Reader

Σκιπί ωνα τὸ ν νεώ τερον λέ γουσιν ἔ τεσι πεντή κοντα καὶ τέ τταρσιν, οἷ ς ἐ βί ωσε, μηδὲ ν πρί ασθαι μηδὲ ν ἀ ποδό σθαι μηδὲ ν οἰ κοδομῆ σαι, λί τρας δὲ ἀ ργύ ρου τρεῖ ς καὶ τριά κοντα μό νας ἐ ν οὐ σί ᾳ μεγά λῃ δύ ο δὲ χρυσί ου καταλιπεῖ ν καὶ ταῦ τα Καρχηδό νος κύ ριον ὄ ντα καὶ μά λιστα τῶ ν στρατηγῶ ν πλουτί σαντα τοὺ ς στρατιώ τας.

τὸ δὲ Πολυβί ου παρά γγελμα διαφυλά ττων ἐ πειρᾶ το μὴ πρό τερον ἐ ξ ἀ γορᾶ ς ἀ πελθεῖ ν ἢ ποιή σασθαί τινα συνή θη καὶ φί λον ἁ μωσγέ πως τῶ ν ἐ ντυγχανό ντων.

ἔ τι δὲ νέ ος ὢ ν τοσαύ την εἶ χε δό ξαν ἀ νδρεί ας καὶ συνέ σεως, ὥ στε Κά τωνα μὲ ν τὸ ν πρεσβύ τερον εἰ πεῖ ν ἐ ρωτηθέ ντα περὶ τῶ ν ἐ ν Καρχηδό νι στρατευομέ νων, ἐ ν οἷ ς καὶ Σκιπί ων ἦ ν, οἶ ος πέ πνυται, τοὶ δὲ σκιαὶ ἀ ί σσουσιν.

εἰ ς δὲ τὴ ν̔ Ρώ μην ἐ λθό ντος ἀ πὸ στρατεί ας, ἐ κά λουν αὐ τὸ ν οὐ κ ἐ κεί νῳ χαριζό μενοι, ἀ λλ' ὡ ς Καρχηδό να δι' ἐ κεί νου ταχὺ καὶ ῥ ᾳ δί ως ληψό μενοι:

ἐ πεὶ δὲ παρελθὼ ν εἰ ς τὸ τεῖ χος, τῶ ν Καρχηδονί ων ἐ κ τῆ ς ἄ κρας ἀ μυνομέ νων, μὴ σὺ τὴ ν διὰ μέ σου θά λασσαν οὐ πά νυ βαθεῖ αν οὖ σαν τοῦ Πολυβί ου συμβουλεύ οντος αὐ τῷ κατασπεῖ ραι τριβό λους σιδηροῦ ς ἢ σανί δας ἐ μβαλεῖ ν κεντρωτά ς, ὅ πως μὴ διαβαί νοντες οἱ πολέ μιοι προσμά χωνται τοῖ ς χώ μασιν: ἔ φη γελοῖ ον εἶ ναι κατειληφό τας τὰ τεί χη καὶ τῆ ς πό λεως; ἐ ντὸ ς ὄ ντας εἶ τα πρά ττειν ὅ πως οὐ μαχοῦ νται τοῖ ς πολεμί οις.

εὑ ρὼ ν δὲ τὴ ν πό λιν ἀ νδριά ντων̔ Ελληνικῶ ν καὶ ἀ ναθημά των ἀ πὸ Σικελί ας μεστὴ ν οὖ σαν, ἐ κή ρυξε τοὺ ς ἀ πὸ τῶ ν πό λεων παρό ντας ἐ πιγινώ σκειν καὶ κομί ζεσθαι.

τῶ ν δὲ χρημά των οὔ τε δοῦ λον οὔ τε ἀ πελεύ θερον εἴ α λαβεῖ ν οὐ δέ να, ἀ λλ' οὐ δὲ πρί ασθαι πά ντων ἀ γό ντων καὶ φερό ντων.

Γαΐ ῳ δὲ Λαιλί ῳ τῷ φιλτά τῳ τῶ ν ἑ ταί ρων ὑ πατεί αν μετιό ντι συμπρά ττων ἐ πηρώ τησε Πομπή ιον εἰ καὶ αὐ τὸ ς ὑ πατεί αν μέ τεισιν: ἐ δό κει δὲ ὁ Πομπή ιος υἱ ὸ ς αὐ λητοῦ γεγονέ ναι: τοῦ δὲ φή σαντος μὴ μετιέ ναι, ἀ λλὰ καὶ τὸ ν Λαί λιον ἐ παγγελλό μενος συμπεριά ξειν καὶ συναρχαιρεσιά σειν, πιστεύ σαντες καὶ περιμέ νοντες ἐ κεί νῳ ἐ ξηπατή θησαν: ἀ πηγγέ λλετο γὰ ρ αὐ τὸ ς ἐ ν ἀ γορᾷ περιιὼ ν καὶ δεξιού μενος τοὺ ς πολί τας. ἀ γανακτού ντων δὲ τῶ ν ἄ λλων, ὁ Σκιπί ων γελά σας“ ἀ βελτερί ᾳ γε” εἶ πεν“ ἡ μῶ ν, καθά περ οὐ κ ἀ νθρώ πους μέ λλοντες ἀ λλὰ θεοὺ ς παρακαλεῖ ν, πά λαι διατρί βομεν αὐ λητὴ ν ἀ ναμέ νοντες.”

̓ Αππί ου δὲ Κλαυδί ου περὶ τῆ ς τιμητικῆ ς ἀ ρχῆ ς ἁ μιλλωμέ νου πρὸ ς αὐ τὸ ν καὶ λέ γοντος, ὅ τι πά ντας ὀ νομαστὶ̔ Ρωμαί ους αὐ τὸ ς ἀ σπά ζεται, Σκιπί ωνος ὀ λί γου δεῖ ν ἀ γνοοῦ ντος ἅ παντας,“ ἀ ληθῆ λέ γεις” εἶ πεν“ ἐ μοὶ γὰ ρ οὐ κ εἰ δέ ναι πολλοὺ ς ἀ λλ' ὑ πὸ μηδενὸ ς ἀ γνοεῖ σθαι μεμέ ληκεν.”

ἐ κέ λευε δὲ τοὺ ς πολί τας, ἐ πειδὴ ἐ τύ γχανον πολεμοῦ ντες Κελτί βηρσιν, ἀ μφοτέ ρους ἐ πὶ τὴ ν στρατεί αν ἐ κπέ μψαντας ἢ πρεσβευτὰ ς ἢ χιλιά ρχους μά ρτυρας λαμβά νειν καὶ κριτὰ ς τῆ ς ἑ κά στου ἀ ρετῆ ς τοὺ ς πολεμοῦ ντας.

ἀ ποδειχθεὶ ς δὲ τιμητὴ ς νεανί σκου μὲ ν ἀ φεί λετο τὸ ν ἵ ππον, ὅ τι δειπνῶ ν πολυτελῶ ς, ἐ ν ᾧ χρό νῳ Καρχηδὼ ν ἐ πολεμεῖ το, μελί πηκτον εἰ ς σχῆ μα τῆ ς πό λεως διαπλά σας καὶ τοῦ το Καρχηδό να προσειπὼ ν πρού θηκε διαρπά σαι τοῖ ς παροῦ σι: καὶ πυνθανομέ νου τοῦ νεανί σκου τὴ ν αἰ τί αν δι' ἣ ν ἀ φῄ ρηται τὸ ν ἵ ππον,“ ἐ μοῦ γά ρ” ἔ φη“ πρό τερος Καρχηδό να διή ρπασας.”

Γά ιον δὲ Λικί νιον ἰ δὼ ν παρερχό μενον“ οἶ δα” ἔ φη“ τοῦ τον ἐ πιωρκηκό τα τὸ ν ἄ νδρα: μηδενὸ ς δὲ, κατηγοροῦ ντος, οὐ δύ ναμαι κατή γορος αὐ τὸ ς εἶ ναι καὶ δικαστή ς.”

ἐ κπεμφθέ ντα δ' αὐ τὸ ν ὑ πὸ τῆ ς βουλῆ ς τρί τον, ὥ ς φησι Κλειτό μαχος, ἀ νθρώ πων ὕ βριν τε καὶ εὐ νομί ην ἐ φορῶ ντα, πό λεων ἐ θνῶ ν βασιλέ ων ἐ πί σκοπον, ὡ ς εἰ ς̓ Αλεξά νδρειαν ἧ κε καὶ τῆ ς νεὼ ς ἀ ποβὰ ς ἐ βά διζε κατὰ τῆ ς κεφαλῆ ς ἔ χων τὸ ἱ μά τιον, ἠ ξί ουν ἀ ποκαλύ ψασθαι περιθέ οντες οἱ̓ Αλεξανδρεῖ ς καὶ δεῖ ξαι ποθοῦ σιν αὐ τοῖ ς τὸ πρό σωπον, τοῦ δὲ ἀ ποκαλυψαμέ νου, κραυγὴ ν καὶ κρό τον ἐ ποί ησαν. τοῦ δὲ βασιλέ ως μό λις ἁ μιλλωμέ νου βαδί ζουσιν αὐ τοῖ ς δι' ἀ ργί αν καὶ τρυφὴ ν τοῦ σώ ματος, ὁ Σκιπί ων ἀ τρέ μα πρὸ ς τὸ ν Παναί τιον ψιθυρί σας εἶ πεν“ ἤ δη τι τῆ ς ἐ πιδημί ας ἡ μῶ ν̓ Αλεξανδρεῖ ς ἀ πολελαύ κασι: δι' ἡ μᾶ ς γὰ ρ ἑ ωρά κασι τὸ ν βασιλέ α περιπατοῦ ντα.”

συναπεδή μει δὲ αὐ τῷ φί λος μὲ ν εἷ ς φιλό σοφος Παναί τιος, οἰ κέ ται δὲ πέ ντε: καὶ τοῦ ἑ νὸ ς ἀ ποθανό ντος; ἐ πὶ τῆ ς ξέ νης, ἄ λλον μὴ βουλό μενος πρί ασθαι ἀ πὸ τῆ ς̔ Ρώ μης μετεπέ μψατο.

τῶ ν δὲ Νομαντί νων ἀ μά χων εἶ ναι δοκού ντων καὶ πολλοὺ ς νενικηκό των στρατηγού ς, ὕ πατον ἀ πέ δειξε Σκιπί ωνα τὸ δεύ τερον ὁ δῆ μος ἐ πὶ τὸ ν πό λεμον: ὡ ρμημέ νων δὲ πολλῶ ν ἐ πὶ τὴ ν στρατεί αν, καὶ τοῦ το διεκώ λυσεν ἡ σύ γκλητος, ὡ ς ἐ ρή μου τῆ ς̓ Ιταλί ας ἐ σομέ νης. καὶ χρή ματα λαβεῖ ν τῶ ν ἑ τοί μων οὐ κ εἴ ασαν, ἀ λλὰ τὰ ς τελωνικὰ ς προσό δους ἀ πέ ταξαν οὔ πω χρό νον ἐ χού σας. ὁ δὲ Σκιπί ων χρημά των μὲ ν οὐ κ ἔ φη δεῖ σθαι, τὰ γὰ ρ ἑ αυτοῦ καὶ τῶ ν φί λων ἐ ξαρκέ σειν: περὶ δὲ τῶ ν στρατιωτῶ ν ἐ μέ μψατο, χαλεπὸ ν γὰ ρ εἶ ναι τὸ ν πό λεμον, εἰ μὲ ν δι' ἀ νδρεί αν τῶ ν πολεμί ων ἣ ττηνται τοσαυτά κις, ὅ τι πρὸ ς τοιού τους, εἰ δὲ δι' ἀ νανδρί αν τῶ ν πολιτῶ ν, ὅ τι μετὰ τοιού των

ἐ πεὶ δὲ ἐ λθὼ ν εἰ ς τὸ στρατό πεδον πολλὴ ν ἀ ταξί αν καὶ ἀ κολασί αν καὶ δεισιδαιμονί αν καὶ τρυφὴ ν κατέ λαβε, μά ντεις μὲ ν εὐ θὺ ς ἐ ξή λασε καὶ θύ τας καὶ πορνοβοσκού ς, σκεύ η δὲ προσέ ταξεν ἀ ποπέ μπειν ἅ παντα πλὴ ν χύ τρας ὀ βελί σκου καὶ ποτηρί ου κεραμεοῦ: τῶ ν δὲ ἀ ργυρέ ων ἔ κπωμα οὐ μεῖ ζον δύ ο λιτρῶ ν συνεχώ ρησε τοῖ ς βουλομέ νοις ἔ χειν: λού εσθαι δὲ ἀ πεῖ πε, τῶ ν δὲ ἀ λειφομέ νων τρί βειν ἕ καστον ἑ αυτό ν: τὰ γὰ ρ ὑ ποζύ για χεῖ ρας μὴ ἔ χοντα ἑ τέ ρου τρί ψοντος δεῖ σθαι: προσέ ταξε δὲ ἀ ριστᾶ ν μὲ ν ἑ στῶ τας ἄ πυρον ὄ ψον, δειπνεῖ ν δὲ κατακειμέ νους ἄ ρτον ἢ πό λτον ἁ πλῶ ς καὶ κρέ ας ὀ πτὸ ν ἢ ἑ φθό ν: αὐ τὸ ς δὲ σά γον ἐ μπεπορπημέ νος μέ λανα περιῄ ει, πενθεῖ ν τὴ ν τοῦ στρατεύ ματος αἰ σχύ νην λέ γων.

Μεμμί ου δέ τινος χιλιά ρχου λαβὼ ν ὑ ποζύ για, ψυκτῆ ρας διαλί θους παρακομί ζοντα καὶ Θηρικλεί ους,“ ἐ μοὶ μέ ν” εἶ πεν“ ἡ μέ ρας τριά κοντα καὶ τῇ πατρί δι, σαυτῷ δὲ τὸ ν βί ον ἅ παντα τοιοῦ τος; ὢ ν ἄ χρηστον πεποί ηκας σεαυτό ν.”

ἑ τέ ρου δὲ θυρεὸ ν ἐ πιδεί ξαντος εὖ κεκοσμημέ νον“ ὁ μὲ ν θυρεό ς” εἶ πεν“ ὦ νεανί α καλό ς, πρέ πει δὲ̔ Ρωμαῖ ον ἄ νδρα μᾶ λλον ἐ ν τῇ δεξιᾷ τὰ ς ἐ λπί δας ἔ χειν ἢ τῇ ἀ ριστερᾷ.”

τοῦ δὲ τὸ ν χά ρακα ἄ ραντος σφό δρα πιέ ζεσθαι φά σκοντος“ εἰ κό τως” ἔ φη:“ τῷ γὰ ρ ξύ λῳ τού τῳ μᾶ λλον ἢ τῇ μαχαί ρᾳ πιστεύ εις”

ὁ ρῶ ν δὲ τὴ ν ἀ πό νοιαν τῶ ν πολεμί ων ἔ λεγεν“ ὠ νεῖ σθαι τοῦ χρό νου τὴ ν ἀ σφά λειαν: τὸ ν γὰ ρ ἀ γαθὸ ν στρατηγὸ ν ὥ σπερ ἰ ατρὸ ν ἐ σχά της δεῖ σθαι τῆ ς διὰ τοῦ σιδή ρου θεραπεί ας.” οὐ μὴ ν ἀ λλ' ἐ πιθέ μενος ἐ ν καιρῷ τοὺ ς Νομαντί νους ἐ τρέ ψατο.

τῶ ν δὲ πρεσβυτέ ρων τοὺ ς ἡ ττημέ νους κακιζό ντων, τί πεφεύ γασιν οὓ ς τοσαυτά κις ἐ δί ωξαν, εἰ πεῖ ν τινα λέ γεται τῶ ν Νομαντί νων ὡ ς τὰ πρό βατα ταὐ τὰ καὶ νῦ ν ἐ στιν, ὁ δὲ ποιμὴ ν ἄ λλος

ἐ πεὶ δὲ τὴ ν Νομαντί αν ἑ λὼ ν καὶ θριαμβεύ σας τὸ δεύ τερον πρὸ ς Γά ιον Γρά κχον ὑ πέ ρ τε τῆ ς βουλῆ ς καὶ τῶ ν συμμά χων κατέ στη διαφορᾷ, καὶ λυπού μενος ὁ δῆ μος ἐ θορύ βησεν αὐ τὸ ν ἐ πὶ τοῦ βή ματος,“ ἐ μέ” εἶ πεν“ οὐ δέ ποτε στρατοπέ δων ἀ λαλαγμὸ ς ἐ θορύ βησεν, οὔ τι γε συγκλύ δων ἀ νθρώ πων, ὧ ν οὐ μητέ ρα τὴ ν̓ Ιταλί αν ἀ λλὰ μητρυιὰ ν οὖ σαν ἐ πί σταμαι.”

τῶ ν δὲ περὶ τὸ ν Γά ιον βοώ ντων κτεῖ ναι τὸ ν τύ ραννον“ εἰ κό τως” εἶ πεν“ οἱ τῇ πατρί δι πολεμοῦ ντες ἐ μὲ βού λονται προανελεῖ ν: οὐ γὰ ρ οἷ ό ν τε τὴ ν̔ Ρώ μην πεσεῖ ν Σκιπί ωνος ἑ στῶ τος οὐ δὲ ζῆ ν Σκιπί ωνα τῆ ς̔ Ρώ μης πεσού σης.”