Reader

τοῦ̔ Ηροδό του πολλοὺ ς μέ ν, ὦ̓ Αλέ ξανδρε, καὶ ἡ λέ ξις ὡ ς ἀ φελὴ ς καὶ δί χα πό νου καὶ ῥ ᾳ δί ως ἐ πιτρέ χουσα τοῖ ς πρά γμασιν ἐ ξηπά τηκε: πλεί ονες δὲ τοῦ το πρὸ ς τὸ ἦ θος αὐ τοῦ πεπό νθασιν. οὐ γὰ ρ μό νον, ὥ ς φησιν ὁ Πλά των, τῆ ς ἐ σχά της ἀ δικί ας μὴ ὄ ντα δοκεῖ ν εἶ ναι δί καιον: ἀ λλὰ καὶ κακοηθεί ας ἄ κρας ἔ ργον εὐ κολί αν μιμού μενον καὶ ἁ πλό τητα δυσφώ ρατον εἶ ναι. μά λιστα πρό ς τε Βοιωτοὺ ς καὶ Κορινθί ους κέ χρηται μηδὲ τῶ ν ἄ λλων τινὸ ς ἀ πεσχημέ νος, οἶ μαι προσή κειν ἡ μῖ ν: ἀ μυνομέ νοις ὑ πὲ ρ τῶ ν προγό νων ἅ μα καὶ τῆ ς ἀ ληθεί ας, κατ' αὐ τὸ τοῦ το τῆ ς γραφῆ ς τὸ μέ ρος ἐ πεὶ τὰ γ' ἄ λλα ψεύ σματα καὶ πλά σματα βουλομέ νοις ἐ πεξιέ ναι πολλῶ ν ἂ ν βιβλί ων δεή σειεν. ἀ λλὰ δεινὸ ν τὸ τᾶ ς Πειθοῦ ς πρό σωπον ὥ ς φησιν ὁ Σοφοκλῆ ς, μά λιστα δ' ὅ ταν ἐ ν λό γῳ χά ριν ἔ χοντι καὶ δύ ναμιν τοσαύ την ἐ γγέ νηται τὰ ς τ' ἄ λλας ἀ τοπί ας καὶ τὸ ἦ θος ἀ ποκρύ πτειν τοῦ συγγραφέ ως. ὁ μὲ ν γὰ ρ Φί λιππος ἔ λεγε πρὸ ς τοὺ ς ἀ φισταμέ νους̔́ Ελληνας αὐ τοῦ καὶ τῷ Τί τῳ προστιθεμέ νους, ὅ τι λειό τερον μὲ ν μακρό τερον δὲ κλοιὸ ν μεταλαμβά νουσιν: ἡ δ'̔ Ηροδό του κακοή θεια λειοτέ ρα μέ ν ἐ στιν ἀ μέ λει καὶ μαλακωτέ ρα τῆ ς Θεοπό μπου, καθά πτεται δὲ καὶ λυπεῖ μᾶ λλον, ὥ σπερ οἱ κρύ φα διὰ στενοῦ παραπνέ οντες ἄ νεμοι τῶ ν διακεχυμέ νων. δοκεῖ δέ μοι βέ λτιον εἶ ναι τύ πῳ τινὶ λαβό ντας ὅ σα κοινῇ μὴ καθαρᾶ ς μηδ' εὐ μενοῦ ς ἐ στιν ἀ λλὰ κακοή θους οἷ ον ἴ χνη καὶ γνωρί σματα διηγή σεως, εἰ ς ταῦ τα τῶ ν ἐ ξεταζομέ νων ἕ καστον, ἂ ν ἐ ναρμό ττῃ, τί θεσθαι.

πρῶ τον μὲ ν οὖ ν ὁ τοῖ ς δυσχερεστά τοις ὀ νό μασι καὶ ῥ ή μασιν, ἐ πιεικεστέ ρων παρό ντων, ἐ ν τῷ λέ γειν τὰ πεπραγμέ να χρώ μενος̔ ὥ σπερ εἰ θειασμῷ προσκεί μενον ἄ γαν ἐ ξὸ ν εἰ πεῖ ν τὸ ν Νικί αν ὁ δὲ θεό ληπτον προσεί ποι, ἢ θρασύ τητα καὶ μανί αν Κλέ ωνος μᾶ λλον ἢ κουφολογί αν' οὐ κ εὐ μενή ς ἐ στιν, ἀ λλ' οἷ ον ἀ πολαύ ων τῷ σοφῶ ς διηγεῖ σθαι τοῦ πρά γματος

δεύ τερον, ὅ τῳ κακὸ ν πρό σεστιν ἄ λλως τῇ δ' ἱ στορί ᾳ μὴ προσῆ κον, ὁ δὲ συγγραφεὺ ς ἐ πιδρά ττεται τού του καὶ παρεμβά λλει τοῖ ς πρά γμασιν οὐ δὲ ν δεομέ νοις, ἀ λλὰ τὴ ν διή γησιν ἐ πεξά γων καὶ κυκλού μενος, ὅ πως ἐ μπεριλά βῃ ἀ τύ χημά τινος ἢ πρᾶ ξιν ἄ τοπον καὶ οὐ χρηστή ν, δῆ λό ς ἐ στιν ἡ δό μενος τῷ κακολογεῖ ν. ὅ θεν ὁ Θουκυδί δης οὐ δὲ τῶ ν Κλέ ωνος ἁ μαρτημά των ἀ φθό νων ὄ ντων ἐ ποιή σατο σαφῆ τὴ ν: διή γησιν:̔ Υπερβό λου τε τοῦ δημαγωγοῦ θιγὼ ν ἑ νὶ ῥ ή ματι καὶ μοχθηρὸ ν ἄ νθρωπον προσειπὼ ν ἀ φῆ κε Φί λιστος δὲ καὶ Διονυσί ου τῶ ν πρὸ ς τοὺ ς βαρβά ρους ἀ δικιῶ ν ὅ σαι μὴ συνεπλέ κοντο τοῖ ς̔ Ελληνικοῖ ς πρά γμασιν, ἁ πά σας παρέ λιπεν. αἱ γὰ ρ ἐ κβολαὶ καὶ παρατροπαὶ τῆ ς ἱ στορί ας μά λιστα τοῖ ς μύ θοις δί δονται καὶ ταῖ ς ἀ ρχαιολογί αις, ἔ τι δὲ πρὸ ς τοὺ ς ἐ παί νους: ὁ δὲ παρενθή κην λό γου τὸ βλασφημεῖ ν καὶ ψέ γειν ποιού μενος ἔ οικεν εἰ ς τὴ ν τραγικὴ ν ἐ μπί πτειν κατά ραν θνητῶ ν ἐ κλέ γων τὰ ς συμφορά ς.

καὶ μὴ ν τὸ γ' ἀ ντί στροφον τού τῳ παντὶ δῆ λον ὡ ς καλοῦ τινος κἀ γαθοῦ παρά λειψί ς; ἐ στιν, ἀ νυπεύ θυνον δοκοῦ ν πρᾶ γμα εἶ ναι, γιγνό μενον δὲ κακοή θως, ἄ νπερ ἐ μπί πτῃ τὸ παραλειφθὲ ν εἰ ς τό πον προσή κοντα τῇ ἱ στορί ᾳ: τὸ γὰ ρ ἀ προθύ μως ἐ παινεῖ ν τοῦ ψέ γοντα χαί ρειν οὐ κ ἐ πιεικέ στερον, ἀ λλὰ πρὸ ς τῷ μὴ ἐ πιεικέ στερον ἴ σως καὶ χεῖ ρον.

τέ ταρτον τοί νυν τί θεμαι σημεῖ ον οὐ κ εὐ μενοῦ ς ἐ ν ἱ στορί ᾳ τρό που τὸ δυεῖ ν ἢ πλειό νων περὶ ταὐ τοῦ λό γων ὄ ντων τῷ χεί ρονι προστί θεσθαι. τοῖ ς γὰ ρ σοφισταῖ ς ἐ φεῖ ται πρὸ ς ἐ ργασί αν ἢ δό ξαν ἔ στιν ὅ τε τῶ ν λό γων κοσμεῖ ν τὸ ν ἥ ττονα παραλαμβά νοντας: οὐ γὰ ρ ἐ μποιοῦ σι πί στιν ἰ σχυρὰ ν περὶ τοῦ πρά γματος οὐ δ' ἀ ρνοῦ νται πολλά κις εἰ ς τὸ παρὰ δοξον ἐ πιχειρεῖ ν ὑ πὲ ρ τῶ ν ἀ πί στων: ὁ δ' ἱ στορί αν γρά φων ἃ μὲ ν οἶ δεν ἀ ληθῆ λέ γειν δί καιό ς ἐ στι, τῶ ν δ' ἀ δή λων τὰ βελτί ονα δοκεῖ ν ἀ ληθῶ ς λέ γεσθαι μᾶ λλον ἢ τὰ χεί ρονα. πολλοὶ δ' ὅ λως τὰ χεί ρονα παραλεί πουσιν ὥ σπερ ἀ μέ λει περὶ Θεμιστοκλέ ους̓́ Εφορος μὲ ν εἰ πὼ ν, ὅ τι τὴ ν Παυσανί ου προδοσί αν ἔ γνω καὶ τὰ πρασσό μενα πρὸ ς τοὺ ς βασιλέ ως στρατηγού ς,“ ἀ λλ' οὐ κ ἐ πεί σθη” φησὶ ν οὐ δὲ“ προσεδέ ξατο κοινουμέ νου καὶ παρακαλοῦ ντος αὐ τὸ ν ἐ πὶ τὰ ς αὐ τὰ ς ἐ λπί δας:” Θουκυδί δης δὲ καὶ τὸ παρά παν τὸ ν λό γον τοῦ τον ὡ ς κατεγνωκὼ ς παρῆ κεν.

ἔ τι τοί νυν ἐ πὶ τῶ ν ὁ μολογουμέ νων πεπρᾶ χθαι, τὴ ν δ' αἰ τί αν ἀ φ' ἧ ς πέ πρακται καὶ τὴ ν διά νοιαν ἐ χό ντων ἄ δηλον, ὁ πρὸ ς τὸ χεῖ ρον εἰ κά ζων δυσμενή ς ἐ στι καὶ κακοή θης: ὥ σπερ οἱ κωμικοὶ τὸ ν πό λεμον ὑ πὸ τοῦ Περικλέ ους ἐ κκεκαῦ σθαι δι'̓ Ασπασί αν ἢ διὰ Φειδί αν ἀ ποφαί νοντες, οὐ φιλοτιμί ᾳ τινὶ καὶ φιλονεικί ᾳ μᾶ λλον στορέ σαι τὸ φρό νημα Πελοποννησί ων καὶ μηδενὸ ς ὑ φεῖ σθαι Λακεδαιμονί ων ἐ θελή σαντος. εἰ μὲ ν γά ρ τις εὐ δοκιμοῦ σιν ἔ ργοις καὶ πρά γμασιν ἐ παινουμέ νοις αἰ τί αν φαύ λην ὑ ποτί θησι καὶ κατά γεται ταῖ ς διαβολαῖ ς εἰ ς ὑ ποψί ας ἀ τό πους περὶ τῆ ς ἐ ν ἀ φανεῖ προαιρέ σεως τοῦ πρά ξαντος, αὐ τὸ τὸ πεπραγμέ νον ἐ μφανῶ ς οὐ δυνά μενος ψέ γειν̔ ὥ σπερ οἱ τὸ ν ὑ πὸ Θή βης̓ Αλεξά νδρου τοῦ τυρά ννου φό νον οὐ μεγαλονοί ας οὐ δὲ μισοπονηρί ας, ζή λου δέ τινος ἔ ργον καὶ πά θους γυναικεί ου τνθέ μενοι καὶ Κά τωνα λέ γοντες ἑ αυτὸ ν ἀ νελεῖ ν δεί σαντα τὸ ν μετ' αἰ κί ας θά νατον ὑ πὸ Καί σαροσ̓, εὔ δηλον ὅ τι φθό νου καὶ κακοηθεί ας ὑ περβολὴ ν οὐ λέ λοιπε.

δέ χεται δὲ καὶ παρὰ τὸ ν τρό πον τοῦ ἔ ργου διή γησις ἱ στορικὴ κακοή θειαν, ἂ ν χρή μασι φά σκῃ μὴ δι' ἀ ρετῆ ς κατειργά σθαι τὴ ν πρᾶ ξιν, ὡ ς Φί λιππον ἔ νιοι φά σκουσιν ἂ ν σὺ ν οὐ δενὶ πό νῳ καὶ ῥ ᾳ δί ως, ὡ ς̓ Αλέ ξανδρον ἂ ν μὴ φρονί μως ἀ λλ' εὐ τυχῶ ς, ὡ ς Τιμό θεον οἱ ἐ χθροί, γρά φοντες ἐ ν πί ναξιν εἰ ς κύ ρτον τινὰ τὰ ς πό λεις αὐ τά ς, ἐ κεί νου καθεύ δοντος, ὑ ποδυομέ νας. δῆ λον γὰ ρ ὅ τι τῶ ν πρά ξεων ἐ λαττοῦ σι τὸ μέ γεθος καὶ τὸ κά λλος οἱ τὸ γενναί ως καὶ φιλοπό νως καὶ κατ' ἀ ρετὴ ν καὶ δι' αὑ τῶ ν ἀ φαιροῦ ντες.

ἔ στι τοί νυν τοῖ ς ἀ π' εὐ θεί ας οὓ ς βού λονται κακῶ ς λέ γουσι δυσκολί αν ἐ πικαλεῖ ν καὶ θρασύ τητα καὶ μανί αν, ἐ ὰ ν μὴ μετριά ζωσιν: οἱ δὲ πλαγί ως οἷ ον ἐ ξ ἀ φανοῦ ς βέ λεσι χρώ μενοι ταῖ ς διαβολαῖ ς, εἶ τα περιιό ντες ὀ πί σω καὶ ἀ ναδυό μενοι, τῷ φά σκειν ἀ πιστεῖ ν ἃ πά νυ πιστεύ εσθαι θέ λουσιν ἀ ρνού μενοι κακοή θειαν, ἀ νελευθερί αν τῇ κακοηθεί ᾳ προσοφλισκά νουσιν.

ἐ γγὺ ς δὲ τού των εἰ σὶ ν οἱ τοῖ ς ψό γοις ἐ παί νους τινὰ ς παρατιθέ ντες, ὡ ς ἐ πὶ, Σωκρά τους̓ Αρι στύ ξενος, ἀ παί δευτον καὶ ἀ μαθῆ καὶ ἀ κό λαστον εἰ πώ ν, ἐ πή νεγκεν“ ἀ δικί α δ' οὐ προσῆ ν” ὥ σπερ γὰ ρ οἱ σύ ν τινι τέ χνῃ καὶ δεινό τητι κολακεύ οντες ἔ στιν ὅ τε πολλοῖ ς καὶ μακροῖ ς ἐ παί νοις ψό γους παραμιγνύ ουσιν ἐ λαφρού ς, οἷ ον ἥ δυσμα τῇ κολακεί ᾳ τὴ ν παρρησί αν ἐ μβά λλοντες, οὕ τω τὸ κακό ηθες εἰ ς πί στιν ὧ ν ψέ γει προαποτί θεται τὸ ν ἔ παινον.

ἦ ν δὲ καὶ πλεί ονας καταριθμεῖ σθαι τῶ ν χαρακτή ρων: ἀ ρκοῦ σι δ' οὗ τοι κατανό ησιν τά νθρὼ που τῆ ς προαιρέ σεως καὶ τοῦ τρό που παρασχεῖ ν.

πρῶ τα δὴ πά ντων ὥ σπερ ἀ φ' ἑ στί ας ἀ ρξά μενος̓ Ιοῦ ς τῆ ς̓ Ινά χου θυγατρό ς, ἣ ν πά ντες̔́ Ελληνες ἐ κτεθειῶ σθαι νομί ζουσι ταῖ ς τιμαῖ ς ὑ πὸ τῶ ν βαρβά ρων καὶ καταλιπεῖ ν ὄ νομα πολλαῖ ς μὲ ν θαλά τταις, πορθμῶ ν δὲ τοῖ ς μεγί στοις ἀ φ' αὑ τῆ ς διὰ τὴ ν δό ξαν, ἀ ρχὴ ν δὲ καὶ πηγὴ ν τῶ ν ἐ πιφανεστά των καὶ βασιλικωτά των γενῶ ν παρασχεῖ ν: ταύ την ὁ γενναῖ ος ἐ πιδοῦ ναί φησιν ἑ αυτὴ ν Φοί νιξι φορτηγοῖ ς, ὑ πὸ τοῦ ναυκλή ρου διαφθαρεῖ σαν ἑ κουσί ως καὶ φοβουμέ νην μὴ κύ ουσα φανερὰ γέ νηται. καὶ καταψεύ δεται Φοινί κων ὡ ς ταῦ τα περὶ αὐ τῆ ς λεγό ντων. Περσῶ ν δὲ τοὺ ς λογί ους μαρτυρεῖ ν φή σας, ὅ τι τὴ ν̓ Ιοῦ ν μετ' ἄ λλων γυναικῶ ν οἱ Φοί νικες ἀ φαρπά σειαν, εὐ θὺ ς ἀ ποφαί νεται γνώ μην τὸ κά λλιστον ἔ ργον καὶ μέ γιστον τῆ ς̔ Ελλά δος ἀ βελτερί ᾳ τὸ ν Τρωικὸ ν πό λεμον γενέ σθαι διὰ γυναῖ κα φαύ λην.“ δῆ λον γά ρ” φησὶ ν“ ὅ τι, εἰ μὴ αὐ ταὶ ἐ βού λοντο, οὐ κ ἂ ν ἡ ρπά ζοντο.” καὶ τοὺ ς θεοὺ ς τοί νυν ἀ βέ λτερα ποιεῖ ν λέ γωμεν, ὑ πὲ ρ τῶ ν Λεύ κτρου θυγατέ ρων βιασθεισῶ ν μηνί οντας Λακεδαιμονί οις καὶ κολά ζοντας Αἴ αντα διὰ τὴ ν Κασά νδρας ὕ βριν: δῆ λα γὰ ρ δὴ καθ'̔ Ηρό δοτον, ὅ τι, εἰ μὴ αὐ ταὶ ἐ βού λοντο, οὐ κ ἂ ν ὑ βρί ζοντο. καί τοι καὶ̓ Αριστομέ νη φησὶ ν αὐ τὸ ς ὑ πὸ Λακεδαιμονί ων ζῶ ντα συναρπασθῆ ναι, καὶ Φιλοποί μην ὕ στερον ὁ τῶ ν̓ Αχαιῶ ν στρατηγὸ ς ταὐ τὸ τοῦ τ' ἔ παθε, καὶ̔ Ρηγοῦ λον ἐ χειρώ σαντο Καρχηδό νιοι τὸ ν̔ Ρωμαί ων ὕ πατον: ὧ ν ἔ ργον εὑ ρεῖ ν μαχιμωτέ ρους καὶ πολεμικωτέ ρους ἄ νδρας. ἀ λλὰ θαυμά ζειν οὐ κ ἄ ξιον, ὅ που καὶ παρδά λεις ζώ σας καὶ τί γρεις συναρπά ζουσιν ἄ νθρωποἱ Ηρό δοτος δὲ κατηγορεῖ τῶ ν βιασθεισῶ ν γυναικῶ ν, ἀ πολογού μενος ὑ πὲ ρ τῶ ν ἁ ρπασά ντων.

οὕ τω δὲ φιλοβά ρβαρό ς ἐ στιν, ὥ στε Βού σιριν ἀ πολύ σας τῆ ς λεγομέ νης ἀ νθρωποθυσί ας καὶ ξενοκτονί ας, καὶ πᾶ σιν Αἰ γυπτί οις ὁ σιό τητα πολλὴ ν καὶ δικαιοσύ νην μαρτυρή σας ἐ φ'̔́ Ελληνας ἀ ναστρέ φει τὸ μύ σος τοῦ το καὶ τὴ ν μιαιφονί αν. ἐ ν γὰ ρ τῇ δευτέ ρᾳ βί βλῳ“ Μενέ λαό ν” φησι“ παρὰ Πρωτέ ως ἀ πολαβό ντα τὴ ν̔ Ελέ νην καὶ τιμηθέ ντα δωρεαῖ ς μεγά λαις ἀ δικώ τατον ἀ νθρώ πων γενέ σθαι καὶ κά κιστον: ὑ πὸ γὰ ρ ἀ πλοί ας συνεχό μενον ἐ πιτεχνή σασθαι πρᾶ γμα οὐ χ ὅ σιον, καὶ λαβό ντα δύ ο παιδί α ἀ νδρῶ ν ἐ πιχωρί ων ἔ ντομά σφεα ποιῆ σαι μισηθέ ντα δ' ἐ πὶ τού τῳ καὶ διωκό μενον οἴ χεσθαι φεύ γοντα νηυσὶ ν ἐ πὶ Λιβύ ης.” τοῦ τον δὲ τὸ ν λό γον οὐ κ οἶ δ' ὅ στις Αἰ γυπτί ων εἴ ρηκεν: ἀ λλὰ τἀ ναντί α πολλαὶ μὲ ν̔ Ελέ νης πολλαὶ δὲ Μενελά ου τιμαὶ διαφυλά ττονται παρ' αὐ τοῖ ς.

ὁ δὲ συγγραφεὺ ς ἐ πιμέ νων Πέ ρσας, μὲ ν φησι“ παισὶ μί σγεσθαι παρ'̔ Ελλή νων μαθό ντας” καί τοι πῶ ς̔́ Ελλησι Πέ ρσαι διδασκά λια ταύ της ὀ φεί λουσι τῆ ς ἀ κολασί ας, παρ' οἷ ς ὀ λί γου δεῖ ν ὑ πὸ πά ντων ὁ μολογεῖ ται παῖ δας ἐ κτετμῆ σθαι, πρὶ ν̔ Ελληνικὴ ν ἰ δεῖ ν θά λασσαν;̔́ Ελληνας δὲ μαθεῖ ν παρ' Αἰ γυπτί ων πομπὰ ς καὶ πανηγύ ρεις, καὶ τού τους τοὺ ς δώ δεκα θεοὺ ς σέ βεσθαι Διονύ σου δὲ καὶ τοὔ νομα παρ' Αἰ γυπτί ων Μελά μποδα μαθεῖ ν καὶ διδά ξαι τοὺ ς ἄ λλους̔́ Ελληνας: μυστή ρια δὲ καὶ τὰ ς περὶ Δή μητρα τελετὰ ς ὑ πὸ τῶ ν Δαναοῦ θυγατέ ρων ἐ ξ Αἰ γύ πτου κομισθῆ ναι καὶ τύ πτεσθαι μὲ ν Αἰ γυπτί ους φησὶ καὶ πενθεῖ ν, τί νας δ' οὐ βού λεσθαι αὐ τὸ ς ὀ νομά ζειν, ἀ λλ' εὐ στό μως κεῖ σθαι περὶ τῶ ν θεί ων̔ Ηρακλέ α δὲ καὶ Διό νυσον, οὗ μὲ ν Αἰ γύ πτιοι, ἀ ποφαί νων ὄ ντας θεού ς, οὗ δ'̔́ Ελληνες, ἀ νθρώ πους καταγεγηρακό τας, οὐ δαμοῦ ταύ την πρού θετο τὴ ν εὐ λά βειαν: καί τοι καὶ τὸ ν Αί γύ πτιον̔ Ηρακλέ α τῶ ν δευτέ ρων θεῶ ν γενέ σθαι λέ γει καὶ τὸ ν Διό νυσον τῶ ν τρί των, ὡ ς ἀ ρχὴ ν ἐ σχηκό τας γενέ σεως καὶ οὐ κ ὄ ντας ἀ ιδί ους: ἀ λλ' ὅ μως ἐ κεί νους μὲ ν ἀ ποφαί νει θεού ς, τού τοις δ' ὡ ς φθιτοῖ ς καὶ ἥ ρωσιν ἐ ναγί ζειν οἴ εται δεῖ ν ἀ λλὰ μὴ θύ ειν ὡ ς θεοῖ ς. ταὐ τὰ καὶ περὶ Πανὸ ς εἴ ρηκε, ταῖ ς Αἰ γυπτί ων ἀ λαζονεί αις καὶ μυθολογί αις τὰ σεμνό τατα καὶ ἁ γνό τατα τῶ ν̔ Ελληνικῶ ν ἱ ερῶ ν ἀ νατρέ πων.

καὶ οὐ τοῦ το δεινό ν: ἀ λλ' ἀ ναγαγὼ ν εἰ ς Περσέ α τὸ̔ Ηρακλέ ους γέ νος Περσέ α μὲ ν̓ Ασσύ ριον γεγονέ ναι λέ γει κατὰ τὸ ν Περσῶ ν λό γον:“ οἱ δὲ Δωριέ ων” φησὶ ν“ ἡ γεμό νες φαί νοιντ' ἂ ν Αἰ γύ πτιοι ἰ θαγενέ ες ἐ ό ντες, καταλέ γοντι τοὺ ς ἄ νω ἀ πὸ Δανά ης τῆ ς̓ Ακρισί ου πατέ ρας.” τὸ ν γὰ ῤ́ Επαφον καὶ τὴ ν̓ Ιὼ καὶ τὸ ν̓́ Ιασον καὶ τὸ ν̓́ Αργον ὅ λως ἀ φῆ κε, φιλοτιμού μενος μὴ μό νον ἄ λλους̔ Ηρακλεῖ ς Αἰ γυπτί ους καὶ Φοί νικας ἀ ποφαί νειν, ἀ λλὰ καὶ τοῦ τον, ὃ ν αὐ τὸ ς τρί τον γεγονέ ναι φησί ν, εἰ ς βαρβά ρους ἀ ποξενῶ σαι τῆ ς̔ Ελλά δος. καί τοι τῶ ν παλαιῶ ν καὶ λογί ων ἀ νδρῶ ν οὐ χ̔́ Ομηρος οὐ χ̔ Ησί οδος οὐ κ̓ Αρχί λοχος οὐ Πεί σανδρος οὐ Στησί χορος οὐ κ̓ Αλκμὰ ν οὐ Πί νδαρος Αἰ γυπτί ου ἔ σχον λό γον̔ Ηρακλέ ους ἢ Φοί νικος, ἀ λλ' ἕ να τοῦ τον ἴ σασι πά ντες̔ Ηρακλέ α τὸ ν Βοιώ τιον ὁ μοῦ καὶ̓ Αργεῖ ον.

καὶ μὴ ν τῶ ν ἑ πτὰ σοφῶ ν, οὓ ς αὐ τὸ ς σοφιστὰ ς προσεῖ πε, τὸ ν μὲ ν Θά λητα Φοί νικα τῷ γέ νει τὸ ἀ νέ καθεν ἀ ποφαί νεται βά ρβαρον: τοῖ ς δὲ θεοῖ ς λοιδορού μενος ἐ ν τῷ Σό λωνος προσωπεί ῳ ταῦ τ' εἴ ρηκεν“ ὦ Κροῖ σε, ἐ πιστά μενό ν με τὸ θεῖ ον πᾶ ν ἐ ὸ ν φθονερό ν τε καὶ ταραχῶ δες ἐ πειρωτᾷ ς ἀ νθρωπηί ων πέ ρι πραγμά των:” ἃ γὰ ρ αὐ τὸ ς ἐ φρό νει περὶ τῶ ν θεῶ ν τῷ Σό λωνι προστριβό μενος κακοή θειαν τῇ βλασφημί ᾳ προστί θησι. Πιττακῷ τοί νυν εἰ ς μικρὰ καὶ οὐ κ ἄ ξια λό γου χρησά μενος, ὃ μέ γιστό ν ἐ στι τῶ ν πεπραγμέ νων τἀ νδρὶ καὶ κά λλιστον, ἐ ν ταῖ ς πρά ξεσι γενό μενος παρῆ κε. πολεμού ντων γὰ ῤ Αθηναί ων καὶ Μυτιληναί ων περὶ Σιγεί ου καὶ Φρύ νωνος τοῦ στρατηγοῦ τῶ ν̓ Αθηναί ων προκαλεσαμέ νου τὸ ν βουλό μενον εἰ ς μονομαχί αν, ἀ πή ντησεν ὁ Πιττακὸ ς καὶ δικτύ ῳ περιβαλὼ ν τὸ ν ἄ νδρα ῥ ωμαλέ ον ὄ ντα καὶ μέ γαν ἀ πέ κτεινε: τῶ ν δὲ Μυτιληναί ων δωρεὰ ς αὐ τῷ μεγά λας διδό ντων, ἀ κοντί σας τὸ δό ρυ τοῦ το μό νον τὸ χωρί ον ἠ ξί ωσεν ὅ σον ἐ πέ σχεν ἡ αἰ χμὴ καὶ καλεῖ ται μέ χρι νῦ ν Πιττά κειον. τί οὖ ν ὁ̔ Ηρὸ δοτος, κατὰ τὸ ν τό πον γενό μενος τοῦ τον; ἀ ντὶ τῆ ς Πιττακοῦ ἀ ριστεί ας τὴ ν̓ Αλκαί ου διηγή σατο τοῦ ποιητοῦ φυγὴ ν ἐ κ τῆ ς μά χης, τὰ ὅ πλα ῥ ί ψαντος τῷ τὰ μὲ ν χρηστὰ μὴ γρά ψαι τὰ δ' αἰ σχρὰ μὴ παραλιπεῖ ν μαρτυρή σας τοῖ ς ἀ πὸ μιᾶ ς: κακί ας καὶ τὸ ν φθό νον φύ εσθαι καὶ τὴ ν ἐ πιχαιρεκακί αν λέ γουσι.

μετὰ ταῦ τα τοὺ ς̓ Αλκμεωνί δας, ἄ νδρας γενομέ νους καὶ τὴ ν πατρί δα τῆ ς τυραννί δος ἐ λευθερώ σαντας, εἰ ς αἰ τί αν ἐ μβαλὼ ν προδοσί ας δέ ξασθαί φησι τὸ ν Πεισί στρατον ἐ κ τῆ ς φυγῆ ς καὶ συγκαταγαγεῖ ν ἐ πὶ τῷ γά μῳ τῆ ς Μεγακλέ ους θυγατρό ς: τὴ ν δὲ παῖ δα πρὸ ς τὴ ν μητέ ρα φρά σαι τὴ ν ἑ αυτῆ ς ὅ τι“ ὦ μαμμί διον, ὁ ρᾷ ς; οὐ μί γνυταί μοι κατὰ νό μον Πεισί στρατος.” ἐ πὶ τού τῳ δὲ τοὺ ς̓ Αλκμεωνί δας τῷ παρανομή ματι σχετλιά σαντας ἐ ξελά σαι τὸ ν τύ ραννον.

ἵ να τοί νυν μηδ' οἱ Λακεδαιμό νιοι τῶ ν̓ Αθηναί ων ἔ λαττον ἔ χωσι τῆ ς κακοηθεί ας, τὸ ν ἐ ν αὐ τοῖ ς μά λιστα θαυμαζό μενον καὶ τιμώ μενον ὅ ρα πῶ ς διαλελύ μανται, τὸ ν̓ Οθρυά δαν:“ τὸ ν δὲ ἕ να” φησὶ“ τὸ ν περιλειφθέ ντα τῶ ν τριηκοσί ων αἰ σχυνό μενον ἀ πονοστέ ειν ἐ ς Σπά ρτην, τῶ ν συλλοχιτέ ων διεφθαρμέ νων, αὐ τοῦ μιν ἐ ν τῇ σι Θυρέ ῃ σι καταχρή σασθαι ἑ ωυτό ν.” ἄ νω μὲ ν γὰ ρ ἀ μφοτέ ροις ἐ πί δικον εἶ ναι τὸ νί κημά φησιν, ἐ νταῦ θα δὲ τῇ αἰ σχύ νῃ τοῦ̓ Οθρυά δου ἧ τταν τῶ ν Λακεδαιμονί ων κατεμαρτύ ρησεν ἡ ττηθέ ντα μὲ ν γὰ ρ ζῆ ν αἰ σχρὸ ν ἦ ν, περιγενέ σθαι δὲ νικῶ ντα κά λλιστον.

ἐ ῶ τοί νυν ὅ τι τὸ ν Κροῖ σον ἀ μαθῆ καὶ ἀ λαζό να καὶ γελοῖ ον φή σας ἐ ν πᾶ σιν, ὑ πὸ τού του φησί ν, αἰ χμαλώ του γενομέ νου, καὶ παιδαγωγεῖ σθαι καὶ νουθετεῖ σθαι τὸ ν Κῦ ρον, ὃ ς φρονή σει καὶ ἀ ρετῇ καὶ μεγαλονοί ᾳ πολὺ πά ντων δοκεῖ πεπρωτευκέ ναι τῶ ν βασιλέ ων: τῷ δὲ Κροί σῳ μηδὲ ν ἄ λλο καλὸ ν ἢ τὸ τιμῆ σαι τοὺ ς θεοὺ ς ἀ ναθή μασι πολλοῖ ς καὶ μεγά λοις μαρτυρή σας, αὐ τὸ τοῦ το πά ντων ἀ σεβέ στατον ἀ ποδεί κνυσιν ἔ ργον. ἀ δελφὸ ν γὰ ρ αὐ τῷ Πανταλέ οντα περὶ τῆ ς βασιλεί ας αὐ τῷ διαφέ ρεσθαι, ζῶ ντος ἔ τι τοῦ πατρό ς: τὸ ν οὖ ν Κροῖ σον, ὡ ς εἰ ς τὴ ν βασιλεί αν κατέ στη, τῶ ν ἑ ταί ρων καὶ φί λων τοῦ Πανταλέ οντος ἕ να τῶ ν γνωρί μων ἐ πὶ γνά φου διαφθεῖ ραι καταξαινό μενον, ἐ κ δὲ τῶ ν χρημά των αὐ τοῦ ποιησά μενον ἀ ναθή ματα τοῖ ς θεοῖ ς ἀ ποστεῖ λαι. Δηιό κην δὲ τὸ ν Μῆ δον ἀ ρετῇ καὶ δικαιοσύ νῃ κτησά μενον τὴ ν ἡ γεμονί αν οὐ φύ σει γενέ σθαι φησὶ τοιοῦ τον, ἐ ρασθέ ντα δὲ τυραννί δος ἐ πιθέ σθαι προσποιή ματι δικαιοσύ νης.

ἀ λλ' ἀ φί ημι τὰ τῶ ν βαρβά ρων ἀ φθονί αν γὰ ρ αὐ τὸ ς ἐ ν τοῖ ς̔ Ελληνικοῖ ς πεποί ηκεν.̓ Αθηναί ους τοί νυν καὶ τοὺ ς πολλοὺ ς τῶ ν ἄ λλων̓ Ιώ νων ἐ παισχύ νεσθαι τῷ ὀ νό ματι τού τῳ, μὴ βουλομέ νους ἀ λλὰ φεύ γοντας̓́ Ιωνας κεκλῆ σθαι, τοὺ ς δὲ νομί ζοντας αὐ τῶ ν γενναιοτά τους εἶ ναι καὶ ὁ ρμηθέ ντας ἀ πὸ τοῦ πρυτανηί ου τῶ ν̓ Αθηναί ων ἐ κ βαρβά ρων παιδοποιή σασθαι γυναικῶ ν, πατέ ρας αὐ τῶ ν καὶ ἄ νδρας καὶ παῖ δας φονεύ σαντας: διὸ τὰ ς γυναῖ κας νό μον θέ σθαι καὶ ὅ ρκους ἐ πελά σαι καὶ παραδοῦ ναι ταῖ ς θυγατρά σι, μή ποτε ὁ μοσιτῆ σαι τοῖ ς ἀ νδρά σι μηδ' ὀ νομαστὶ βοῆ σαι τὸ ν αὑ τῆ ς ἄ νδρα, καὶ τοὺ ς νῦ ν ὄ ντας Μιλησί ους ἐ ξ ἐ κεί νων γεγονέ ναι τῶ ν γυναικῶ ν ὑ πειπὼ ν δὲ καθαρῶ ς̓́ Ιωνας γεγονέ ναι τοὺ ς̓ Απατού ρια ἄ γοντας ἑ ορτὴ ν“ ἄ γουσι δὲ πά ντες” φησὶ“ πλὴ ν̓ Εφεσί ων καὶ Κολοφωνί ων.” τού τους μὲ ν οὖ ν οὕ τως ἐ κκέ κλεικε τῆ ς εὐ γενεί ας.

“ Πακτύ ην δ' ἀ ποστά ντα Κύ ρου φησὶ Κυμαί ους καὶ Μυτιληναί ους ἐ κδιδό ναι παρασκευά ζεσθαι τὸ ν ἄ νθρωπον ἐ πὶ μισθῷ ὅ σῳ δή, οὐ γὰ ρ ἔ χω γε εἰ πεῖ ν ἀ τρεκέ ως:̔” εὖ τὸ μὴ διαβεβαιοῦ σθαι πό σος ἦ ν ὁ μισθό ς, τηλικοῦ το δ'̔ Ελληνί δι πό λει προσβαλεῖ ν ὄ νειδος, ὡ ς δὴ σαφῶ ς εἰ δό τα Χί ους μέ ντοι τὸ ν Πακτύ ην κομισθέ ντα πρὸ ς αὐ τοὺ ς ἐ ξ ἱ ροῦ̓ Αθηναί ης πολιού χου ἐ κδοῦ ναι, καὶ ταῦ τα ποιῆ σαι τοὺ ς Χί ους τὸ ν̓ Αταρνέ α μισθὸ ν λαβό ντας καί τοι Χά ρων ὁ Λαμψακηνό ς ἀ νὴ ρ πρεσβύ τερος, ἐ ν τοῖ ς περὶ Πακτύ ην λό γοις γενό μενος, τοιοῦ τον οὐ δὲ ν οὔ τε Μυτιληναί οις οὔ τε Χί οις ἄ γος προστέ τριπται ταυτὶ δὲ κατὰ λέ ξιν γέ γραφε“ Πακτύ ης δ' ὡ ς ἐ πύ θετο προσελαύ νοντα τὸ ν στρατὸ ν τὸ ν Περσικὸ ν ᾤ χετο φεύ γων ἄ ρτι μὲ ν εἰ ς Μυτιλή νην, ἔ πειτα δ' εἰ ς Χί ον: καὶ αὐ τοῦ ἐ κρά τησε Κῦ ρος”

ἐ ν δὲ τῇ τρί τῃ τῶ ν βί βλων διηγού μενος τὴ ν Λακεδαιμονί ων ἐ πὶ Πολυκρά τη τὸ ν τύ ραννον στρατεί αν αὐ τοὺ ς μὲ ν οἴ εσθαί φησι καὶ λέ γειν Σαμί ους, ὡ ς χά ριν ἐ κτί νοντες αὐ τοῖ ς τῆ ς ἐ πὶ Μεσσηνί ους βοηθεί ας στρατεύ σειαν, τού ς τε φεύ γοντας κατά γοντες τῶ ν πολιτῶ ν καὶ τῷ τυρά ννῳ πολεμοῦ ντες: ἀ ρνεῖ σθαι δὲ τὴ ν αἰ τί αν ταύ την Λακεδαιμονί ους καὶ λέ γειν, ὡ ς οὐ βοηθοῦ ντες οὐ δ' ἐ λευθεροῦ ντες, ἀ λλὰ τιμωρού μενοι Σαμί ους στρατεύ σαιντο, κρατῆ ρά τινα πεμπό μενον Κροί σῳ παρ' αὐ τῶ ν καὶ θώ ρακα πά λιν παρ'̓ Αμά σιδος κομιζό μενον αὐ τοῖ ς ἀ φελομέ νους. καί τοι πό λιν ἐ ν τοῖ ς τό τε χρό νοις οὔ τε φιλό τιμον οὕ τως οὔ τε μισοτύ ραννον ἴ σμεν ὡ ς τὴ ν Λακεδαιμονί ων γενομέ νην: ποί ου γὰ ρ ἕ νεκα θώ ρακος ἢ τί νος κρατῆ ρος ἑ τέ ρου Κυψελί δας μὲ ν ἐ ξέ βαλον ἐ κ Κορί νθου καὶ̓ Αμπρακί ας ἐ κ δὲ Νά ξου Λύ γδαμιν ἐ ξ̓ Αθηνῶ ν δὲ τοὺ ς Πεισιστρά του παῖ δας ἐ κ δὲ Σικυῶ νος Αἰ σχί νην ἐ κ Θά σου δὲ Σύ μμαχον ἐ κ δὲ Φωκέ ων Αὖ λιν ἐ κ Μιλή του δ'̓ Αριστογέ νη, τὴ ν δ' ἐ ν Θετταλοῖ ς δυναστεί αν ἔ παυσαν,̓ Αριστομή δη καὶ̓́ Αγγελον καταλύ σαντες διὰ Λεωτυχί δου τοῦ βασιλέ ως; περὶ ὧ ν ἐ ν ἄ λλοις ἀ κριβέ στερον γέ γραπται: κατὰ δ'̔ Ηρό δοτον οὔ τε κακί ας οὔ τ' ἀ βελτερί ας ὑ περβολὴ ν λελοί πασιν, εἰ τὴ ν καλλί στην καὶ δικαιοτά την τῆ ς στρατεί ας ἀ ρνού μενοι πρό φασιν ὡ μολό γουν διὰ μνησικακί αν καὶ μικρολογί αν ἐ πιτί θεσθαι δυστυχοῦ σιν ἀ νθρώ ποις καὶ κακῶ ς πρά ττουσιν.

οὐ μὴ ν ἀ λλὰ Λακεδαιμονί ους μὲ ν ἁ μωσγέ πως ὑ ποπεσό ντας αὐ τοῦ τῷ γραφεί ῳ προσέ χρωσε τὴ ν δὲ Κορινθί ων πό λιν, ἐ κτὸ ς δρό μου κατὰ τοῦ τον οὖ σαν τὸ ν τό πον, ὅ μως προσπεριλαβὼ ν ὁ δοῦ, φασί, πά ρεργον ἀ νέ πλησεν αἰ τί ας δεινῆ ς καὶ μοχθηροτά της διαβολῆ ς.“ συνεπελά βοντο γά ρ” φησὶ τοῦ“ στρατεύ ματος τοῦ ἐ πὶ Σά μον ὥ στε γενέ σθαι καὶ Κορί νθιοι προθύ μως, ὑ βρί σματος εἰ ς αὐ τοὺ ς ὑ πὸ Σαμί ων πρό τερον ὑ πά ρξαντος. ἦ ν δὲ τοιοῦ το: Κερκυραί ων παῖ δας τριακοσί ους τῶ ν πρώ των Περί ανδρος ὁ Κορί νθου τύ ραννος; ἐ π' ἐ κτομῇ παρ'̓ Αλυά ττην ἔ πεμπε: τού τους ἀ ποβά ντας εἰ ς τὴ ν νῆ σον οἱ Σά μιοι διδά ξαντες ἐ ν ἱ ερῷ̓ Αρτέ μιδος ἱ κέ τας καθί ζεσθαι καὶ τρωκτὰ προτιθέ ντες αὐ τοῖ ς ὁ σημέ ραι σησά μου καὶ μέ λιτος περιεποί ησαν” τοῦ θ' ὕ βρισμα Σαμί ων εἰ ς Κορινθί ους ὁ συγγραφεὺ ς προσαγορεύ ει καὶ διὰ τοῦ τό φησι συμπαροξῦ ναι Λακεδαιμονί ους κατ' αὐ τῶ ν ἔ τεσιν οὐ κ ὀ λί γοις ὕ στερον, ἔ γκλημα ποιησαμέ νους, ὅ τι τριακοσί ους παῖ δας̔ Ελλή νων ἐ φύ λαξαν ἄ νδρας. ὁ δὲ τοῦ το Κορινθί οις προστριβό μενος τοὔ νειδος ἀ ποφαί νει τοῦ τυρά ννου μοχθηροτέ ραν τὴ ν πό λιν: ἐ κεῖ νος μὲ ν γὰ ρ τὸ ν υἱ ὸ ν αὐ τοῦ Κερκυραί ους ἀ νελό ντας ἠ μύ νατο, Κορί νθιοι δὲ τί παθό ντες ἐ τιμωροῦ ντο Σαμί ους ἐ μποδὼ ν στά ντας ὠ μό τητι καὶ παρανομί ᾳ τοσαύ τῃ, καὶ ταῦ τα μετὰ τρεῖ ς γενεὰ ς ὀ ργὴ ν καὶ μνησικακί αν ἀ ναφέ ροντες ὑ πὲ ρ τυραννί δος, ἧ ς καταλυθεί σης πᾶ ν τε μνῆ μα καὶ πᾶ ν ἴ χνος ἐ ξαλεί φοντες καὶ ἀ φανί ζοντες οὐ κ ἐ παύ οντο, χαλεπῆ ς καὶ βαρεί ας αὐ τοῖ ς γενομέ νης; ἀ λλὰ δὴ τὸ μὲ ν ὕ βρισμα τοιοῦ τον ἦ ν τὸ Σαμί ων εἰ ς Κορινθί ους: τὸ δὲ τιμώ ρημα ποῖ ό ν τι τὸ Κορινθί ων εἰ ς Σαμί ους; εἰ γὰ ρ ὄ ντως ὠ ργί ζοντο Σαμί οις, οὐ παροξύ νειν, ἀ ποτρέ πειν δὲ μᾶ λλον αὐ τοῖ ς ἦ ν προσῆ κον Λακεδαιμονί ους ἐ πὶ Πολυκρά τη στρατευομέ νους, ὅ πως μὴ τοῦ τυρά ννου καταλυθέ ντος ἐ λεύ θεροι Σά μιοι γέ νοιντο καὶ παύ σαιντο δουλεύ οντες. ὃ δὲ μέ γιστὸ ν ἐ στι, τί δή ποτε Κορί νθιοι Σαμί οις μὲ ν ὠ ργί ζοντο βουληθεῖ σι σῷ σαι καὶ μὴ δυνηθεῖ σι τοὺ ς Κερκυραί ων παῖ δας, Κνιδί οις δὲ τοῖ ς σῴ σασι καὶ ἀ ποδοῦ σιν οὐ κ ἐ νεκά λουν; καί τοι Κερκυραῖ οι Σαμί ων μὲ ν ἐ πὶ τού τῳ λό γον οὐ πολὺ ν ἔ χουσι, Κνιδί ων δὲ μέ μνηνται καὶ Κνιδί οις εἰ σὶ τιμαὶ καὶ ἀ τέ λειαι καὶ ψηφί σματα παρ' αὐ τοῖ ς: οὗ τοι γὰ ρ ἐ πιπλεύ σαντες ἐ ξή λασαν ἐ κ τοῦ ἱ εροῦ τοὺ ς Περιά νδρου φύ λακας, αὐ τοὶ δ' ἀ ναλαβό ντες τοὺ ς παῖ δας εἰ ς Κέ ρκυραν διεκό μισαν, ὡ ς̓ Αντή νωρ ἐ ν τοῖ ς Κρητικοῖ ς ἱ στό ρηκε καὶ Διονύ σιος ὁ Χαλκιδεὺ ς ἐ ν ταῖ ς Κτί σεσιν. ὅ τι δ' οὐ τιμωρού μενοι Σαμί ους ἀ λλ' ἐ λευθεροῦ ντες ἀ πὸ τοῦ τυρά ννου καὶ σῴ ζοντες ἐ στρά τευσαν οἱ Λακεδαιμό νιοι, Σαμί οις αὐ τοῖ ς ἔ στι χρή σασθαι μά ρτυσιν.̓ Αρχί ᾳ γὰ ρ ἀ νδρὶ Σπαρτιά τῃ λαμπρῶ ς ἀ γωνισαμέ νῳ τό τε καὶ πεσό ντι τά φον εἶ ναι δημοσί ᾳ κατεσκευασμέ νον ἐ ν Σά μῳ καὶ τιμώ μενον ὑ π' αὐ τῶ ν λέ γουσι: διὸ καὶ τοὺ ς ἀ πογό νους τἀ νδρὸ ς ἀ εὶ διατελεῖ ν Σαμί οις οἰ κεί ως καὶ φιλανθρώ πως προσφερομέ νους, ὡ ς αὐ τὸ ς̔ Ηρό δοτος ταῦ τα γοῦ ν ἀ πομεμαρτύ ρηκεν.

ἐ ν δὲ τῇ πέ μπτῃ, τῶ ν ἀ ρί στων̓ Αθή νησι καὶ πρώ των ἀ νδρῶ ν Κλεισθέ νη μὲ ν ἀ ναπεῖ σαί φησι τὴ ν Πυθί αν ψευδό μαντιν γενέ σθαι, προφέ ρουσαν ἀ εὶ Λακεδαιμονί οις ἐ λευθεροῦ ν ἀ πὸ τῶ ν τυρά ννων τὰ ς̓ Αθή νας: καλλί στῳ μὲ ν ἔ ργῳ καὶ δικαιοτά τῳ προσά πτων ἀ σεβή ματος διαβολὴ ν τηλικού του καὶ ῥ ᾳ διουργή ματος, ἀ φαιρού μενος δὲ τοῦ θεοῦ μαντεί αν καλὴ ν καὶ ἀ γαθὴ ν καὶ τῆ ς λεγομέ νης συμπροφητεύ ειν Θέ μιδος ἀ ξί αν.̓ Ισαγό ραν δὲ τῆ ς γαμετῆ ς ὑ φί εσθαι Κλεομέ νει φοιτῶ ντι παρ' αὐ τή ν: ὡ ς δ' εἰ ώ θει, παραμιγνὺ ς πί στεως ἕ νεκα τοῖ ς ψό γοις ἐ παί νους τινὰ ς“̓ Ισαγό ρης δέ” φησὶ ν“̔ ὁ Τισά νδρου οἰ κί ης μὲ ν ἦ ν δοκί μου, ἀ τὰ ρ τὰ ἀ νέ καθεν οὐ κ ἔ χω φρά σαι θύ ουσι δ' οἱ συγγενεῖ ς αὐ τοῦ Διὶ Καρί ῳ” εὔ ρυθμὸ ς γε καὶ πολιτικὸ ς ὁ μυκτὴ ρ τοῦ συγγραφέ ως, εἰ ς Κᾶ ρας ὥ σπερ εἰ ς κό ρακας ἀ ποδιοπομπουμέ νου τὸ ν̓ Ισαγό ραν.̓ Αριστογεί τονα μέ ντοι οὐ κέ τι κύ κλῳ καὶ κακῶ ς, ἀ λλ' ἄ ντικρυς διὰ πυλῶ ν εἰ ς Φοινί κην ἐ ξελαύ νει“ Γεφυραῖ ον γεγονέ ναι λέ γων ἀ νέ καθεν: τοὺ ς δὲ Γεφυραί ους οὐ κ ἀ π' Εὐ βοί ας οὐ δ'̓ Ερετριεῖ ς, ὥ σπερ οἴ ονταί τινες, ἀ λλὰ Φοί νικας εἶ ναί φησιν, αὐ τὸ ς οὕ τω πεπυσμέ νος. ἀ φελέ σθαι τοί νυν Λακεδαιμονί ους μὴ δυνά μενος τὴ ν̓ Αθηναί ων ἐ λευθέ ρωσιν ἀ πὸ τῶ ν τυρά ννων αἰ σχί στῳ πά θει κά λλιστον ἔ ργον οἷ ὸ ς τ' ἐ στὶ ν ἀ φανί ζειν καὶ καταισχύ νειν: ταχὺ γὰ ρ μετανοῆ σαι φησιν αὐ τού ς, ὡ ς οὐ ποιή σαντας ὀ ρθῶ ς, ὅ τι κιβδή λοισι μαντηί οισιν ἐ παρθέ ντες ἄ νδρας ξεί νους ὄ ντας αὐ τοῖ σι καὶ ὑ ποσχομέ νους ὑ ποχειρί ας παρέ ξειν τὰ ς̓ Αθή νας ἐ ξή λασαν ἐ κ τῆ ς πατρί δος τοὺ ς τυρά ννους καὶ δή μῳ ἀ χαρί στῳ παρέ δωκαν τὴ ν πό λιν. εἶ τα μεταπεμψαμέ νους̔ Ιππί αν ἀ πὸ Σιγεί ου κατά γειν εἰ ς τὰ ς̓ Αθή νας: ἀ ντιστῆ ναι δὲ Κορινθί ους αὐ τοῖ ς καὶ ἀ ποτρέ ψαι, Σωκλέ ους διελθό ντος, ὅ σα Κύ ψελος καὶ Περί ανδρος κακὰ τὴ ν Κορινθί ων πό λιν εἰ ργά σαντο τυραννοῦ ντες.” καί τοι Περιά νδρου σχετλιώ τερον οὐ δὲ ν οὐ δ' ὠ μό τερον ἔ ργον ἱ στορεῖ ται τῆ ς ἐ κπομπῆ ς τῶ ν τριακοσί ων ἐ κεί νων, οὓ ς ἐ ξαρπά σασι καὶ διακωλύ σασι παθεῖ ν ταῦ τα Σαμί οις ὀ ργί ζεσθαί φησι καὶ μνησικακεῖ ν Κορινθί ους ὥ σπερ ὑ βρισθέ ντας. τοσαύ της: ἀ ναπί μπλησι ταραχῆ ς καὶ διαφωνί ας τὸ κακό ηθες αὐ τοῦ τὸ ν λό γον, ἐ ξ ἁ πά σης τῇ διηγή σει προφά σεως ὑ ποδυό μενον.

ἐ ν δὲ τοῖ ς ἐ φεξῆ ς τὰ περὶ Σά ρδεις διηγού μενος, ὡ ς ἐ νῆ ν μά λιστα διέ λυσε καὶ διελυμή νατο τὴ ν πρᾶ ξιν: ἃ ς μὲ ν̓ Αθηναῖ οι ναῦ ς ἐ ξέ πεμψαν̓́ Ιωσι τιμωροὺ ς ἀ ποστᾶ σι βασιλέ ως, ἀ ρχεκά κους τολμή σας προσειπεῖ ν ὅ τι τοσαύ τας πό λεις καὶ τηλικαύ τας̔ Ελληνί δας ἐ λευθεροῦ ν ἐ πεχεί ρησαν ἀ πὸ τῶ ν βαρβά ρων,̓ Ερετριέ ων δὲ κομιδῇ μνησθεὶ ς ἐ ν παρέ ργῳ καὶ παρασιωπή σας μέ γα κατό ρθωμα καὶ ἀ οί διμον. ἤ δη γὰ ρ ὡ ς περὶ τὴ ν̓ Ιωνί αν συγκεχυμέ νην, καὶ στό λου βασιλικοῦ προσπλέ οντος, ἀ παντή σαντες ἔ ξω Κυπρί ους ἐ ν τῷ Παμφυλί ῳ πελά γει κατεναυμά χησαν: εἶ τ' ἀ ναστρέ ψαντες ὀ πί σω καὶ τὰ ς ναῦ ς ἐ ν̓ Εφέ σῳ καταλιπό ντες ἐ πέ θεντο Σά ρδεσι καὶ̓ Αρταφέ ρνην ἐ πολιό ρκουν εἰ ς τὴ ν ἀ κρό πολιν καταφυγό ντα, βουλό μενοι τὴ ν Μιλή του λῦ σαι: πολιορκί αν: καὶ τοῦ το μὲ ν ἔ πραξαν καὶ τοὺ ς πολεμί ους ἀ νέ στησαν ἐ κεῖ θεν, ἐ ν φό βῳ θαυμαστῷ γενομέ νους πλή θους δ' ἐ πιχυθέ ντος αὐ τοῖ ς, ἀ πεχώ ρησαν. ταῦ τα δ' ἄ λλοι τε καὶ Λυσανί ας ὁ Μαλλώ της ἐ ν τοῖ ς περὶ̓ Ερετρί ας εἴ ρηκε: καὶ καλῶ ς εἶ χεν, εἰ καὶ διὰ μηδὲ ν ἄ λλο, τῇ γοῦ ν ἁ λώ σει καὶ φθορᾷ τῆ ς πό λεως ἐ πειπεῖ ν τὸ ἀ νδραγά θημα τοῦ το καὶ τὴ ν ἀ ριστεί αν ὁ δὲ καὶ κρατηθέ ντας αὐ τοὺ ς ὑ πὸ τῶ ν βαρβά ρων φησὶ ν εἰ ς τὰ ς ναῦ ς καταδιωχθῆ ναι, μηδὲ ν τοιοῦ το τοῦ Λαμψακηνοῦ Χά ρωνος ἱ στοροῦ ντος, ἀ λλὰ ταυτὶ γρά φοντος κατὰ λέ ξιν“̓ Αθηναῖ οι δ' εἴ κοσι τριή ρεσιν ἔ πλευσαν ἐ πικουρή σοντες τοῖ ς̓́ Ιωσι, καὶ εἰ ς Σά ρδεις ἐ στρατεύ σαντο καὶ εἷ λον: τὰ περὶ Σά ρδεις ἅ παντα χωρὶ ς τοῦ τεί χους τοῦ βασιληί ου: ταῦ τα δὲ ποιή σαντες ἐ παναχωροῦ σιν εἰ ς Μί λητον.”

ἐ ν δὲ τῇ ἕ κτῃ διηγησά μενος περὶ Πλαταιέ ων, ὡ ς“ σφᾶ ς αὐ τοὺ ς ἐ δί δοσαν Σπαρτιά ταις, οἱ δὲ μᾶ λλον ἐ κέ λευσαν πρὸ ς̓ Αθηναί ους τρέ πεσθαι πλησιοχώ ρους ἐ ό ντας αὐ τοῖ ς καὶ τιμωρέ ειν οὐ κακού ς:” προστί θησιν οὐ καθ' ὑ πό νοιαν οὐ δὲ δό ξαν, ἀ λλ' ὡ ς ἀ κριβῶ ς ἐ πιστά μενος, ὅ τι“ ταῦ τα συνεβού λευον οἱ Λακεδαιμό νιοι οὐ κατ' εὔ νοιαν οὕ τω τῶ ν Πλαταιέ ων, ὡ ς βουλό μενοι τοὺ ς̓ Αθηναί ους ἔ χειν πό νον συνεστεῶ τας Βοιωτοῖ ς.,” οὐ κοῦ ν εἰ μὴ κακοή θης̔ Ηρό δοτος ἐ πί βουλοι μὲ ν καὶ κακοή θεις Λακεδαιμό νιοι, ἀ ναί σθητοι δ'̓ Αθηναῖ οι παρακρουσθέ ντες, Πλαταιεῖ ς δ' οὐ κατ' εὔ νοιαν οὐ δὲ τιμὴ ν, ἀ λλὰ πολέ μου πρό φασις εἰ ς μέ σον ἐ ρρί φησαν.

καὶ μὴ ν τὴ ν πανσέ ληνον ἢ δη σαφῶ ς ἐ ξελή λεγκται Λακεδαιμονί ων καταψευδό μενος, ἥ ν φησι περιμέ νοντας αὐ τοὺ ς εἰ ς Μαραθῶ να μὴ βοηθῆ σαι τοῖ ς̓ Αθηναί οις: οὐ γὰ ρ μό νον ἄ λλας μυρί ας ἐ ξό δους καὶ μά χας πεποί ηνται μηνὸ ς ἱ σταμέ νου, μὴ περιμεί ναντες τὴ ν πανσέ ληνον, ἀ λλὰ καὶ ταύ της τῆ ς μά χης, ἕ κτῃ Βοηδρομιῶ νος ἱ σταμέ νου γενομέ νης, ὀ λί γον ἀ πελεί φθησαν, ὥ στε καὶ θεά σασθαι τοὺ ς νεκροὺ ς ἐ πελθό ντες ἐ πὶ τὸ ν τό πον. ἀ λλ' ὅ μως ταῦ τα περὶ τῆ ς πανσελή νου γέ γραφεν“ ἀ δύ νατα δέ σφι τὸ παραυτί κα ποιέ ειν ταῦ τα, οὐ βουλομέ νοισι λύ ειν τὸ ν νό μον: ἦ ν γὰ ρ ἱ σταμέ νου τοῦ μηνὸ ς ἐ νά τη ἐ νά τῃ δὲ οὐ κ ἐ ξελεύ σεσθαι ἔ φασαν, οὐ πλή ρεος ἐ ό ντος τοῦ κύ κλου. οὗ τοι μὲ ν οὖ ν τὴ ν πανσέ ληνον ἔ μενον” σὺ δὲ μεταφέ ρεις τὴ ν πανσέ ληνον εἰ ς ἀ ρχὴ ν μηνὸ ς οὖ σαν διχομηνί ας, καὶ τὸ ν οὐ ρανὸ ν ὁ μοῦ καὶ τὰ ς ἡ μέ ρας καὶ πά ντα πρά γματα συνταρά σσεις: καὶ ταῦ τα τὰ τῆ ς,̔ Ελλά δος ἐ παγγελλό μενος γρά φειν ἐ σπουδακὼ ς δὲ περὶ τὰ ς̓ Αθή νας διαφερό ντως οὐ δὲ τὴ ν πρὸ ς̓́ Αγρας πομπὴ ν ἱ στό ρηκας, ἣ ν, πέ μπουσιν ἔ τι νῦ ν τῇ̔ Εκά τῃ χαριστή ρια τῆ ς νί κης ἑ ορτά ζοντες. ἀ λλὰ τοῦ τό γε βοηθεῖ τῷ̔ Ηροδό τῳ πρὸ ς ἐ κεί νην τὴ ν διαβολή ν, ἣ ν ἔ χει κολακεύ σας τοὺ ς̓ Αθηναί ους ἀ ργύ ριον πολὺ λαβεῖ ν παρ' αὐ τῶ ν. εἰ γὰ ρ ἀ νέ γνω ταῦ τ'̓ Αθηναί οις, οὐ κ ἂ ν εἴ ασαν οὐ δὲ περιεῖ δον ἐ νά τῃ τὸ ν Φειδιππί δην παρακαλοῦ ντα Λακεδαιμονί ους ἐ πὶ τὴ ν μά χην ἐ κ τῆ ς μά χης γεγενημέ νον, καὶ ταῦ τα δευτεραῖ ον εἰ ς Σπά ρτην ἐ ξ̓ Αθηνῶ ν, ὡ ς αὐ τό ς φησιν, ἀ φιγμέ νον εἰ μὴ μετὰ τὸ νικῆ σαι τοὺ ς πολεμί ους̓ Αθηναῖ οι μετεπέ μποντο τοὺ ς συμμά χους. ὅ τι μέ ντοι δέ κα τά λαντα δωρεὰ ν ἔ λαβεν ἐ ξ̓ Αθηνῶ ν̓ Ανύ του τὸ ψή φισμα γρά ψαντος, ἀ νὴ ῤ Αθηναῖ ος οὐ τῶ ν παρημελημέ νων ἐ ν ἱ στορί ᾳ, Δί υλλος, εἴ ρηκεν. ἀ παγγεί λας δὲ τὴ ν ἐ ν Μαραθῶ νι μά χην ὁ̔ Ηρό δοτος, ὡ ς μὲ ν οἱ πλεῖ στοι λέ γουσι, καὶ τῶ ν νεκρῶ ν τῷ ἀ ριθμῷ καθεῖ λε τοὔ ργον. εὐ ξαμέ νους γά ρ φασι τοὺ ς̓ Αθηναί ους τῇ,̓ Αγροτέ ρᾳ θύ σειν χιμά ρους ὅ σους ἂ ν τῶ ν βαρβά ρων καταβά λωσιν, εἶ τα, μετὰ τὴ ν μά χην ἀ ναρί θμου πλή θους τῶ ν νεκρῶ ν ἀ ναφανέ ντος, παραιτεῖ σθαι ψηφί σματι τὴ ν θεό ν, ὅ πως καθ' ἕ καστον ἐ νιαυτὸ ν ἀ ποθύ ωσι πεντακοσί ας τῶ ν χιμά ρων.

οὐ μὴ ν ἀ λλὰ τοῦ τ' ἐ ά σαντες, ἴ δωμεν τὰ μετὰ τὴ ν μά χην:“ τῇ σι δὲ λοιπῇ σι” φησὶ ν“ οἱ βά ρβαροι ἐ ξανακρουσά μενοι καὶ ἀ ναλαβό ντες ἐ κ τῆ ς νή σου, ἐ ν τῇ ἔ λιπον τὰ ἐ ξ̓ Ερετρί ης ἀ νδρά ποδα; περιέ πλεον Σού νιον, βουλό μενοι φθῆ ναι τοὺ ς̓ Αθηναί ους ἀ φικό μενοι εἰ ς τὸ ἂ στυ: αἰ τί ην δ' ἔ σχἐ Αθηναί οισι ἐ ξ̓ Αλκμεωνιδέ ων μηχανῆ ς αὐ τοὺ ς ταῦ τα ἐ πινοηθῆ ναι: τού τους γὰ ρ συνθεμέ νους τοῖ σι Πέ ρσῃ σι ἀ ναδεῖ ξαι ἀ σπί δα ἐ οῦ σι ἤ δη ἐ ν τῇ σι νηυσὶ: οὗ τοι μὲ ν δὴ περιέ πλεον Σού νιον” ἐ νταῦ θα τὸ μὲ ν τοὺ ς̓ Ερετριέ ας ἀ νδρά ποδα προσειπεῖ ν, οὔ τε τό λμαν̔ Ελλή νων οὐ δενὸ ς οὔ τε φιλοτιμί αν ἐ νδεεστέ ραν παρασχομέ νους καὶ παθό ντας ἀ νά ξια τῆ ς ἀ ρετῆ ς, ἀ φεί σθω διαβεβλημέ νων δὲ τῶ ν̓ Αλκμεωνιδῶ ν, ἐ ν οἷ ς οἱ μέ γιστοὶ τε τῶ ν οἴ κων καὶ δοκιμώ τατοι τῶ ν ἀ νδρῶ ν ἦ σαν, ἐ λά ττων λό γος: ἀ νατέ τραπται δὲ τῆ ς νί κης τὸ μέ γεθος καὶ τὸ τέ λος εἰ ς οὐ δὲ ν ἥ κει τοῦ περιβοή του κατορθώ ματος, οὐ δ' ἀ γώ ν τις ἔ οικεν οὐ δ' ἔ ργον γεγονέ ναι τοσοῦ τον, ἀ λλὰ πρό σκρουμα βραχὺ τοῖ ς βαρβά ροις ἀ ποβᾶ σιν, ὥ σπερ οἱ διασύ ροντες καὶ βασκαί νοντες λέ γουσιν, εἰ μετὰ τὴ ν μά χην οὐ φεύ γουσι κό ψαντες τὰ πεί σματα τῶ ν νεῶ ν, τῷ φέ ροντι προσωτά τω τῆ ς̓ Αττικῆ ς ἀ νέ μῳ παραδό ντες αὑ τοὺ ς: ἀ λλ' αἴ ρεται μὲ ν ἀ σπὶ ς αὐ τοῖ ς προδοσί ας σημεῖ ον, ἐ πιπλέ ουσι δὲ ταῖ ς̓ Αθή ναις ἐ λπί ζοντες αἱ ρή σειν καὶ καθ' ἡ συχί αν Σού νιον κά μψαντες ὑ περαιωροῦ νται Φαλή ρων, οἱ δὲ πρῶ τοι καὶ δοκιμώ τατοι τῶ ν ἀ νδρῶ ν προδιδό ασιν ἀ πεγνωκό τες τὴ ν πό λιν: καὶ γὰ ρ ἀ πολύ ων ὕ στερον̓ Αλκμεωνί δας ἑ τέ ροις τὴ ν προδοσί αν ἀ νατί θησιν“ ἀ νεδεί χθη μὲ ν γὰ ρ ἀ σπί ς, καὶ τοῦ το οὐ κ ἔ στιν ἄ λλως εἰ πεῖ ν” φησὶ ν αὐ τὸ ς ἰ δώ ν. τοῦ το δ' ἀ μή χανον μὲ ν: ἦ ν γενέ σθαι, νενικηκό των κατὰ κρά τος τος τῶ ν̓ Αθηναί ων: γενό μενον δ' οὐ κ ἂ ν ὑ πὸ τῶ ν βαρβά ρων συνώ φθη, φυγῇ καὶ πό νῳ, πολλῷ καὶ τραύ μασι καὶ βέ λεσιν εἰ ς τὰ ς ναῦ ς ἐ λαυνομέ νων καὶ ἀ πολιπό ντων τὸ χωρί ον, ὡ ς ἕ καστος τά χους εἶ χεν. ἀ λλ' ὅ ταν γε πά λιν ὑ πὲ ρ τῶ ν̓ Αλκμεωνιδῶ ν ἀ πολογεῖ σθαι προσποιού μενος, ἃ πρῶ τος ἀ νθρώ πων ἐ πενή νοχεν ἐ γκλή ματα, εἴ πῃ“ θῶ μα δέ μοι καὶ οὐ κ ἐ νδέ χομαι τὸ ν λό γον,̓ Αλκμεωνί δας ἄ ν ποτε ἀ ναδεῖ ξαι Πέ ρσῃ σι ἐ κ συνθή ματος ἀ σπί δα, βουλομέ νους γε εἶ ναἰ Αθηναί ους ὑ πὸ̔ Ιππί ῃ:” κό μματό ς τινος ἀ ναμιμνή σκομαι παροιμιακοῦ μέ νε, καρκί νε, καί σε μεθή σω: τί γὰ ρ ἐ σπού δακας καταλαβεῖ ν, εἰ καταλαβὼ ν μεθιέ ναι μέ λλεις; καὶ σὺ κατηγορεῖ ς, εἶ τ' ἀ πολογῇ: καὶ γρά φεις κατ' ἐ πιφανῶ ν ἀ νδρῶ ν διαβολά ς, ἃ ς πά λιν ἀ ναιρεῖ ς, ἀ πιστῶ ν δὲ σεαυτῷ δηλονό τι: σεαυτοῦ γὰ ρ ἀ κή κοας λέ γοντος̓ Αλκμεωνί δας ἀ νασχεῖ ν ἀ σπί δα νενικημέ νοις καὶ φεύ γουσι τοῖ ς βαρβά ροις καὶ μὴ ν ἐ ν οἷ ς περὶ̓ Αλκμεωνιδῶ ν ἀ πολογῇ σεαυτὸ ν ἀ ποφαί νεις συκοφά ντην εἰ γά ρ“ μᾶ λλον ἢ ὁ μοί ως Καλλί ῃ τῷ Φαινί ππου,̔ Ιππονί κου δὲ πατρὶ, φαί νονται μισοτύ ραννοι ἐ ό ντες” ὡ ς ἐ νταῦ θα γρά φεις̓ Αλκμεωνί δαι, ποῦ θή σεις αὐ τῶ ν ἐ κεί νην τὴ ν συνωμοσί αν, ἣ ν ἐ ν τοῖ ς πρώ τοις γέ γραφας; ὡ ς ἐ πιγαμί αν ποιησό μενοι Πεισιστρά τῳ κατή γαγον αὐ τὸ ν ἀ πὸ τῆ ς φυγῆ ς ἐ πὶ τὴ ν: τυραννί δα καὶ οὐ κ ἂ ν ἐ ξή λασαν αὖ θις, ἕ ως διεβλή θη παρανό μως τῇ γυναικὶ μιγνύ μενος. ταῦ τα μὲ ν οὖ ν τοιαύ τας ἔ χει ταραχά ς: τῆ ς̓ Αλκμεωνιδῶ ν διαβολῆ ς καὶ ὑ πονοί ας τοῖ ς Καλλί ου τοῦ Φαινί ππου χρησά μενος ἐ παί νοις καὶ προσά ψας αὐ τῷ τὸ ν υἱ ὸ ν̔ Ιππό νικον, ὃ ς ἦ ν καθ'̔ Ηρό δοτον ἐ ν τοῖ ς πλουσιωτά τοις̓ Αθηναί ων, ὡ μολό γησεν, ὅ τι μηδὲ ν τῶ ν πραγμά των δεομέ νων,. ἀ λλὰ θεραπεί ᾳ καὶ χά ριτι τοῦ̔ Ιππονί κου τὸ ν Καλλί αν παρενέ βαλεν.

ἐ πεὶ δ'̓ Αργεί ους ἅ παντες ἴ σασιν οὐ κ ἀ πειπαμέ νους τοῖ ς̔́ Ελλησι τὴ ν συμμαχί αν, ἀ ξιώ σαντας ὡ ς ἂ ν μὴ Λακεδαιμονί οις, ἐ χθί στοις καὶ πολεμιωτά τοις οὖ σι, ποιοῦ ντες ἀ εὶ τὸ προστασσό μενον ἕ πωνται, καὶ τοῦ τ' ἄ λλως οὐ κ ἦ ν, αἰ τί αν κακοηθεστά την ὑ ποβά λλεται, γρά φων“ ἐ πεὶ δέ σφεας παραλαμβά νειν τοὺ ς̔́ Ελληνας, οὕ τω δὴ ἐ πισταμέ νους, ὅ τι οὐ μεταδώ σουσι τῆ ς ἀ ρχῆ ς; Λακεδαιμό νιοι, μεταιτέ ειν ἵ να ἐ πὶ προφά σεως ἡ συχί αν ἄ γωσι” τού των δ' ὕ στερον ἀ ναμνῆ σαί φησιν̓ Αρταξέ ρξην ἀ ναβά ντας εἰ ς Σοῦ σα πρέ σβεις̓ Αργεί ων, κἀ κεῖ νον εἰ πεῖ ν ὡ ς“ οὐ δεμί αν νομί ζοι πό λιν̓́ Αργεος φιλιωτέ ρην:” εἶ θ' ὑ πειπώ ν, ὥ σπερ εἴ ωθε, καὶ ἀ ναδυό μενος“ οὐ κ εἰ δέ ναι φησὶ περὶ τού των ἀ τρεκέ ως, εἰ δέ ναι δ' ὅ τι πᾶ σιν ἀ νθρώ ποις ἐ στὶ ν ἐ γκλή ματα καὶ οὐ κ̓ Αργεί οισι αἴ σχιστα πεποί ηται. ἐ γὼ δὲ λέ γειν ὀ φεί λω τὰ λεγό μενα, πεί θεσθαί γε μὴ ν οὐ παντά πασι ὀ φεί λω, καί μοι τὸ ἔ πος τοῦ το ἐ χέ τω ἐ ς πά ντα τὸ ν λό γον. ἐ πεὶ καὶ ταῦ τα λέ γεται, ὡ ς ἄ ρἀ Αργεῖ οι ἦ σαν οἱ ἐ πικαλεσά μενοι τὸ ν Πέ ρσην ἐ πὶ τὴ ν̔ Ελλά δα, ἐ πειδή σφι πρὸ ς τοὺ ς Λακεδαιμονί ους κακῶ ς ἡ αἰ χμὴ ἑ στή κεε, πᾶ ν δὴ βουλό μενοι σφί σι προεῖ ναι τῆ ς παρού σης λύ πης.” ἆ ρ' οὖ ν οὐ χ, ὅ περ αὐ τὸ ς τὸ ν Αἰ θί οπά φησι πρὸ ς τὰ μύ ρα καὶ τὴ ν πορφύ ραν εἰ πεῖ ν, ὡ ς δολερὰ μὲ ν τὰ ῥ ή ματα δολερὰ δὲ τὰ εἵ ματα τῶ ν Περσέ ων ἐ στί, τοῦ τ̓ ἄ ν τις εἴ ποι πρὸ ς αὐ τό ν, ὡ ς δολερὰ μὲ ν τὰ ῥ ή ματα δολερὰ δὲ τὰ σχή ματα τῶ ν̔ Ηροδό του λό γων ἑ λικτὰ κοὐ δὲ ν ὑ γιὲ ς ἀ λλὰ πᾶ ν πέ ριξ, ὥ σπερ οἱ ζῳ γρά φοι τὰ λαμπρὰ τῇ σκιᾷ τρανό τερα ποιοῦ σιν, οὕ τω ταῖ ς ἀ ρνή σεσι τὰ ς διαβολὰ ς ἐ πιτεί νοντος αὐ τοῦ καὶ τὰ ς ὑ πονοί ας ταῖ ς ἀ μφιβολί αις βαθυτέ ρας ποιοῦ ντος;̓ Αργεῖ οι δ' ὅ τι μὲ ν οὐ συναρά μενοι τοῖ ς̔́ Ελλησιν, ἀ λλὰ διὰ τὴ ν ἡ γεμονί αν καὶ τῆ ς ἀ ρετῆ ς Λακεδαιμονί οις ἐ κστά ντες, κατῄ σχυναν τὸ ν̔ Ηρακλέ α καὶ τὴ ν εὐ γέ νειαν, οὐ δ' ἔ στιν ἀ ντειπεῖ ν, ὑ πὸ Σιφνί οις γὰ ρ ἦ ν καὶ Κυθνί οις ἄ μεινον ἐ λευθεροῦ ν τεὺ ς̔́ Ελληνας ἢ Σπαρτιά ταις φιλονεικοῦ ντας ὑ πὲ ρ ἀ ρχῆ ς ἐ γκαταλιπεῖ ν τοσού τους καὶ τοιού τους ἀ γῶ νας. εἰ δ' αὐ τοὶ ἦ σαν οἱ ἐ πικαλεσά μενοι τὸ ν Πέ ρσην ἐ πὶ τὴ ν̔ Ελλά δα διὰ τὴ ν κακῶ ς ἑ στῶ σαν αὐ τοῖ ς αἰ χμὴ ν πρὸ ς Λακεδαιμονί ους, πῶ ς οὐ κ ἐ μή διζον ἀ ναφανδὸ ν ἥ κοντος οὐ δ̓, εἰ μὴ συστρατεύ ειν ἐ βού λοντο βασιλεῖ, τὴ ν γοῦ ν Λακωνικὴ ν ὑ πολειπό μενοι κακῶ ς ἐ ποί ουν, ἢ Θυρέ ας ἣ πτοντο πά λιν ἢ τρό πον ἄ λλον ἀ ντελαμβά νοντο καὶ παρηνώ χλουν Λακεδαιμονί οις, μέ γα βλά ψαι δυνά μενοι τοὺ ς̔́ Ελληνας, εἰ μὴ παρῆ καν εἰ ς Πλαταιὰ ς ἐ κεί νους ἐ κστρατεῦ σαι τοσού τοις ὁ πλί ταις;

ἀ λλ'̓ Αθηναί ους γε μεγά λους ἐ νταῦ θα τῷ λό γῳ πεποί ηκε καὶ σωτῆ ρας ἀ νηγό ρευκε τῆ ς̔ Ελλά δος: ὀ ρθῶ ς γε ποιῶ ν καὶ δικαί ως, εἰ μὴ πολλὰ καὶ βλά σφημα προσῆ ν τοῖ ς ἐ παί νοις. νῦ ν δὲ“ προδοθῆ ναι μὲ ν ἂ ν λέ γων ὑ πὸ τῶ ν ἄ λλων̔ Ελλή νων Λακεδαιμονί ους, μονωθέ ντας δ' ἂ ν καὶ ἀ ποδεξαμέ νους ἔ ργα μεγά λα ἀ ποθανεῖ ν γενναί ως, ἢ πρὸ τού του ὁ ρῶ ντας καὶ τοὺ ς ἄ λλους̔́ Ελληνας μηδί ζοντας ὁ μολογί ῃ ἂ ν χρή σασθαι πρὸ ς Ξέ ρξεα,” δῆ λό ς ἐ στιν οὐ τοῦ το λέ γων εἰ ς τὸ ν̓ Αθηναί ων ἔ παινον, ἀ λλ'̓ Αθηναί ων ἐ παινῶ ν, ἵ να κακῶ ς εἴ πῃ τοὺ ς ἄ λλους ἅ παντας. τί γὰ ρ ἄ ν τις ἔ νι δυσχεραί νοι, Θηβαί ους ἀ εὶ καὶ Φωκέ ας πικρῶ ς αὐ τοῦ καὶ κατακό ρως ἐ ξονειδί ζοντος, ὅ που καὶ τῶ ν προκινδυνευσά ντων ὑ πὲ ρ τῆ ς̔ Ελλά δος τὴ ν οὐ γεγενημέ νην μὲ ν, γενομέ νην δ' ἄ ν, ὡ ς αὐ τὸ ς εἰ κά ζει, καταψηφί ζεται προδοσί αν; αὐ τοὺ ς δὲ Λακεδαιμονί ους ἐ ν ἀ δή λῳ θέ μενος ἐ πηπό ρησεν, εἴ τ' ἔ πεσον ἂ ν μαχό μενοι τοῖ ς πολεμί οις εἴ τε παρέ δωκαν ἑ αυτού ς, μικροῖ ς γε νὴ Δί α τεκμηρί οις αὐ τῶ ν ἀ πιστή σας τοῖ ς περὶ Θερμοπύ λας

διηγού μενος δὲ συμπεσοῦ σαν ναυαγί αν ταῖ ς βασιλικαῖ ς ναυσὶ καὶ ὅ τι“ πολλῶ ν χρημά των ἐ κπεσό ντων,̓ Αμεινοκλῆ ς ὁ Κρητί νεω Μά γνης ἀ νὴ ρ ὠ φελή θη μεγά λως, χρυσί α ἄ φατα καὶ χρή ματα περιβαλό μενος:” οὐ δὲ τοῦ τον ἄ δηκτον παρῆ κεν,“ ἀ λλ' ὁ μὲ ν τἄ λλα” φησὶ ν“ οὐ κ εὐ τυχέ ων εὑ ρή μασι μέ γα πλού σιος ἐ γέ νετο ἦ ν γά ρ τις καὶ τοῦ τον ἄ χαρις συμφορὴ λυπεῦ σα παιδοφό νος.” τοῦ το μὲ ν οὖ ν παντὶ δῆ λον, ὅ τι τὰ χρυσᾶ χρή ματα καὶ τὰ εὑ ρή ματα καὶ τὸ ν ἐ κβρασσό μενον ὑ πὸ τῆ ς θαλά σσης πλοῦ τον ἐ πεισή γαγε τῇ ἱ στορί ᾳ, χώ ραν καὶ τό πον ποιῶ ν, ἐ ν ᾧ θή σεται τὴ ν̓ Αμεινοκλέ ους παιδοφονί αν.

̓ Αριστοφά νους δὲ τοῦ Βοιωτοῦ γρά ψαντος, ὅ τι χρή ματα μὲ ν αἰ τή σας οὐ κ ἔ λαβε παρὰ Θηβαί ων, ἐ πιχειρῶ ν δὲ τοῖ ς νέ οις διαλέ γεσθαι καὶ συσχολά ζειν ὑ πὸ τῶ ν ἀ ρχό ντων ἐ κωλύ θη δι' ἀ γροικί αν αὐ τῶ ν καὶ μισολογί αν, ἄ λλο μὲ ν οὐ δέ ν ἐ στι τεκμή ριον ὁ δ'̔ Ηρό δοτος τῷ̓ Αριστοφά νει μεμαρτύ ρηκε, δι' ὧ ν τὰ μὲ ν ψευδῶ ς, τὰ δὲ διὰ, τὰ δὲ ὡ ς μισῶ ν καὶ διαφερό μενος τοῖ ς Θηβαί οις ἐ γκέ κληκε; Θεσσαλοὺ ς μὲ ν γὰ ρ ὑ π' ἀ νά γκης ἀ ποφαί νεται μηδί σαι τὸ πρῶ τον, ἀ ληθῆ λέ γων: καὶ περὶ τῶ ν ἄ λλων̔ Ελλή νων μαντευό μενος ὡ ς προδό ντων ἂ ν Λακεδαιμονί ους. ὑ πεῖ πεν ὡ ς“ οὐ χ ἑ κό ντων ἀ λλ' ὑ π' ἀ νά γκης; ἁ λισκομέ νων κατὰ πό λεις.” Θηβαί οις δὲ τῆ ς αὐ τῆ ς ἀ νά γκης οὐ δί δωσι τὴ ν αὐ τὴ ν συγγνώ μην, καί τοι πεντακοσί ους μὲ ν εἰ ς τὰ Τέ μπη καὶ Μναμί αν στρατηγὸ ν ἔ πεμψαν, εἰ ς δὲ Θερμοπύ λας ὅ σους ᾔ τησε Λεωνί δας: οἳ καὶ μό νοι σὺ ν Θεσπιεῦ σι παρέ μειναν αὐ τῷ, τῶ ν ἄ λλων ἀ πολιπό ντων μετὰ τὴ ν κύ κλωσιν: ἐ πεὶ δὲ τῶ ν παρό δων κρατή σας ὁ, βά ρβαρος ἐ ν τοῖ ς ὅ ροις ἦ ν καὶ Δημά ρατος ὁ Σπαρτιά της διὰ ξενί ας εὔ νους ὢ ν̓ Ατταγί νῳ τῷ προεστῶ τι τῆ ς ὀ λιγαρχί ας διεπρά ξατο φί λον βασιλέ ως γενέ σθαι καὶ ξέ νον, οἱ δ'̔́ Ελληνες ἐ ν ταῖ ς ναυσὶ ν ἦ σαν, πεζῇ δ' οὐ δεὶ ς προσή λαυνεν, οὕ τω προσεδέ ξαντο τὰ ς διαλύ σεις ὑ πὸ τῆ ς μεγά λης ἀ νά γκης ἐ γκαταληφθέ ντες. οὔ τε γὰ ρ θά λασσα καὶ νῆ ες αὐ τοῖ ς παρῆ σαν ὡ ς̓ Αθηναί οις, οὔ τ' ἀ πωτά τω κατῴ κουν ὡ ς Σπαρτιᾶ ται τῆ ς̔ Ελλά δος ἐ ν μυχῷ, μιᾶ ς δ' ἡ μέ ρας ὁ δὸ ν καὶ ἡ μισεί ας ἀ πέ χοντι τῷ Μή δῳ συστά ντες ἐ πὶ τῶ ν στενῶ ν καὶ διαγωνισά μενοι μετὰ μό νων Σπαρτιατῶ ν καὶ Θεσπιέ ων ἠ τύ χησαν. ὁ δὲ συγγραφεὺ ς οὕ τως ἐ στὶ δί καιος, ὥ στε“ Λακεδαιμονί ους μὲ ν μονωθέ ντας καὶ γενομέ νους συμμά χων ἐ ρή μους τυχὸ ν ἄ ν φησιν ὁ μολογί ῃ χρή σασθαι πρὸ ς Ξέ ρξεα” Θηβαί οις δὲ ταὐ τὸ διὰ τὴ ν αὐ τὴ ν ἀ νά γκην παθοῦ σι λοιδορεῖ ται. τὸ δὲ μέ γιστον καὶ κά λλιστον ἔ ργον ἀ νελεῖ ν μὴ δυνηθεὶ ς ὡ ς οὐ πραχθὲ ν αὐ τοῖ ς, αἰ τί ῃ φαύ λῃ καὶ ὑ πονοί ᾳ διαλυμαινό μενος ταῦ τ' ἔ γραφεν“ οἱ μέ ν νυν ξύ μμαχοι οἱ ἀ ποπεμπό μενοι ᾤ χοντό τε ἀ πιό ντες καὶ ἐ πεί θοντο Λεωνί δῃ Θεσπιέ ες δὲ καὶ Θηβαῖ οι. κατέ μειναν μοῦ νοι παρὰ Λακεδαιμονί οισι τού των δὲ Θηβαῖ οι μὲ ν ἀ έ κοντες ἔ μενον καὶ οὐ βουλό μενοι κατεῖ χε γά ρ σφεας Λεωνί δης ἐ ν ὁ μή ρων λό γῳ ποιεύ μενος Θεσπιέ ες δὲ ἑ κό ντες μά λιστα, οἳ οὐ δαμᾶ ἔ φασαν ἀ πολιπό ντες Λεωνί δην καὶ τοὺ ς μετὰ τού του ἀ παλλά ξεσθαι” Εἶ τ' οὐ δῆ λό ς ἐ στιν ἰ δί αν τινὰ πρὸ ς Θηβαί ους ἔ χων ὀ ργὴ ν καὶ δυσμέ νειαν, ὑ φ' ἧ ς οὐ μό νον διέ βαλε ψευδῶ ς καὶ ἀ δί κως τὴ ν πό λιν, ἀ λλ' οὐ δὲ τοῦ: πιθανοῦ τῆ ς διαβολῆ ς ἐ φρό ντισεν, οὐ δ' ὅ πως αὐ τὸ ς ἑ αυτῷ τἀ ναντί α λέ γων παρ' ὀ λί γους ἀ νθρώ πους οὐ φανεῖ ται συνειδώ ς; προειπὼ ν γὰ ρ ὡ ς“ ὁ Λεωνί δης, ἐ πεὶ τ' ᾔ σθετο τοὺ ς συμμά χους ἐ ό ντας ἀ προθύ μους καὶ οὐ κ ἐ θέ λοντας: συγκινδυνεύ ειν, κελεύ σαι σφέ ας ἀ παλλά ττεσθαι:” πά λιν μετ' ὀ λί γον λέ γει τοὺ ς Θηβαί ους ἄ κοντας αὐ τὸ ν κατασχεῖ ν, οὓ ς εἰ κὸ ς ἦ ν ἀ πελά σαι καὶ βουλομέ νους παραμέ νειν, εἰ μηδί ζειν αἰ τί αν εἶ χον. ὅ που γὰ ρ οὐ κ ἐ δεῖ το τῶ ν μὴ προθύ μων, τί χρή σιμον ἦ ν ἀ ναμεμί χθαι μαχομέ νοις ἀ νθρώ πους ὑ πό πτους; οὐ γὰ ρ δὴ φρέ νας εἶ χε τοιαύ τας ὁ τῶ ν Σπαρτιατῶ ν. βασιλεὺ ς καὶ τῆ ς̔ Ελλά δος ἡ γεμώ ν, ὥ στε“ κατέ χειν ἐ ν ὁ μή ρων λό γῳ” τοῖ ς τριακοσί οις τοὺ ς τετρακοσί ους ὅ πλ' ἔ χοντας καὶ προσκειμέ νων ἔ μπροσθεν ἤ δη καὶ ὄ πισθεν ἅ μα τῶ ν πολεμί ων καὶ γὰ ρ εἰ πρό τερον ἐ ν ὁ μή ρων λό γῳ ποιού μενος ἦ γεν αὐ τού ς, ἒ ν: γε τοῖ ς ἐ σχά τοις εἰ κὸ ς ἦ ν καιροῖ ς ἐ κεί νους τε Λεωνί δα μηδὲ ν φροντί σαντας ἀ παλλαγῆ ναι καὶ Λεωνί δαν δεῖ σαι τὴ ν ὑ π' ἐ κεί νων μᾶ λλον ἢ τῶ ν βαρβά ρων κύ κλωσιν. ἄ νευ δὲ τού των, πῶ ς οὐ γελοῖ ος ὁ Λεωνί δας, τοὺ ς μὲ ν ἄ λλους̔́ Ελληνας ἀ πιέ ναι κελεύ ων ὡ ς αὐ τί κα μά λα τεθνηξό μενος, Θηβαί ους δὲ κωλύ ων, ὡ ς ὑ π' αὐ τοῦ φυλά ττοιντο τοῖ ς̔́ Ελλησιν ἀ ποθνή σκειν μέ λλοντος; εἰ γὰ ρ ὡ ς ἀ ληθῶ ς ἐ ν ὁ μή ρων λό γῳ, μᾶ λλον δ' ἀ νδραπό δων, περιῆ γε τοὺ ς ἄ νδρας, οὐ κατέ χειν ὤ φειλεν αὐ τοὺ ς μετὰ τῶ ν ἀ πολουμέ νων, ἀ λλὰ παραδοῦ ναι τοῖ ς ἀ πιοῦ σι τῶ ν̔ Ελλή νων. ὃ δὲ λοιπὸ ν ἦ ν τῶ ν αἰ τί ων εἰ πεῖ ν“ ἴ σως δὲ ἀ πολουμέ νους κατεῖ χε” καὶ τοῦ τ' ἀ νῄ ρηκεν ὁ συγγραφεύ ς, οἷ ς περὶ τῆ ς φιλοτιμί ας τοῦ Λεωνί δου κατὰ λέ ξιν εἴ ρηκε“ ταῦ τα τε δὴ ἐ πιλεγό μενον Λεωνί δην καὶ βουλό μενον καταθέ σθαι κλέ ος μοῦ νον Σπαρτιητέ ων ἀ ποπέ μψαι τοὺ ς συμμά χους μᾶ λλον ἢ τῇ σι γνώ μῃ σι διενεχθέ ντας.” ὑ περβολὴ γὰ ρ εὐ ηθεί ας ἦ ν, ἧ ς ἀ πή λαυνε δό ξης τοὺ ς συμμά χους κατέ χειν μεθέ ξοντας τοὺ ς πολεμί ους. ὅ τι τοί νυν οὐ διεβέ βλητο τοῖ ς Θηβαί οις ὁ Λεωνί δας,: ἀ λλὰ καὶ φί λους ἐ νό μιζε βεβαί ους, ἐ κ τῶ ν πεπραγμέ νων δῆ λό ν ἐ στι. καὶ γὰ ρ παρῆ λθεν εἰ ς Θή βας ἄ γων τὸ στρά τευμα καὶ δεηθεὶ ς ἔ τυχεν οὗ μηδὲ εἷ ς ἄ λλος, ἐ ν τῷ ἱ ερῷ κατακοιμηθῆ ναι τοῦ̔ Ηρακλέ ους, καὶ τὴ ν ὄ ψιν ἣ ν εἶ δεν ὄ ναρ ἐ ξή γγειλε τοῖ ς Θηβαί οις: ἔ δοξε γὰ ρ ἐ ν θαλά σσῃ πολὺ ν ἐ χού σῃ καὶ τραχὺ ν κλύ δωνα τὰ ς ἐ πιφανεστά τας καὶ μεγί στας πό λεις τῆ ς̔ Ελλά δος ἀ νωμά λως διαφέ ρεσθαι καὶ σαλεύ ειν, τὴ ν δὲ Θηβαί ων ὑ περέ χειν τε πασῶ ν καὶ μετέ ωρον ἀ ρθῆ ναι πρὸ ς τὸ ν οὐ ρανὸ ν εἶ τ' ἐ ξαί φνης ἀ φανῆ γενέ σθαι καὶ ταῦ τα μὲ ν ἦ ν ὅ μοια: τοῖ ς ὕ στερον χρό νῳ πολλῷ συμπεσοῦ σι περὶ τὴ ν πό λιν.

ὁ δ'̔ Ηρό δοτος ἐ ν τῇ διηγή σει τῆ ς μά χης καὶ τοῦ Λεωνί δου τὴ ν μεγί στην ἠ μαύ ρωκε πρᾶ ξιν, αὐ τοῦ πεσεῖ ν πά ντας εἰ πὼ ν ἐ ν τοῖ ς στενοῖ ς περὶ τὸ ν Κολωνό ν: ἐ πρά χθη δ' ἄ λλως. ἐ πεὶ γὰ ρ ἐ πύ θοντο νύ κτωρ τὴ ν περί οδον τῶ ν πολεμί ων, ἀ ναστά ντες ἐ βά διζον ἐ πὶ τὸ στρατό πεδον καὶ τὴ ν σκηνὴ ν ὀ λί γου δεῖ ν βασιλέ ως, ὡ ς ἐ κεῖ νον αὐ τὸ ν ἀ ποκτενοῦ ντες καὶ περὶ ἐ κεί νῳ τεθνηξό μενοι μέ χρι μὲ ν οὖ ν τῆ ς σκηνῆ ς ἀ εὶ τὸ ν ἐ μποδὼ ν φονεύ οντες, τοὺ ς δ' ἄ λλους τρεπό μενοι προῆ λθον: ἐ πεὶ δ' οὐ χ εὑ ρί σκετο Ξέ ρξης, ζητοῦ ντες ἐ ν μεγά λῳ καὶ ἀ χανεῖ στρατεύ ματι καὶ πλανώ μενοι μό λις ὑ πὸ τῶ ν βαρβά ρων πανταχό θεν περιχυθέ ντων διεφθά ρησαν, ὅ σα δ' ἄ λλα πρὸ ς τού τῳ τολμή ματα καὶ ῥ ή ματα τῶ ν Σπαρτιατῶ ν παραλέ λοιπεν, ἐ ν τῷ Λεωνί δου βί ῳ γραφή σεται μικρὰ δ̓ οὐ χεῖ ρό ν ἐ στι καὶ νῦ ν διελθεῖ ν. ἀ γῶ να μὲ ν γὰ ρ ἐ πιτά φιον αὐ τῶ ν ἠ γωνί σαντο πρὸ τῆ ς ἐ ξό δου καὶ τοῦ τον ἐ θεῶ ντο πατέ ρες; αὐ τῶ ν καὶ μητέ ρες: αὐ τὸ ς δ' ὁ Λεωνί δας πρὸ ς μὲ ν τὸ ν εἰ πό ντα παντελῶ ς ὀ λί γους ἐ ξά γειν αὐ τὸ ν ἐ πὶ τὴ ν μά χην“ πολλοὺ ς μὲ ν ἔ φη τεθνηξομέ νους:” πρὸ ς δὲ τὴ ν γυναῖ κα, πυνθανομέ νην ἐ ξιό ντος εἴ τι λέ γοι, μεταστραφεὶ ς εἶ πεν“ ἀ γαθοῖ ς γαμεῖ σθαι καὶ ἀ γαθὰ τί κτειν.” ἐ ν δὲ Θερμοπύ λαις μετὰ τὴ ν κύ κλωσιν δύ ο τῶ ν ἀ πὸ γέ νους ὑ πεξελέ σθαι βουλό μενος ἐ πιστολὴ ν ἐ δί δου τῷ ἑ τέ ρῳ καὶ ἔ πεμπεν ὁ δ' οὐ κ ἐ δέ ξατο φή σας μετ' ὀ ργῆ ς“ μαχατά ς τοι, οὐ κ ἀ γγελιαφό ρος, εἱ πό μαν:” τὸ ν δ' ἕ τερον ἐ κέ λευεν εἰ πεῖ ν τι πρὸ ς τὰ τέ λη τῶ ν Σπαρτιατῶ ν ὁ δ' ἀ πεκρί νατο τῷ πρά γματι, καὶ τὴ ν ἀ σπί δα λαβὼ ν εἰ ς τά ξιν κατέ στη. ταῦ τ' οὐ κ ἄ ν τις ἐ πετί μησεν, ἄ λλου παραλιπό ντος: ὁ δὲ τὴ ν̓ Αμά σιδος ἀ ποψό φησιν καὶ τὴ ν τῶ ν ὄ νων τοῦ κλέ πτου προσέ λασιν καὶ τὴ ν τῶ ν ἀ σκῶ ν ἐ πί δοσιν καὶ πολλὰ τοιαῦ τα συναγαγὼ ν καὶ διαμνημονεύ ων, οὐ κ ἀ μελεί ᾳ δό ξειεν ἂ ν καὶ ὑ περοψί ᾳ προΐ εσθαι καλὰ μὲ ν ἔ ργα καλὰ ς δὲ φωνὰ ς ἀ λλ' οὐ κ εὐ μενὴ ς ὢ ν πρὸ ς ἐ νί ους οὐ δὲ δί καιος.

τοὺ ς δὲ Θηβαί ους πρῶ τον μέ ν φησι“ μετὰ τῶ ν̔ Ελλή νων ἐ ό ντας μά χεσθαι ὑ π' ἀ νά γκης ἐ χομέ νους:” οὐ γὰ ρ μό νον Ξέ ρξης, ὡ ς ἔ οικεν, ἀ λλὰ καὶ Λεωνί δας μαστιγοφό ρους εἶ χεν ἑ πομέ νους, ὑ φ' ὧ ν οἱ Θηβαῖ οι παρὰ γνώ μην ἠ ναγκά ζοντο μαστιγού μενοι μά χεσθαι. καὶ τί ς ἂ ν ὠ μό τερος τού του γέ νοιτο συκοφά ντης, ὃ ς μά χεσθαι μὲ ν ὑ π' ἀ νά γκης φησὶ τοὺ ς ἀ πελθεῖ ν καὶ φεύ γειν δυναμέ νους, μηδί σαι δ' ἑ κό ντας, οἷ ς οὐ δεὶ ς παρῆ ν βοηθῶ ν; ἑ ξῆ ς δὲ τού τοις γέ γραφεν, ὅ τι“ τῶ ν ἄ λλων ἐ πειγομέ νων ἐ πὶ τὸ ν Κολωνὸ ν ἀ ποσχισθέ ντες οἱ Θηβαῖ οι χεῖ ρὰ ς τε προέ τεινον καὶ ἤ ισαν ἆ σσον τῶ ν βαρβά ρων, λέ γοντες τὸ ν ἀ ληθέ στατον τῶ ν λό γων, ὡ ς μηδί σειαν, καὶ γῆ ν τε καὶ ὕ δωρ ἔ δοσαν βασιλεῖ, ὑ πὸ δ' ἀ νά γκης ἐ χό μενοι εἰ ς Θερμοπύ λας ἀ πικέ ατο καὶ ἀ ναί τιοι εἶ εν τοῦ τρώ ματος τοῦ γενομέ νου βασιλεῖ: ταῦ τα λέ γοντες περιεγέ νοντο: εἶ χον γὰ ρ καὶ Θεσσαλοὺ ς τού των τῶ ν λό γων μά ρτυρας.” ὅ ρα διὰ τοσού των ἐ ν βαρβά ροις κραυγαῖ ς καὶ παμμιγέ σι θορύ βοις καὶ φυγαῖ ς καὶ διώ ξεσιν ἀ κουομέ νην δικαιολογί αν καὶ μαρτύ ρων ἀ νά κρισιν καὶ Θεσσαλοὺ ς μεταξὺ τῶ ν φονευομέ νων καὶ πατουμέ νων ὑ π' ἀ λλή λων παρὰ τὰ στενὰ Θηβαί οις συνδικοῦ ντας, ὅ τι τῆ ς̔ Ελλά δος αὐ τοὺ ς κρατοῦ ντας ἄ χρι Θεσπιέ ων ἔ ναγχος ἐ ξή λασαν περιγενό μενοι καὶ τὸ ν ἄ ρχοντα Λατταμύ αν ἀ ποκτεί ναντες. ταῦ τα γὰ ρ ὑ πῆ ρχε Βοιωτοῖ ς τό τε καὶ Θετταλοῖ ς πρὸ ς ἀ λλή λους, ἐ πιεικὲ ς δὲ καὶ φιλά νθρωπον οὐ δέ ν. ἀ λλὰ δὴ τῶ ν Θεσσαλῶ ν μαρτυρού ντων, πῶ ς περιεγέ νοντο Θηβαῖ οι;“ τοὺ ς μὲ ν αὐ τῶ ν ἀ πέ κτειναν οἱ βά ρβαροι προσιό ντας” ὡ ς αὐ τὸ ς εἴ ρηκε:“ τοὺ ς δὲ πλεῦ νας, κελεύ σαντος Ξέ ρξεω, ἔ στιξαν στί γματα βασιλή ια, ἀ ρξά μενοι ἀ πὸ τοῦ στρατηγοῦ Λεοντιά δεω.” οὔ τε Λεοντιά δης ἐ ν Θερμοπύ λαις ἦ ν στρατηγό ς, ἀ λλ'̓ Ανά ξανδρος, ὡ ς̓ Αριστοφά νης ἐ κ τῶ ν κατ' ἄ ρχοντας ὑ πομνημά των ἱ στό ρησε καὶ Νί κανδρος ὁ Κολοφώ νιος: οὔ τε γιγνώ σκει τις ἀ νθρώ πων πρὸ̔ Ηροδό του στιχθέ ντας ὑ πὸ Ξέ ρξου Θηβαί ους ἐ πεὶ μέ γιστον ἦ ν ἀ πολό γημα τῆ ς διαβολῆ ς καὶ καλῶ ς εἶ χε τὴ ν πό λιν ἀ γά λλεσθαι τοῖ ς στί γμασιν ἐ κεί νοις, ὡ ς Ξέ ρξου δικά σαντος ἐ χθί στοις χρή σασθαι Λεωνί δῃ καὶ Λεοντιά δῃ: τοῦ μὲ ν γὰ ρ ᾐ κί σατο πεπτωκό τος τὸ σῶ μα, τοῦ δὲ ζῶ ντος ἔ στιξεν. ὁ δὲ τὴ ν μὲ ν εἰ ς Λεωνί δαν ὡ μό τητα δή λωμα ποιού μενος, ὅ τι μά λιστα δὴ ἀ νδρῶ ν ὁ βά ρβαρος ἐ θυμώ θη ζῶ ντι Λεωνί δῃ, Θηβαί ους δὲ καὶ μηδί ζοντας λέ γων ἐ ν Θερμοπύ λαις στιχθῆ ναι καὶ στιχθέ ντας αὖ θις ἐ ν Πλαταιαῖ ς μηδί ζειν προθύ μως δοκεῖ μοι, καθά πεῥ Ιπποκλεί δης ὁ τοῖ ς σκέ λεσι χειρονομῶ ν ἐ πὶ τῆ ς τραπέ ζης, εἰ πεῖ ν ἂ ν ἐ ξορχού μενος τὴ ν ἀ λή θειαν“ οὐ φροντὶ ς̔ Ηροδό τῳ”

ἐ ν δὲ τῇ ὀ γδό ῃ τοὺ ς̔́ Ελληνά ς φησι καταδειλιά σαντας ἀ πὸ τοῦ̓ Αρτεμισί ου δρησμὸ ν βουλεύ εσθαι ἔ σω εἰ ς τὴ ν̔ Ελλά δα, καὶ τῶ ν Εὐ βοέ ων δεομέ νων ὀ λί γον ἐ πιμεῖ ναι χρό νον, ὅ πως ὑ πεκθοῖ ντο γενεὰ ς καὶ τὸ οἰ κετικό ν, ὀ λιγωρεῖ ν, ἄ χρι οὗ Θεμιστοκλῆ ς ἀ ργύ ριον λαβὼ ν Εὐ ρυβιά δῃ τε μετέ δωκε καὶ̓ Αδειμά ντῳ τῷ Κορινθί ων στρατηγῷ:, τό τε δὲ μεῖ ναι καὶ διαναυμαχῆ σαι πρὸ ς τοὺ ς βαρβά ρους ὁ μὲ ν Πί νδαρος οὐ κ ὢ ν συμμά χου πό λεως ἀ λλὰ μηδί ζειν αἰ τί αν ἐ χού σης, ὅ μως τοῦ̓ Αρτεμισί ου μνησθεὶ ς ἐ πιπεφώ νηκεν ὅ θι παῖ δες̓ Αθαναί ων ἐ βά λοντο φαεννὰ ν κρηπῖ δ' ἐ λευθερί ας̔ Ηρό δοτος δέ, ὑ φ' οὗ κεκοσμῆ σθαί τινες ἀ ξιοῦ σι τὴ ν̔ Ελλά δα, δωροδοκί ας καὶ κλοπῆ ς ἔ ργον ἀ ποφαί νει τὴ ν νί κην ἐ κεί νην γενομέ νην καὶ τοὺ ς̔́ Ελληνας ἀ κουσί ως ἀ γωνισαμέ νους, ὑ πὸ τῶ ν στρατηγῶ ν ἐ ξαπατηθέ ντας ἀ ργύ ριον λαβό ντων. καὶ τοῦ το πέ ρας οὐ γέ γονεν αὐ τῷ τῆ ς κακοηθεί ας: ἀ λλὰ πά ντες μὲ ν ἄ νθρωποι σχεδὸ ν ὁ μολογοῦ σι ταῖ ς ναυμαχί αις αὐ τό θι κρατοῦ ντας τοὺ ς̔́ Ελληνας ὅ μως ὑ φέ σθαι τοῦ̓ Αρτεμισί ου τοῖ ς βαρβά ροις, τὰ περὶ Θερμοπύ λας ἀ κού σαντας: οὐ δὲ γὰ ρ ἦ ν ὄ φελος ἐ νταῦ θα καθημέ νους φρουρεῖ ν τὴ ν θά λασσαν, ἐ ντὸ ς Πυλῶ ν τοῦ πολέ μου γεγονό τος καὶ Ξέ ρξου τῶ ν παρό δων κρατοῦ ντος.̔ Ηρό δοτος δέ, πρὶ ν ἀ παγγελῆ ναι τὸ ν Λεωνί δου θά νατον, ἤ δη ποιεῖ τοὺ ς̔́ Ελληνας βουλευομέ νους ἀ ποδιδρά σκειν: λέ γει δ' οὕ τω“ τρηχέ ως δὲ περιεφθέ ντες, καὶ οὐ χ ἣ κιστἀ Αθηναῖ οι, τῶ ν αἱ ἡ μί σειαι τῶ ν νεῶ ν τετρωμέ ναι ἦ σαν, δρησμὸ ν ἐ βού λευον εἰ ς τὴ ν̔ Ελλά δα” καί τοι τὴ ν πρὸ τοῦ ἀ γῶ νος ἀ ναχώ ρησιν οὕ τως ὀ νομά σαι μᾶ λλον δ' ὀ νειδί σαι δεδό σθω: ὁ δὲ καὶ πρό τερον δρασμὸ ν εἶ πεν καὶ νῦ ν δρασμὸ ν ὀ νομά ζει καὶ μετ' ὀ λί γον πά λιν ἐ ρεῖ δρασμό ν: οὕ τω πικρῶ ς; τῷ ῥ ή ματι προσπέ φυκε.“ τοῖ ς βαρβά ροισι αὐ τί κα μετὰ ταῦ τα πλοί ῳ ἦ λθε ἀ νὴ ῥ Εστιαιεύ ς, ἀ γγέ λλων τὸ ν δρησμὸ ν τὸ ν ἀ π'̓ Αρτεμισί ου τῶ ν̔ Ελλή νων οἱ δὲ ὑ πὸ ἀ πιστί ης τὸ ν μὲ ν ἀ γγέ λλοντα εἶ χον ἐ ν φυλακῇ, νέ ας δὲ ταχεί ας ἀ πέ στειλαν προκατοψομέ νας.” τί σὺ λέ γεις; ἀ ποδιδρά σκειν ὡ ς κεκρατημέ νους, οὓ ς οἱ πολέ μιοι μετὰ τὴ ν μά χην ἀ πιστοῦ σι φεύ γειν ὡ ς πολὺ κρατοῦ ντας; εἶ τα πιστεύ ειν ἄ ξιον τού τῳ γρά φοντι περὶ ἀ νδρὸ ς ἢ πό λεως μιᾶ ς, ὃ ς ἑ νὶ ῥ ή ματι τὸ νί κημα τῆ ς̔ Ελλά δος ἀ φαιρεῖ ται καὶ τὸ τρό παιον καθαιρεῖ καὶ τὰ ς ἐ πιγραφά ς, ἃ ς ἔ θεντο παρὰ τῇ̓ Αρτέ μιδι τῇ Προσηῴ ᾳ, κό μπον ἀ ποφαί νει καὶ ἀ λαζονεί αν; ἔ χει δ' οὕ τω τοὐ πί γραμμα παντοδαπῶ ν ἀ νδρῶ ν γενεὰ ς̓ Ασί ας ἀ πὸ χώ ρας παῖ δες̓ Αθηναί ων τῷ δέ ποτ' ἐ ν πελά γει ναυμαχί ᾳ δαμά σαντες, ἐ πεὶ στρατὸ ς ὤ λετο Μή δων, σή ματα ταῦ τ' ἔ θεσαν παρθέ νᾠ Αρτέ μιδι. ἐ ν μὲ ν οὖ ν ταῖ ς μά χαις οὐ κ ἔ ταξε τοὺ ς̔́ Ελληνας οὐ δ' ἐ δή λωσεν ἣ ν ἑ κά στη πό λις ἔ χουσα χώ ραν ἐ ναυμά χησε, κατὰ δὲ τὸ ν ἀ πό πλουν, ὃ ν αὐ τὸ ς δρασμὸ ν προσαγορεύ ει, πρώ τους φησὶ Κορινθί ους πλεῖ ν ὑ στά τους δ'̓ Αθηναί ους.

ἔ δει μὲ ν οὖ ν μηδὲ τοῖ ς μηδί σασιν̔ Ελλή νων ἄ γαν ἐ πεμβαί νειν, καὶ ταῦ τα Θού ριον μὲ ν ὑ πὸ τῶ ν ἄ λλων νομιζό μενον αὐ τὸ ν δὲ̔ Αλικαρνασέ ων περιεχό μενον, οἳ Δωριεῖ ς ὄ ντες μετὰ τῆ ς γυναικωνί τιδος ἐ πὶ τοὺ ς̔́ Ελληνας ἐ στρά τευσαν ὁ δὲ τοσοῦ τον ἀ ποδεῖ τοῦ πραό τερον ὀ νομά ζειν τὰ ς τῶ ν μηδι σά ντων ἀ νά γκας, ὥ στε περὶ Θετταλῶ ν διηγησά μενος, ὅ τι Φωκεῦ σιν, ἐ χθροῖ ς καὶ πολεμί οις οὖ σι, προσέ πεμψαν, ἐ παγγελλό μενοι τὴ ν χώ ραν, αὐ τῶ ν ἀ βλαβῆ διαφυλά ξειν, εἰ πεντή κοντα τά λαντα μισθὸ ν λά βοιεν, ταῦ τα περὶ Φωκέ ων γέ γραφεν αὐ τοῖ ς ὀ νό μασιν“ οἱ γὰ ρ Φωκεῖ ς μοῦ νοι τῶ ν ταύ τῃ ἀ νθρώ πων οὐ κ ἐ μή διζον, κατ' ἄ λλο μὲ ν οὐ δέ ν, ὡ ς ἐ γὼ συμβαλλό μενος εὑ ρί σκω, κατὰ δὲ τὸ ἔ χθος τὸ Θεσσαλῶ ν εἰ δὲ Θεσσαλοὶ τὰ̔ Ελλή νων ηὖ ξον, ὡ ς ἐ μοὶ δοκεῖ, ἐ μή διζον ἂ ν οἱ Φωκεῖ ς.” καί τοι μετὰ μικρὸ ν αὐ τὸ ς ἐ ρεῖ τρισκαί δεκα πό λεις τῶ ν Φωκέ ων ὑ πὸ τοῦ βαρβά ρου κατακεκαῦ σθαι, διεφθά ρθαι τὴ ν χώ ραν, ἐ μπεπρῆ σθαι τὸ ἐ ν̓́ Αβαις ἱ ερό ν, ἄ νδρας ἀ πολωλέ ναι καὶ γυναῖ κας, ὅ σοι μὴ διαφυγό ντες ἔ φθησαν εἰ ς τὸ ν Παρνασό ν. ἀ λλ' ὅ μως τοὺ ς τὰ ἔ σχατα παθεῖ ν ἐ πὶ τῷ μὴ προέ σθαι τὸ καλὸ ν ὑ πομεί ναντας εἰ ς τὴ ν αὐ τὴ ν ἔ θετο κακί αν τοῖ ς προθυμό τατα μηδί σασι καὶ τὰ ἔ ργα τῶ ν ἀ νδρῶ ν ψέ ξαι μὴ δυνηθεὶ ς αἰ τί ας ἐ κά θητο φαύ λας καὶ ὑ πονοί ας ἐ πὶ τοῦ γραφεί ου συντιθεὶ ς κατ' αὐ τῶ ν καὶ κελεύ ων οὐ κ ἀ φ' ὧ ν ἔ πραξαν,, ἀ λλ' ἀ φ' ὧ ν ἔ πραξαν ἄ ν, εἰ μὴ ταῦ τα Θεσσαλοῖ ς ἔ δοξε, κρί νεσθαι τὴ ν διά νοιαν αὐ τῶ ν, ὥ σπερ χώ ρας ἀ ντειλημμέ νης ὑ φ' ἑ τέ ρων τῆ ς προδοσί ας ἀ πολειφθέ ντας. εἰ τοί νυν Θεσσαλού ς τις ἐ πιχειρεῖ τοῦ μηδισμοῦ παραιτεῖ σθαι, λέ γων ὡ ς οὐ ταῦ τ' ἐ βού λοντο, τῇ δὲ πρὸ ς Φωκέ ας διαφορᾷ τοῖ ς̔́ Ελλησι προστιθεμέ νους ὁ ρῶ ντες αὐ τοὶ παρὰ γνώ μην ἐ μή δισαν, ἆ ρ' οὐ κ ἂ ν αἴ σχιστα κολακεύ ειν ἔ δοξε καὶ πρὸ ς ἑ τέ ρων χά ριν αἰ τί ας χρηστὰ ς ἐ πὶ πρά γμασι φαύ λοις πορί ζων διαστρέ φειν τὴ ν ἀ λή θειαν; ἐ γὼ μὲ ν οἶ μαι. πῶ ς οὖ ν οὐ περιφανέ στατα δό ξει συκοφαντεῖ ν ὁ μὴ δι' ἀ ρετὴ ν τὰ βέ λτιστα Φωκεῖ ς ἑ λμέ νους ἀ ποφαινό μενος, ἀ λλ' ὅ τι τἀ ναντί α Θεσσαλοὺ ς ἔ γνωσαν φρονοῦ ντας; οὐ δὲ γὰ ρ εἰ ς ἑ τέ ρους, ὥ σπερ εἴ ωθεν, ἀ νά γει τὴ ν διαβολὴ ν ἀ κηκοέ ναι λέ γων ἀ λλ' αὐ τὸ ς εὑ ρί σκειν συμβαλλό μενος. εἰ πεῖ ν οὖ ν ἔ δει τὰ τεκμή ρια, δι' ὧ ν ἐ πεί σθη τοὺ ς ὅ μοια πρά ττοντας τοῖ ς ἀ ρί στοις ταὐ τὰ τοῖ ς φαυλοτά τοις διανοηθῆ ναι: τὸ γὰ ρ τῆ ς ἔ χθρας γελοῖ ό ν ἐ στιν: οὔ τε γὰ ρ Αἰ γινή τας ἐ κώ λυσεν ἡ πρὸ ς̓ Αθηναί ους διαφορὰ καὶ Χαλκιδεῖ ς ἡ πρὸ ς̓ Ερετριέ ας καὶ Κορινθί ους ἡ πρὸ ς Μεγαρέ ας τῇ̔ Ελλά δι συμμαχεῖ ν οὐ δ' αὖ πά λιν Θεσσαλοὺ ς μηδί ζοντες οἱ πολεμιώ τατοι Μακεδό νες τῆ ς πρὸ ς τὸ ν βά ρβαρον φιλί ας ἀ πέ στρεψαν τὰ ς γὰ ρ ἰ δί ας ἀ πεχθεί ας ὁ κοινὸ ς ἀ πέ κρυψε κί νδυνος, ὥ στε τῶ ν ἄ λλων παθῶ ν ἐ κπεσό ντας ἢ τῷ καλῷ δι' ἀ ρετὴ ν ἢ τῷ συμφέ ροντι δι' ἀ νά γκην προστί θεσθαι τὴ ν γνώ μην. οὐ μὴ ν ἀ λλὰ καὶ μετὰ τὴ ν ἀ νά γκην ἐ κεί νην, κατελή φθησαν ὑ πὸ Μή δοις γενέ σθαι, πά λιν μετεβά λοντο πρὸ ς τοὺ ς̔́ Ελληνας οἱ ἄ νδρες, καὶ Λακρά της μὲ ν αὐ τοῖ ς ὁ Σπαρτιά της ἄ ντικρυς ἐ μαρτύ ρησεν: αὐ τὸ ς δ' ὁ̔ Ηρό δοτος ὥ σπερ ἐ κβιασθεὶ ς ἐ ν τοῖ ς Πλαταιικοῖ ς ὁ μολογεῖ καὶ Φωκέ ας παραγενέ σθαι τοῖ ς̔́ Ελλησιν.

οὐ δεῖ δὲ θαυμά ζειν, εἰ τοῖ ς ἀ τυχή σασιν ἔ γκειται πικρῶ ς, ὅ που καὶ τοὺ ς παραγενομέ νους καὶ συγκινδυνεύ σαντας εἰ ς τὴ ν τῶ ν πολεμί ων μερί δα καὶ προδοτῶ ν μετατί θησι.“ Νά ξιοι γὰ ρ τρεῖ ς ἔ πεμψαν τριή ρεις συμμά χους τοῖ ς βαρβά ροις, εἷ ς δὲ τῶ ν τριηρά ρχων Δημό κριτος ἔ πεισε τοὺ ς ἄ λλους ἑ λέ σθαι τὰ τῶ ν̔ Ελλή νων” οὕ τως; οὐ δ' ἐ παινεῖ ν ἄ νευ τοῦ ψέ γειν οἶ δεν, ἀ λλ' ἵ ν' εἷ ς ἀ νὴ ρ ἐ γκωμιασθῇ, πό λιν ὅ λην δεῖ κακῶ ς ἀ κοῦ σαι καὶ δῆ μον. ἀ ντιμαρτυρεῖ δ' αὐ τῷ τῶ ν μὲ ν πρεσβυτέ ρων̔ Ελλά νικος τῶ ν δὲ νεωτέ ρων̓́ Εφορος, ὁ μὲ ν ἓ ξ ὁ δὲ πέ ντε ναυσὶ τοὺ ς Ναξί ους ἐ λθεῖ ν τοῖ ς̔́ Ελλησι βοηθοῦ ντας ἱ στορή σας. αὐ τὸ ς δὲ καὶ παντά πασιν ἑ αυτὸ ν ὁ̔ Ηρό δοτος ἐ ξελέ γχει ταῦ τα πλαττό μενον. οἱ μὲ ν γὰ ρ Ναξί ων ὡ ρογρά φοι λέ γουσι καὶ πρό τερον Μεγαβά την ἀ πώ σασθαι ναυσὶ διακοσί αις ἐ πιπλεύ σαντα τῇ νή σῳ, καὶ Δᾶ τιν αὖ θις τὸ ν στρατηγὸ ν ἐ ξελά σαι καταπλεύ σαντα πλοί οις ἑ κατό ν, εἰ δέ, ὡ ς̔ Ηρό δοτος εἴ ρηκεν ἀ λλαχό θι, τὴ ν μὲ ν πό λιν αὐ τῶ ν ἐ μπρή σαντες διέ φθειραν, οἱ δ' ἄ νθρωποι καταφυγό ντες εἰ ς τὰ ὄ ρη διεσώ θησαν, ἦ που καλὴ ν αἰ τί αν εἶ χον τοῖ ς ἀ πολέ σασι τὴ ν πατρί δα πέ μπειν βοή θειαν, ἀ λλὰ μὴ τοῖ ς ἀ μυνομέ νοις ὑ πὲ ρ τῆ ς κοινῆ ς ἐ λευθερί ας ἀ μύ νειν. ὅ τι δ' οὐ κ ἐ παινέ σαι βουληθεὶ ς Δημό κριτον, ἀ λλ' ἐ π' αἰ σχύ νῃ Ναξί ων συνέ θηκε τὸ ψεῦ δος, δῆ λό ς ἐ στι τῷ παραλιπεῖ ν ὅ λως καὶ παρασιωπῆ σαι τὸ Δημοκρί του κατό ρθωμα καὶ τὴ ν ἀ ριστεί αν, ἣ ν ἐ πιγρά μματι, Σιμωνί δης ἐ δή λωσε Δημό κριτος τρί τος ἦ ρξε μά χης, ὅ τε πὰ ρ Σαλαμῖ νἅ Ελληνες Μή δοις σύ μβαλον ἐ ν πελά γει πέ ντε δὲ νῆ ας ἕ λεν δηί ων, ἕ κτην δ' ὑ πὸ χεῖ ρα ῥ ύ σατο βαρβαρικὴ ν Δωρί δ' ἁ λισκομέ νην.

ἀ λλὰ τί ἄ ν τις ἀ γανακτοί η περὶ Ναξί ων; εἰ γά ρ εἰ σιν ἀ ντί ποδες ἡ μῶ ν, ὥ σπερ ἔ νιοι λέ γουσι, τῆ ς γῆ ς τὰ κά τω περιοικοῦ ντες, οἶ μαι μηδ' ἐ κεί νους ἀ νηκό ους εἶ ναι Θεμιστοκλέ ους καὶ τοῦ Θεμιστοκλέ ους βουλεύ ματος, ὃ βουλεύ σας τῇ̔ Ελλά δι ναυμαχῆ σαι πρὸ τῆ ς Σαλαμῖ νος ἱ δρύ σατο ναὸ ν̓ Αριστοβού λης̓ Αρτέ μιδος ἐ ν Μελί τῃ, τοῦ βαρβά ρου καταπολεμηθέ ντος. τοῦ το μὲ ν τοῦ Θεμιστοκλέ ους ὁ χαρί εις συγγραφεὺ ς ὅ σον ἐ φ' ἑ αυτῷ παραιρού μενος καὶ τὴ ν δό ξαν εἰ ς ἕ τερον μεταφέ ρων ταυτὶ γρά φει κατὰ λέ ξιν“ ἐ νταῦ θα δὴ Θεμιστοκλέ α ἀ φικό μενον ἐ πὶ τὴ ν νέ α εἴ ρετο Μνησί φιλος ἀ νὴ ῤ Αθηναῖ ος, ὃ τι σφι εἴ η βεβουλευμέ νον πυθό μενος δὲ πρὸ ς αὐ τοῦ, ὡ ς εἴ η δεδογμέ νον ἀ νά γειν τὰ ς νέ ας πρὸ ς τὸ ν̓ Ισθμὸ ν καὶ πρὸ τῆ ς Πελοποννή σου ναυμαχέ ειν, εἶ πε“ οὐ κ ἄ ρα, ἢ ν ἀ παί ρωσι τὰ ς νέ ας ἀ πὸ Σαλαμῖ νος, οὐ δὲ περὶ μιῆ ς ἔ τι πατρί δος ναυμαχή σεις: κατὰ γὰ ρ πό λεις ἕ καστοι τρέ ψονται.”” καὶ μετ' ὀ λί γον“ ἀ λλὰ εἴ τις ἔ στι μηχανή, ἴ θι τε καὶ πειρῶ διαχέ αι τὰ βεβουλευμέ να, ἤ ν κως δύ νῃ ἀ ναγνῶ σαι Εὐ ρυβιά δεα μεταβουλεύ σασθαι ὥ στε αὐ τοῦ μενεῖ ν” εὖ θ' ὑ πειπὼ ν ὅ τι“ κά ρτα τῷ Θεμιστοκλεῖ ἤ ρεσε ἡ ὑ ποθή κη, καὶ οὐ δὲ ν πρὸ ς ταῦ τα ἀ μειψά μενος ἀ φί κετο πρὸ ς τὸ ν Εὐ ρυβιά δην” πά λιν αὐ ταῖ ς λέ ξεσι γέ γραφεν“ ἐ νταῦ θα δὲ Θεμιστοκλῆ ς παριζό μενὸ ς οἱ καταλέ γει κεῖ νά τε πά ντα ἃ ἤ κουσε Μνησιφί λου ἑ ωυτοῦ ποιεύ μενος, καὶ ἄ λλα προστιθεί ς.” ὁ ρᾷ ς ὅ τι κακοηθεί ας προστρί βεται τἀ νδρὶ δό ξαν, ἴ διον αὐ τοῦ βού λευμα ποιεῖ σθαι τὸ τοῦ Μνησιφί λου λέ γων;

ἔ τι δὲ μᾶ λλον τῶ ν̔ Ελλή νων καταγελῶ ν Θεμιστοκλέ α μὲ ν οὔ τε φησὶ φρονῆ σαι τὸ συμφέ ρον ἀ λλὰ παριδεῖ ν, ὃ ς̓ Οδυσσεὺ ς ἐ πωνομά σθη διὰ τὴ ν φρό νησιν̓ Αρτεμισί αν δὲ τὴ ν̔ Ηροδό του πολῖ τιν, μηδενὸ ς διδά ξαντος, αὐ τὴ ν ἀ φ' ἑ αυτῆ ς ἐ πινοή σασαν Ξέ ρξῃ προειπεῖ ν, ὡ ς“ οὐ χ οἷ οί τε πολλὸ ν χρό νον ἔ σονταί τοι ἀ ντέ χειν οἱ̔́ Ελληνες, ἀ λλά σφεας διασκεδᾷ ς, κατὰ πό λεις δὲ ἕ καστοι φεύ ξονται καὶ οὐ κ εἰ κὸ ς αὐ τού ς, ἢ ν σὺ ἐ πὶ τὴ ν Πελοπό ννησον ἐ λαύ νῃ ς τὸ ν πεζὸ ν στρατό ν, ἀ τρεμή σειν, οὐ δέ σφι μελή σειν πρὸ τῶ ν̓ Αθηνέ ων ναυμαχέ ειν ἢ ν δὲ αὐ τί κα ἐ πειχθῇ ς ναυμαχῆ σαι, δειμαί νω μὴ ὁ ναυτικὸ ς στρατὸ ς κακωθεὶ ς καὶ τὸ ν πεζὸ ν προσδηλή σηται” ταῦ τα μὲ ν οὖ ν μέ τρων ἐ νδεῖ τῷ̔ Ηροδό τῳ, Σί βυλλαν ἀ ποφῆ ναι τὴ ν̓ Αρτεμισί αν τὰ μέ λλοντα προθεσπί ζουσαν οὕ τως ἀ κριβῶ ς. διὸ καὶ Ξέ ρξης αὐ τῇ παρέ δωκε τοὺ ς ἑ αυτοῦ παῖ δας ἀ πά γειν εἰ ς̓́ Εφεσον: ἐ πελέ ληστο γὰ ρ ἐ κ Σού σων, ὡ ς ἔ οικεν, ἄ γειν γυναῖ κας, εἰ γυναικεί ας ἐ δέ οντο παραπομπῆ ς οἱ παῖ δες.

ἀ λλ' ὃ μὲ ν ἔ ψευσται, λό γος ἡ μῖ ν οὐ δεί ς ἃ δὲ τ ψεῦ σται μό νον ἐ ξετά ζομεν. φησὶ τοί νυν̓ Αθηναί ους: λέ γειν, ὡ ς̓ Αδεί μαντος ὁ Κορινθί ων στρατηγό ς, ἐ ν χερσὶ τῶ ν πολεμί ων γενομέ νων, ὑ περεκπλαγεὶ ς καὶ καταδεί σας ἔ φευγεν: οὐ πρύ μναν κρουσά μενος οὐ δὲ διαδὺ ς ἀ τρέ μα διὰ τῶ ν μαχομέ νων, ἀ λλὰ λαμπρῶ ς ἐ παιρό μενος τὰ ἱ στί α καὶ τὰ ς ναῦ ς ἁ πά σας ἀ ποστρέ ψας: εἶ τα μέ ντοι κέ λης ἐ λαυνό μενος αὐ τῷ συνέ τυχε περὶ τὰ λή γοντα τῆ ς Σαλαμινί ας, ἐ κ δὲ τοῦ κέ λητος ἐ φθέ γξατό τις“ σὺ μέ ν, ὦ̓ Αδεί μαντε, φεύ γεις καταπροδοὺ ς τοὺ ς̔́ Ελληνας: οἱ δὲ καὶ δὴ νικῶ σι, καθά περ ἠ ρῶ ντο ἐ πικρατῆ σαι τῶ ν ἐ χθρῶ ν” ὁ δὲ κέ λης οὗ τος ἦ ν, ὡ ς ἔ οικεν, οὐ ρανοπετή ς: τί γὰ ρ ἔ δει τί θεσθαι μηχανῆ ς τραγικῆ ς, ἐ ν πᾶ σι τοῖ ς ἄ λλοις ὑ περπαί οντα τοὺ ς τραγῳ δοὺ ς ἀ λαζονεί ᾳ; πιστεύ σας οὖ ν ὁ̓ Αδεί μαντος“ ἐ πανῆ λθεν εἰ ς τὸ στρατό πεδον ἐ π' ἐ ξειργασμέ νοις αὕ τη φά τις ἔ χει ὑ πὸ̓ Αθηναί ων οὐ μέ ντοι Κορί νθιοι ὁ μολογέ ουσι, ἀ λλὰ ἐ ν πρώ τοισι σφέ ας αὐ τοὺ ς τῆ ς ναυμαχί ης νομί ζουσι γενέ σθαι μαρτυρεῖ δέ σφι καὶ ἡ ἄ λλἡ Ελλά ς.” Τοιοῦ τό ς ἐ στιν ἐ ν πολλοῖ ς ὁ ἄ νθρωπος ἑ τέ ρας καθ' ἑ τέ ρων διαβολὰ ς καὶ κατηγορί ας κατατί θησιν, ὥ στε μὴ διαμαρτεῖ ν τοῦ φανῆ ναὶ τινα πά ντως πονηρό ν ὥ σπερ ἐ νταῦ θα περί εστιν αὐ τῷ, ἀ πιστουμέ νους μὲ ν τῆ ς διαβολῆ ς, Κορινθί ους ἀ δοξεῖ ν, ἀ πιστουμέ νης δέ,̓ Αθηναί ους, ἢ ν οἶ μαι μηδὲ Κορινθί ων̓ Αθηναί ους, ἀ λλὰ τοῦ τον ἀ μφοτέ ρων ὁ μοῦ καταψεύ δεσθαι. Θουκυδί δης γοῦ ν ἀ ντιλέ γοντα ποιῶ ν τῷ Κορινθί ῳ τὸ ν̓ Αθηναῖ ον ἐ ν Λακεδαί μονι καὶ πολλὰ περὶ τῶ ν Μηδικῶ ν λαμπρυνό μενον ἔ ργων καὶ περὶ τῆ ς ἐ ν Σαλαμῖ νι ναυμαχί ας οὐ δεμί αν αἰ τί αν προδοσί ας ἢ λιποταξί ας ἐ πενή νοχε Κορινθί οις: οὐ δὲ γὰ ρ εἰ κὸ ς ἦ ν̓ Αθηναί ους ταῦ τα βλασφημεῖ ν περὶ τῆ ς Κορινθί ων πό λεως, ἣ ν τρί την μὲ ν ἑ ώ ρων μετὰ Λακεδαιμονί ους καὶ μετ' αὐ τοὺ ς ἐ γχαραττομέ νην τοῖ ς ἀ πὸ τῶ ν βαρβά ρων ἀ ναθή μασιν: ἐ ν δὲ Σαλαμῖ νι παρὰ τὴ ν πό λιν ἔ δωκαν αὐ τοῖ ς θά ψαι τε τοὺ ς ἀ ποθανό ντας, ὡ ς ἄ νδρας ἀ γαθοὺ ς γενομέ νους, καὶ ἐ πιγρά ψαι τό δε τὸ ἐ λεγεῖ ον ὦ ξέ νε, εὔ υδρὸ ν ποτ' ἐ ναί ομεν ἄ στυ Κορί νθου, νῦ ν δ' ἅ μ' Αἴ αντος νᾶ σος ἔ χει Σαλαμί ς. ἐ νθά δε Φοινί σσας νῆ ας καὶ Πέ ρσας ἑ λό ντες καὶ Μή δους, ἱ ερὰ ν̔ Ελλά δα ῥ υσά μεθα. τὸ δ' ἐ ν̓ Ισθμῷ κενοτά φιον ἐ πιγραφὴ ν ἔ χει ταύ την ἀ κμᾶ ς ἑ στακυῖ αν ἐ πὶ ξυροῦ̔ Ελλά δα πᾶ σαν ταῖ ς αὐ τῶ ν ψυχαῖ ς κεί μεθα ῥ υσά μενοι. Διοδώ ρου δέ τινος τῶ ν Κορινθί ων τριηρά ρχων ἐ ν ἱ ερῷ Λητοῦ ς ἀ ναθή μασι κειμέ νοις καὶ τοῦ τ' ἐ πιγέ γραπται ταῦ τ' ἀ πὸ δυσμενέ ων Μή δων ναῦ ται Διοδώ ρου ὅ πλ' ἀ νέ θεν Λατοῖ, μνά ματα ναυμαχί ας. αὐ τό ς γε μὴ ν ὁ̓ Αδεί μαντος, πλεῖ στα λοιδορού μενος̔ Ηρό δοτος διατελεῖ καὶ λέ γων“ μοῦ νον ἀ σπαί ρειν τῶ ν στρατηγῶ ν, ὡ ς φευξό μενον ἀ π'̓ Αρτεμισί ου καὶ: μὴ περιμενοῦ ντα” σκό πει τί να δό ξαν εἶ χεν οὗ τος̓ Αδειμά ντου κεί νου τά φος, ὃ ν δί α πᾶ σἁ Ελλὰ ς ἐ λευθερί ας ἀ μφέ θετο στέ φανον. οὔ τε γὰ ρ τελευτή σαντι τοιαύ την εἰ κὸ ς ἦ ν ἀ νδρὶ δειλῷ καὶ προδό τῃ γενέ σθαι τιμή ν, οὔ τ' ἂ ν ἐ τό λμησε τῶ ν θυγατέ ρων ὄ νομα θέ σθαι τῇ μὲ ν Ναυσινί κην τῇ δ'̓ Ακροθί νιον τῇ δ'̓ Αλεξιβί αν,̓ Αριστέ α δὲ καλέ σαι τὸ ν υἱ ό ν, εἰ μή τις ἦ ν ἐ πιφά νεια καὶ λαμπρό της περὶ αὐ τὸ ν ἀ πὸ τῶ ν ἔ ργων ἐ κεί νων. καὶ μὴ ν ὅ τι μό ναι τῶ ν̔ Ελληνί δων αἱ Κορί νθιαι γυναῖ κες εὔ ξαντο τὴ ν καλὴ ν ἐ κεί νην καὶ δαιμό νιον εὐ χή ν, ἔ ρωτα τοῖ ς ἀ νδρά σι τῆ ς πρὸ ς τοὺ ς βαρβά ρους μά χης ἐ μβαλεῖ ν τὴ ν θεό ν, οὐ χ ὅ πως τοὺ ς περὶ τὸ ν̔ Ηρό δοτον ἀ γνοῆ σαι πιθανὸ ν ἦ ν, ἀ λλ' οὐ δὲ τὸ ν ἔ σχατον Καρῶ ν: διεβοή θη γὰ ρ τὸ πρᾶ γμα καὶ Σιμωνί δης ἐ ποί ησεν ἐ πί γραμμα, χαλκῶ ν εἰ κό νων ἀ νασταθεισῶ ν ἐ ν τῷ ναῷ τῆ ς̓ Αφροδί της, ὃ ν ἱ δρύ σασθαι Μή δειαν λέ γουσιν, οἱ μὲ ν αὐ τὴ ν παυσαμέ νην τἀ νδρό ς, οἱ δ' ἐ πὶ τῷ τὸ ν̓ Ιά σονα τῆ ς Θέ τιδος ἐ ρῶ ντα παῦ σαι τὴ ν θεό ν. τὸ δ' ἐ πί γραμμα τοῦ τ' ἐ στὶ ν αἵ δ' ὑ πὲ ῥ Ελλά νων τε καὶ ἰ θυμά χων πολιητᾶ ν ἔ σταθεν εὐ ξά μεναι Κύ πριδι δαιμό νια. οὐ γὰ ρ τοξοφό ροισιν ἐ μή δετο δῖ'̓ Αφροδί τα Μή δοις̔ Ελλά νων ἀ κρό πολιν προδό μεν. ταῦ τ' ἔ δει γρά φειν καὶ τού των μεμνῆ σθαι μᾶ λλον, ἢ τὴ ν̓ Αμεινοκλέ ους ἐ μβαλεῖ ν παιδοφονί αν.

τῶ ν τοί νυν αἰ τιῶ ν τῶ ν κατὰ Θεμιστοκλέ ους ἀ νέ δην ἐ μφορηθεί ς, ἐ ν οἷ ς κλέ πτοντα καὶ πλεονεκτοῦ ντα λά θρα τῶ ν ἄ λλων στρατηγῶ ν οὔ φησι παύ σασθαι περὶ τὰ ς νή σους: τέ λος αὐ τῶ ν̓ Αθηναί ων τὸ ν στέ φανον ἀ φελό μενος Αἰ γινή ταις ἐ πιτί θησι, γρά φων ταῦ τα“ πέ μψαντες ἀ κροθί νια, οἱ̔́ Ελληνες εἰ ς Δελφοὺ ς ἐ πηρώ των τὸ ν θεὸ ν κοινῇ, εἰ λελά βηκε πλή ρεα καὶ ἀ ρεστὰ τὰ ἀ κροθί νια: ὁ δὲ παρ'̔ Ελλή νων μὲ ν τῶ ν ἄ λλων ἔ φησε ἔ χειν, παρ' Αἰ γινητέ ων δὲ οὒ: ἀ λλ' ἀ παί τεε αὐ τοὺ ς τὰ ἀ ριστεῖ α τῆ ς ἐ ν Σαλαμῖ νι ναυμαχί ας.” οὐ κέ τι Σκύ θαις οὐ δὲ Πέ ρσαις οὐ δ' Αἰ γυπτί οις τοὺ ς ἑ αυτοῦ λό γους ἀ νατί θησι πλά ττων, ὥ σπερ Αἴ σωπος κό ραξι καὶ πιθή κοις, ἀ λλὰ τῷ τοῦ Πυθί ου προσώ πῳ χρώ μενος, ἀ πωθεῖ τῶ ν ἐ ν Σαλαμῖ νι πρωτεί ων τὰ ς̓ Αθή νας. Θεμιστοκλεῖ δὲ τῶ ν δευτερεί ων ἐ ν̓ Ισθμῷ γενομέ νων διὰ τὸ τῶ ν στρατηγῶ ν ἕ καστον αὑ τῷ μὲ ν τὸ πρωτεῖ ον ἐ κεί νῳ δὲ τὸ δευτερεῖ ον ἀ ποδοῦ ναι, καὶ τέ λος τῆ ς κρί σεως μὴ λαβού σης, δέ ον αἰ τιά σασθαι τὴ ν φιλοτιμί αν τῶ ν στρατηγῶ ν, πά ντας ἀ ποπλεῦ σαί φησι τοὺ ς̔́ Ελληνας ὑ πὸ φθό νου μὴ βουληθέ ντας ἀ ναγορεῦ σαι τὸ ν ἄ νδρα πρῶ τον.

ἐ ν δὲ τῇ ἐ νά τῃ καὶ τελευταί ᾳ τῶ ν βί βλων, ὅ σον ἦ ν ὑ πό λοιπον ἔ τι τῆ ς πρὸ ς Λακεδαιμονί ους αὐ τῷ δυσμενεί ας, ἐ κχέ αι σπεύ δων τὸ παρ' αὑ τὸ ν ἀ φεί λετο τὴ ν ἀ οί διμον νί κην καὶ τὸ περιβό ητον Πλαταιᾶ σι κατό ρθωμα τῆ ς πό λεως: γέ γραφε γὰ ρ ὡ ς“ πρό τερον μὲ ν ὠ ρρώ δουν τοὺ ς̓ Αθηναί ους, μὴ πεισθέ ντες ὑ πὸ Μαρδονί ου τοὺ ς̔́ Ελληνας ἐ γκαταλί πωσιν: τοῦ δ'̓ Ισθμοῦ τειχισθέ ντος ἐ ν ἀ σφαλεῖ θέ μενοι τὴ ν Πελοπό ννησον ἠ μέ λουν ἢ δη τῶ ν ἄ λλων καὶ περιεώ ρων, ἑ ορτά ζοντες οἴ κοι καὶ τοὺ ς πρέ σβεις τῶ ν̓ Αθηναί ων κατειρωνευό μενοι καὶ διατρί βοντες” πῶ ς οὖ ν ἐ ξῆ λθον εἰ ς Πλαταιὰ ς πεντακισχί λιοι Σπαρτιᾶ ται, περὶ αὑ τὸ ν ἔ χων ἀ νὴ ρ ἕ καστος ἑ πτὰ εἵ λωτας; ἢ πῶ ς κί νδυνον ἀ ρά μενοι τοσοῦ τον ἐ κρά τησαν καὶ κατέ βαλον μυριά δας τοσαύ τας; ἄ κουσον αἰ τί ας πιθανῆ ς:“ ἔ τυχε” φησὶ ν“ ἐ ν Σπά ρτῃ παρεπιδημῶ ν ἐ κ Τεγέ ας ἀ νὴ ρ ὄ νομα Χεί λεως, ᾧ φί λοι τινὲ ς καὶ ξέ νοι τῶ ν ἐ φό ρων ἦ σαν: οὗ τος οὖ ν ἔ πεισεν αὐ τοὺ ς ἐ κπέ μψαι τὸ στρά τευμα, λέ γων ὅ τι τοῦ διατειχί σματος οὐ δὲ ν ὄ φελό ς ἐ στι Πελοποννησί οις, ἂ ν̓ Αθηναῖ οι Μαρδονί ῳ προσγέ νωνται” τοῦ το Παυσανί αν ἐ ξή γαγεν εἰ ς Πλαταιὰ ς μετὰ τῆ ς δυνά μεως: εἰ δέ τι κατέ σχεν οἰ κεῖ ον ἐ ν Τεγέ ᾳ πρᾶ γμα τὸ ν Χεί λεων ἐ κεῖ νον, οὐ κ ἂ ν ἡ̔ Ελλὰ ς περιεγέ νετο.

πά λιν δὲ τοῖ ς̓ Αθηναί οις οὐ κ ἔ χων ὅ τι χρή σαιτο, ποτὲ μὲ ν αἴ ρει ποτὲ καταβά λλει τὴ ν πό λιν ἄ νω καὶ κά τω μεταφέ ρων, οὓ ς Τεγεά ταις μὲ ν εἰ ς ἀ γῶ να λέ γει περὶ τῶ ν δευτερεί ων καταστά ντας̔ Ηρακλειδῶ ν τε μεμνῆ σθαι καὶ τὰ πρὸ ς̓ Αμαζό νας πραχθέ ντα προφέ ρειν ταφά ς τε Πελοποννησί ων τῶ ν ὑ πὸ τῇ Καδμεί ᾳ πεσό ντων: καὶ τέ λος, εἰ ς τὸ ν Μαραθῶ να καταβαί νειν τῷ λό γῳ φιλοτιμουμέ νους καὶ ἀ γαπῶ ντας ἡ γεμονί ας τυχεῖ ν τοῦ ἀ ριστεροῦ κέ ρως ὀ λί γον δ' ὕ στερον αὐ τοῖ ς Παυσανί αν καὶ Σπαρτιά τας τῆ ς ἡ γεμονί ας ὑ φί εσθαι καὶ παρακαλεῖ ν, ὅ πως κατὰ Πέ ρσας ἀ ντιταχθῶ σι τὸ δεξιὸ ν κέ ρας παραλαβό ντες, αὐ τοῖ ς δὲ παραδό ντες τὸ εὐ ώ νυμον, ὡ ς ἀ ηθεί ᾳ τὴ ν πρὸ ς τοὺ ς βαρβά ρους μά χην ἀ πολεγομέ νους. καί τοι γελοῖ ον, εἰ συνή θεις; εἶ εν οἱ πολέ μιοι, μά χεσθαι μὴ θέ λειν. ἀ λλὰ τοὺ ς γ' ἄ λλους̔́ Ελληνας εἰ ς ἕ τερον τῶ ν στρατηγῶ ν ἀ γομέ νους στρατό πεδον,“ ὡ ς ἐ κινή θησαν, φησὶ φεύ γειν ἀ σμέ νως τὴ ν ἵ ππον πρὸ ς τὴ ν τῶ ν Πλαταιέ ων πό λιν: φεύ γοντας δ' ἀ φικέ σθαι πρὸ ς τὸ̔ Ηραῖ ον” ἐ ν ᾧ καὶ ἀ πεί θειαν καὶ λιποταξί αν καὶ προδοσί αν ὁ μοῦ τι πά ντων κατηγό ρησε. τέ λος μό νους φησὶ τοῖ ς μὲ ν βαρβά ροις Λακεδαιμονί ους καὶ Τεγεά τας τοῖ ς δὲ Θηβαί οις̓ Αθηναί ους συμπεσό ντας διαγωνί σασθαι, τὰ ς δ' ἄ λλας πό λεις ὁ μαλῶ ς ἁ πά σας τοῦ κατορθώ ματος ἀ πεστέ ρηκεν:“ οὐ δέ να συνεφά ψασθαι τοῦ ἀ γῶ νος, ἀ λλὰ καθημέ νους πά ντας τῶ ν ὅ πλων καταλιπεῖ ν καὶ προδοῦ ναι τοὺ ς ὑ πὲ ρ αὐ τῶ ν μαχομέ νους: ὀ ψὲ δὲ Φλιασί ους καὶ Μεγαρέ ας πυθομέ νους νικῶ ντα Παυσανί αν, προσφερομέ νους καὶ ἐ μπεσό ντας εἰ ς τὸ Θηβαί ων ἱ ππικό ν, οὐ δενὶ λό γῳ διαφθαρῆ ναι Κορινθί ους δὲ τῇ μὲ ν μά χῃ μὴ παραγενέ σθαι, μετὰ δὲ τὴ ν νί κην ἐ πειγομέ νους διὰ τῶ ν λό φων, μὴ περιπεσεῖ ν τοῖ ς ἱ ππεῦ σι τῶ ν Θηβαί ων:” οἱ γὰ ρ Θηβαῖ οι, τῆ ς τροπῆ ς γενομέ νης, προϊ ππεύ οντες τῶ ν βαρβά ρων προθύ μως παρεβοή θουν φεύ γουσιν αὐ τοῖ ς, δηλονό τι τῶ ν ἐ ν Θερμοπύ λαις στιγμά των χά ριν ἀ ποδιδό ντες. ἀ λλὰ Κορινθί ους γε καὶ τά ξιν ἣ ν ἐ μά χοντο τοῖ ς βαρβά ροις, καὶ τέ λος ἡ λί κον ὑ πῆ ρξεν αὐ τοῖ ς ἀ πὸ τοῦ Πλαταιᾶ σιν ἀ γῶ νος ἔ ξεστι Σιμωνί δου πυθέ σθαι γρά φοντος ἐ ν τού τοις μέ σσοι δ' οἳ τ'̓́ Εφυραν πολυπί δακα ναιετά οντες, παντοί ης ἀ ρετῆ ς ἴ δριες ἐ ν πολέ μῳ, οἵ τε πό λιν Γλαύ κοιο, Κορί νθιον ἄ στυ, νέ μοντες, οἵ κά λλιστον μά ρτυν ἔ θεντο πό νων χρυσοῦ τιμή εντος ἐ ν αἰ θέ ρι καί σφιν ἀ έ ξει αὐ τῶ ν τ' εὐ ρεῖ αν κληδό να καὶ πατέ ρων. ταῦ τα γὰ ρ οὐ χορὸ ν ἐ ν Κορί νθῳ διδά σκων οὐ δ' ᾆ σμα ποιῶ ν εἰ ς τὴ ν πό λιν, ἄ λλως δὲ τὰ ς πρά ξεις ἐ κεί νας, ἐ λεγεί ᾳ γρά φων, ἱ στό ρηκεν. ὁ δὲ προλαμβά νων τὸ ν ἔ λεγχον τοῦ ψεύ σματος τῶ ν ἐ ρησομέ νων“ πό θεν οὖ ν πολυά νδρια καὶ θῆ και τοσαῦ ται καὶ μνή ματα νεκρῶ ν, ἐ ν οἷ ς ἐ ναγί ζουσιν ἄ χρι νῦ ν Πλαταιεῖ ς τῶ ν̔ Ελλή νων συμπαρό ντων” αἴ σχιον, ὡ ς οἶ μαι, τῆ ς προδοσί ας τῶ ν γενεῶ ν κατηγό ρηκεν ἐ ν τού τοις“ τῶ ν δὲ ἄ λλων ὅ σοι καὶ φαί νονται ἐ ν Πλαταιῇ σι ἐ ό ντες τά φοι, τού τους δέ, ὡ ς ἐ γὼ πυνθά νομαι, αἰ σχυνομέ νους τῇ ἀ πεστοῖ τῆ ς μά χης ἑ κά στους χώ ματα χῶ σαι κεινὰ τῶ ν ἐ πιγινομέ νων εἵ νεκ' ἀ νθρώ πων” ταύ την τὴ ν ἀ πεστὼ τῆ ς μά χης προδοσί αν οὖ σαν̔ Ηρό δοτος ἀ νθρώ πων μό νος ἁ πά ντων ἢ κουσε, Παυσανί αν δὲ καὶ̓ Αριστεί δην καὶ Λακεδαιμονί ους καὶ̓ Αθηναί ους ἔ λαθον οἱ̔́ Ελληνες ἐ γκαταλιπό ντες τὸ ν κί νδυνον καὶ οὔ τ' Αἰ γινή τας̓ Αθηναῖ οι διαφό ρους ὄ ντας εἶ ρξαν τῆ ς ἐ πιγραφῆ ς, οὔ τε Κορινθί ους ἤ λεγξαν, οὓ ς πρό τερον νικῶ ντες φεύ γειν ἀ πὸ Σαλαμῖ νος, ἀ ντιμαρτυρού σης αὐ τοῖ ς τῆ ς̔ Ελλά δος. καί τοι Κλεά δας ἦ ν ὁ Πλαταιεύ ς, ὃ ς ἔ τεσι, δέ κα ὔ στερον τῶ ν Μηδικῶ ν Αἰ γινή ταις χαριζό μενος, ὥ ς φησιν̔ Ηρό δοτος, ἐ πώ νυμον ἔ χωσεν αὐ τῶ ν πολυά νδριον.̓ Αθηναῖ οι δὲ καὶ Λακεδαιμό νιοι τί παθό ντες εὐ θὺ ς τό τε πρὸ ς μὲ ν ἀ λλή λους ὀ λί γον ἐ δέ ησαν εἰ ς χεῖ ρας ἐ λθεῖ ν περὶ τοῦ τροπαί ου τῆ ς ἀ ναστά σεως: τοὺ ς δ'̔́ Ελληνας ἀ ποδειλιά σαντας καὶ ἀ ποδρά ντας οὐ κ ἀ πή λαυνον τῶ ν ἀ ριστεί ων, ἀ λλ' ἐ νέ γραφον τοῖ ς τροπαί οις καὶ τοῖ ς κολοσσοῖ ς καὶ μετεδί δοσαν τῶ ν λαφύ ρων τέ λος δὲ τῷ βωμῷ τοὐ πί γραμμα τοῦ το γρά φοντες ἐ νεχά ραξαν τό νδε ποθ'̔́ Ελληνες Νί κης κρά τει, ἔ ργᾤ Αρηος, εὐ τό λμῳ ψυχῆ ς λή ματι πειθό μενοι, Πέ ρσας ἐ ξελά σαντες, ἐ λευθέ ρᾁ Ελλά δι κοινὸ ν ἱ δρύ σαντο Διὸ ς βωμὸ ν̓ Ελευθερί ου; μὴ καὶ τοῦ το Κλεά δας ἤ τις ἄ λλος, ὦ̔ Ηρό δοτε, κολακεύ ων τὰ ς πό λεις ἐ πέ γραψε; τί οὖ ν ἐ δέ οντο τὴ ν γῆ ν ὀ ρύ σσοντες διακενῆ ς ἔ χειν πρά γματα καὶ ῥ ᾳ διουργεῖ ν χώ ματα καὶ μνή ματα τῶ ν ἐ πιγινομέ νων ἕ νεκ' ἀ νθρώ πων κατασκευά ζοντες, ἐ ν τοῖ ς ἐ πιφανεστά τοις καὶ μεγί στοις ἀ ναθή μασι τὴ ν δό ξαν αὑ τῶ ν καθιερουμέ νην ὁ ρῶ ντες; καὶ μὴ ν Παυσανί ας, ὡ ς λέ γουσιν, ἤ δη τυραννικὰ φρονῶ ν ἐ πέ γραψεν ἐ ν Δελφοῖ ς̔ Ελλή νων ἀ ρχηγὸ ς ἐ πεὶ στρατὸ ν ὤ λεσε Μή δων Παυσανί ας, Φοί βῳ μνῆ μ' ἀ νέ θηκε τό δε, κοινού μενος ἁ μωσγέ πως τοῖ ς̔́ Ελλησι τὴ ν δό ξαν ὧ ν ἑ αυτὸ ν ἀ νηγό ρευσεν ἡ γεμό να τῶ ν δ'̔ Ελλή νων οὐ κ ἀ νασχομέ νων ἀ λλ' ἐ γκαλού ντων, πέ μψαντες εἰ ς Δελφοὺ ς Λακεδαιμό νιοι τοῦ το μὲ ν ἐ ξεκό λαψαν, τὰ δ' ὀ νό ματα τῶ ν πό λεων, ὥ σπερ ἦ ν δί καιον, ἐ νεχά ραξαν. καί τοι πῶ ς εἰ κό ς ἐ στιν ἢ τοὺ ς̔́ Ελληνας ἀ γανακτεῖ ν τῆ ς ἐ πιγραφῆ ς μὴ μετασχό ντας, εἰ συνῄ δεσαν ἑ αυτοῖ ς τὴ ν ἀ πό λειψιν τῆ ς μά χης, ἢ Λακεδαιμονί ους τὸ ν ἡ γεμό να καὶ στρατηγὸ ν ἐ κχαρά ξαντας, ἐ πιγρά ψαι τοὺ ς ἐ γκαταλιπό ντας καὶ περιιδό ντας τὸ ν κί νδυνον; ὡ ς δεινό τατό ν ἐ στιν, εἰ Σωφά νης μὲ ν καὶ̓ Αεί μνηστος καὶ πά ντες οἱ διαπρεπῶ ς ἀ γωνισά μενοι τὴ ν μά χην ἐ κεί νην οὐ δὲ Κυθνί ων ἐ πιγραφομέ νων τοῖ ς τροπαί οις οὐ δὲ Μηλί ων ἠ χθέ σθησαν̔ Ηρό δοτος: δὲ τρισὶ μό ναις πό λεσιν ἀ ναθεὶ ς τὸ ν ἀ γῶ να τὰ ς ἄ λλας πά σας ἐ κχαρά ττει τῶ ν τροπαί ων καὶ τῶ ν ἱ ερῶ ν.

τεσσά ρων δ' ἀ γώ νων τό τε πρὸ ς τοὺ ς βαρβά ρους γενομέ νων, ἐ κ μὲ ν̓ Αρτεμισί ου τοὺ ς̔́ Ελληνας ἀ ποδρᾶ ναί φησιν: ἐ ν δὲ Θερμοπύ λαις, τοῦ στρατηγοῦ, καὶ βασιλέ ως προκινδυνεύ οντος, οἰ κουρεῖ ν καὶ ἀ μελεῖ ν̓ Ολύ μπια καὶ Κά ρνεια πανηγυρί ζοντας: τὰ δ' ἐ ν Σαλαμῖ νι διηγού μενος τοσού τους περὶ̓ Αρτεμισί ας λό γους γέ γραφεν, ὅ σοις ὅ λην τὴ ν ναυμαχί αν οὐ κ ἀ πή γγελκε τέ λος δέ, καθημέ νους ἐ ν Πλαταιαῖ ς ἀ γνοῆ σαι μέ χρι τέ λους τὸ ν ἀ γῶ να τοὺ ς̔́ Ελληνας, ὥ σπερ βατραχομυομαχί ας γινομέ νης, ἣ ν Πί γρης ὁ̓ Αρτεμισί ας ἐ ν ἔ πεσι παί ζων καὶ φλυαρῶ ν ἔ γραψε, σιωπῇ διαγωνί σασθαι συνθεμέ νων, ἵ να λά θωσι τοὺ ς ἄ λλους,: αὐ τοὺ ς δὲ Λακεδαιμονί ους ἀ νδρεί ᾳ μὲ ν οὐ δὲ ν κρεί ττονας γενέ σθαι τῶ ν βαρβά ρων, ἀ νό πλοις δὲ καὶ γυμνοῖ ς μαχομέ νους κρατῆ σαι. Ξέ ρξου μὲ ν γὰ ρ αὐ τοῦ παρό ντος, ὑ πὸ μαστί γων μό λις ὄ πισθεν ὠ θού μενοι προσεφέ ροντο τοῖ ς̔́ Ελλησιν, ἐ ν δὲ Πλαταιαῖ ς, ὡ ς ἔ οικεν, ἑ τέ ρας ψυχὰ ς μεταλαβό ντες“ λή ματι μὲ ν καὶ ῥ ώ μῃ οὐ κ ἥ σσονες ἦ σαν: ἡ δὲ ἐ σθή ς, ἔ ρημος ἐ οῦ σα ὅ πλων, πλεῖ στον ἐ δηλή σατό σφεας πρὸ ς γὰ ρ ὁ πλί τας ἐ ό ντες γυμνῆ τες ἀ γῶ να ἐ ποιέ οντο” τί οὖ ν περί εστιν ἔ νδοξον ἢ μέ γα τοῖ ς̔́ Ελλησιν ἀ π' ἐ κεί νων τῶ ν ἀ γώ νων, εἰ Λακεδαιμό νιοι μὲ ν ἀ ό πλοις ἐ μά χοντο, τοὺ ς δ' ἄ λλους ἡ μά χη παρό ντας ἔ λαθε, κενὰ δὲ πολυά νδρια τιμώ μενα τοῖ ς ἑ κά στου, ψευδῶ ν δὲ γραμμά των μεστοὶ τρί ποδες ἑ στᾶ σι καὶ βωμοὶ παρὰ τοῖ ς θεοῖ ς, μό νος δὲ τἀ ληθὲ ς̔ Ηρό δοτος ἔ γνω, τοὺ ς δ' ἄ λλους ἅ παντας ἀ νθρώ πους, ὅ σοι λό γον̔ Ελλή νων ἔ χουσιν, ἐ ξηπά τηκεν ἡ φή μη τῶ ν τό τε κατορθωμά των, ὡ ς ὑ περφυῶ ν γενομέ νων; τί δῆ τα; γραφικὸ ς ἁ νή ρ, καὶ ἡ δὺ ς ὁ λό γος, καὶ χά ρις ἔ πεστι καὶ δεινό της καὶ ὥ ρα τοῖ ς διηγή μασι μῦ θον δ' ὡ ς ὅ τ' ἀ οιδό ς, ἐ πισταμέ νως μὲ ν οὒ λιγυρῶ ς δὲ καὶ γλαφυρῶ ς ἠ γό ρευκεν. ἀ μέ λει ταῦ τα καὶ κηλεῖ καὶ προσά γεται πά ντας, ἀ λλ' ὥ σπερ ἐ ν ῥ ό δοις δεῖ κανθαρί δα φυλά ττεσθαι τὴ ν βλασφημί αν αὐ τοῦ καὶ κακολογί αν, λεί οις καὶ ἁ παλοῖ ς σχή μασιν ὑ ποδεδυκυῖ αν, ἵ να μὴ λά θωμεν ἀ τό πους καὶ ψευδεῖ ς περὶ τῶ ν ἀ ρί στων καὶ μεγί στων, τῆ ς̔ Ελλά δος πό λεων καὶ ἀ νδρῶ ν δό ξας λαβό ντες.