύ γκρισιν ἑ τέ ρου πρὸ ς ἕ τερον μηδὲ κοινωνί αν, ἀ λλὰ φεύ γουσαι καὶ ἀ ποστρεφό μεναι καὶ φερό μεναι φορὰ ς ἰ δί ας καὶ αὐ θά δεις οὕ τως εἶ χον, ὡ ς ἔ χει πᾶ ν οὗ θεὸ ς ἄ πεστι, κατὰ Πλά τωνα, τουτέ στιν, ὡ ς ἔ χει τὰ σώ ματα, νοῦ καὶ ψυχῆ ς ἀ πολιπού σης: ἄ χρι οὗ τὸ ἱ μερτὸ ν ἧ κεν ἐ πὶ τὴ ν φύ σιν ἐ κ προνοί ας, φιλό τητος ἐ γγενομέ νης καὶ̓ Αφροδί της καὶ̓́ Ερωτος, ὡ ς̓ Εμπεδοκλῆ ς λέ γει καὶ Παρμενί δης καὶ̔ Ησί δος, ἵ να καὶ τό πους ἀ μεί ψαντα καὶ δυνά μεις ἀ π' ἀ λλή λων μεταλαβό ντα καὶ τὰ μὲ ν κινή σεως τὰ δὲ μονῆ ς ἀ νά γκαις ἐ νδεθέ ντα καὶ καταβιασθέ ντα πρὸ ς τὸ βέ λτιον, ἐ ξ οὗ πέ φυκεν, ἐ νδοῦ ναι καὶ μεταστῆ ναι ἁ ρμονί αν καὶ κοινωνί αν ἀ περγά σηται τοῦ παντό ς.”

“ εἰ μὲ ν γὰ ρ οὐ δ' ἄ λλο τι τῶ ν τοῦ κό σμου μερῶ ν παρὰ φύ σιν ἔ σχεν, ἀ λλ' ἕ καστον πέ φυκε κεῖ ται, μηδεμιᾶ ς μεθιδρύ σεως μηδὲ μετακοσμή σεως δεό μενον μηδ' ἐ ν ἀ ρχῇ δεηθέ ν, ἀ πορῶ τί τῆ ς προνοί ας ἔ ργον ἐ στὶ ν ἢ τί νος γέ γονε ποιητὴ ς καὶ πατὴ ρ δημιουργὸ ς ὁ Ζεὺ ς“ ὁ ἀ ριστοτέ χνας.” οὐ γὰ ρ ἐ ν στρατοπέ δῳ τακτικῶ ν ὄ φελος, εἴ περ εἰ δεί η τῶ ν στρατιωτῶ ν ἕ καστος ἀ φ' ἑ αυτοῦ τά ξιν τε καὶ χώ ραν κατὰ καιρό ν, οὗ δεῖ, λαβεῖ ν καὶ διαφυλά σσειν οὐ δὲ κηπουρῶ ν οὐ δ' οἰ κοδό μων, εἰ πῆ μὲ ν αὐ τὸ τὸ ὕ δωρ ἀ φ' αὑ τοῦ πέ φυκεν ἐ πιέ ναι τοῖ ς δεομέ νοις καὶ κατά ρδειν ἐ πιρρέ ον, πῆ δὲ πλί νθοι καὶ ξύ λα καὶ λί θοι ταῖ ς κατὰ φύ σιν χρώ μενα ῥ οπαῖ ς καὶ νεύ σεσιν ἐ ξ ἑ αυτῶ ν καταλαμβά νειν τὴ ν προσή κουσαν ἁ ρμονί αν καὶ χώ ραν. εἰ δ': οὗ τος μὲ ν ἄ ντικρυς ἀ ναιρεῖ τὴ ν πρό νοιαν ὁ λό γος, τῷ θεῷ δ' ἡ τά ξις τῶ ν ὄ ντων προσή κει καὶ τὸ διαιρεῖ ν, τί θαυμαστὸ ν οὕ τω τετά χθαι, καὶ διηρμό σθαι τὴ ν φύ σιν, ὡ ς ἐ νταῦ θα μὲ ν πῦ ρ ἐ κεῖ δ', ἄ στρα, καὶ πά λιν ἐ νταῦ θα μὲ ν γῆ ν ἄ νω δὲ σελή νην ἱ δρῦ σθαι, βεβαιοτέ ρῳ τοῦ κατὰ, φύ σιν τῷ κατὰ λό γον δεσμῷ περιληφθεῖ σαν; ὡ ς, εἴ γε πά ντα δεῖ ταῖ ς κατὰ φύ σιν ῥ οπαῖ ς χρῆ σθαι καὶ φέ ρεσθαι καθ' ὃ πέ φυκε, μή θ' ἥ λιος κυκλοφορεί σθω μή τε φωσφό ρος; μηδὲ τῶ ν ἄ λλων ἀ στέ ρων ἄ νω γὰ ρ οὐ κύ κλῳ τὰ κοῦ φα καὶ πυροειδῆ κινεῖ σθαι πέ φυκεν. εἰ δὲ τοιαύ την ἐ ξαλλαγὴ ν ἡ φύ σις ἔ χει παρὰ τὸ ν τό πον, ὥ στ' ἐ νταῦ θα μὲ ν ἄ νω φαί νεσθαι φερό μενον τὸ πῦ ρ, ὅ ταν δ' εἰ ς τὸ ν οὐ ρανὸ ν παραγέ νηται, τῇ δί νῃ συμπεριστρέ φεσθαι, τί θαυμαστὸ ν εἰ καὶ τοῖ ς βαρέ σι καὶ γεώ δεσιν ἐ κεῖ: γενομέ νοις συμβέ βηκεν ὡ σαύ τως εἰ ς ἄ λλο κινή σεως εἶ δος ὑ πὸ τοῦ περιέ χοντος ἐ κνενικῆ σθαι; οὐ γὰ ρ δὴ τῶ ν μὲ ν ἐ λαφρῶ ν τὴ ν ἄ νω φορὰ ν ἀ φαιρεῖ σθαι: τῷ οὐ ρανῷ κατὰ φύ σιν ἐ στί, τῶ ν δὲ βαρέ ων καὶ κά τω ῥ επό ντων: οὐ δύ ναται κρατεῖ ν, ἀ λλ' ᾗ ποτ' ἐ κεῖ να δυνά μει καὶ ταῦ τα μετακοσμή σας ἐ χρή σατο τῇ φύ σει αὐ τῶ ν ἐ πὶ τὸ βέ λτιον.”

“ οὐ μὴ ν ἀ λλ' εἴ γε δεῖ τὰ ς καταδεδουλωμέ νας ἕ ξει δό ξας ἀ φέ ντας ἤ δη τὸ φαινό μενον ἀ δεῶ ς λέ γειν, οὐ δὲ ν ἔ οικεν ὅ λου μέ ρος αὐ τὸ καθ' ἑ αυτὸ τά ξιν ἢ θέ σιν ἢ κί νησιν ἰ δί αν ἔ χειν, ἣ ν ἄ ν τις ἁ πλῶ ς κατὰ φύ σιν προσαγορεύ σειεν. ἀ λλ' ὅ ταν ἕ καστον, οὗ χά ριν γέ γονε καὶ πρὸ ς ὃ πέ φυκεν ἢ πεποί ηται, τού τῳ παρέ χῃ χρησί μως καὶ οἰ κεί ως κινού μενον, ἑ αυτὸ καὶ πά σχον ἢ ποιοῦ ν ἢ διακεί μενον, ὡ ς ἐ κεί νῳ πρὸ ς σωτηρί αν ἢ κά λλος ἢ δύ ναμιν ἐ πιτή δειό ν ἐ στι, τό τε δοκεῖ τὴ ν κατὰ φύ σιν χώ ραν ἔ χειν καὶ κί νησιν καὶ διά θεσιν. ὁ γοῦ ν ἄ νθρωπος, ὡ ς εἴ τι τῶ ν ὄ ντων ἕ τερον κατὰ φύ σιν γεγονώ ς, ἄ νω μὲ ν ἔ χει τὰ ἐ μβριθῆ καὶ γεώ δη μά λιστα περὶ τὴ ν κεφαλή ν, ἐ ν δὲ τοῖ ς μέ σοις τὰ θερμὰ καὶ πυρώ δη: τῶ ν δ' ὀ δό ντων οἱ μὲ ν ἄ νωθεν οἱ δὲ κά τωθεν ἐ κφύ ονται, καὶ οὐ δέ τεροι παρὰ φύ σιν ἔ χουσιν: οὐ δὲ τοῦ πυρὸ ς τὸ μὲ ν ἄ νω περὶ τὰ ὄ μματα ἀ ποστί λβον κατὰ φύ σιν: ἐ στὶ τὸ δ' ἐ ν κοιλί ᾳ καὶ καρδί ᾳ παρὰ φύ σιν, ἀ λλ' ἕ καστον οἰ κεί ως καὶ χρησί μως τέ τακται ναὶ μὴ ν κηρύ κων τε λιθορρί νων χελύ ων τε καὶ παντὸ ς ὀ στρέ ου φύ σιν, ὥ ς φησιν ὁ̓ Εμπεδοκλῆ ς, καταμανθά νων ἔ νθ' ὄ ψει χθό να χρωτὸ ς ὑ πέ ρτατα ναιετά ουσαν καὶ οὐ πιέ ζει τὸ λιθῶ δες οὐ δὲ καταθλί βει τὴ ν ἕ ξιν ἐ πικεί μενον, οὐ δέ γε πά λιν τὸ θερμὸ ν ὑ πὸ κουφό τητος εἰ ς τὴ ν ἄ νω χώ ραν ἀ ποπτά μενον οἴ χεται: μέ μικται δέ πως πρὸ ς ἄ λληλα καὶ συντέ τακται κατὰ τὴ ν ἑ κά στου φύ σιν:”

“ ὥ σπερ εἰ κὸ ς ἔ χειν καὶ τὸ ν κό σμον, εἴ γε δὴ ζῷ ὸ ν ἐ στι, πολλαχοῦ γῆ ν ἔ χοντα, πολλαχοῦ δὲ πῦ ρ καὶ ὕ δωρ καὶ πνεῦ μα, οὐ κ ἐ ξ ἀ νά γκης ἀ ποτεθλιμμέ νον ἀ λλὰ λό γῳ διακεκοσμημέ νον. οὐ δὲ γὰ ρ ὀ φθαλμὸ ς ἐ νταῦ θα τοῦ σώ ματό ς; ἐ στιν ὑ πὸ κουφό τητος ἐ κπιεσθεί ς, οὐ δ' ἡ καρδί α τῷ βά ρει ὀ λισθοῦ σα πέ πτωκεν εἰ ς τὸ στῆ θος, ἀ λλ' ὅ τι βέ λτιον ἦ ν οὕ τως ἑ κά τερον τετά χθαι. μὴ τοί νυν μηδὲ τῶ ν τοῦ κό σμου μερῶ ν νομί ζωμεν μή τε γῆ ν ἐ νταῦ θα κεῖ σθαι συμπεσοῦ σαν διὰ βά ρος μή τε τὸ ν ἣ λιον, ὡ ς ᾤ ετο Μητρό δωρος ὁ Χῖ ος, εἰ ς τὴ ν ἄ νω χώ ραν ἀ σκοῦ δί κην ὑ πὸ κουφό τητος ἐ κτεθλῖ φθαι, μή τε τοὺ ς ἄ λλους ἀ στέ ρας ὥ σπερ ἐ ν ζυγοστά θμου διαφορᾷ ῥ έ ψαντας, ἐ ν οἷ ς εἰ σι, γεγονέ ναι τό ποις: ἀ λλὰ τοῦ κατὰ λό γον κρατοῦ ντος, οἱ μὲ ν ὥ σπερ ὄ μματα φωσφό ρα τῷ προσώ πῳ τοῦ παντὸ ς ἐ νδεδεμέ νοι περιπολοῦ σιν, ἥ λιος δὲ καρδί ας ἔ χων δύ ναμιν ὥ σπερ αἷ μα καὶ πνεῦ μα διαπέ μπει καὶ διασκεδά ννυσιν ἐ ξ ἑ αυτοῦ θερμό τητα καὶ φῶ ς: γῇ δὲ καὶ θαλά σσῃ χρῆ ται κατὰ φύ σιν ὁ κό σμος ὅ σα κοιλί ᾳ καὶ κύ στει ζῷ ον. σελή νη δ' ἡ λί ου μεταξὺ καὶ γῆ ς, ὥ σπερ καρδί ας καὶ κοιλί ας ἧ παρ ἤ τι μαλθακὸ ν ἄ λλο σπλά γχνον ἐ γκειμέ νη τὴ ν τ' ἄ νωθεν ἀ λέ αν ἐ νταῦ θα διαπέ μπει καὶ τὰ ς ἐ ντεῦ θεν ἀ ναθυμιά σεις πέ ψει τινὶ καὶ καθά ρσει λεπτύ νουσα περὶ ἑ αυτὴ ν ἀ ναδί δωσιν εἰ δὲ καὶ πρὸ ς ἄ λλα τὸ γεῶ δες αὐ τῆ ς καὶ στερέ μνιον ἔ χει τινὰ πρό σφορον χρεί αν, ἄ δηλον ἡ μῖ ν. ἐ ν παντὶ δὲ κρατεῖ τὸ βέ λτιον τοῦ κατηναγκασμέ νου. τί γὰ ρ οὕ τω λά βωμεν, ἐ ξ ὧ ν ἐ κεῖ νοι λέ γουσι, τὸ εἰ κό ς; λέ γουσι δὲ τοῦ αἰ θέ ρος τὸ μὲ ν αὐ γοειδὲ ς καὶ λεπτὸ ν ὑ πὸ μανό τητος οὐ ρανὸ ν γεγονέ ναι, τὸ δὲ πυκνωθὲ ν καὶ συνειληθὲ ν ἄ στρα: τού των δὲ τὸ νωθρό τατον εἶ ναι τὴ ν σελή νην καὶ θολερώ τατον. ἀ λλ' ὅ μως ὁ ρᾶ ν πά ρεστιν οὐ κ ἀ ποκεκριμέ νην τοῦ αἰ θέ ρος τὴ ν σελή νην, ἀ λλ' ἔ τι πολλῷ μὲ ν τῷ περὶ, αὐ τὴ ν ἐ μφερομέ νην, πολλὴ ν δ' ὑ φ' ἑ αυτὴ ν ἔ χουσαν ἀ νέ μων δινεῖ σθαι καὶ κομή τας. οὕ τως οὐ ταῖ ς ῥ οπαῖ ς σεσή κωται κατὰ βά ρος καὶ κουφό τητα τῶ ν σωμά των ἕ καστον, ἀ λλ' ἑ τέ ρῳ λό γῳ κεκό σμηται.”

λεχθέ ντων δὲ τού των κἀ μοῦ τῷ Λευκί ῳ τὸ ν λό γον παραδιδό ντος, ἐ πὶ τὰ ς ἀ ποδεί ξεις βαδί ζοντος τοῦ δό γματος,̓ Αριστοτέ λης μειδιά σας“ μαρτύ ρομαι” εἶ πεν“ ὅ τι τὴ ν πᾶ σαν ἀ ντιλογί αν πεποί ησαι πρὸ ς τοὺ ς αὐ τὴ ν ὴ ν μὲ ν, ἡ μί πυρον εἶ ναι τὴ ν σελή νην ὑ ποτιθεμέ νους, κοινῇ δὲ τῶ ν σωμά των τὰ μὲ ν ἄ νω τὰ δὲ κά τω ῥ έ πειν ἐ ξ ἑ αυτῶ ν φά σκοντας: εἰ δ' ἔ στι τις ὁ λέ γων, κύ κλῳ τε κινεῖ σθαι κατὰ φύ σιν τὰ ἄ στρα καὶ πολὺ παρηλλαγμέ νης οὐ σί ας εἶ ναι τῶ ν τεττά ρων, οὐ δ' ἀ πὸ τύ χης ἦ λθεν ἐ πὶ μνή μην ἡ μῖ ν, ὥ στ' ἐ μέ τε πραγμά των ἀ πηλλά χθαι καὶ σέ, ὦ Λεύ κιε” καὶ ὁ Λεύ κιος“ ἣ κιστα, ὠ γαθέ” εἶ πεν“ ἀ λλὰ τἄ λλα, μὲ ν ἴ σως ἄ στρα καὶ τὸ ν ὅ λον οὐ ρανὸ ν εἴ ς τινα φύ σιν καθαρὰ ν καὶ εἰ λικρινῆ καὶ τῆ ς κατὰ πά θος ἀ πηλλαγμέ νην μεταβολῆ ς τιθεμέ νοις ὑ μῖ ν καὶ κύ κλον ἄ γουσιν ἀ ιδί ου καὶ ἀ τελευτή του περιφορᾶ ς οὐ κ ἄ ν τις ἔ ν γε τῷ νῦ ν διαμά χοιτο, καί τοι μυρί ων οὐ σῶ ν ἀ ποριῶ ν. ὅ ταν δὲ καταβαί νων ὁ λό γος οὕ τω θί γῃ τῆ ς σελή νης, οὐ κέ τι φυλά ττει τὴ ν ἀ πά θειαν ἐ ν αὐ τῇ καὶ τὸ κά λλος ἐ κεῖ νο τοῦ σώ ματος ἀ λλ' ἵ να τὰ ς ἄ λλας ἀ νωμαλί ας καὶ διαφορὰ ς ἀ φῶ μεν, αὐ τὸ τοῦ το τὸ διαφαινό μενον πρό σωπον πά θει τινὶ τῆ ς οὐ σί ας ἢ ἀ ναμί ξει πως ἑ τέ ρας ἐ πιγέ γονε: πά σχει δέ τι καὶ τὸ μιγνύ μενον: ἀ ποβά λλει γὰ ρ τὸ εἰ λικρινέ ς, βί ᾳ τοῦ χεί ρονος ἀ ναπιμπλά μενον. αὐ τῆ ς δὲ νώ θειαν καὶ τά χους ἀ μβλύ τητα καὶ τὸ θερμὸ ν ἀ δρανὲ ς καὶ ἀ μαυρό ν, ᾧ κατὰ τὸ ν̓́ Ιωνα μέ λας οὐ πεπαί νεται βό τρυς, εἰ ς τί θησό μεθα πλὴ ν ἀ σθέ νειαν αὐ τῆ ς καὶ πά θος, εἰ πά θους ἀ ιδί ῳ σώ ματι καὶ ὀ λυμπί ῳ μέ τεστιν; ὅ λως γά ρ, ὦ φί λἐ Αριστό τελες, γῆ μὲ ν οὖ σα πά γκαλό ν τι χρῆ μα καὶ σεμνὸ ν ἀ ναφαί νεται καὶ κεκοσμημέ νον: ὡ ς δ' ἄ στρον ἢ φῶ ς ἤ τι σῶ μα θεῖ ον καὶ οὐ ρά νιον, δέ δια μὴ ἄ μορφος καὶ ἀ πρεπὴ ς καὶ καταισχύ νουσα τὴ ν καλὴ ν ἐ πωνυμί αν εἴ γε τῶ ν ἐ ν οὐ ρανῷ τοσού των τὸ πλῆ θος ὄ ντων μό νη φωτὸ ς ἀ λλοτρί ου δεομέ νη περί εισι κατὰ Παρμενί δην αἰ εὶ παπταί νουσα πρὸ ς αὐ γὰ ς ἠ ελί οιο ὁ μὲ ν οὖ ν ἑ ταῖ ρος ἐ ν, τῇ διατριβῇ τοῦ το δὴ τὸ̓ Αναξαγό ρειον ἀ ποδεικνὺ ς ὡ ς ἥ λιος ἐ ντί θησι τῇ σελή νῃ τὸ λαμπρό ν εὐ δοκί μησεν: ἐ γὼ δὲ ταῦ τα μὲ ν οὐ κ ἐ ρῶ, ἃ παρ' ὑ μῶ ν: ἢ μεθ' ὑ μῶ ν ἔ μαθον, ἑ κὼ ν δὲ πρὸ ς τὰ λοιπὰ βαδιοῦ μαι. φωτί ζεσθαι τοί νυν τὴ ν σελή νην οὐ χ ὡ ς ὕ ελον ἢ κρύ σταλλον ἐ λλά μψει καὶ διαφαύ σει τοῦ ἡ λί ου πιθανό ν ἐ στιν: οὐ δ' αὖ κατὰ σύ λλαμψί ν τινα καὶ συναυγασμό ν, ὥ σπερ αἱ δᾷ δες αὐ ξομέ νου τοῦ φωτό ς: οὕ τω γὰ ρ οὐ δὲ ν ἧ ττον ἐ ν νουμηνί αις ἢ διχομηνί αις ἔ σται πανσέ ληνος: ἡ μῖ ν, εἰ μὴ στέ γει μηδ' ἀ ντιφρά ττει τὸ ν ἥ λιον ἀ λλὰ διί ησιν ὑ πὸ μανό τητος ἢ κατὰ σύ γκρασιν εἰ σλά μπει; καὶ συνεξά πτει περὶ αὐ τὴ ν τὸ φῶ ς. οὐ γὰ ρ ἔ στιν ἐ κκλί σεις οὐ δ' ἀ ποστροφὰ ς αὐ τῆ ς, ὥ σπερ ὅ ταν ᾖ διχό τομος καὶ ἀ μφί κυρτος ἢ μηνοειδή ς, αἰ τιᾶ σθαι περὶ τὴ ν σύ νοδον ἀ λλὰ κατὰ στά θμην, φησὶ Δημό κριτος, ἱ σταμέ νη τοῦ φωτί ζοντος ὑ πολαμβά νει καὶ δέ χεται τὸ ν ἥ λιον: ὥ στ' αὐ τή ν τε φαί νεσθαι καὶ διαφαί νειν ἐ κεῖ νον εἰ κὸ ς ἦ ν. ἡ δὲ πολλοῦ δεῖ τοῦ το ποιεῖ ν: αὐ τή τε γὰ ρ ἄ δηλό ς ἐ στι τηνικαῦ τα κἀ κεῖ νον ἀ πέ κρυψε καὶ ἠ φά νισε πολλά κις ἀ πεσκέ δασεν δὲ οἱ αὐ γά ς ὥ σπερ φησιν̓ Εμπεδοκλῆ ς ἐ ς γαῖ αν καθύ περθεν, ἀ πεσκνί φωσε δὲ γαί ης τό σσον, ὅ σον τ' εὖ ρος γλαυκώ πιδος ἔ πλετο μή νης, καθά περ εἰ ς νύ κτα καὶ σκό τος οὐ κ εἰ ς ἄ στρον ἑ τερο τοῦ φωτὸ ς ἐ μπεσό ντος. ὃ δὲ λέ γει Ποσειδώ νιος, ὡ ς ὑ πὸ βά θους τῆ ς σελή νης οὐ περαιοῦ ται δι' αὐ τῆ ς τὸ τοῦ ἡ λί ου φῶ ς πρὸ ς ἡ μᾶ ς, ἐ λέ γχεται καταφανῶ ς. ὁ γὰ ρ ἀ ὴ ρ ἄ πλετος ὢ ν καὶ βά θος ἔ χων πολλαπλά σιον τῆ ς σελή νης ὅ λος ἐ ξηλιοῦ ται καὶ καταλά μπεται ταῖ ς αὐ γαῖ ς. ἀ πολεί πεται τοί νυν τὸ τοῦ̓ Εμπεδοκλέ ους, ἀ νακλά σει τινὶ τοῦ ἡ λί ου πρὸ ς τὴ ν σελή νην γί γνεσθαι τὸ ν ἐ νταῦ θα φωτισμὸ ν ἀ π' αὐ τῆ ς;. ὅ θεν οὐ δὲ θερμὸ ν οὐ δὲ λαμπρὸ ν ἀ φικνεῖ ται πρὸ ς ἡ μᾶ ς, ὥ σπερ ἦ ν εἰ κό ς, ἐ ξά ψεως καὶ μί ξεως φώ των γεγενημέ νης. ἀ λλ' οἷ ον αἵ τε φωναὶ κατὰ τὰ ς ἀ νακλά σεις ἀ μαυροτέ ραν ἀ ναφαί νουσι τὴ ν τοῦ φθέ γματος αἵ τε πληγαὶ τῶ ν ἀ φαλλομέ νων βελῶ ν μαλακώ τεραι προσπί πτουσιν: ὣ ς αὐ γὴ τύ ψασα σεληναί ης κύ κλον εὐ ρύ ν ἀ σθενῆ καὶ ἀ μυδρὰ ν ἀ νά ρροιαν ἴ σχει πρὸ ς ἡ μᾶ ς, διὰ τὴ ν κλά σιν ἐ κλυομέ νης τῆ ς δυνά μεως”

ὑ πολαβὼ ν δ' ὁ Σύ λλας“ ἀ μέ λει ταῦ τ'” εἶ πεν“ ἔ χει τινὰ ς πιθανό τητας: ὃ, δ' ἰ σχυρό τατό ν ἐ στι τῶ ν ἀ ντιπιπτό ντων, πό τερον ἔ τυχέ τινος παραμυθί ας ἢ παρῆ λθεν ἡ μῶ ν τὸ ν ἑ ταῖ ρον;”“ τί τοῦ το λέ γεις” ἔ φη ὁ Λεύ κιος“ ἢ τὸ πρὸ ς τὴ ν διχό τομον ἀ πορού μενον;“ πά νυ μὲ ν οὖ ν” ὁ Σύ λλας εἶ πεν:“ ἔ χει γά ρ τινα λό γον τό, πά σης ἐ ν ἴ σαις γωνί αις γιγνομέ νης ἀ νακλά σεως, ὅ ταν ἡ σελή νη διχό τομος οὖ σα μεσουρανῇ, μὴ φέ ρεσθαι τὸ φῶ ς ἐ πὶ γῆ ς ἀ π' αὐ τῆ ς ἀ λλ' ὀ λισθά νειν ἐ πέ κεινα τῆ ς γῆ ς: ὁ γὰ ρ ἥ λιος ἐ πὶ τοῦ ὁ ρί ζοντος ὢ ν ἅ πτεται τῇ ἀ κτῖ νι τῆ ς σελή νης: διὸ καὶ κλασθεῖ σα πρὸ ς ἴ σας ἐ πὶ θά τερον ἐ κπεσεῖ ται πέ ρας καὶ οὐ κ ἀ φή σει δεῦ ρο τὴ ν αὐ γή ν: ἢ διαστροφὴ μεγά λη καὶ παρά λλαξις ἔ σται τῆ ς γωνί ας, ὅ περ ἀ δύ νατό ν ἐ στιν”.“ ἀ λλὰ νὴ Δί'” εἶ πεν ὁ Λεύ κιος“ καὶ τοῦ τ' ἐ ρρή θη” καὶ πρό ς γε Μενέ λαον ἀ ποβλέ ψας ἐ ν τῷ διαλέ γεσθαι τὸ ν μαθηματικὸ ν“ αἰ σχύ νομαι μέ ν” ἔ φη“ σοῦ παρό ντος, ὦ φί λε Μενέ λαε, θέ σιν ἀ ναιρεῖ ν μαθηματική ν, ὥ σπερ θεμέ λιον τοῖ ς κατοπτρικοῖ ς ὑ ποκειμέ νην πρά γμασιν: ἀ νά γκη δ' εἰ πεῖ ν ὅ τι τὸ πρὸ ς τὰ ς ἴ σας γί γνεσθαι γωνί ας ἀ νά κλασιν πᾶ σαν, οὔ τε φαινό μενον αὐ τό θεν οὔ θ' ὁ μολογού μενό ν ἐ στιν: ἀ λλὰ διαβά λλεται μὲ ν: ἐ πὶ τῶ ν κυρτῶ ν κατό πτρων, ὅ ταν ἐ μφά σεις ποιῇ μεί ζονας ἑ αυτῶ ν πρὸ ς ἓ ν τὸ τῆ ς ὄ ψεως σημεῖ ον, διαβά λλεται δὲ τοῖ ς διπτύ χοις κατό πτροις, ὧ ν ἐ πικλιθέ ντων πρὸ ς ἄ λληλα καὶ γωνί ας ἐ ντὸ ς γενομέ νης, ἑ κά τερον τῶ ν ἐ πιπέ δων. διττὴ ν ἔ μφασιν ἀ ποδί δωσι καὶ ποιεῖ τέ τταρας εἰ κό νας ἀ φ' ἑ νὸ ς προσώ που, δύ ο μὲ ν ἀ ντιστρό φους ἐ ν τοῖ ς ἔ ξωθεν, μέ ρεσι, δύ ο δὲ δεξιοφανεῖ ς ἀ μαυρὰ ς ἐ ν βά θει τῶ ν κατό πτρων. ὧ ν τῆ ς γενέ σεως τὴ ν αἰ τί αν Πλά των ἀ ποδί δωσιν. εἴ ρηκε γὰ ρ ὅ τι, τοῦ κατό πτρου ἔ νθεν καὶ ἔ νθεν ὕ ψος λαβό ντος, ὑ παλλά ττουσιν αἱ ὄ ψεις τὴ ν ἀ νά κλασιν ἀ πὸ τῶ ν ἑ τέ ρων ἐ πὶ θά τερα μεταπί πτουσαν. εἴ περ οὖ ν τῶ ν ὄ ψεων αἱ μὲ ν εὐ θὺ ς πρὸ ς ἡ μᾶ ς ἀ νατρέ χουσιν, αἱ δ' ἐ πὶ θά τερα μέ ρη τῶ ν κατό πτρων ὀ λισθά νουσαι πά λιν ἐ κεῖ θεν ἀ ναφέ ρονται πρὸ ς ἡ μᾶ ς, οὐ δυνατὸ ν ἐ στιν ἐ ν ἴ σαις γωνί αις γί γνεσθαι πά σας ἀ νακλά σεις, ὅ σας ὁ μό σε χωρ οῦ ντες ἀ ξιοῦ σιν αὑ τοῖ ς τοῖ ς ἀ πὸ τῆ ς σελή νης. ἐ πὶ γῆ ν φερομέ νοις ῥ εύ μασι τὴ ν ἰ σό τητα τῶ ν γωνιῶ ν ἀ ναιρεῖ ν, πολλῷ τοῦ τ' ἐ κεί νου πιθανώ τερον εἶ ναι νομί ζοντες. οὐ μὴ ν ἀ λλ' εἰ δεῖ τοῦ το χαρί ζεσθαι τῇ πολλὰ δὴ. φί λῃ γεωμετρί ᾳ καὶ δοῦ ναι, πρῶ τον μὲ ν ἀ πὸ τῶ ν ἠ κριβωμέ νων ταῖ ς λειό τησι συμπί πτειν ἐ σό πτρων εἰ κό ς ἐ στιν: ἡ δὲ σελή νη πολλὰ ς ἀ νωμαλί ας ἔ χει καὶ τραχύ τητας, ὥ στε τὰ ς αὐ γὰ ς ἀ πὸ σώ ματος μεγά λου προσφερομέ νας ὕ ψεσιν ἀ ξιολό γοις, ἀ ντιλά μψεις καὶ διαδό σεις ἀ π' ἀ λλή λων λαμβά νουσιν, ἀ νακλᾶ σθαί τε παντοδαπῶ ς καὶ περιπλέ κεσθαι καὶ συνά πτειν αὐ τὴ ν ἑ αυτῇ τὴ ν, ἀ νταύ γειαν, οἷ ον ἀ πὸ πολλῶ ν φερομέ νην πρὸ ς ἡ μᾶ ς κατό πτρων. ἔ πειτα κἂ ν πρὸ ς αὐ τῇ τῇ σελή νῃ τὰ ς ἀ ντανακλά σεις ἐ ν ἴ σαις γωνί αις ποιῶ μεν, οὐ κ ἀ δύ νατον φερομέ νας ἐ ν διαστή ματι τοσού τῳ τὰ ς αὐ γὰ ς κλά σεις ἴ σχειν καὶ περιολισθή σεις, ὡ ς συγχεῖ σθαι καὶ λά μπειν τὸ φῶ ς. ἔ νιοι δὲ καὶ δεικνύ ουσι γρά φοντες, ὅ τι πολλὰ τῶ ν φώ των αὐ γὴ ν ἀ φί ησι κατὰ γραμμὴ ν ὑ πὸ τὴ ν κεκλιμέ νην ὑ ποταθεῖ σαν: σκευωρεῖ σθαι δ' ἅ μα λέ γοντι, διά γραμμα, καὶ ταῦ τα πρὸ ς πολλού ς, οὐ κ ἐ νῆ ν.”

“ τὸ δ' ὅ λον” ἔ φη“ θαυμά ζω πῶ ς τὴ ν διχό τομον ἐ φ' ἡ μᾶ ς κινοῦ σιν, ἐ μπί πτουσαν μετὰ τῆ ς ἀ μφικύ ρτου καὶ τῆ ς μηνοειδοῦ ς. εἰ γὰ ρ αἰ θέ ριον ὄ γκον ἢ πύ ρινον ὄ ντα τὸ ν τῆ ς σελή νης ἐ φώ τιζεν ὁ ἥ λιος, οὐ κ ἂ ν ἀ πέ λειπεν αὐ τῆ ς σκιερὸ ν ἀ εὶ καὶ ἀ λαμπὲ ς ἡ μισφαί ριον πρὸ ς αἴ σθησιν, ἀ λλ' εἰ καὶ κατὰ μικρὸ ν ἔ ψαυε περιιώ ν, ὅ λην ἀ ναπί μπλασθαι καὶ δι' ὅ λης τρέ πεσθαι τῷ φωτὶ πανταχό σε χωροῦ ντι δι' εὐ πετεί ας ἦ ν προσῆ κον. ὅ που γὰ ρ οἶ νος ὕ δατος θιγὼ ν κατὰ πέ ρας, καὶ σταγὼ ν αἵ ματος εἰ ς ὑ γρὸ ν ἐ μπεσό ντος, ἀ νέ χρωσε πᾶ ν ἅ μα φοινιχθέ ν: αὐ τὸ ν δὲ τὸ ν ἀ έ ρα λέ γουσιν οὐ κ ἀ πορροαῖ ς τισὶ ν οὐ δ' ἀ κτῖ σι μεμιγμέ ναις ἀ λλὰ τροπῇ καὶ μεταβολῇ κατὰ νύ ξιν ἢ ψαῦ σιν ἀ πὸ τοῦ φωτὸ ς ἐ ξηλιοῦ σθαι: πῶ ς ἄ στρον ἄ στρον καὶ φῶ ς φωτὸ ς ἁ ψά μενον οἴ ονται μὴ κερά ννυσθαι, μηδὲ σύ γχυσιν ποιεῖ ν δι' ὅ λου καὶ μεταβολὴ ν ἀ λλ' ἐ κεῖ να φωτί ζειν μό νον, ὧ ν ἅ πτεται κατὰ τὴ ν ἐ πιφά νειαν; ὃ ν γὰ ρ ὁ ἥ λιος περιιὼ ν κύ κλον ἄ γει καὶ περιστρέ φει περὶ τὴ ν σελή νην, νῦ ν μὲ ν ἐ πιπί πτοντα τῷ διορί ζοντι τὸ ὁ ρατὸ ν αὐ τῆ ς καὶ τὸ ἀ ό ρατον, νῦ ν δ' ἀ νιστά μενον πρὸ ς ὀ ρθὰ ς, ὥ στε τέ μνειν ἐ κεί νου ὑ π' ἐ κεί νου τε τέ μνεσθαι, καὶ ἄ λλαις κλί σεσι καὶ σχέ σεσι τοῦ λαμπροῦ πρὸ ς τὸ σκιερὸ ν ἀ μφικύ ρτους καὶ μηνοειδεῖ ς ἀ ποδιδό ντα μορφὰ ς ἐ ν αὐ τῇ, παντὸ ς μᾶ λλον ἐ πιδεί κνυσιν: οὐ σύ γκρασιν ἀ λλ' ἐ παφή ν, οὐ δὲ σύ λλαμψιν ἀ λλὰ περί λαμψιν αὐ τῆ ς ὄ ντα; τὸ ν φωτισμό ν. ἐ πεὶ δ' οὐ κ αὐ τὴ φωτί ζεται μό νον ἀ λλὰ καὶ δεῦ ρο τῆ ς αὐ γῆ ς ἀ ναπέ μπει τὸ εἴ δωλον, ἔ τι καὶ μᾶ λλον ἰ σχυρί σασθαι τῷ λό γῳ περὶ τῆ ς οὐ σί ας δί δωσιν. αἱ γὰ ρ ἀ νακλά σεις γί γνονται πρὸ ς οὐ δὲ ν ἀ ραιὸ ν οὐ δὲ λεπτομερέ ς, οὐ δ' ἔ στι φῶ ς ἀ πὸ φωτὸ ς ἢ πῦ ρ ἀ πὸ πυρὸ ς ἀ φαλλό μενον νοῆ σαι ῥ ᾴ διον: ἀ λλὰ δεῖ τὸ ποιῆ σον ἀ ντιτυπί αν τινὰ καὶ κλά σιν ἐ μβριθὲ ς εἶ ναι καὶ πυκνό ν, ἵ να πρὸ ς αὐ τὸ πληγὴ καὶ ἀ π' αὐ τοῦ φορὰ γέ νηται. τὸ ν γοῦ ν αὐ τὸ ν ἥ λιον ὁ μὲ ν ἀ ὴ ρ διί ησιν οὐ παρέ χων ἀ νακοπὰ ς οὐ δ' ἀ ντερεί δων, ἀ πὸ δὲ ξύ λων καὶ λί θων καὶ ἱ ματί ων εἰ ς φῶ ς τιθεμέ νων πολλὰ ς ἀ ντιλά μψεις καὶ περιλά μψεις ἀ ποδί δωσιν. οὕ τω δὲ καὶ τὴ ν γῆ ν: ὁ ρῶ μεν ὑ π' αὐ τοῦ φωτιζομέ νην: οὐ γὰ ρ εἰ ς βά θος ὥ σπερ ὕ δωρ οὐ δὲ δι' ὅ λης ὥ σπερ ἀ ὴ ρ διί ησι τὴ ν αὐ γή ν: ἀ λλ' οἷ ος τὴ ν σελή νην περιστεί χει κύ κλος αὐ τοῦ καὶ ὅ σον ὑ ποτέ μνεται μέ ρος ἐ κεί νης, τοιοῦ τος ἕ τερος; περί εισι τὴ ν γῆ ν καὶ τοσοῦ τον φωτί ζων ἀ εὶ καὶ ἀ πολεί πων ἕ τερον ἀ φώ τιστον: ἡ μισφαιρί ου γὰ ρ ὀ λί γῳ δοκεῖ μεῖ ζον εἶ ναι τὸ περιλαμπό μενον ἑ κατέ ρας. δό τε δή μοι γεωμετρικῶ ς εἰ πεῖ ν πρὸ ς ἀ ναλογί αν, ὡ ς εἰ, τριῶ ν ὄ ντων οἷ ς τὸ ἀ φ' ἡ λί ου φῶ ς πλησιά ζει, γῆ ς σελή νης; ἀ έ ρος, ὁ ρῶ μεν οὐ χ ὡ ς ὁ ἀ ὴ ρ μᾶ λλον ἢ ὡ ς ἡ γῆ φωτιζομέ νην τὴ ν σελή νην, ἀ νά γκη φύ σιν ἔ χειν ὁ μοί αν ἃ ταὐ τὰ πά σχειν ὑ πὸ ταὐ τοῦ πέ φυκεν.”

ἐ πεὶ δὲ πά ντες ἐ πῄ νεσαν τὸ ν Λεύ κιον,“ εὖ γ'” ἔ φην“ ὅ τι καλῷ λό γῳ καλὴ ν ἀ ναλογί αν προσέ θηκας: οὐ γὰ ρ ἀ ποστερητέ ον σε τῶ ν ἰ δί ων” κἀ κεῖ νος ἐ πιμειδιά σας“ οὐ κοῦ ν” ἔ φη“ καὶ δεύ τερον ἀ ναλογί ᾳ προσχρηστέ ον, ὅ πως μὴ τῷ ταὐ τὰ πά σχειν ὑ πὸ ταὑ τοῦ μό νον ἀ λλὰ καὶ τῷ ταὐ τὰ ποιεῖ ν ταὐ τὸ ν ἀ ποδεί ξωμεν τῇ γῇ τὴ ν σελή νην προσεοικυῖ αν. ὅ τι μὲ ν γὰ ρ οὐ δὲ ν οὕ τως τῶ ν περὶ τὸ ν ἥ λιον γιγνομέ νων ὅ μοιό ν ἐ στιν, ὡ ς ἔ κλειψις ἡ λί ου δύ σει, δό τε μοι, ταύ της ἔ ναγχος τῆ ς συνό δου μνησθέ ντες, ἣ πολλὰ μὲ ν ἄ στρα πολλαχό θεν τοῦ οὐ ρανοῦ διέ φηνεν εὐ θὺ ς ἐ κ μεσημβρί ας ἀ ρξαμέ νη, κρᾶ σιν δ' οἵ αν τὸ λυκαυγὲ ς τῷ ἀ έ ρι παρέ σχεν: εἰ δὲ μή, Θέ ων ἡ μῖ ν οὗ τος τὸ ν Μί μνερμον ἐ πά ξει καὶ τὸ ν Κυδί αν καὶ τὸ ν̓ Αρχί λοχον, πρὸ ς δὲ τού τοις τὸ ν Στησί χορον καὶ τὸ ν Πί νδαρον, ἐ ν ταῖ ς ἐ κλεί ψεσιν ὀ λοφυρομέ νους“ ἄ στρον φανερώ τατον κλεπτό μενον” καί“ μέ σῳ ἄ ματι νύ κτα γινομέ νην” καὶ τὴ ν ἀ κτῖ να τοῦ ἡ λί ου σκό του ἀ τραπὸ ν” φά σκοντας: ἐ πὶ πᾶ σι δὲ τὸ ν̔́ Ομηρον“ νυκτὶ καὶ ζό φῳ τὰ πρό σωπα κατέ χεσθαι τῶ ν ἀ νθρώ πων λέ γοντα καὶ τὸ ν ἣ λιον ἐ ξαπολωλέ ναι τοῦ οὐ ρανοῦ” περὶ τὴ ν σελή νην καὶ τοῦ το γί γνεσθαι πέ φυκε“ τοῦ μὲ ν φθί νοντος μηνὸ ς τοῦ δ' ἱ σταμέ νοιο”. τὰ λοιπὰ δ' οἶ μαι ταῖ ς μαθηματικαῖ ς ἀ κριβεί αις εἰ ς τὸ ν ἐ ξῆ χθαι καὶ βέ βαιον, ὡ ς ἥ γε νύ ξ ἐ στι σκιὰ γῆ ς, ἡ δ' ἔ κλειψις τοῦ ἡ λί ου σκιὰ σελή νης, ὅ ταν ἡ ὄ ψις ἐ ν αὐ τῇ γέ νηται. δυό μενος γὰ ρ ὑ πὸ τῆ ς γῆ ς ἀ ντιφρά ττεται πρὸ ς τὴ ν ὄ ψιν, ἐ κλιπὼ ν δ' ὑ πὸ τῆ ς σελή νης: ἀ μφό τεραι δ' εἰ σὶ ν ἐ πισκοτή σεις, ἀ λλ' ἡ μὲ ν δυτικὴ τῆ ς γῆ ς ἡ δ' ἐ κλειπτικὴ τῆ ς σελή νης, τῇ σκιᾷ καταλαμβανού σης τὴ ν ὄ ψιν. ἐ κ δὲ τού των εὐ θεώ ρητον τὸ γιγνό μενον. εἰ γὰ ρ ὅ μοιον τὸ πά θος, ὅ μοια τὰ ποιοῦ ντα: τῷ γὰ ρ αὐ τῷ ταὐ τὰ συμβαί νειν ὑ πὸ τῶ ν αὐ τῶ ν ἀ ναγκαῖ ό ν ἐ στιν. εἰ δ' οὐ χ οὕ τω τὸ περὶ τὰ ς ἐ κλεί ψεις σκό τος βύ θιό ν ἐ στιν οὐ δ' ὁ μοί ως τῇ νυκτὶ πιέ ζει τὸ ν ἀ έ ρα, μὴ θαυμά ζωμεν: οὐ σί α μὲ ν γὰ ρ ἡ αὐ τὴ τοῦ τὴ ν νύ κτα ποιοῦ ντος καὶ τοῦ τὴ ν ἔ κλειψιν σώ ματος, μέ γεθος δ' οὐ κ ἴ σον: ἀ λλ' Αἰ γυπτί ους μὲ ν ἑ βδομηκοστό δυον οἶ μαι φά ναι μό ριον εἶ ναι τὴ ν σελή νην,̓ Αναξαγό ραν δ' ὅ ση Πελοπό ννησος.̓ Αρί σταρχος δὲ τὴ ν διά μετρον τῆ ς γῆ ς πρὸ ς τὴ ν διά μετρον τῆ ς σελή νης λό γον ἔ χουσαν ἀ ποδεί κνυσιν, ὃ ς ἐ λά ττων μὲ ν ἢ ἑ ξή κοντα πρὸ ς δεκαεννέ α, μεί ζων δ' ἢ ὡ ς ἑ κατὸ ν ὀ κτὼ πρὸ ς τεσσαρά κοντα τρί' ἐ στί ν. ὅ θεν ἡ μὲ ν γῆ παντά πασι τῆ ς ὄ ψεως τὸ ν ἣ λιον ἀ φαιρεῖ ται διὰ μέ γεθος: μεγά λη γὰ ρ ἡ ἐ πιπρό σθησις καὶ χρό νον ἔ χουσα τὸ ν τῆ ς νυκτό ς: ἡ δὲ σελή νη κἂ ν ὅ λον ποτὲ κρύ ψῃ τὸ ν ἣ λιον, οὐ κ ἔ χει χρό νον οὐ δὲ πλά τος ἡ ἔ κλειψις, ἀ λλὰ περιφαί νεταί τις αὐ γὴ περὶ τὴ ν ἴ τυν, οὐ κ ἐ ῶ σα βαθεῖ αν γενέ σθαι τὴ ν σκιὰ ν καὶ ἄ κρατον.̓ Αριστοτέ λης δ' ὁ παλαιὸ ς αἰ τί αν τοῦ πλεονά κις τὴ ν σελή νην ἐ κλεί πουσαν ἢ τὸ ν ἣ λιον καθορᾶ σθαι πρὸ ς ἄ λλαις τισὶ καὶ ταύ την ἀ ποδί δωσιν: ἥ λιον γὰ ρ ἐ κλεί πειν σελή νης ἀ ντιφρά ξει, σελή νην δὲ. ὁ δὲ Ποσειδώ νιος ὁ ρισά μενος οὕ τω τό δε τὸ πά θος“ ἔ κλειψί ς ἐ στιν ἡ λί ου σύ νοδος σκιᾶ ς σελή νης, ἧ ς τὴ ν ἔ κλειψιν ἐ κεί νοις γὰ ρ μό νοις ἔ κλειψί ς ἐ στιν, ὧ ν ἂ ν ἡ σκιὰ τῆ ς σελή νης καταλαβοῦ σα τὴ ν ὄ ψιν ἀ ντιφρά ξαι πρὸ ς τὸ ν ἥ λιον: ὁ μολογῶ ν δὲ σκιὰ ν τῆ ς σελή νης φέ ρεσθαι πρὸ ς ἡ μᾶ ς, οὐ κ οἶ δ' ὅ τι λέ γειν ἑ αυτῷ καταλέ λοιπεν ἄ στρου δὲ σκιὰ ν ἀ δύ νατον γενέ σθαι: τὸ γὰ ρ ἀ φώ τιστον σκιὰ λέ γεται, τὸ δὲ φῶ ς οὐ ποιεῖ σκιὰ ν ἀ λλ' ἀ ναιρεῖ ν πέ φυκεν.”

“ ἀ λλὰ τί δή” ἔ φη“ μετὰ τοῦ το τῶ ν τεκμηρί ων ἐ λέ χθη;” κἀ γώ“ τὴ ν αὐ τή ν” ἔ φην“ ἐ λά μβανεν ἡ σελή νη ἔ κλειψιν”.“ ὀ ρθῶ ς” εἶ πεν“ ὑ πέ μνησας ἀ λλὰ δὴ πό τερον ὡ ς πεπεισμέ νων ὑ μῶ ν καὶ τιθέ ντων ἐ κλεί πειν τὴ ν σελή νην ὑ πὸ τοῦ σκιά σματος ἁ λισκομέ νην ἤ δη τρέ πωμαι πρὸ ς τὸ ν λό γον, ἢ βού λεσθε μελέ την ποιή σωμαι καὶ ἀ πό δειξιν ὑ μῖ ν τῶ ν ἐ πιχειρημά των ἕ καστον ἀ παριθμή σας”;“ νὴ Δί'” εἶ πεν ὁ Θέ ων“ τού τοις καὶ ἐ μμελέ τησον: ἐ γὼ δὲ καὶ, πειθοῦ ς τινος δέ ομαι, ταύ τῃ μό νον ἀ κηκοὼ ς, ὡ ς ἐ πὶ μί αν εὐ θεῖ αν τῶ ν τριῶ ν σωμά των γιγνομέ νων, γῆ ς καὶ ἡ λί ου καὶ σελή νης, αἱ ἐ κλεί ψεις συντυγχά νουσιν ἡ γὰ ρ γῆ τῆ ς σελή νης ἢ πά λιν ἡ σελή νη τῆ ς γῆ ς ἀ φαιρεῖ ται τὸ ν ἣ λιον: ἐ κλεί πει γὰ ρ οὗ τος μὲ ν σελή νης σελή νη δὲ γῆ ς ἐ ν μέ σῳ τῶ ν τριῶ ν ἱ σταμέ νης: ὧ ν γί γνεται τὸ μὲ ν ἐ ν συνό δῳ τὸ δ' ἐ ν διχομηνί ᾳ” καὶ ὁ Λεύ κιος ἔ φη“ σχεδὸ ν μέ ντοι τῶ ν λεγομέ νων κυριώ τατα ταῦ τ' ἐ στί: πρό σλαβε δὲ πρῶ τον, εἰ βού λει, τὸ ν ἀ πὸ τοῦ σχή ματος τῆ ς σκιᾶ ς λό γον: ἔ στι γὰ ρ κῶ νος, ἅ τε καὶ μεγά λου πυρὸ ς; ἢ φωτὸ ς σφαιροειδοῦ ς ἐ λά ττονα σφαιροειδῆ δὲ περιβά λλοντος ὄ γκον: ὅ θεν ἐ ν ταῖ ς ἐ κλεί ψεσι τῆ ς σελή νης αἱ περιγραφαὶ τῶ ν μελαινομέ νων πρὸ ς τὰ λαμπρὰ τὰ ς ἀ ποτομὰ ς περιφερεῖ ς ἴ σχουσιν: ἃ ς γὰ ρ ἂ ν στρογγύ λῳ στρογγύ λῳ προσμῖ ξαν ἢ δέ ξηται τομὰ ς ἢ παρά σχῃ, πανταχό σε χωροῦ σαι δι' ὁ μοιό τητα γί γνονται κυκλοτερεῖ ς; δεύ τερον οἶ μαί σε γιγνώ σκειν, ὅ τι σελή νης; μὲ ν ἐ κλεί πει πρῶ τα μέ ρη τὰ πρὸ ς ἀ πηλιώ την, ἡ λί ου δὲ τὰ πρὸ ς δύ σιν, κινεῖ ται δ' ἡ μὲ ν σκιὰ τῆ ς γῆ ς ἐ πὶ τὴ ν ἑ σπέ ραν ἀ πὸ τῶ ν ἀ νατολῶ ν, ἥ λιος δὲ καὶ σελή νη τοὐ ναντί ον ἐ πὶ τὰ ς ἀ νατολά ς. ταῦ τα γὰ ρ ἰ δεῖ ν τε παρέ χει τῇ αἰ σθή σει τὰ φαινό μενα κἀ κ λό γων οὐ πά νυ τι μακρῶ ν μαθεῖ ν ἔ στιν: ἐ κ δὲ τού των ἡ αἰ τί α βεβαιοῦ ται τῆ ς ἐ κλεί ψεως. ἐ πεὶ γὰ ρ ἥ λιος μὲ ν ἐ κλεί πει καταλαμβανό μενος, σελή νη δ' ἀ παντῶ σα τῷ ποιοῦ ντι τὴ ν ἔ κλειψιν, εἰ κό τως μᾶ λλον δ' ἀ ναγκαί ως ὁ μὲ ν ὄ πισθεν ἁ λί σκεται πρῶ τον ἡ δ' ἔ μπροσθεν ἄ ρχεται γὰ ρ ἐ κεῖ θεν ἡ ἐ πιπρό σθησις, ὅ θεν πρῶ τον ἐ πιβά λλει τὸ ἐ πιπροσθοῦ ν ἐ πιβά λλει δ' ἐ κεί νῳ μὲ ν ἀ φ' ἑ σπέ ρας ἡ σελή νη πρὸ ς αὐ τὸ ν ἁ μιλλωμέ νη, ταύ τῃ δ' ἀ πὸ τῶ ν ἀ νατολῶ ν, ὡ ς πρὸ ς τοὐ ναντί ον ὑ ποφερομέ νη. τρί τον τοί νυν ἔ τι τὸ τοῦ χρό νου λά βε καὶ τὸ τοῦ μεγέ θους τῶ ν ἐ κλεί ψεων αὐ τῆ ς. ὑ ψηλὴ μὲ ν ἐ κλεί πουσα καὶ ἀ πό γειος ὀ λί γον ἀ ποκρύ πτεται χρό νον, πρό σγειος δὲ καὶ ταπεινὴ αὐ τὸ τοῦ το παθοῦ σα σφό δρα πιέ ζεται καὶ βραδέ ως ἐ κ τῆ ς σκιᾶ ς ἄ πεισι: καί τοι ταπεινὴ μὲ ν οὖ σα τοῖ ς μεγί στοις χρῆ ται κινή μασιν, ὑ ψηλὴ δὲ τοῖ ς ἐ λαχί στοις. ἀ λλὰ τὸ αἴ τιον ἐ ν τῇ σκιᾷ τῆ ς διαφορᾶ ς ἔ στιν: εὐ ρυτά τη γὰ ρ οὖ σα περὶ τὴ ν βά σιν, ὥ σπερ οἱ κῶ νοι, συστελλομέ νη τε κατὰ μικρὸ ν εἰ ς ὀ ξὺ τῇ κορυφῇ καὶ λεπτὸ ν ἀ πολή γει πέ ρας. ὅ θεν ἡ σελή νη ταπεινὴ μὲ ν ἐ μπεσοῦ σα τοῖ ς μεγί στοις λαμβά νεται κύ κλοις ὑ π' αὐ τῆ ς καὶ διαπερᾷ τὸ βύ θιον καὶ σκοτωδέ στατον ἄ νω δ' οἷ ον ἐ ν τενά γει διὰ λεπτό τητα τοῦ σκιεροῦ χρανθεῖ σα ταχέ ως ἀ παλλά ττεται. παρί ημι δ' ὅ σα χωρὶ ς ἰ δί ᾳ πρὸ ς τὰ ς βά σεις καὶ τὰ ς διαφορή σεις ἐ λέ χθη: καὶ γὰ ρ ἐ κεῖ ναι μέ χρι γε τοῦ ἐ νδεχομέ νου προσί ενται τὴ ν αἰ τί αν: ἀ λλ' ἐ πανά γω πρὸ ς τὸ ν ὑ ποκεί μενον λό γον ἀ ρχὴ ν ἔ χοντα τὴ ν αἴ σθησιν. ὁ ρῶ μεν γὰ ρ ὅ τι πῦ ρ ἐ κ τό που σκιεροῦ διαφαί νεται καὶ διαλά μπει μᾶ λλον εἴ τε παχύ τητι τοῦ σκοτώ δους ἀ έ ρος, οὐ δεχομέ νου τὰ ς ἀ πορρεύ σεις καὶ διαχύ σεις ἀ λλὰ συνέ χοντος ἐ ν ταὐ τῷ τὴ ν οὐ σί αν καὶ σφί γγοντος: εἴ τε τῆ ς αἰ σθή σεως; τοῦ το πά θος ἐ στί ν, ὡ ς τὰ θερμὰ παρὰ τὰ ψυχρὰ θερμό τερα καὶ τὰ ς ἡ δονὰ ς παρὰ τοὺ ς πό νους σφοδροτέ ρας, οὕ τω τὰ λαμπρὰ φαί νεσθαι παρὰ τὰ σκοτεινὰ φανερά, τοῖ ς διαφό ροις πά θεσιν ἀ ντεπιτεί νοντα τὴ ν φαντασί αν. ἔ οικε δὲ πιθανώ τερον εἶ ναι τὸ πρό τερον: ἐ ν γὰ ρ ἡ λί ῳ πᾶ σα πυρὸ ς φύ σις οὐ μό νον τὸ λαμπρὸ ν ἀ πό λλυσιν, ἀ λλὰ τῷ εἴ κειν γί γνεται δύ σεργος καὶ ἀ μβλυτέ ρα: σκί δνησι γὰ ρ ἡ θερμό της; καὶ διαχεῖ τὴ ν δύ ναμιν. εἴ περ οὖ ν ἡ σελή νη πυρὸ ς εἴ ληχε βληχροῦ καὶ ἀ δρανοῦ ς, ἄ στρον οὖ σα θολερώ τερον, ὥ σπερ αὐ τοὶ λέ γουσιν, οὐ δὲ ν ὧ ν πά σχουσα φαί νεται νῦ ν, ἀ λλὰ τἀ ναντί α πά ντα πά σχειν αὐ τὴ ν προσῆ κό ν ἐ στι, φαί νεσθαι μὲ ν ὅ τε κρύ πτεται, κρύ πτεσθαι δ' ὁ πηνί κα φαί νεται: τουτέ στι κρύ πτεσθαι μὲ ν τὸ ν ἄ λλον χρό νον ὑ πὸ τοῦ περιέ χοντος αἰ θέ ρος ἀ μαυρουμέ νην, ἐ κλά μπειν δὲ καὶ γί γνεσθαι καταφανῆ δἰ ἓ ξ μηνῶ ν καὶ πά λιν διὰ πέ ντε τῇ σκιᾷ τῆ ς γῆ ς ὑ ποδυομέ νην. αἱ γὰ ρ πέ ντε καὶ ἑ ξή κοντα καὶ τετρακό σιαι περί οδοι τῶ ν ἐ κλειπτικῶ ν πανσελή νων τὰ ς τέ σσαρας καὶ τετρακοσί ας ἑ ξαμή νους ἔ χουσι τὰ ς δ' ἄ λλας πενταμή νους. ἔ δει τοί νυν διὰ τοσού των χρό νων φαί νεσθαι τὴ ν σελή νην ἐ ν τῇ σκιᾷ λαμπρυνομέ νην: ἡ δ' ἐ ν τῇ σκιᾷ μὲ ν ἐ κλεί πει καὶ ἀ πό λλυσι τὸ φῶ ς, ἀ ναλαμβά νει δ' αὖ θις, ὅ ταν ἐ κφύ γῃ τὴ ν σκιά ν, καὶ φαί νεταί γε πολλά κις ἡ μέ ρας, ὡ ς πά ντα μᾶ λλον ἢ πύ ρινον οὖ σα σῶ μα καὶ ἀ στεροειδέ ς.”

εἰ πό ντος δὲ τοῦ το τοῦ Λευκί ου, συνεξέ δραμον ἅ μα πως τῷ λό γῳ ὅ τε Φαρνά κης καὶ ὁ̓ Απολλωνί δης εἶ τα, τοῦ̓ Απολλωνί δου παρέ ντος, ὁ Φαρνά κης εἶ πεν, ὅ τι τοῦ το καὶ μά λιστα τὴ ν σελή νην δεί κνυσιν ἄ στρον ἢ πῦ ρ οὖ σαν: οὐ γά ρ ἐ στι παντελῶ ς ἄ δηλος ἐ ν ταῖ ς ἐ κλεί ψεσιν, ἀ λλὰ διαφαί νει τινὰ χρό αν ἀ νθρακώ δη καὶ βλοσυρά ν, ἣ τις ἴ διό ς ἐ στιν αὐ τῆ ς. ὁ δ'̓ Απολλωνί δης ἐ νέ στη περὶ τῆ ς σκιᾶ ς ἀ εὶ γὰ ρ οὕ τως ὀ νομά ζειν τοὺ ς μαθηματικοὺ ς; τὸ ν ἀ λαμπῆ τό πον σκιά ν τε μὴ δέ χεσθαι τὸ ν οὐ ρανό ν. ἐ γὼ δὲ“ τοῦ το μὲ ν” ἔ φην“ πρὸ ς τοὔ νομα μᾶ λλον ἐ ριστικῶ ς ἢ πρὸ ς τὸ πρᾶ γμα φυσικῶ ς καὶ μαθηματικῶ ς ἐ νισταμέ νου: τὸ ν γὰ ρ ἀ ντιφραττό μενον ὑ πὸ τῆ ς γῆ ς τό πον εἰ μὴ σκιά ν τις ἐ θέ λοι καλεῖ ν ἀ λλ' ἀ φεγγὲ ς χωρί ον, ὅ μως ἀ ναγκαῖ ον ἐ ν αὐ τῷ τὴ ν σελή νην γενομέ νην. καὶ ὅ λως” ἔ φην“ εὔ ηθέ ς ἐ στιν ἐ κεῖ μὴ φά ναι τῆ ς γῆ ς ἐ ξικνεῖ σθαι τὴ ν σκιά ν, ὅ που ἡ σκιὰ τῆ ς σελή νης ἐ πιπί πτουσα τῇ ὄ ψει καὶ διή κουσα πρὸ ς τὴ ν γῆ ν ἔ κλειψιν ἡ λί ου ποιεῖ. πρὸ ς; σὲ δέ, ὦ Φαρνά κη, τρέ ψομαι: τὸ γὰ ρ ἀ νθρακῶ δες ἐ κεῖ νο καὶ διακαὲ ς χρῶ μα τῆ ς σελή νης, ὃ φῂ ς ἴ διον αὐ τῆ ς εἶ ναι, σώ ματό ς ἐ στι πυκνό τητα καὶ βά θος ἔ χοντος: οὐ δὲ ν γὰ ρ ἐ θέ λει τοῖ ς ἀ ραιοῖ ς ὑ πό λειμμα φλογὸ ς οὐ δ' ἴ χνος ἐ μμέ νειν οὐ δ' ἔ στιν ἄ νθρακος γέ νεσις, οὗ μὴ στερέ μνιον σῶ μα, δεξά μενον διὰ βά θους τὴ ν πύ ρωσιν καὶ σῷ ζον: ὥ ς που καὶ̔́ Ομηρος εἴ ρηκεν αὐ τὰ ρ ἐ πεὶ πυρὸ ς ἄ νθος ἀ πέ πτατο, παύ σατο δὲ φλὸ ξ ἀ νθρακιὴ ν στορέ σασα ὁ γὰ ρ ἄ νθραξ ἔ οικεν οὐ πῦ ρ ἀ λλὰ σῶ μα πεπυρωμέ νον εἶ ναι καὶ πεπονθὸ ς ὑ πὸ πυρό ς, στερεῷ καὶ ῥ ί ζαν ἔ χοντι προσμέ νοντος ὄ γκῳ καὶ προσδιατρί βοντος: αἱ δὲ φλό γες ἀ ραιᾶ ς εἰ σιν ἔ ξαψις καὶ ῥ εύ ματα τροφῆ ς; καὶ ὕ λης, ταχὺ δι' ἀ σθέ νειαν ἀ ναλυομέ νης: ὥ στ' οὐ δὲ ν ἂ ν ὑ πῆ ρχε τοῦ γεώ δη καὶ πυκνὴ ν εἶ ναι τὴ ν σελή νην ἕ τερον οὕ τως ἐ ναργὲ ς τεκμή ριον, εἴ περ αὐ τῆ ς ἴ διον ἦ ν ὡ ς χρῶ μα τὸ ἀ νθρακῶ δες. ἀ λλ' οὐ κ ἔ στιν, ὦ φί λε Φαρνά κη: πολλὰ ς γὰ ρ ἐ κλεί πουσα χρό ας ἀ μεί βει καὶ διαιροῦ σιν αὐ τὰ ς οὕ τως οἱ μαθηματικοὶ κατὰ χρό νον: καὶ ὥ ραν ἀ φορί ζοντες ἂ ν ἀ φ' ἑ σπέ ρας ἐ κλεί πῃ, φαί νεται μέ λαινα δεινῶ ς ἄ χρι τρί της ὥ ρας καὶ ἡ μισεί ας: ἂ ν δὲ μέ σῃ, τοῦ το δὴ τὸ ἐ πιφοινί σσον ἵ ησι καὶ πυρωπό ν: ἀ πὸ δ' ἑ βδό μης ὥ ρας καὶ ἡ μισεί ας ἀ νί σταται τὸ ἐ ρύ θημα: καὶ τέ λος ἤ δη πρὸ ς ἕ ω λαμβά νει χρό αν κυανοειδῆ καὶ χαροπή ν, ἀ φ' ἧ ς δὴ καὶ μά λιστα“ γλαυκῶ πιν” αὐ τὴ ν οἱ ποιηταὶ καὶ̓ Εμπεδοκλῆ ς ἀ νακαλοῦ νται. τοσαύ τας οὖ ν χρό ας ἐ ν τῇ σκιᾷ τὴ ν σελή νην λαμβά νουσαν ὁ ρῶ ντες οὐ κ ὀ ρθῶ ς ἐ πὶ μό νον καταφέ ρονται τὸ ἀ νθρακῶ δες, ὃ μά λιστα φή σαι τις ἂ ν ἀ λλό τριον αὐ τῆ ς εἶ ναι καὶ μᾶ λλον ὑ πό μιγμα καὶ λεῖ μμα τοῦ φωτὸ ς διὰ τῆ ς σκιᾶ ς περιλά μποντος: ἴ διον δὲ τὸ μέ λαν καὶ γεῶ δες. ὅ που δὲ πορφυρί σιν ἐ νταῦ θα καὶ φοινικί σι λί μναις τε καὶ ποταμοῖ ς δεχομέ νοις ἣ λιον ἐ πί σκια χωρί α γειτνιῶ ντα συγχρῴ ζεται καὶ περιλά μπεται, διὰ τὰ ς ἀ νακλά σεις ἀ ποδιδό ντα πολλοὺ ς καὶ διαφό ρους ἀ παυγασμού ς, τί θαυμαστὸ ν εἰ ῥ εῦ μα πολὺ σκιᾶ ς: ἐ μβά λλον ὥ σπερ εἰ ς πέ λαγος οὐ ρά νιον οὐ σταθεροῦ φωτὸ ς οὐ δ' ἠ ρεμοῦ ντος ἀ λλὰ μυρί οις ἄ στροις ἐ λαυνομέ νου μί ξεις τε παντοδαπὰ ς καὶ μεταβολὰ ς λαμβά νοντος, ἄ λλην ἄ λλοτε χρό αν ἐ κματτό μενον ἀ πὸ τῆ ς σελή νης ἐ νταῦ θ' ἀ ποδί δωσιν; ἄ στρον. μὲ ν γὰ ρ ἢ πῦ ρ οὐ κ ἂ ν ἐ ν σκιᾷ διαφανεί η μέ λαν ἢ γλαυκὸ ν ἢ κυανοειδέ ς: ὄ ρεσι δὲ καὶ πεδί οις καὶ θαλά σσαις πολλαὶ μὲ ν ἀ φ' ἡ λί ου μορφαὶ χρωμά των ἐ πιτρέ χουσι καὶ σκιαῖ ς καὶ ὁ μί χλαις, οἵ ας φαρμά κοις γραφικοῖ ς μιγνύ μενον ἐ πά γει βαφὰ ς τὸ λαμπρό ν: ὧ ν τὰ μὲ ν τῆ ς θαλά ττης ἐ πικεχεί ρηκεν ἁ μωσγέ πως ἐ ξονομά ζειν̔́ Ομηρος“ ἰ οειδέ α” καλῶ ν καὶ“ οἴ νοπα πό ντον,” αὖ θις δέ“ πορφύ ρεον κῦ μα”“ γλαυκή ν” τ' ἄ λλως“ θά λασσαν” καὶ“ λευκὴ ν γαλή νην” τὰ ς δὲ περὶ τὴ ν γῆ ν διαφορὰ ς τῶ ν ἄ λλοτ' ἄ λλως ἐ πιφαινομέ νων χρωμά των παρῆ κεν, ὡ ς ἀ πεί ρους τὸ πλῆ θος οὔ σας. τὴ ν δὲ σελή νην οὐ κ εἰ κὸ ς ὥ σπερ τὴ ν θά λασσαν μί αν ἔ χειν ἐ πιφά νειαν, ἀ λλ' ἐ οικέ ναι μά λιστα τῇ γῇ τὴ ν φύ σιν, ἣ ν ἐ μυθολό γει Σωκρά της ὁ παλαιό ς, εἴ τε δὴ ταύ την αἰ νιττό μενος εἴ τε δὴ ἄ λλην τινὰ διηγού μενος οὐ γὰ ρ ἄ πιστον οὐ δὲ θαυμαστό ν, εἰ μηδὲ ν ἔ χουσα διεφθορὸ ς ἐ ν ἑ αυτῇ μηδ' ἰ λυῶ δες, ἀ λλὰ φῶ ς τε καρπουμέ νη καθαρὸ ν ἐ ξ οὐ ρανοῦ καὶ θερμό τητος οὐ διακαοῦ ς οὐ δὲ μανικοῦ πυρὸ ς ἀ λλὰ νοτεροῦ καὶ ἀ βλαβοῦ ς καὶ κατὰ φύ σιν ἔ χοντος οὖ σα πλή ρης, κά λλη τε θαυμαστὰ κέ κτηται τό πων ὄ ρη τε φλογοειδῆ καὶ ζώ νας ἁ λουργοὺ ς ἔ χει χρυσό ν τε καὶ ἄ ργυρον οὐ κ ἐ ν βά θει διεσπαρμέ νον, ἀ λλὰ πρὸ ς τοῖ ς πεδί οις ἐ ξανθοῦ ντα πολὺ ν ἢ πρὸ ς ὕ ψεσι λεί οις περιφερό μενον: εἰ δὲ τού των ὄ ψις ἀ φικνεῖ ται διὰ τῆ ς σκιᾶ ς ἄ λλοτ' ἄ λλη πρὸ ς ἡ μᾶ ς ἐ ξαλλαγῇ καὶ διαφορᾷ τινι τοῦ περιέ χοντος, τό γε μὴ ν τί μιον οὐ κ ἀ πό λλυσι τῆ ς δό ξης οὐ δὲ τὸ θεῖ ον ἡ σελή νη, ἥ τις ἱ ερὰ πρὸ ς ἀ νθρώ πων νομιζομέ νη μᾶ λλον ἢ πῦ ρ θολερό ν, ὥ σπερ οἱ Στωικοὶ λέ γουσι, καὶ τρυγῶ δες. πῦ ρ μέ ν γε παρὰ Μή δοις καὶ̓ Ασσυρί οις βαρβαρικὰ ς ἔ χει τιμά ς, οἳ φό βῳ τὰ βλά πτοντα θεραπεύ ουσι πρὸ τῶ ν σεμνῶ ν ἀ φοσιού μενοι: τὸ δὲ γῆ ς ὄ νομα παντί που φί λον̔́ Ελληνι καὶ τί μιον, καὶ πατρῷ ον ἡ μῖ ν ὥ σπερ ἄ λλον τινὰ θεὸ ν σέ βεσθαι. πολλοῦ δὲ δέ ομεν ἄ νθρωποι τὴ ν σελή νην, γῆ ν οὖ σαν ὀ λυμπί αν, ἄ ψυχον ἡ γεῖ σθαι σῶ μα καὶ ἄ νουν καὶ ἄ μοιρον ὧ ν θεοῖ ς ἀ πά ρχεσθαι προσή κει, νό μῳ τε τῶ ν ἀ γαθῶ ν ἀ μοιβὰ ς τί νοντας καὶ κατὰ φύ σιν σεβομέ νους τὸ κρεῖ ττον ἀ ρετῇ καὶ δυνά μει καὶ τιμιώ τερον. ὥ στε μηδὲ ν οἰ ώ μεθα πλημμελεῖ ν γῆ ν αὐ τὴ ν θέ μενοι, τὸ δὲ φαινό μενον τουτὶ πρό σωπον αὐ τῆ ς, ὥ σπερ ἡ παρ' ἡ μῖ ν ἔ χει γῆ κό λπους τινὰ ς μεγά λους, οὕ τως ἐ κεί νην ἀ νεπτύ χθαι βά θεσι μεγά λοις καὶ ῥ ή ξεσιν ὕ δωρ ἢ ζοφερὸ ν ἀ έ ρα περιέ χουσιν, ὧ ν ἐ ντὸ ς οὐ καθί ησιν οὐ δ' ἐ πιψαύ ει τὸ τοῦ ἡ λί ου φῶ ς, ἀ λλ' ἐ κλεί πει καὶ διεσπασμέ νην ἐ νταῦ θα τὴ ν ἀ νά κλασιν ἀ ποδί δωσιν.”

ὑ πολαβὼ ν δ' ὁ̓ Απολλωνί δης“ εἶ τ', ὦ πρὸ ς αὐ τῆ ς” ἔ φη“ τῆ ς Σελή νης, δυνατὸ ν εἶ ναι δοκεῖ ὑ μῖ ν ῥ ηγμά των τινῶ ν ἢ φαρά γγων εἶ ναι σκιὰ ς κἀ κεῖ θεν ἀ φικνεῖ σθαι δεῦ ρο πρὸ ς τὴ ν ὄ ψιν, ἢ τὸ συμβαῖ νον οὐ λογί ζεσθε κἀ γὼ τουτὶ εἴ πω; ἀ κού οιτε δὲ καί περ οὐ κ ἀ γνοοῦ ντες. ἡ μὲ ν διά μετρος τῆ ς σελή νης δυοκαί δεκα δακτύ λους ἔ χει τὸ φαινό μενον ἐ ν τοῖ ς μέ σοις ἀ ποστή μασι μέ γεθος. τῶ ν δὲ μελά νων καὶ σκιερῶ ν ἕ καστον ἡ μιδακτυλί ου φαί νεται μεῖ ζον, ὥ στε τῆ ς διαμέ τρου μεῖ ζον ἢ εἰ κοστοτέ ταρτον εἶ ναι. καὶ μή ν, εἰ μό νων ὑ ποθοί μεθα τὴ ν περί μετρον τῆ ς σελή νης τρισμυρί ων σταδί ων μυρί ων δὲ τὴ ν διά μετρον, κατὰ τὸ ὑ ποκεί μενον οὐ κ ἔ λαττον ἂ ν εἴ η πεντακοσί ων σταδί ων ἐ ν αὐ τῇ τῶ ν σκιερῶ ν ἕ καστον. ὅ ρα δὴ πρῶ τον, ἂ ν δυνατὸ ν τῇ σελή νῃ τηλικαῦ τα βά θη καὶ τηλικαύ τας εἶ ναι τραχύ τητας, ὥ στε σκιὰ ν ποιεῖ ν τοσαύ την ἔ πειτα πῶ ς οὖ σαι τηλικαῦ ται τὸ μέ γεθος ὑ φ' ἡ μῶ ν οὐ χ ὁ ρῶ νται” κἀ γὼ μειδιά σας πρὸ ς αὐ τὸ ν“ εὖ γ'” ἔ φην“ ὅ τι τοιαύ την ἐ ξεύ ρηκας ἀ πό δειξιν, ὦ̓ Απολλωνί δη, δι' ἧ ς κἀ μὲ καὶ σαυτὸ ν ἀ ποδεί ξεις τῶ ν̓ Αλωαδῶ ν ἐ κεί νων εἶ ναι μεί ζονας οὐ κ ἐ ν ἅ παντι μέ ντοι χρό νῳ τῆ ς ἡ μέ ρας ἀ λλὰ πρωῒ μά λιστα καὶ δεί λης, εἰ οἴ ει, τὰ ς σκιὰ ς ἡ μῶ ν τοῦ ἡ λί ου ποιοῦ ντος ἠ λιβά τους, τὸ ν καλὸ ν τοῦ τ' αἰ σθή σει παρέ χειν συλλογισμό ν, ὡ ς, εἰ μέ γα τὸ σκιαζό μενον, ὑ περμέ γεθες τὸ σκιά ζον. ἐ ν Λή μνῳ μὲ ν οὐ δέ τερος ἡ μῶ ν εὖ οἶ δ' ὅ τι γέ γονε, τουτὶ μέ ντοι τὸ τεθρυλημέ νον ἰ αμβεῖ ον ἀ μφό τεροι πολλά κις ἀ κηκό αμεν̓́ Αθως καλύ ψει πλευρὰ Λημνί ας βοό ς: ἐ πιβά λλει γὰ ρ ἡ σκιὰ τοῦ ὄ ρους, ὡ ς ἔ οικε, χαλκῷ τινι βοιδί ῳ, μῆ κος ἀ ποτεί νουσα διὰ τῆ ς θαλά ττης οὐ κ ἔ λαττον ἑ πτακοσί ων σταδί ων, τὸ κατασκιά ζον ὕ ψος εἶ ναι διὰ τὴ ν αἰ τί αν ὅ τι πολλαπλασί ους αἱ τοῦ φωτὸ ς ἀ ποστά σεις τῶ ν σωμά των τὰ ς σκιὰ ς ποιοῦ σι. δεῦ ρο δὴ θεῶ καὶ τῆ ς σελή νης, ὅ τε πά μμηνό ς ἐ στι καὶ μά λιστα τὴ ν ἰ δέ αν ἔ ναρθρον τοῦ προσώ που βαθύ τητι τῆ ς σκιᾶ ς ἀ ποδί δωσι, τὸ μέ γιστον ἀ πέ χοντα διά στημα τὸ ν ἥ λιον ἡ γὰ ρ ἀ πό στασις τοῦ φωτὸ ς αὕ τη τὴ ν σκιὰ ν μεγά λην, οὐ τὰ μεγέ θη τῶ ν ὑ πὲ ρ τὴ ν σελή νην ἀ νωμαλιῶ ν, πεποί ηκε. καὶ μὴ ν οὐ δὲ τῶ ν ὀ ρῶ ν τὰ ς ὑ περοχὰ ς ἐ ῶ σι μεθ' ἡ μέ ραν αἱ περιαυγαὶ τοῦ ἡ λί ου καθορᾶ σθαι, τὰ μέ ντοι βαθέ α καὶ κοῖ λα φαί νεται καὶ σκιώ δη πό ρρωθεν. οὐ δὲ ν οὖ ν ἄ τοπον, εἰ: καὶ τῆ ς σελή νης τὴ ν ἀ ντί ληψιν καὶ τὸ ν ἐ πιφωτισμὸ ν οὐ κ ἔ στι καθορᾶ ν ἀ κριβῶ ς, αἱ δὲ τῶ ν σκιερῶ ν παραθέ σεις παρὰ τὰ λαμπρὰ τῇ διαφορᾷ τὴ ν ὄ ψιν οὐ λανθά νουσιν.”

“ ἀ λλ' ἐ κεῖ νο μᾶ λλον” ἔ φην“ ἐ λέ γχειν δοκεῖ τὴ ν λεγομέ νην ἀ νά κλασιν ἀ πὸ τῆ ς σελή νης, ὅ τι τοὺ ς ἐ ν ταῖ ς ἀ νακλωμέ ναις αὐ γαῖ ς ἑ στῶ τας οὐ μό νον συμβαί νει τὸ φωτιζό μενον ὁ ρᾶ ν, ἀ λλὰ καὶ τὸ φωτί ζον. ὅ ταν γά ρ, αὐ γῆ ς ἀ φ' ὕ δατος πρὸ ς τοῖ χον ἁ λλομέ νης, ὄ ψις ἐ ν αὐ τῷ τῷ πεφωτισμέ νῳ κατὰ τὴ ν ἀ νά κλασιν τό πῳ γέ νηται, τὰ τρί α καθορᾷ, τὴ ν τ' ἀ νακλωμέ νην αὐ γὴ ν καὶ τὸ ποιοῦ ν ὕ δωρ τὴ ν ἀ νά κλασιν καὶ τὸ ν ἣ λιον αὐ τό ν, ἀ φ' οὗ τὸ φῶ ς τῷ ὕ δατι προσπί πτον ἀ νακέ κλασται. τού των δ' ὁ μολογουμέ νων καὶ φαινομέ νων, κελεύ ουσι τοὺ ς ἀ νακλά σει φωτί ζεσθαι τὴ ν γῆ ν ὑ πὸ τῆ ς σελή νης ἀ ξιοῦ ντας ἐ πιδεικνύ ναι νύ κτωρ ἐ μφαινό μενον τῇ σελή νῃ τὸ ν ἥ λιον, ὥ σπερ ἐ μφαί νεται τῷ ὕ δατι μεθ' ἡ μέ ραν, ὅ ταν ἀ νά κλασις ἀ π' αὐ τοῦ γέ νηται: μὴ φαινομέ νου δὲ τού του, κατ' ἄ λλον οἴ ονται τρό πον, οὐ κ ἀ νακλά σει, γί γνεσθαι τὸ ν φωτισμό ν: εἰ δὲ μὴ τοῦ το, μηδὲ γῆ ν εἶ ναι τὴ ν σελή νην.”“ τί οὖ ν” ἔ φη“ πρὸ ς αὐ τοὺ ς λεκτέ ον” ὁ̓ Απολλωνί δης;“ κοινὰ γὰ ρ ἔ οικε καὶ πρὸ ς ἡ μᾶ ς εἶ ναι τὰ τῆ ς ἀ νακλά σεως.”“ ἀ μέ λει τρό πον τινά” ἔ φην ἐ γώ“ κοινά, τρό πον δ' ἄ λλον οὐ δὲ κοινά: πρῶ τον δ' ὅ ρα τὰ τῆ ς εἰ κό νος ὡ ς ἄ νω ποταμῶ ν καὶ τραπέ μπαλιν λαμβά νουσιν. ἐ πὶ γῆ ς γά ρ ἐ στι καὶ κά τω τὸ ὕ δωρ, ὑ πὲ ρ γῆ ς δὲ σελή νη καὶ μετέ ωρος ὅ θεν ἀ ντί στροφον αἱ κεκλασμέ ναι τὸ σχῆ μα τῆ ς γωνί ας ποιοῦ σι, τῆ ς μὲ ν ἄ νω πρὸ ς τῇ σελή νῃ τῆ ς δὲ κά τω πρὸ ς τῇ γῇ τὴ ν κορυφὴ ν ἐ χού σης: μὴ ἅ πασαν οὖ ν ἰ δέ αν κατό πτρων μηδ' ἐ κ πά σης ἀ ποστά σεως ὁ μοί αν ἀ νά κλασιν ποιεῖ ν ἀ ξιού τωσαν, ἐ πεὶ μά χονται πρὸ ς τὴ ν ἐ νά ργειαν. οἱ δὲ σῶ μα μὴ λεπτὸ ν μηδὲ λεῖ ον, ὥ σπερ ἐ στὶ τὸ ὕ δωρ, ἀ ποφαί νοντες τὴ ν σελή νην, ἀ λλ' ἐ μβριθὲ ς καὶ γεῶ δες, οὐ κ οἶ δ' ὅ πως ἀ παιτοῦ νται τοῦ ἡ λί ου τὴ ν ἔ μφασιν ἐ ν αὐ τῇ πρὸ ς τὴ ν ὄ ψιν οὐ δὲ γὰ ρ τὸ γά λα τοὺ ς τοιού τους ἐ σοπτρισμοὺ ς ἀ ποδί δωσιν οὐ δὲ ποιεῖ τῆ ς ὄ ψεως ἀ νακλά σεις διὰ τὴ ν ἀ νωμαλί αν καὶ τραχύ τητα τῶ ν μορί ων: πό θεν γε τὴ ν σελή νην δυνατό ν ἐ στιν ἀ ναπέ μπειν ἀ φ' ἑ αυτῆ ς τὴ ν ὄ ψιν, ὥ σπερ ἀ ναπέ μπει τὰ λειό τερα τῶ ν ἐ σό πτρων; καί τοι καὶ ταῦ τα δή πουθεν, ἐ ὰ ν ἀ μυχή τις ἢ ῥ ύ πος ἢ τραχύ της καταλά βῃ τὸ σημεῖ ον, ἀ φ' οὗ πέ φυκεν ἡ ὄ ψις ἀ νακλᾶ σθαι, τυφλοῦ ται καὶ βλέ πεται μὲ ν αὐ τά, τὴ ν δ' ἀ νταύ γειαν οὐ κ ἀ ποδί δωσιν. ὁ δ' ἀ ξιῶ ν ἢ καὶ τὴ ν ὄ ψιν ἡ μῶ ν ἐ πὶ τὸ ν ἥ λιον ἢ μηδὲ τὸ ν ἥ λιον ἐ φ' ἡ μᾶ ς ἀ νακλᾶ ν ἀ φ' ἑ αυτῆ ς τὴ ν σελή νην ἡ δύ ς ἐ στι. τὸ ν ὀ φθαλμὸ ν ἥ λιον ἀ ξιῶ ν εἶ ναι φῶ ς δὲ τὴ ν ὄ ψιν οὐ ρανὸ ν δὲ τὸ ν ἄ νθρωπον. τοῦ μὲ ν γὰ ρ ἡ λί ου δι' εὐ τονί αν καὶ λαμπρό τητα πρὸ ς τῇ σελή νῃ γιγνομέ νην μετὰ πληγῆ ς τὴ ν ἀ νά κλασιν φέ ρεσθαι πρὸ ς ἡ μᾶ ς εἰ κό ς ἐ στιν: ἡ δ' ὄ ψις ἀ σθενὴ ς οὖ σα καὶ λεπτὴ καὶ ὀ λιγοστή, τί θαυμαστὸ ν εἰ μή τε πληγὴ ν ἀ νακρουστικὴ ν ποιεῖ μή τ' ἀ φαλλομέ νη τηρεῖ τὴ ν συνέ χειαν ἀ λλὰ θρύ πτεται καὶ ἀ πολεί πει, πλῆ θος οὐ κ ἔ χουσα φωτὸ ς ὥ στε μὴ διασπᾶ σθαι περὶ τὰ ς ἀ νωμαλί ας καὶ τραχύ τητας; ἀ πὸ μὲ ν γὰ ρ ὕ δατος καὶ τῶ ν ἄ λλων ἐ σό πτρων ἰ σχύ ουσαν ἔ τι τῆ ς ἀ ρχῆ ς ἐ γγὺ ς οὖ σαν ἐ πὶ τὸ ν ἥ λιον ἅ λλεσθαι τὴ ν ἀ νά κλασιν οὐ κ ἀ δύ νατό ν ἐ στιν: ἀ πὸ δὲ τῆ ς σελή νης, κἂ ν γί γνωνταί τινες ὀ λισθή σεις αὐ τῆ ς, ἀ σθενεῖ ς ἔ σονται καὶ ἀ μυδραὶ καὶ προαπολεί πουσαι διὰ τὸ μῆ κος τῆ ς ἀ ποστά σεως, καὶ γὰ ρ ἄ λλως τὰ μὲ ν κοῖ λα τῶ ν ἐ σό πτρων εὐ τονωτέ ραν ποιεῖ τῆ ς προηγουμέ νης αὐ γῆ ς τὴ ν ἀ νακλωμέ νην, ὥ στε καὶ φλό γας ἀ ναπέ μπειν πολλά κις: τὰ δὲ κυρτὰ καὶ τὰ σφαιροειδῆ τῷ μὴ πανταχό θεν ἀ ντερεί δειν ἀ σθενῆ καὶ ἀ μαυρά ν. ὁ ρᾶ τε δή πουθεν, ὅ ταν ἴ ριδες δύ ο φανῶ σι, νέ φους νέ φος ἐ μπεριέ χοντος, ἀ μαυρά ν ποιοῦ σαν καὶ ἀ σαφῆ τὰ χρώ ματα τὴ ν περιέ χουσαν τὸ γὰ ρ ἐ κτὸ ς νέ φος ἀ πωτέ ρω τῆ ς ὄ ψεως κεί μενον οὐ κ εὔ τονον οὐ δ' ἰ σχυρὰ ν τὴ ν ἀ νά κλασιν ἀ ποδί δωσι. καὶ τί δεῖ πλεί ονα λέ γειν; ὅ που γὰ ρ τὸ τοῦ ἡ λί ου φῶ ς ἀ νακλώ μενον ἀ πὸ τῆ ς σελή νης τὴ ν μὲ ν θερμό τητα πᾶ σαν ἀ ποβά λλει, τῆ ς δὲ λαμπρό τητος αὐ τοῦ λεπτὸ ν ἀ φικνεῖ ται μό λις πρὸ ς ἡ μᾶ ς καὶ ἀ δρανὲ ς λεί ψανον: ἦ που τῆ ς ὄ ψεως τὸ ν ἴ σον φερομέ νης δί αυλον ἐ νδέ χεται μό ριον ὁ τιοῦ ν λεί ψανον ἐ ξικέ σθαι πρὸ ς τὸ ν ἣ λιον ἀ πὸ τῆ ς σελή νης; ἐ γὼ μὲ ν οὐ κ οἶ μαι. σκοπεῖ τε δ'” εἶ πον“ καὶ ὑ μεῖ ς: εἰ ταὐ τὰ πρὸ ς τὸ ὕ δωρ καὶ τὴ ν σελή νην ἔ πασχεν ἡ ὄ ψις, ἔ δει καὶ γῆ ς καὶ φυτῶ ν καὶ ἀ νθρώ πων καὶ ἄ στρων ἐ μφά σεις ποιεῖ ν τὴ ν πανσέ ληνον, οἵ ας τὰ λοιπὰ ποιεῖ ται τῶ ν ἐ σό πτρων: εἰ δ' οὐ γί γνονται πρὸ ς ταῦ τα τῆ ς ὄ ψεως ἀ νακλά σεις δι' ἀ σθέ νειαν αὐ τῆ ς ἢ τραχύ τητα τῆ ς σελή νης, μηδὲ πρὸ ς τὸ ν ἣ λιον ἀ παιτῶ μεν.”

“ ἡ μεῖ ς μὲ ν οὖ ν” ἔ φην“ ὅ σα μὴ διαπέ φευγε τὴ ν μνή μην τῶ ν ἐ κεῖ λεχθέ ντων, ἀ πηγγέ λκαμεν ὥ ρα δὲ καὶ Σύ λλαν παρακαλεῖ ν, μᾶ λλον δ' ἀ παιτεῖ ν τὴ ν διή γησιν, οἷ ον ἐ πὶ ῥ ητοῖ ς ἀ κροατὴ ν γεγενημέ νον: ν' ὥ στε, εἰ δοκεῖ, καταπαύ σαντες τὸ ν περί πατον, καὶ καθί σαντες ἐ πὶ τῶ ν βά θρων ἑ δραῖ ον αὐ τῷ παρά σχωμεν ἀ κροατή ριον.” ἔ δοξε δὴ ταῦ τα, καὶ καθισά ντων ἡ μῶ ν, ὁ Θέ ων“ ἐ γώ τοι, ὦ Λαμπρί α” εἶ πεν“ ἐ πιθυμῶ μὲ ν οὐ δενὸ ς ἧ ττον ὑ μῶ ν ἀ κοῦ σαι τὰ λεχθησό μενα, πρό τερον δ' ἂ ν ἡ δέ ως ἀ κού σαιμι περὶ τῶ ν οἰ κεῖ ν λεγομέ νων ἐ πὶ τῆ ς σελή νης, οὐ κ εἰ κατοικοῦ σί τινες ἀ λλ' εἰ δυνατὸ ν ἐ κεῖ κατοικεῖ ν: εἰ γὰ ρ οὐ δυνατό ν, ἄ λογον καὶ τὸ γῆ ν εἶ ναι τὴ ν σελή νην δό ξει γὰ ρ πρὸ ς οὐ δὲ ν ἀ λλὰ μά την γεγονέ ναι μή τε καρποὺ ς ἐ κφέ ρουσα μή τε ἀ νθρώ ποις τισὶ ν ἕ δραν παρέ χουσα καὶ γέ νεσιν καὶ δί αιταν ὧ ν ἕ νεκα καὶ ταύ την γεγονέ ναι φαμὲ ν κατὰ Πλά τωνα τροφὸ ν ἡ μετέ ραν ἡ μέ ρας τε καὶ νυκτὸ ς ἀ τρεκῆ φύ λακα καὶ δημιουργό ν. ὁ ρᾷ ς δ' ὅ τι πολλὰ λέ γεται καὶ σὺ ν γέ λωτι καὶ μετὰ σπουδῆ ς περὶ τού των. τοῖ ς μὲ ν γὰ ρ ὑ πὸ τὴ ν σελή νην οἰ κοῦ σιν ὥ σπερ Ταντά λοις ὑ πὲ ρ κεφαλῆ ς ἐ κκρέ μασθαί φασι, τοὺ ς δ' οἰ κοῦ ντας αὖ πά λιν ἐ π' αὐ τῆ ς ὥ σπεῤ Ιξί ονας ἐ νδεδεμέ νους, ῥ ύ μῃ τό ση καί τοι μί αν οὐ κινεῖ ται κί νησιν, ἀ λλ', ὥ ς που καὶ λέ γεται, Τριοδῖ τί ς ἐ στιν, ἅ μα μῆ κος ἐ πὶ τοῦ ζῳ διακοῦ καὶ πλά τος ἐ πιφερομέ νη καὶ βά θος: ὧ ν τὴ ν μὲ ν περιδρομὴ ν τὴ ν δ' ἕ λικα τὴ ν δ' οὐ κ οἶ δα πῶ ς ἀ νωμαλί αν ὀ νομά ζουσιν οἱ μαθηματικοί, καί περ οὐ δὲ ν ἀ νώ μαλον οὐ δὲ τεταραγμέ νον ταῖ ς ἀ ποκαταστά σεσιν ὁ ρῶ ντες ἔ χουσαν. οὔ κουν εἰ λέ ων τις ἔ πεσεν ὑ πὸ ῥ ύ μης εἰ ς Πελοπό ννησον, ἄ ξιό ν ἐ στι θαυμά ζειν: ἀ λλ' ὅ πως οὐ μυρί' ὁ ρῶ μεν ἀ εὶ πεσή ματ' ἀ νδρῶ ν κἀ πολακτισμοὺ ς βί ων ἐ κεῖ θεν οἷ ον ἐ κκυβιστώ ντων Καὶ περιτρεπό ντων. καὶ μὴ ν γελοῖ ον περὶ μονῆ ς τῶ ν ἐ κεῖ διαπορεῖ ν, εἰ μὴ γέ νεσιν μηδὲ σύ στασιν ἔ χειν δύ νανται. ὅ που γὰ ρ Αἰ γύ πτιοι καὶ Τρωγλοδῦ ται, οἷ ς ἡ μέ ρας μιᾶ ς ἀ καρὲ ς ἵ σταται κατὰ κορυφὴ ν ὁ ἥ λιος ἐ ν τροπαῖ ς εἶ τ' ἄ πεισιν, ὀ λί γον ἀ πέ χουσι τοῦ κατακεκαῦ σθαι ξηρό τητι τοῦ περιέ χοντος: ἦ που τοὺ ς ἐ πὶ τῆ ς σελή νης εἰ κό ς ἐ στι δώ δεκα θερεί ας ὑ πομέ νειν ἔ τους ἑ κά στου, κατὰ μῆ να τοῦ ἡ λί ου πρὸ ς κά θετον αὐ τοῖ ς ἐ φισταμέ νου καὶ στηρί ζοντος, ὅ ταν πανσέ ληνος; πνεύ ματά γε μὴ ν καὶ νέ φη καὶ ὄ μβρους, ὧ ν χωρὶ ς οὔ τε γέ νεσις φυτῶ ν ἔ στιν οὔ τε σωτηρί α γενομέ νοις, ἀ μή χανον ἐ κεῖ διανοηθῆ ναι συνιστά μενα διὰ θερμό τητα καὶ λεπτό τητα τοῦ περιέ χοντος: οὐ δὲ: γὰ ρ ἐ νταῦ θα τῶ ν ὀ ρῶ ν τὰ ὑ ψηλὰ δέ χεται τοὺ ς ἀ γρί ους καὶ ἐ ναντί ους χειμῶ νας: ἀ λλ' ἤ δη καὶ σά λον ἔ χων ὑ πὸ κουφό τητος ὁ ἀ ὴ ρ ἐ κφεύ γει τὴ ν σύ στασιν ταύ την καὶ πύ κνωσιν εἰ μὴ νὴ Δί α φή σομεν, ὥ σπερ ἡ̓ Αθηνᾶ τῷ̓ Αχιλλεῖ νέ κταρό ς τι καὶ ἀ μβροσί ας ἐ νέ σταξε μὴ προσιεμέ νῳ τροφή ν, οὕ τω τὴ ν σελή νην,̓ Αθηνᾶ ν λεγομέ νην καὶ οὖ σαν, τρέ φειν τοὺ ς ἄ νδρας, ἀ μβροσί αν ἀ νιεῖ σαν αὐ τοῖ ς ἐ φημέ ριον, ὡ ς Φερεκύ δης ὁ παλαιὸ ς οἴ εται σιτεῖ σθαι τοὺ ς θεού ς. τὴ ν μὲ ν γὰ ῤ Ινδικὴ ν ῥ ί ζαν, ἥ ν φησι Μεγασθέ νης τοὺ ς μή τ' ἐ σθί οντας μή τε πί νοντας ἀ λλ' εὐ στό μους ὄ ντας ὑ ποτύ φειν καὶ θυμιᾶ ν καὶ τρέ φεσθαι τῇ ὀ σμῇ, πό θεν ἄ ν τις ἐ κεῖ φυομέ νην λά βοι, μὴ βρεχομέ νης τῆ ς σελή νης;”

ταῦ τα τοῦ Θέ ωνος εἰ πό ντος,“ κά λλιστὰ γ'” ἔ φην“ καὶ ἄ ριστα τῇ παιδιᾷ τοῦ λό γου τὰ ς ὀ φρῦ ς ἡ μῶ ν ἔ λυσας, δι' ἃ καὶ θά ρσος ἡ μῖ ν ἐ γγί γνεται πρὸ ς τὴ ν ἀ πό κρισιν, μὴ πά νυ πικρὰ ν μηδ' αὐ στηρὰ ν εὐ θύ νην προσδοκῶ σι: καὶ γὰ ρ ὡ ς ἀ ληθῶ ς τῶ ν σφό δρα πεπεισμέ νων τὰ τοιαῦ τα διαφέ ρουσιν οὐ δὲ ν οἱ σφό δρα δυσκολαί νοντες αὐ τοῖ ς καὶ διαπιστοῦ ντες ἀ λλὰ μὴ πρά ως τὸ δυνατὸ ν καὶ τὸ ἐ νδεχό μενον ἐ θέ λοντες ἐ πισκοπεῖ ν, εὐ θὺ ς οὖ ν τὸ πρῶ τον οὐ κ ἀ ναγκαῖ ό ν ἐ στιν, εἰ μὴ κατοικοῦ σιν ἄ νθρωποι τὴ ν σελή νην, μά την γεγονέ ναι καὶ πρὸ ς μηδέ ν. οὐ δὲ γὰ ρ τή νδε τὴ ν γῆ ν δι' ὅ λης ἐ νεργὸ ν οὐ δὲ προσοικουμέ νην ὁ ρῶ μεν, ἀ λλὰ μικρὸ ν αὐ τῆ ς μέ ρος, ὥ σπερ ἄ κροις τισὶ ν ἢ χερρονή σοις ἀ νέ χουσιν ἐ κ βυθοῦ γό νιμό ν ἐ στι ζῴ ων καὶ φυτῶ ν, τῶ ν δ' ἄ λλων τὰ μὲ ν ἔ ρημα καὶ ἄ καρπα χειμῶ σι καὶ αὐ χμοῖ ς, τὰ δὲ πλεῖ στα κατὰ τῆ ς μεγά λης δέ δυκε θαλά σσης. ἀ λλὰ σύ, τὸ ν̓ Αρί σταρχον ἀ γαπῶ ν ἀ εὶ καὶ θαυμά ζων, οὐ κ ἀ κού εις Κρά τητος ἀ ναγιγνώ σκοντος̓ Ωκεανό ς, ὅ σπερ γέ νεσις πά ντεσσι τέ τυκται ἀ νδρά σιν ἠ δὲ θεοῖ ς, πλεί στην ἐ πὶ γαῖ αν ἵ ησιν. ἀ λλὰ πολλοῦ δεῖ μά την ταῦ τα γεγονέ ναι: καὶ γὰ ρ ἀ ναθυμιά σεις ἡ θά λασσα μαλακὰ ς ἀ νί ησι καὶ τῶ ν πνευμά των τὰ ἥ διστα, θέ ρους ἀ κμά ζοντος, ἐ κ τῆ ς ἀ οική του καὶ κατεψυγμέ νης αἱ χιό νες ἀ τρέ μα διατηκό μεναι χαλῶ σι καὶ διασπεί ρουσιν“ ἡ μέ ρας τε καὶ νυκτὸ ς” ἕ στηκεν ἀ τρεκὴ ς ἐ ν μέ σῳ“ φύ λαξ” κατὰ Πλά τωνα“ καὶ δημιουργό ς.” οὐ δὲ ν οὖ ν κωλύ ει καὶ τὴ ν σελή νην ζῴ ων μὲ ν ἔ ρημον εἶ ναι, παρέ χειν δ' ἀ νακλά σεις τε τῷ φωτὶ περὶ αὐ τὴ ν διαχεομέ νῳ καὶ συρροὴ ν ταῖ ς τῶ ν ἀ στέ ρων αὐ γαῖ ς ἐ ν αὐ τῇ καὶ σύ γκρασιν, ᾗ συνεκπέ ττει τε τὰ ς ἀ πὸ τῆ ς γῆ ς ἀ ναθυμιά σεις, ἅ μα τε καὶ τοῦ ἡ λί ου τὸ ἔ μπυρον ἄ γαν καὶ σκληρὸ ν ἀ νί ησι. καὶ πού τι καὶ παλαιᾷ φή μῃ διδό ντες̓́ Αρτεμιν αὐ τὴ ν νομισθῆ ναι φή σομεν ὡ ς παρθέ νον καὶ ἄ γονον, ἄ λλως δὲ βοηθητικὴ ν καὶ ὠ φέ λιμον. ἔ πειτα τῶ ν γ' εἰ ρημέ νων οὐ δέ ν, ὦ φί λε Θέ ων, ἀ δύ νατον δεί κνυσι τὴ ν λεγομέ νην ἐ π' αὐ τῆ ς οἴ κησιν: ἥ τε γὰ ρ δί νη πολλὴ ν ἔ χουσα πραό τητα καὶ γαλή νην ἐ πιλεαί νει τὸ ν ἀ έ ρα καὶ διανέ μει συγκατακοσμού μενον, ὥ στε μηδὲ ν εἶ ναι δέ ος ἐ κπεσεῖ ν καὶ ἀ ποσφαλῆ ναι τοὺ ς ἐ κεῖ βεβιωκό τας: ἥ τε μεταλλαγὴ καὶ τὸ ποικί λον τοῦ το τῆ ς φορᾶ ς καὶ πεπλανημέ νον οὐ κ ἀ νωμαλί ας οὐ δὲ ταραχῆ ς ἐ στιν, ἀ λλὰ θαυμαστὴ ν ἐ πιδεί κνυνται τά ξιν ἐ ν τού τοις καὶ πορεί αν οἱ ἀ στρολό γοι, κύ κλοις τισὶ περὶ κύ κλους ἑ τέ ρους ἐ ξελιττομέ νοις συνά γοντες αὐ τὴ ν οἱ μὲ ν ἀ τρεμοῦ σαν, οἱ δὲ λεί ως καὶ ὁ μαλῶ ς ἀ εὶ τά χεσι τοῖ ς αὐ τοῖ ς ἀ νθυποφερομέ νην: αὗ ται γὰ ρ αἱ τῶ ν κύ κλων ἐ πιβά σεις καὶ περιαγωγαὶ καὶ σχέ σεις πρὸ ς ἀ λλή λους καὶ πρὸ ς ἡ μᾶ ς τὰ φαινό μενα τῆ ς κινή σεως ὕ ψη καὶ βά θη καὶ τὰ ς κατὰ πλά τος παραλλά ξεις ἅ μα ταῖ ς κατὰ μῆ κος αὐ τῆ ς περιό δοις ἐ μμελέ στατα συμπεραί νουσι. τὴ ν δὲ πολλὴ ν θερμό τητα καὶ συνεχῆ πύ ρωσιν ὑ φ' ἡ λί ου παύ σῃ φοβού μενος, ἂ ν πρῶ τον μὲ ν ἀ ντιθῇ ς ταῖ ς ἕ νδεκα θεριναῖ ς συνό δοις τὰ ς πανσελή νους: εἴ σῃ δὲ τὸ συνεχὲ ς τῆ ς μεταβολῆ ς ταῖ ς ὑ περβολαῖ ς χρό νον οὐ κ ἐ χού σαις πολὺ ν ἐ μποιεῖ ν κρᾶ σιν οἰ κεί αν καὶ τὸ ἄ γαν ἑ κατέ ρας ἀ φαιρεῖ ν, ἀ μέ σου δὲ τού των, ὡ ς εἰ κό ς, ὥ ραν ἔ αρι προσφορωτά την ἔ χουσιν. ἔ πειτα πρὸ ς μὲ ν ἡ μᾶ ς καθί ησι δἰ ἀ έ ρος θολεροῦ καὶ συνεπερεί δοντος; θερμό τητα ταῖ ς ἀ ναθυμιά σεσι τρεφομέ νην: ἐ κεῖ δὲ λεπτὸ ς ὢ ν καὶ διαυγὴ ς ὁ ἀ ὴ ρ σκί δνησι καὶ διαχεῖ τὴ ν αὐ γή ν, ὑ πέ κκαυμα καὶ σῶ μα μηδὲ ν ἔ χουσαν. ὕ λην δὲ καὶ καρποὺ ς αὐ τοῦ μὲ ν ὄ μβροι τρέ φουσιν, ἑ τέ ρωθι δέ, ὥ σπερ ἄ νω περὶ Θή βας παρ' ὑ μῖ ν καὶ Συή νην, οὐ κ ὄ μβριον ὕ δωρ ἀ λλὰ γηγενὲ ς ἡ γῆ πί νουσα καὶ χρωμέ νη πνεύ μασι καὶ δρό σοις οὐ κ ἂ ν ἐ θελή σειεν, οἶ μαι, τῇ πλεῖ στον ὑ ομέ νῃ πολυκαρπί α συμφέ ρεσθαι δι' ἀ ρετή ν τινα καὶ κρᾶ σιν. τὰ δ' αὐ τὰ φυτὰ τῷ γέ νει παρ' ἡ μῖ ν μέ ν, ἐ ὰ ν σφό δρα πιεσθῇ χειμῶ σιν, ἐ κφέ ρει πολὺ ν καὶ καλὸ ν καρπό ν ἐ ν δὲ Λιβύ ῃ καὶ παρ' ὑ μῖ ν: ἐ ν Αἰ γύ πτῳ δύ σριγα κομιδῇ καὶ δειλὰ πρὸ ς χειμῶ νά ς; ἐ στι. τῆ ς δὲ Γεδρωσί ας καὶ Τρωγλοδύ τιδος, ἣ καθή κει πρὸ ς τὸ ν ὠ κεανό ν ἀ φό ρου διὰ ξηρό τητα καὶ ἀ δέ νδρου παντά πασιν οὔ σης, ἐ ν τῇ παρακειμέ νῃ καὶ περικεχυμέ νῃ θαλά ττῃ θαυμαστὰ μεγέ θη φυτῶ ν τρέ φεται καὶ κατὰ βυθοῦ τέ θηλεν: ὧ ν τὰ μὲ ν ἐ λαί ας τὰ δὲ δά φνας τὰ δ'̓́ Ισιδος τρί χας καλοῦ σιν. οἱ δ' ἀ νακαμψέ ρωτες οὗ τοι προσαγορευό μενοι, τῆ ς γῆ ς ἐ ξαιρεθέ ντες, οὐ μό νον ζῶ σι κρεμά μενοι χρό νον ὅ σον βού λεταί τις ἀ λλὰ βλαστά νουσιν. σπεί ρεται δὲ τὰ μὲ ν πρὸ ς χειμῶ νος τὰ δὲ θέ ρους ἀ κμά ζοντος, ὥ σπερ σή σαμον καὶ μελί νη: τὸ δὲ θύ μον ἢ τὸ κενταύ ριον ἂ ν εἰ ς ἀ γαθὴ ν καὶ πί ονα σπαρῇ χώ ραν καὶ βρέ χηται καὶ ἄ ρδηται, τῆ ς κατὰ φύ σιν ἐ ξί σταται ποιό τητος καὶ ἀ ποβά λλει τὴ ν δύ ναμιν, αὐ χμῷ δὲ χαί ρει καὶ πρὸ ς τὸ οἰ κεῖ ον ἐ πιδί δωσιν: εἰ δ' ὥ ς φασιν οὐ δὲ τὰ ς δρό σους ἀ νέ χεται, καθά περ τὰ πλεῖ στα τῶ ν̓ Αραβικῶ ν, ἀ λλ' ἐ ξαμαυροῦ ται διαινό μενα καὶ φθεί ρεται, τί δὴ θαυμαστό ν ἐ στιν εἰ γί γνονται περὶ τὴ ν σελή νην ῥ ί ζαι καὶ σπέ ρματα καὶ ὗ λαι μηδὲ ν ὑ ετῶ ν δεό μεναι μηδὲ χιό νων ἀ λλὰ πρὸ ς θερινὸ ν ἀ έ ρα καὶ λεπτὸ ν εὐ φυῶ ς ἔ χουσαι; πῶ ς δ' οὐ κ εἰ κὸ ς; ἀ νιέ ναι τε πνεύ ματα θαλπό μενα τῇ σελή νῃ καὶ τῷ σά λῳ τῆ ς περιφορᾶ ς αὔ ρας τε παρομαρτεῖ ν ἀ τρέ μα, καὶ δρό σους καὶ ὑ γρό τητας ἐ λαφρὰ ς περιχεού σας, καὶ διασπειρομέ νας ἐ παρκεῖ ν τοῖ ς βλαστά νουσιν, αὐ τὴ ν δὲ τῇ κρά σει μὴ πυρώ δη μηδ' αὐ χμηρὰ ν ἀ λλὰ μαλακὴ ν καὶ ὑ δροποιὸ ν εἶ ναι; ξηρό τητος μὲ ν γὰ ρ οὐ δὲ ν ἀ φικνεῖ ται πά θος ἀ π' αὐ τῆ ς πρὸ ς ἡ μᾶ ς, ὑ γρό τητος δὲ πολλὰ καὶ θηλύ τητος, αὐ ξή σεις φυτῶ ν, σή ψεις κρεῶ ν, τροπαὶ καὶ ἀ νέ σεις οἴ νων, μαλακό τητες ξύ λων, εὐ τοκί αι γυναικῶ ν. δέ δοικα δ' ἡ συχά ζοντα Φαρνά κην αὖ θις ἐ ρεθί ζειν καὶ κινεῖ ν, ὠ κεανοῦ τε πλημμύ ρας ὡ ς λέ γουσιν αὐ τοὶ καὶ πορθμῶ ν ἐ πιδό σεις, διαχεομέ νων καὶ αὐ ξανομέ νων ὑ πὸ τῆ ς σελή νης τῷ ἀ νυγραί νεσθαι, παρατιθέ μενος. διὸ πρὸ ς σὲ τρέ ψομαι μᾶ λλον, ὦ φί λε Θέ ων λέ γεις γὰ ρ ὑ μῖ ν, ἐ ξηγού μενος ταυτὶ τὰ̓ Αλκμᾶ νος Διὸ ς θυγά τηῤ́ Ερσα τρέ φει καὶ δί ας Σελά νας, ὅ τι νῦ ν τὸ ν ἀ έ ρα καλεῖ Δί α καί φησιν αὐ τὸ ν ὑ πὸ τῆ ς σελή νης καθυγραινό μενον εἰ ς δρό σους τρέ πεσθαι. κινδυνεύ ει γά ρ, ὦ ἑ ταῖ ρε, πρὸ ς τὸ ν ἣ λιον ἀ ντιπαθῆ φύ σιν ἔ χειν: εἴ γε μὴ μό νον, ὅ σα πυκνοῦ ν καὶ ξηραί νειν ἐ κεῖ νος, αὕ τη μαλά σσειν καὶ διαχεῖ ν πέ φυκεν ἀ λλὰ καὶ τὴ ν ἀ π' ἐ κεί νου θερμό τητα καθυγραί νειν καὶ καταψύ χειν προσπί πτουσαν αὐ τῇ καὶ συμμιγνυμέ νην. οἵ τε δὴ τὴ ν σελή νην ἔ μπυρον σῶ μα καὶ διακαὲ ς εἶ ναι νομί ζοντες ἁ μαρτά νουσιν οἵ τε τοῖ ς ἐ κεῖ ζῴ οις ὅ σα τοῖ ς ἐ νταῦ θα πρὸ ς γέ νεσιν καὶ τροφὴ ν καὶ δί αιταν ἀ ξιοῦ ντες ὑ πά ρχειν, ἐ οί κασιν ἀ θέ ατοι τῶ ν περὶ τὴ ν φύ σιν ἀ νωμαλιῶ ν, ἐ ν αἷ ς μεί ζονας ἔ στι καὶ πλεί ονας πρὸ ς ἄ λληλα τῶ ν ζῴ ων ἢ πρὸ ς τὰ μὴ ζῷ α διαφορὰ ς καὶ ἀ νομοιό τητας εὑ ρεῖ ν. καὶ εὔ στομοι μὲ ν ἄ νθρωποι καὶ ὀ σμαῖ ς τρεφό μενοι μὴ ἔ στωσαν, οἳ μηδ' εἶ ναί μοι δοκοῦ σιν: ἣ ν δ'̓ Αμμώ νιος ἡ μῖ ν αὐ τὸ ς ἐ ξηγεῖ το δύ ναμιν, ᾐ νί ξατο μὲ ν̔ Ησί οδος εἰ πώ ν οὐ δ' ὅ σον ἐ ν μαλά χῃ τε καὶ ἀ σφοδέ λῳ μέ γ' ὄ νειαρ ἔ ργῳ δ' ἐ μφανῆ παρέ σχεν̓ Επιμενί δης, διδά ξας ὅ τι μικρῷ παντά πασιν ἡ φύ σις ὑ πεκκαύ ματι ζωπυρεῖ καὶ συνέ χει τὸ ζῷ ον, ἂ ν ὅ σον ἐ λαί ας μέ γεθος λά βῃ, μηδεμιᾶ ς ἔ τι τροφῆ ς δεό μενον. τοὺ ς δ' ἐ πὶ τῆ ς σελή νης, εἴ περ εἰ σί ν, εὐ σταλεῖ ς εἶ ναι τοῖ ς σώ μασι καὶ διαρκεῖ ς ὑ πὸ τῶ ν τυχό ντων τρέ φεσθαι πιθανό ν ἐ στι: καὶ γὰ ρ αὐ τὴ ν τὴ ν σελή νην, ὥ σπερ τὸ ν ἣ λιον, ζῷ ον ὄ ντα πύ ρινον καὶ τῆ ς γῆ ς ὄ ντα πολλαπλά σιον, ἀ πὸ τῶ ν ὑ γρῶ ν φασι τῶ ν ἀ πὸ τῆ ς γῆ ς τρέ φεσθαι, καὶ τοὺ ς ἄ λλους ἀ στέ ρας ἀ πεί ρους ὄ ντας: οὕ τως ἐ λαφρὰ καὶ λιτὰ τῶ ν ἀ ναγκαί ων φέ ρειν ζῷ α τὸ ν ἄ νω τό πον ὑ πολαμβά νουσιν. ἀ λλ' οὔ τε ταῦ τα συνορῶ μεν οὔ τε ὅ τι καὶ χώ ρα καὶ φύ σις καὶ κρᾶ σις ἄ λλη πρό σφορό ς ἐ στιν αὐ τοῖ ς: ὥ σπερ οὖ ν εἰ, τῇ θαλά ττῃ μὴ δυναμέ νων ἡ μῶ ν προσελθεῖ ν μηδ' ἅ ψασθαι μό νον δὲ τὴ ν θέ αν αὐ τῆ ς πό ρρωθεν ἀ φορώ ντων καὶ πυνθανομέ νων ὅ τι πικρὸ ν καὶ ἄ ποτον καὶ ἁ λμυρὸ ν ὕ δωρ ἐ στί ν, ἔ λεγέ τις ὡ ς ζῷ α πολλὰ καὶ μεγά λα καὶ παντοδαπὰ ταῖ ς μορφαῖ ς τρέ φει κατὰ βά θους καὶ θηρί ων ἐ στὶ πλή ρης ὕ δατι χρωμέ νων ὅ σαπερ ὑ μεῖ ς ἀ έ ρι, μύ θοις ἂ ν ὅ μοια καὶ τέ ρασιν ἐ δό κει περαί νειν οὕ τως ἐ οί καμεν ἔ χειν καὶ ταὐ τὸ πά σχειν πρὸ ς τὴ ν σελή νην, ἀ πιστοῦ ντες ἐ κεῖ τινας ἀ νθρώ πους κατοικεῖ ν. ἐ κεί νους δ' ἂ ν οἴ ομαι πολὺ μᾶ λλον ἀ ποθαυμά σαι τὴ ν γῆ ν, ἀ φορῶ ντας οἷ ον ὑ ποστά θμην καὶ ἰ λὺ ν τοῦ παντὸ ς ἐ ν ὑ γροῖ ς καὶ ὁ μί χλαις καὶ νέ φεσι διαφαινομέ νην ἀ λαμπὲ ς καὶ ταπεινὸ ν καὶ ἀ κί νητον χωρί ον, εἰ ζῷ α φύ ει καὶ τρέ φει μετέ χοντα κινή σεως ἀ ναπνοῆ ς θερμό τητος: κἂ ν εἴ ποθεν αὐ τοῖ ς ἐ γγέ νοιτο τῶ ν̔ Ομηρικῶ ν τού των ἀ κοῦ σαι σμερδαλέ', εὐ ρώ εντα, τά τε στυγέ ουσι θεοί περ καὶ τό σσον ἔ νερθ'̓ Αί δεω, ὅ σον οὐ ρανὸ ς ἔ στ' ἀ πὸ γαί ης, ταῦ τα φή σουσιν ἀ τεχνῶ ς περὶ τοῦ χωρί ου τού του λέ γεσθαι καὶ τὸ ν̔́ Αιδην ἐ νταῦ θα καὶ τὸ ν Τά ρταρον ἀ πῳ κί σθαι, γῆ ν δὲ μί αν εἶ ναι τὴ ν σελή νην, ἴ σον ἐ κεί νων τῶ ν ἄ νω καὶ τῶ ν κά τω τού των ἀ πέ χουσαν.”

ἔ τι δ' ἐ μοῦ σχεδὸ ν λέ γοντος, ὁ Σύ λλας ὑ πολαβώ ν“ ἐ πί σχες” εἶ πεν“ ὦ Λαμπρί α, καὶ παραβαλοῦ τὸ θυρί ον τοῦ λό γου, μὴ λά θῃ ς τὸ ν μῦ θον ὥ σπερ εἰ ς γῆ ν ἐ ξοκεί λας καὶ συγχέ ῃ ς τὸ δρᾶ μα τοὐ μὸ ν ἑ τέ ραν ἔ χον σκηνὴ ν καὶ διά θεσιν, ἐ γὼ μὲ ν οὖ ν ὑ ποκριτή ς εἰ μι, πρό τερον δ' αὐ τοῦ φρά σω τὸ ν ποιητὴ ν ὑ μῖ ν εἰ μή τι κωλύ ει καθ'̔́ Ομηρον ἀ ρξά μενος̓ Ωγυγί η τις νῆ σος ἀ πό προθεν εἰ ν ἁ λὶ κεῖ ται δρό μον ἡ μερῶ ν πέ ντε Βρεττανί ας ἀ πέ χουσα πλέ οντι πρὸ ς; ἑ σπέ ραν: ἕ τεραι δὲ τρεῖ ς ἴ σον ἐ κεί νης ἀ φεστῶ σαι καὶ ἀ λλή λων πρό κεινται μά λιστα κατὰ δυσμὰ ς; ἡ λί ου θερινά ς: ὧ ν ἐ ν μιᾷ τὸ ν Κρό νον οἱ βά ρβαροι καθεῖ ρχθαι μυθολογοῦ σιν ὑ πὸ τοῦ Διό ς, τὸ ν δ' ὡ ς υἱ ὸ ν ἔ χοντα φρουρὸ ν τῶ ν τε νή σων ἐ κεί νων καὶ τῆ ς θαλά ττης, ἣ ν Κρό νιον πέ λαγος ὀ νομά ζουσι, πέ ραν κατῳ κί σθαι τὴ ν δὲ μεγά λην ἤ πειρον, ὑ φ' ἧ ς ἡ μεγά λη περιέ χεται κύ κλῳ θά λαττα, τῶ ν μὲ ν ἄ λλων ἔ λαττον ἀ πέ χειν, τῆ ς δ'̓ Ωγυγί ας περὶ πεντακισχιλί ους σταδί ους κωπή ρεσι πλοί οις κομιζομέ νῳ: βραδύ πορον γὰ ρ εἶ ναι καὶ πηλῶ δες ὑ πὸ πλή θους ῥ ευμά των τὸ πέ λαγος: τὰ δὲ: ῥ εύ ματα τὴ ν μεγά λην ἐ ξιέ ναι γῆ ν καὶ γί γνεσθαι προσχώ σεις ἀ π' αὐ τῶ ν καὶ βαρεῖ αν εἶ ναι καὶ γεώ δη τὴ ν θά λατταν, ᾗ καὶ πεπηγέ ναι δό ξαν ἔ σχε. τῆ ς δ' ἠ πεί ρου τὰ πρὸ ς τῇ θαλά ττῃ κατοικεῖ ν̔́ Ελληνας περὶ κό λπον οὐ κ ἐ λά ττονα τῆ ς Μαιώ τιδος, οὗ τὸ στό μα τῷ στό ματι τοῦ Κασπί ου πελά γους μά λιστα κατ' εὐ θεῖ αν κεῖ σθαι: λαλεῖ ν δὲ καὶ νομί ζειν ἐ κεί νους ἠ πειρώ τας μὲ ν αὑ τοὺ ς νησιώ τας δὲ τοὺ ς ταύ την τὴ ν γῆ ν κατοικοῦ ντας, ὡ ς καὶ κύ κλῳ περί ρρυτον οὖ σαν ὑ πὸ τῆ ς θαλά σσης: οἴ εσθαι δὲ τοῖ ς Κρό νου λαοῖ ς ἀ ναμιχθέ ντας ὕ στερον τοὺ ς μεθ'̔ Ηρακλέ ους παραγενομέ νους καὶ ὑ πολειφθέ ντας ἤ δη σβεννύ μενον τὸ̔ Ελληνικὸ ν ἐ κεῖ καὶ κρατού μενον γλώ ττῃ τε βαρβαρικῇ καὶ νό μοις καὶ διαί ταις οἷ ον ἀ ναζωπυρῆ σαι πά λιν ἰ σχυρὸ ν καὶ πολὺ γενό μενον διὸ τιμὰ ς ἔ χειν πρώ τας τὸ ν̔ Ηρακλέ α, δευτέ ρας δὲ τὸ ν Κρό νον. ὅ ταν οὖ ν ὁ τοῦ Κρό νου ἀ στή ρ, ὃ ν Φαί νοντα μὲ ν ἡ μεῖ ς, ἐ κεί νους δὲ Νυκτοῦ ρον ἔ φη καλεῖ ν, εἰ ς Ταῦ ρον παραγέ νηται δι' ἐ τῶ ν τριά κοντα, παρασκευασαμέ νους ἐ ν χρό νῳ πολλῷ τὰ περὶ τὴ ν θυσί αν καὶ τὸ ν ἀ πό πλουν ἐ κπέ μπειν κλή ρῳ λαχό ντας ἐ ν πλοί οις τοσού τοις θεραπεί αν τε πολλὴ ν καὶ παρασκευὴ ν ἀ ναγκαί αν μέ λλουσι πλεῖ ν πέ λαγος τοσοῦ τον εἰ ρεσί ᾳ καὶ χρό νον ἐ πὶ ξέ νης βιοτεύ ειν πολὺ ν ἐ μβαλλομέ νους: ἀ ναχθέ ντας οὖ ν χρῆ σθαι τύ χαις, ὡ ς εἰ κό ς, ἄ λλους ἄ λλαις: τοὺ ς δὲ διασωθέ ντας ἐ κ τῆ ς θαλά ττης πρῶ τον μὲ ν ἐ πὶ τὰ ς προκειμέ νας νή σους οἰ κουμέ νας δ' ὑ φ'̔ Ελλή νων κατί σχειν καὶ τὸ ν ἥ λιον ὁ ρᾶ ν κρυπτό μενον ὥ ρας μιᾶ ς ἔ λαττον ἐ φ' ἡ μέ ρας τριά κοντα καὶ νύ κτα τοῦ τ' εἶ ναι, σκό τος ἔ χουσαν ἐ λαφρὸ ν καὶ λυκαυγὲ ς ἀ πὸ δυσμῶ ν περιλαμπό μενον ἐ κεῖ διατρί ψαντας ἡ μέ ρας ἐ νενή κοντα, μετὰ τιμῆ ς καὶ φιλοφροσύ νης ἱ εροὺ ς νομιζομέ νους καὶ προσαγορευομέ νους, ὑ πὸ πνευμά των ἢ δη περαιοῦ σθαι: μηδ' ἄ λλους τινὰ ς ἐ νοικεῖ ν ἢ σφᾶ ς τ', αὐ τοὺ ς καὶ τοὺ ς πρὸ αὐ τῶ ν ἀ ποπεμφθέ ντας: ἐ ξεῖ ναι μὲ ν γὰ ρ ἀ ποπλεῖ ν οἴ καδε τοὺ ς τῷ θεῷ τὰ τρὶ ς δέ κ' ἔ τη συλλατρεύ σαντας, αἱ ρεῖ σθαι δὲ τοὺ ς πλεί στους ἐ πιεικῶ ς αὐ τό θι κατοικεῖ ν, τοὺ ς μὲ ν ὑ πὸ συνηθεί ας, τοὺ ς δ' ὅ τι πό νου δί χα καὶ πραγμά των ἄ φθονα πά ρεστι πά ντα, πρὸ ς θυσί αις καὶ χορηγί αις ἢ περὶ λό γους τινὰ ς ἀ εὶ καὶ φιλοσοφί αν διατρί βουσι. θαυμαστὴ ν γὰ ρ εἶ ναι τῆ ς τε νή σου τὴ ν φύ σιν καὶ τὴ ν πραό τητα τοῦ περιέ χοντος ἀ έ ρος, ἐ νί οις δὲ καὶ τὸ θεῖ ον ἐ μποδὼ ν γί γνεσθαι διανοηθεῖ σιν ἀ ποπλεῖ ν ὥ σπερ συνή θεσι καὶ φί λοις ἐ πιδεικνύ μενον οὐ κ ὄ ναρ γὰ ρ μό νον οὐ δὲ διὰ συμβό λων, ἀ λλὰ καὶ φανερῶ ς ἐ ντυγχά νειν πολλοὺ ς ὄ ψεσι δαιμό νων καὶ φωναῖ ς. αὐ τὸ ν μὲ ν γὰ ρ τὸ ν Κρό νον ἐ ν ἄ ντρῳ βαθεῖ περιέ χεσθαι πέ τρας χρυσοειδοῦ ς καθεύ δοντα, τὸ ν γὰ ρ ὕ πνον αὐ τῷ μεμηχανῆ σθαι δεσμὸ ν ὑ πὸ τοῦ Διό ς, ὄ ρνιθας; δὲ τῆ ς πέ τρας κατὰ κορυφὴ ν εἰ σπετομέ νους ἀ μβροσί αν ἐ πιφέ ρειν αὐ τῷ, καὶ τὴ ν νῆ σον εὐ ωδί ᾳ κατέ χεσθαι πᾶ σαν, ὥ σπερ ἐ κ πηγῆ ς σκιδναμέ νῃ τῆ ς πέ τρας: τοὺ ς δὲ δαί μονας ἐ κεί νους περιέ πειν καὶ θεραπεύ ειν τὸ ν Κρό νον, ἑ ταί ρους αὐ τῷ γενομέ νους, ὅ τε δὴ θεῶ ν καὶ ἀ νθρώ πων ἐ βασί λευε καὶ πολλὰ μὲ ν ἀ φ' ἑ αυτῶ ν μαντικοὺ ς ὄ ντας προλέ γειν, τὰ δὲ μέ γιστα καὶ περὶ τῶ ν μεγί στων ὡ ς ὀ νεί ρατα τοῦ Κρό νου κατιό ντας ἐ ξαγγέ λλειν ὅ σα γὰ ρ ὁ Ζεύ ς προδιανοεῖ ται, ταῦ τ' ὀ νειροπολεῖ ν τὸ ν Κρό νον: εἶ ναι δ' ἀ νά στασιν τὰ τιτανικὰ πά θη καὶ κινή ματα τῆ ς ψυχῆ ς ἐ ν αὐ τῷ παντά πασιν ὁ ὕ πνος καὶ γέ νηται τὸ βασιλικὸ ν καὶ θεῖ ον αὐ τὸ καθ' ἑ αυτὸ καθαρὸ ν καὶ ἀ κή ρατον. ἐ νταῦ θα δὴ κομισθεί ς, ὡ ς ἔ λεγεν, ὁ ξέ νος καὶ θεραπεύ ων τὸ ν θεὸ ν ἐ πὶ σχολῆ ς, ἀ στρολογί ας μὲ ν ἐ φ' ὅ σον γεωμετρή σαντι πορρωτά τω προελθεῖ ν δυνατό ν ἐ στιν ἐ μπειρί αν ἔ σχε, φιλοσοφί ας δὲ τῆ ς ἄ λλης τῷ φυσικῷ χρώ μενος. ἐ πιθυμί αν δέ τινα καὶ πό θον ἔ χων γενέ σθαι τῆ ς μεγά λης νή σου θεατή ς: οὕ τω γὰ ρ ὡ ς ἔ οικε τὴ ν παρ' ἡ μῖ ν οἰ κουμέ νην ὀ νομά ζουσιν ἐ πειδὴ τὰ τριά κοντ' ἔ τη διῆ λθεν, ἀ φικομέ νων τῶ ν διαδό χων οἴ κοθεν, ἀ σπασά μενος τοὺ ς φί λους ἐ ξέ πλευσε, τὰ μὲ ν ἄ λλα κατεσκευασμέ νος εὐ σταλῶ ς ἐ φό διον δὲ συχνὸ ν ἐ ν χρυσοῖ ς ἐ κπώ μασι κομί ζων. ἃ μὲ ν οὖ ν ἔ παθε καὶ ὅ σους ἀ νθρώ πους διῆ λθεν, ἱ εροῖ ς τε γρά μμασιν ἐ ντυγχά νων ἔ ν τε τελεταῖ ς πά σαις τελού μενος, οὐ μιᾶ ς ἡ μέ ρας ἔ ργον ἐ στὶ διελθεῖ ν, ὡ ς ἐ κεῖ νος ἡ μῖ ν ἀ πή γγελλεν, εὖ μά λα καὶ καθ' ἕ καστον ἀ πομνημονεύ ων ὅ σα δ' οἰ κεῖ α τῆ ς ἐ νεστώ σης διατριβῆ ς ἐ στιν, ἀ κού σατε. πλεῖ στον γὰ ρ ἐ ν Καρχηδό νι χρό νον διέ τριψεν, ἅ τε δὴ παρ' ἡ μῖ ν μεγά λας ἔ χοντος καί τινας, ὅ θ' ἡ προτέ ρα πό λις ἀ πώ λλυτο, διφθέ ρας ἱ ερὰ ς ὑ πεκκομισθεί σας κρύ φα καὶ διαλαθού σας πολὺ ν χρό νον ἐ ν γῇ κειμέ νας ἐ ξευρὼ ν τῶ ν τε φαινομέ νων θεῶ ν ἔ φη χρῆ ναι καί μοι παρεκελεύ ετο τιμᾶ ν διαφερό ντως τὴ ν Σελή νην, ὡ ς τοῦ βί ου κυριωτά την οὖ σαν ἐ χομέ νην.”

θαυμά ζοντος δ' ἐ μοῦ ταῦ τα καὶ δεομέ νου σαφέ στερον ἀ κοῦ σαι,“ πολλά” εἶ πεν“ ὦ Σύ λλα, περὶ θεῶ ν οὐ πά ντα δὲ καλῶ ς λέ γεται παρ'̔́ Ελλησιν. οἷ ον εὐ θὺ ς ὀ ρθῶ ς Δή μητρα καὶ Κό ρην ὀ νομά ζοντες οὐ κ ὀ ρθῶ ς ὁ μοῦ καὶ περὶ τὸ ν αὐ τὸ ν ἀ μφοτέ ρας εἶ ναι τό πον νομί ζουσιν ἡ μὲ ν γὰ ρ ἐ ν γῇ καὶ κυρί α τῶ ν περὶ γῆ ν ἐ στιν ἡ δ' ἐ ν σελή νῃ καὶ τῶ ν περὶ σελή νην. κό ρη δὲ καὶ Φερσεφό νη κέ κληται τὸ μὲ ν ὡ ς φωσφό ρος οὖ σα,. κό ρη δ' ὅ τι καὶ τοῦ ὄ μματος, ἐ ν ᾧ τὸ εἴ δωλον ἀ ντιλά μπει τοῦ βλέ ποντος,, ὥ σπερ τὸ ἡ λί ου φέ γγος ἐ νορᾶ ται τῇ σελή νῃ, κό ρην προσαγορεύ ομεν. τοῖ ς τε περὶ τὴ ν πλά νην καὶ τὴ ν ζή τησιν αὐ τῶ ν λεγομέ νοις ἔ νεστι ἀ ληθέ ς: ἀ λλή λων γὰ ρ ἐ φί ενται χωρὶ ς οὖ σαι καὶ συμπλέ κονται περὶ τὴ ν σκιὰ ν πολλά κις: τὸ δὲ νῦ ν μὲ ν ἐ ν οὐ ρανῷ καὶ φωτί, νῦ ν δ' ἐ ν σκό τῳ καὶ νυκτὶ γενέ σθαι περὶ τὴ ν Κό ρην, ψεῦ δος μὲ ν οὐ κ ἔ στιν, ὁ δὲ χρό νος τῷ ἀ ριθμῷ πλά νην παρέ σχηκεν. οὐ γὰ ρ ἓ ξ μῆ νας ἀ λλὰ παρ' ἓ ξ μῆ νας ὁ ρῶ μεν αὐ τὴ ν ὑ πὸ τῆ ς γῆ ς, ὥ σπερ ὑ πὸ τῆ ς μητρό ς, τῇ σκιᾷ λαμβανομέ νην, ὀ λιγά κις δὲ τοῦ το διὰ πέ ντε μηνῶ ν πά σχουσαν: ἐ πεὶ τὸ ν γ'̔́ Αιδην ἀ πολιπεῖ ν ἀ δύ νατό ν ἐ στιν αὐ τή ν, τοῦ̔́ Αιδου πέ ρας οὖ σαν, ὥ σπερ καὶ̔́ Ομηρος ἐ πικρυψά μενος οὐ φαύ λως τοῦ τ' εἶ πεν ἀ λλ' εἰ ς̓ Ηλύ σιον πεδί ον καὶ πεί ρατα γαί ης: ὅ που γὰ ρ ἡ σκιὰ τῆ ς γῆ ς ἐ πινεμομέ νη παύ εται, τοῦ το τέ ρμα τῆ ς γῆ ς ἔ θετο καὶ πέ ρας: εἰ ς δὲ τοῦ το φαῦ λος μὲ ν οὐ δεὶ ς οὐ δ' ἀ κά θαρτος ἄ νεισιν, οἱ δὲ χρηστοὶ μετὰ τὴ ν τελευτὴ ν κομισθέ ντες αὐ τό θι, ῥ ᾷ στον μὲ ν οὕ τω βί ον, οὐ μὴ ν μακά ριον οὐ δὲ θεῖ ον ἔ χοντες, ἄ χρι τοῦ δευτέ ρου θανά του διατελοῦ σι.”

“ τί ς δ' οὗ τό ς ἐ στιν, ὦ Σύ λλα;”“ μὴ περὶ τού των ἔ ρῃ, μέ λλω γὰ ρ αὐ τὸ ς διηγεῖ σθαι. τὸ ν ἄ νθρωπον οἱ πολλοὶ σύ νθετον μὲ ν ὀ ρθῶ ς, ἐ κ δυεῖ ν δὲ μό νων σύ νθετον οὐ κ ὀ ρθῶ ς ἡ γοῦ νται: μό ριον γὰ ρ εἶ ναί πως ψυχῆ ς οἴ ονται τὸ ν νοῦ ν, οὐ δὲ ν ἧ ττον ἐ κεί νων: ἁ μαρτά νοντες, οἷ ς ἡ ψυχὴ δοκεῖ μό ριον εἶ ναι τοῦ σώ ματος: νοῦ ς γὰ ρ ψυχῆ ς ὅ σῳ ψυχὴ σώ ματος, ἄ μεινό ν ἐ στι καὶ θειό τερον. ποιεῖ δ' ἡ μὲ ν ψυχῆ ς καὶ σώ ματος μῖ ξις τὸ ἄ λογον καὶ τὸ παθητικό ν, ἡ δὲ νοῦ καὶ ψυχῆ ς σύ νοδος λό γον, ὧ ν τὸ μὲ ν ἡ δονῆ ς ἀ ρχὴ καὶ πό νου τὸ δ' ἀ ρετῆ ς καὶ κακί ας. τριῶ ν δὲ τού των συμπαγέ ντων, τὸ μὲ ν σῶ μ̓ ἡ γῆ τὴ ν δὲ ψυχὴ ν ἡ σελή νη, τὸ ν δὲ νοῦ ν ὁ ἥ λιος παρέ σχεν εἰ ς τὴ ν γέ νεσιν ὥ σπερ αὖ τῇ σελή νῃ τὸ φέ γγος. ὃ ν δ' ἀ ποθνή σκομεν θά νατον, ὁ μὲ ν ἐ κ τριῶ ν δύ ο ποιεῖ τὸ ν ἄ νθρωπον ὁ δ' ἓ ν ἐ κ δυεῖ ν, καὶ ὁ μέ ν ἐ στιν ἐ ν τῇ τῆ ς Δή μητρος ἐ ν αὐ τῇ τελεῖ ν, καὶ τοὺ ς νεκροὺ ς̓ Αθηναῖ οι Δημητρεί ους ὠ νό μαζον τὸ παλαιό ν: ὁ δ' ἐ ν τῇ σελή νῃ τῆ ς Φερσεφό νης, καὶ σύ νοικό ς ἐ στι τῆ ς μὲ ν χθό νιος ὁ̔ Ερμῆ ς τῆ ς δ' οὐ ρά νιος: λύ ει δ' αὕ τη μὲ ν ταχὺ καὶ μετὰ βί ας τὴ ν ψυχὴ ν ἀ πὸ τοῦ σώ ματος, ἡ δὲ Φερσεφό νη πρά ως καὶ χρό νῳ πολλῷ τὸ ν νοῦ ν ἀ πὸ τῆ ς ψυχῆ ς καὶ διὰ τοῦ το μονογενὴ ς κέ κληται: μό νον γὰ ρ γί γνεται τὸ βέ λτιστον τἀ νθρώ που διακρινό μενον αὐ τῆ ς. συντυγχά νει δ' οὕ τως κατὰ φύ σιν ἑ κά τερον: πᾶ σαν ψυχή ν, ἄ νουν τε καὶ σὺ ν νῷ, σώ ματος ἐ κπεσοῦ σαν εἱ μαρμέ νον ἐ στὶ ν ἐ ν τῷ: μεταξὺ γῆ ς καὶ σελή νης χωρί ῳ πλανηθῆ ναι χρό νον οὐ κ ἴ σον ἀ λλ' αἱ μὲ ν ἄ δικοι καὶ ἀ κό λαστοι δί κας τῶ ν ἀ δικημά των τί νουσι: τὰ ς δ' ἐ πιεικεῖ ς, ὅ σον ἀ φαγνεῦ σαι καὶ ἀ ποπνεῦ σαι τοὺ ς ἀ πὸ τοῦ σώ ματος ὥ σπερ ἀ τμοῦ πονηροῦ μιασμού ς, ἐ ν τῷ πραοτά τῳ τοῦ ἀ έ ρος, ὃ ν λειμῶ νας̔́ Αιδου καλοῦ σι, δεῖ γί γνεσθαι χρό νον τινὰ τεταγμέ νον: εἶ θ' οἷ ον ἐ ξ ἀ ποδημί ας ἀ νακομιζό μεναι φυγαδικῆ ς εἰ ς πατρί δα, γεύ ονται χαρᾶ ς, οἵ αν οἱ τελού μενοι μά λιστα θορύ βῳ καὶ πτοή σει συγκεκραμέ νην μετ' ἐ λπί δος ἡ δεί ας ἔ χουσι: πολλὰ ς γὰ ρ ἐ ξωθεῖ καὶ ἀ ποκυματί ζει γλιχομέ νας ἤ δη τῆ ς σελή νης, ἐ νί ας δὲ καὶ τῶ ν ἐ κεῖ περικά τω τρεπομέ νας οἷ ον εἰ ς βυθὸ ν αὖ θις ὁ ρῶ σι καταδυομέ νας, αἱ δ' ἄ νω γενό μεναι καὶ βεβαί ως ἱ δρυθεῖ σαι πρῶ τον μέ ν, ὥ σπερ οἱ νικηφό ροι, περιί ασιν ἀ ναδού μεναι στεφά νοις πτερῶ ν εὐ σταθεί ας λεγομέ νοις, ὅ τι τῆ ς ψυχῆ ς τὸ ἄ λογον καὶ τὸ παθητικὸ ν εὐ ή νιον ἐ πιεικῶ ς τῷ λό γῳ καὶ κεκοσμημέ νον ἐ ν τῷ βί ῳ παρέ σχοντο. δεύ τερον, ἀ κτῖ νι τὴ ν ὄ ψιν ἐ οικυῖ αι, πυρὶ δὲ τὴ ν ψυχὴ ν ἄ νω κουφιζομέ νην, ὥ σπερ ἐ νταῦ θα, τῷ περὶ τὴ ν σελή νην αἰ θέ ρι, καὶ τό νον ἀ π' αὐ τοῦ καὶ δύ ναμιν, οἷ ον τὰ στομού μενα βαφὴ ν, ἴ σχουσι: τὸ γὰ ρ ἀ ραιὸ ν ἔ τι καὶ διακεχυμέ νον ῥ ώ ννυται καὶ γί γνεται σταθερὸ ν καὶ διαυγέ ς, ὥ σθ' ὑ πὸ τῆ ς τυχού σης ἀ ναθυμιά σεως τρέ φεσθαι: καὶ καλῶ ς̔ Ηρά κλειτος εἶ πεν ὅ τι“ αἱ ψυχαὶ ὀ σμῶ νται καθ'̔́ Αιδην.””

ἐ φορῶ σι δὲ πρῶ τον μὲ ν αὐ τῆ ς σελή νης τὸ μέ γεθος καὶ τὸ κά λλος; καὶ τὴ ν φύ σιν οὐ χ ἁ πλῆ ν οὐ δ' ἄ μικτον, ἀ λλ' οἷ ον ἄ στρου σύ γκραμα καὶ γῆ ς οὖ σαν: ὡ ς γὰ ρ ἡ γῆ πνεύ ματι μεμιγμέ νη καὶ ὑ γρῷ μαλακὴ γέ γονε καὶ τὸ αἷ μα τῇ σαρκὶ παρέ χει τὴ ν αἴ σθησιν ἐ γκεκραμέ νον, οὕ τω τῷ αἰ θέ ρι λέ γουσι τὴ ν σελή νην ἀ νακεκραμέ νην διὰ βά θους ἅ μα μὲ ν ἔ μψυχον εἶ ναι καὶ γό νιμον, ἅ μα δ' ἰ σό ρροπον ἔ χειν τὴ ν πρὸ ς τὸ βαρὺ συμμετρί αν τῆ ς κουφό τητος. καὶ γὰ ρ αὐ τὸ ν οὕ τω τὸ ν κό σμον ἐ κ τῶ ν ἄ νω καὶ τῶ ν κά τω φύ σει φερομέ νων συνηρμοσμέ νον ἀ πηλλά χθαι παντά πασι τῆ ς: κατὰ τό πον κινή σεως. ταῦ τα δὲ καὶ Ξενοκρά της ἔ οικεν ἐ ννοῆ σαι θεί ῳ τινὶ λογισμῷ, τὴ ν ἀ ρχὴ ν λαβὼ ν παρὰ Πλά τωνος. Πλά των γά ρ ἐ στιν ὁ καὶ τῶ ν ἀ στέ ρων ἕ καστον ἐ κ γῆ ς καὶ πυρὸ ς συνηρμό σθαι διὰ τῶ ν μεταξὺ φύ σεων ἀ ναλογί ᾳ δοθεισῶ ν ἀ ποφηνά μενος: οὐ δὲ ν γὰ ρ εἰ ς αἴ σθησιν ἐ ξικνεῖ σθαι, ᾧ μή τι γῆ ς ἐ μμέ μικται καὶ φωτό ς. ὁ δὲ Ξενοκρά της τὰ μὲ ν ἄ στρα καὶ τὸ ν ἥ λιον ἐ κ πυρό ς φησι καὶ τοῦ πρώ του πυκνοῦ συγκεῖ σθαι, τὴ ν δὲ σελή νην ἐ κ τοῦ δευτέ ρου, πυκνοῦ καὶ τοῦ ἰ δί ου ἀ έ ρος, τὴ ν δὲ γῆ ν ἐ ξ ὕ δατος καὶ ἀ έ ρος καὶ τοῦ τρί του τῶ ν πυκνῶ ν ὅ λως δὲ μή τε τὸ πυκνὸ ν αὐ τὸ καθ' αὑ τὸ μή τε τὸ μανὸ ν εἶ ναι ψυχῆ ς δεκτικό ν. καὶ ταῦ τα μὲ ν περὶ οὐ σί ας σελή νης. εὖ ρος δὲ καὶ μέ γεθος οὐ χ ὅ σον οἱ γεωμέ τραι λέ γουσιν, ἀ λλὰ μεῖ ζον πολλά κις ἐ στί καταμετρεῖ δὲ τὴ ν σκιὰ ν τῆ ς γῆ ς ὀ λιγά κις τοῖ ς ἑ αυτῆ ς μεγέ θεσιν οὐ χ ὑ πὸ. σμικρό τητος, ἀ λλὰ θερμό τητος, ᾗ ἐ πεί γει τὴ ν κί νησιν ὅ πως ταχὺ διεκπερᾷ τὸ ν σκοτώ δη τό πον ὑ πεκφέ ρουσα τὰ ς τῶ ν ἀ γαθῶ ν ψυχὰ ς σπευδού σας καὶ βοώ σας οὐ κέ τι γὰ ρ ἐ ξακού ουσιν ἐ ν τῇ σκιᾷ γενό μεναι τῆ ς περὶ τὸ ν οὐ ρανὸ ν ἁ ρμονί ας: ἅ μα δὲ καὶ κά τωθεν αἱ τῶ ν κολαζομέ νων ψυχαὶ τηνικαῦ τα διὰ τῆ ς σκιᾶ ς ὀ δυρό μεναι καὶ ἀ λαλά ζουσαι προσφέ ρονται: διὸ καὶ κροτεῖ ν ἐ ν ταῖ ς ἐ κλεί ψεσιν εἰ ώ θασιν οἱ πλεῖ στοι χαλκώ ματα καὶ ψό φον ποιεῖ ν καὶ πά ταγον ἐ πὶ τὰ ς ψυχά ς: ἐ κφοβεῖ δ' αὐ τὰ ς καὶ τὸ καλού μενον πρό σωπον, ὅ ταν ἐ γγὺ ς γέ νωνται, βλοσυρό ν τι καὶ φρικῶ δες ὁ ρώ μενον. ἔ στι δ' οὐ τοιοῦ τον, ἀ λλ' ὥ σπερ ἡ παρ' ἡ μῖ ν ἔ χει γῆ κό λπους βαθεῖ ς καὶ μεγά λους, ἕ να μὲ ν ἐ νταῦ θα διὰ στηλῶ ν̔ Ηρακλεί ων ἀ ναχεό μενον εἴ σω πρὸ ς ἡ μᾶ ς, ἔ ξω δὲ τὸ ν Κά σπιον καὶ τοὺ ς περὶ τὴ ν̓ Ερυθρὰ ν θά λατταν, οὕ τω βά θη ταῦ τα τῆ ς σελή νης ἐ στὶ καὶ κοιλώ ματα: καλοῦ σι δ' αὐ τῶ ν τὸ μὲ ν μέ γιστον̔ Εκά της μυχό ν, ὅ που καὶ δί κας διδό ασιν αἱ ψυχαὶ καὶ λαμβά νουσιν ὧ ν ἂ ν, ἢ δη γεγενημέ ναι δαί μονες ἢ πά θωσιν ἢ δρά σωσι: τὰ δὲ δύ ο μακρά: περαιοῦ νται γὰ ρ αἱ ψυχαὶ δι' αὐ τῶ ν, νῦ ν μὲ ν εἰ ς τὰ πρὸ ς οὐ ρανὸ ν τῆ ς σελή νης, νῦ ν δὲ πά λιν εἰ ς τὰ πρὸ ς γῆ ν ὀ νομά ζεσθαι δὲ τὰ μὲ ν πρὸ ς οὐ ρανὸ ν τῆ ς σελή νης̓ Ηλύ σιον πεδί ον, τὰ δ' ἐ νταῦ θα Φερσεφό νης ἀ ντί χθονος.

“ οὐ κ ἀ εὶ δὲ διατρί βουσιν ἐ π' αὐ τῆ ς οἱ δαί μονες, ἀ λλὰ χρηστηρί ων δεῦ ρο κατί ασιν ἐ πιμελησό μενοι, καὶ ταῖ ς ἀ νωτά τω συμπά ρεισι καὶ συνοργιά ζουσι τῶ ν τελετῶ ν κολασταί τε γί νονται καὶ φύ λακες ἀ δικημά των καὶ σωτῆ ρες ἔ ν τε πολέ μοις καὶ κατὰ θά λατταν ἐ πιλά μπουσιν. ὅ τι δ' ἂ ν μὴ καλῶ ς περὶ ταῦ τα πρά ξωσιν ἀ λλ' ὑ π' ὀ ργῆ ς ἢ πρὸ ς ἄ δικον χά ριν ἢ φθό νῳ, δἰ κην τί νουσιν: ὠ θοῦ νται γὰ ρ αὖ θις ἐ πὶ γῆ ν συνειργνύ μενοι σώ μασιν ἀ νθρωπί νοις. ἐ κ δὲ τῶ ν βελτιό νων ἐ κεί νων οἵ τε περὶ τὸ ν Κρό νον ὄ ντες ἔ φασαν αὐ τοὺ ς εἶ ναι: καὶ πρό τερον ἐ ν τῇ Κρή τῃ τοὺ ς̓ Ιδαί ους Δακτύ λους, ἔ ν τε Φρυγί ᾳ τοὺ ς Κορύ βαντας γενέ σθαι καὶ τοὺ ς περὶ Βοιωτί αν ἐ ν Οὐ δώ ρα Τροφωνιά δας καὶ μυρί ους ἄ λλους πολλαχό θι τῆ ς οἰ κουμέ νης: ὧ ν ἱ ερὰ καὶ τιμαὶ καὶ προσηγορί αι διαμέ νουσιν ἔ τι: ἀ πολεί πουσι δ' αἱ δυνά μεις ἐ νί ων, εἰ ς ἕ τερον τό πον τῆ ς ἀ ρί στης ἐ ξαλλαγῆ ς τυγχανό ντων. τυγχά νουσι δ' οἱ μὲ ν πρό τερον οἱ δ' ὕ στερον, ὅ ταν ὁ νοῦ ς ἀ ποκριθῇ τῆ ς ψυχῆ ς: ἀ ποκρί νεται δ' ἔ ρωτι τῆ ς περὶ τὸ ν ἥ λιον εἰ κό νος, δι' ἧ ς ἐ πιλά μπει τὸ ἐ φετὸ ν καὶ καλὸ ν καὶ θεῖ ον καὶ μακά ριον, οὗ πᾶ σα φύ σις, ἄ λλη δ' ἄ λλως, ὀ ρέ γεται. καὶ γὰ ρ αὐ τὴ ν τὴ ν σελή νην ἔ ρωτι τοῦ ἡ λί ου περιπολεῖ ν ἀ εὶ καὶ συγγί γνεσθαι ὀ ρεγομέ νην ἀ π' αὐ τοῦ τὸ γονιμώ τατον. λεί πεται δ' ἡ τῆ ς ψυχῆ ς φύ σις ἐ πὶ τὴ ν σελή νην, οἷ ον ἴ χνη τινὰ βί ου καὶ ὀ νεί ρατα διαφυλά ττουσα: καὶ περὶ ταύ της ὀ ρθῶ ς ἡ γοῦ λελέ χθαι τὸ ψυχὴ δ' ἠ ύ τ' ὄ νειρος ἀ ποπταμέ νη πεπό τηται: οὐ δὲ γὰ ρ εὐ θὺ ς οὐ δὲ τοῦ σώ ματος ἀ παλλαγεῖ σα τοῦ το πέ πονθεν, ἀ λλ' ὕ στερον, ὅ ταν ἔ ρημος καὶ μό νη τοῦ νοῦ ἀ παλλαττομέ νη γέ νηται. καὶ̔́ Ομηρος ὧ ν εἶ πε πά ντων μά λιστα δὴ κατὰ θεὸ ν εἰ πεῖ ν ἔ οικε περὶ τῶ ν καθ'̔́ Αιδου τὸ ν δὲ μετ' εἰ σενό ησα βί ην̔ Ηρακληεί ην, εἴ δωλον: αὐ τὸ ς δὲ μετ' ἀ θανά τοισι θεοῖ σιν. αὐ τό ς τε γὰ ρ ἕ καστος ἡ μῶ ν οὐ θυμό ς ἐ στιν οὐ δὲ φό βος οὐ δ' ἐ πιθυμί α, καθά περ οὐ δὲ σά ρκες οὐ δ' ὑ γρό τητες, ἀ λλ' ᾧ διανοού μεθα καὶ φρονοῦ μεν: ἥ τε ψυχὴ τυπουμέ νη μὲ ν: ὑ πὸ τοῦ νοῦ τυποῦ σα δὲ τὸ σῶ μα καὶ περιπτύ σσουσα πανταχό θεν ἐ κμά ττεται τὸ εἶ δος: ὥ στε κἂ ν πολὺ ν χρό νον χωρὶ ς ἑ κατέ ρου γέ νηται, διατηροῦ σα τὴ ν ὁ μοιό τητα καὶ τὸ ν τύ πον, εἴ δωλον ὀ ρθῶ ς ὀ νομά ζεται. τού των δ' ἡ σελή νη, καθά περ εἴ ρηται, στοιχεῖ ό ν ἐ στιν: ἀ ναλύ ονται γὰ ρ εἰ ς ταύ την, ὥ σπερ εἰ ς τὴ ν γῆ ν τὰ σώ ματα τῶ ν νεκρῶ ν, ταχὺ μὲ ν αἱ σώ φρονες, μετὰ σχολῆ ς ἀ πρά γμονα καὶ φιλό σοφον στέ ρξασαι βί ον: ἀ φεθεῖ σαι γὰ ρ ὑ πὸ τοῦ νοῦ καὶ πρὸ ς οὐ δὲ ν ἔ τι χρώ μεναι τοῖ ς πά θεσιν ἀ πομαραί νονται: τῶ ν δὲ φιλοτί μων καὶ πρακτικῶ ν ἐ ρωτικῶ ν τε περὶ σώ ματα καὶ θυμοειδῶ ν αἱ μὲ ν οἷ ον ἐ ν ὕ πνῳ ταῖ ς τοῦ βί ου μνημοσύ ναις ὀ νεί ρασι χρώ μεναι διαφέ ρονται, καθά περ ἡ τοῦ̓ Ενδυμί ωνος: ἐ πεὶ δ' αὐ τὰ ς τὸ ἄ στατον καὶ τὸ εὐ παθὲ ς ἐ ξί στησι καὶ ἀ φέ λκει τῆ ς σελή νης πρὸ ς ἄ λλην γέ νεσιν, οὐ κ ἐ ᾷ ἀ λλ' ἀ νακαλεῖ ται καὶ καταθέ λγει. μικρὸ ν γὰ ρ οὐ δὲ ν οὐ δ' ἥ συχον οὐ δ' ὁ μολογού μενον ἔ ργον ἐ στί ν, ὅ ταν ἄ νευ νοῦ τῷ παθητικῷ σώ ματος ἐ πιλά βωνται. Τιτυοὶ δὲ καὶ Τυφῶ νες ὅ τε Δελφοὺ ς κατασχὼ ν καὶ συνταρά ξας τὸ χρηστή ριον ὕ βρει καὶ βί ᾳ Τυφὼ ν ἐ ξ ἐ κεί νων ἄ ρα τῶ ν ψυχῶ ν ἦ σαν, ἐ ρημί ᾳ λό γου καὶ τύ φῳ πλανηθέ ντι τῷ παθητικῷ χρησαμέ νων. χρό νῳ δὲ κἀ κεί νας κατεδέ ξατο εἰ ς αὑ τὴ ν ἡ σελή νη καὶ κατεκό σμησεν, εἶ τα τὸ ν νοῦ ν αὖ θις ἐ πισπεί ραντος τοῦ ἡ λί ου τῷ ζωτικῷ δεχομέ νη νέ ας ποιεῖ ψυχά ς: ἡ δὲ γῆ τρί τον σῶ μα παρέ σχεν. οὐ δὲ ν γὰ ρ αὕ τη δί δωσι μετὰ θά νατον, ἢ ὅ σα λαμβά νει πρὸ ς γέ νεσιν ἥ λιος δὲ λαμβά νει μὲ ν οὐ δὲ ν ἀ πολαμβά νει δὲ τὸ ν νοῦ ν διδού ς, σελή νη δὲ καὶ λαμβά νει καὶ δί δωσι καὶ συντί θησι καὶ διαιρεῖ κατ' ἄ λλην καὶ ἄ λλην δύ ναμιν, ὧ ν Εἰ λεί θυια μὲ ν ἣ συντί θησιν̓́ Αρτεμις δ' ἣ διαιρεῖ, καλεῖ ται. καὶ τριῶ ν Μοιρῶ ν ἡ μὲ ν̓́ Ατροπος περὶ τὸ ν ἣ λιον ἱ δρυμέ νη τὴ ν ἀ ρχὴ ν ἐ νδί δωσι τῆ ς γενέ σεως, ἡ δὲ Κλωθὼ περὶ τὴ ν σελή νην φερομέ νη συνδεῖ καὶ μί γνυσιν: ἐ σχά τη δὲ συνεφά πτεται περὶ γῆ ν ἡ Λά χεσις, ᾗ πλεῖ στον τύ χης μέ τεστι. τὸ γὰ ρ ἄ ψυχον ἄ κυρον αὐ τὸ καὶ παθητὸ ν ὑ π' ἄ λλων, ὁ δὲ νοῦ ς ἀ παθὴ ς καὶ αὐ τοκρά τωρ μικτὸ ν δὲ καὶ μέ σον ἡ ψυχὴ καθά περ ἡ σελή νη τῶ ν ἄ νω καὶ κά τω σύ μμιγμα καὶ μετακέ ρασμα ὑ πὸ τοῦ θεοῦ γέ γονε, τοῦ τον ἄ ρα πρὸ ς ἥ λιον ἔ χουσα τὸ ν λό γον, ὃ ν. ἔ χει γῆ πρὸ ς σελή νην.”

“ ταῦ τ'” εἶ πεν ὁ Σύ λλας“ ἐ γὼ μὲ ν ἤ κουσα τοῦ ξέ νου διεξιό ντος ἐ κεί νῳ δ' οἱ τοῦ Κρό νου κατευνασταὶ καὶ θερά ποντες, ὡ ς ἔ λεγεν αὐ τό ς, ἐ ξή γγειλαν: ὑ μῖ ν δ', ὦ Λαμπρί α, χρῆ σθαι τῷ λό γῳ πά ρεστιν βού λεσθε.”