Peristephanon
Choose a text
id="mobileReaderAuthor" class="mobile-reader-author" href="/authors/prudentius" aria-label="More works by Prudentius (IV)">
—
⋯
Original / primary: Vulgata
2.1
Antiqua fanorum parens,
2.2
iam Roma Christo dedita,
2.3
Laurentio uictrix duce
2.4
ritum triumfas barbarum.
2.5
Reges superbos uiceras
2.6
populosque frenis presseras,
2.7
nunc monstruosis idolis
2.8
inponis imperii iugum.
2.9
Haec sola derat gloria
2.10
urbis togatae insignibus,
2.11
feritate capta gentium
2.12
domaret ut spurcum Iouem,
2.13
non turbulentis uiribus
2.14
Cossi, Camilli aut Caesaris,
2.15
sed martyris Laurentii
2.16
non incruento proelio.
2.17
Armata pugnauit Fides
2.18
proprii cruoris prodiga;
2.19
nam morte mortem diruit
2.20
ac semet inpendit sibi.
2.21
Fore hoc sacerdos dixerat
2.22
iam Xystus adfixus cruci
2.23
Laurentium flentem uidens
2.24
crucis sub ipso stipite:
2.25
' Desiste discessu meo
2.26
fletum dolenter fundere!
2.27
praecedo, frater; tu quoque
2.28
post hoc sequeris triduum.'
2.29
Extrema uox episcopi,
2.30
praenuntiatrix gloriae,
2.31
nihil fefellit; nam dies
2.32
praedicta palmare praetulit.
2.33
Qua uoce, quantis laudibus
2.34
celebrabo mortis ordinem,
2.35
quo passionem carmine
2.36
digne retexens concinam?
2.37
hic primus e septem uiris,
2.38
qui stant ad aram proximi,
2.39
leuuita sublimis gradu
2.40
et ceteris praestantior,
2.41
claustris sacrorum praeerat
2.42
caelestis arcanum domus
2.43
fidis gubernans clauibus
2.44
uotasque dispensans opes.
2.45
Versat famem pecuniae
2.46
praefectus urbi regiae,
2.47
minister insani ducis,
2.48
exactor auri et sanguinis,
2.49
qua ui latentes eruat
2.50
nummos operta existimans
2.51
talenta sub sacrariis
2.52
cumulosque congestos tegi.
2.53
Laurentium sisti iubet,
2.54
exquirit arcam ditibus
2.55
massis refertam et fulgidae
2.56
montes monetae conditos.
2.57
' Soletis', inquit,' conqueri
2.58
saeuire nos iusto amplius,
2.59
cum christiana corpora
2.60
plus quam cruente scindimus.
2.61
Abest atrocioribus
2.62
censura feruens motibus,
2.63
blande et quiete efflagito,
2.64
quod sponte obire debeas.
2.65
Hunc esse uestris orgiis
2.66
moremque et artem proditum est,
2.67
hanc disciplinam foederis,
2.68
libent ut auro antistites.
2.69
Argenteis scyfis ferunt
2.70
fumare sacrum sanguinem
2.71
auroque nocturnis sacris
2.72
adstare fixos cereos.
2.73
Tum summa cura est fratribus,
2.74
ut sermo testatur loquax,
2.75
offerre fundis uenditis.
2.76
sestertiorum milia.
2.77
Addicta auorum praedia
2.78
foedis sub auctionibus
2.79
successor exheres gemit
2.80
sanctis egens parentibus.
2.81
haec occuluntur abditis
2.82
ecclesiarum in angulis
2.83
et summa pietas creditur
2.84
nudare dulces liberos.
2.85
Deprome thensauros, malis
2.86
suadendo quos praestrigiis
2.87
exaggeratos obtines,
2.88
nigrante quos claudis specu.
2.89
hoc poscit usus publicus,
2.90
hoc fiscus, hoc aerarium,
2.91
ut dedita stipendiis
2.92
ducem iuuet pecunia.
2.93
Sic dogma uestrum est,
2.94
suum quibusque reddito.
2.95
en, Caesar agnoscit suum
2.96
nomisma nummis inditum.
2.97
Quod Caesaris scis, Caesari
2.98
da, nempe iustum postulo.
2.99
ni fallor, haud ullam tuus
2.100
signat deus pecuniam,
2.101
nec, cum ueniret aureos
2.102
secum Filippos detulit,
2.103
praecepta sed uerbis dedit
2.104
inanis a marsuppio.
2.105
Inplete dictorum fidem,
2.106
qua uos per orbem uenditis,
2.107
nummos libenter reddite,
2.108
estote uerbis diuites!'
2.109
Nil asperum Laurentius
2.110
refert ad ista aut turbidum,
2.111
sed ut paratus obsequi
2.112
obtemperanter adnuit.
2.113
' Est diues', inquit,' non nego,
2.114
habetque nostra ecclesia
2.115
opumque et auri plurimum
2.116
nec quisquam in orbe est ditior.
2.117
Is ipse tantum non habet
2.118
argenteorum enigmatum
2.119
Augustus arcem possidens,
2.120
cui nummus omnis scribitur.
2.121
Sed nec recuso prodere
2.122
locupletis arcam numinis,
2.123
uulgabo cuncta et proferam,
2.124
pretiosa quae Christus tenet.
2.125
Vnum sed orans flagito:
2.126
indutiarum paululum,
2.127
quo fungat efficacius
2.128
promissionis munere,
2.129
dum tota digestim mihi
2.130
Christi supellex scribitur;
2.131
nam calculanda primitus,
2.132
tum subnotanda est summula'.
2.133
Laetus tumescit gaudio
2.134
praefectus ac spem deuorat
2.135
aurum, uelut iam conditum
2.136
domi maneret, gestiens.
2.137
Pepigere tempus tridui,
2.138
laudatus inde absoluitur
2.139
Laurentius, sponsor sui
2.140
et sponsor ingentis lucri.
2.141
Tribus per urbem cursitat
2.142
diebus infirma agmina
2.143
omnesque, qui poscunt stipem,
2.144
cogens in unum et congregans.
2.145
Illic utrisque obtutibus
2.146
orbes cauatos praeferens
2.147
baculo regebat praeuio
2.148
errore nutantem gradum
2.149
et claudus infracto genu
2.150
uel crure trunco semipes
2.151
breuiorue planta ex altera
2.152
gressum trahebat inparem.
2.153
Est, ulcerosis artubus
2.154
qui tabe corrupta fluat,
2.155
est, cuius arens dextera
2.156
neruos in ulnam contrahat.
2.157
Tales plateis omnibus
2.158
exquirit, adsuetos ali
2.159
ecclesiae matris penu,
2.160
quos ipse promus nouerat.
2.161
Recenset exim singulos
2.162
scribens uiritim nomina,
2.163
longo et locatos ordine
2.164
adstare pro templo iubet.
2.165
Praescriptus et iam fluxerat
2.166
dies: furebat feruidus
2.167
iudex auaro spiritu
2.168
promissa solui efflagitans.
2.169
Tum martyr:' Adsistas uelim
2.170
coramque dispositas opes
2.171
mirere, quas noster deus
2.172
praediues in sanctis habet.
2.173
Videbis ingens atrium
2.174
fulgere uasis aureis
2.175
et per patentes porticus
2.176
structos talentis ordines.'
2.177
It ille nec pudet sequi.
2.178
uentum ad sacratam ianuam,
2.179
stabant cateruae pauperum
2.180
inculta uisu examina.
2.181
Fragor rogantum tollitur,
2.182
praefectus horrescit stupens,
2.183
conuersus in Laurentium
2.184
oculisque turbatis minax.
2.185
Contra ille:' quid frendens', ait,
2.186
' minitaris aut quid displicet?
2.187
num sordida haec aut uilia,
2.188
num dispuenda existimas?
2.189
Aurum, quod ardenter sitis,
2.190
effossa gignunt rudera
2.191
et de metallis squalidis
2.192
poenalis excudit labor,
2.193
torrens uel amnis turbidis
2.194
uoluens harenis inplicat;
2.195
quod terrulentum ac sordidum
2.196
flammis necesse est decoqui.
2.197
Pudor per aurum soluitur,
2.198
uiolatur auro integritas,
2.199
pax occidit, fides petit,
2.200
leges et ipsae intercidunt.
2.201
Quid tu uenenum gloriae
2.202
extollis et magni putas?
2.203
si quaeris aurum uerius,
2.204
lux est et humanum genus.
2.205
Hi sunt alumni luminis,
2.206
quos corpus artat debile,
2.207
ne per salutem uiscerum
2.208
mens insolescat turgida.
2.209
Cum membra morbus dissicit,
2.210
animus uiget robustior,
2.211
membris uicissim fortibus
2.212
uis sauciatur sensuum.
2.213
Nam sanguis in culpam calens
2.214
minus ministrat uirium,
2.215
si feruor effetus malis
2.216
elumbe uirus contrahat.
2.217
Si forte detur optio,
2.218
malim dolore asperrimo
2.219
fragmenta membrorum pati
2.220
et pulcher intus uiuere.
2.221
Committe formas pestium
2.222
et confer alternas lues:
2.223
carnisne morbus foedior,
2.224
an mentis et morum ulcera?
2.225
Nostri per artus debiles
2.226
intus decoris integri
2.227
sensum uenusti innoxium
2.228
laboris expertes gerunt,
2.229
uestros ualentes corpore
2.230
interna corrumpit lepra
2.231
errorque mancum claudicat
2.232
et caeca fraus nihil uidet.
2.233
Quemuis tuorum principum,
2.234
qui ueste et ore praenitent,
2.235
magis probabo debilem,
2.236
quam quis meorum est pauperum.
2.237
Hunc, qui superbit serico,
2.238
quem currus inflatum uehit,
2.239
hydrops aquosus lucido
2.240
tendit ueneno intrinsecus.
2.241
Ast hic auarus contrahit
2.242
manus recuruas et uolam
2.243
plicans aduncis unguibus
2.244
laxare neruos non ualet.
2.245
Istum libido faetida
2.246
per scorta tractum publica
2.247
luto et cloacis inquinat,
2.248
dum spurca mendicat stupra.
2.249
Quid? ille feruens ambitu
2.250
sitimque honoris aestuans
2.251
mersisne anhelat febribus
2.252
atque igne uenarum furit?
2.253
Quisquis tacendi intemperans
2.254
silenda prurit prodere,
2.255
uexatur et scalpit iecur
2.256
scabiemque cordis sustinet.
2.257
Quid inuidorum pectorum
2.258
strumas retexam turgidas,
2.259
quid purulenta et liuida
2.260
malignitatum uulnera?
2.261
Tute ipse, qui Romam regis,
2.262
contemptor aeterni dei,
2.263
dum daemonum sordes colis,
2.264
morbo laboras regio.
2.265
Hi, quos superbus despicis,
2.266
quos execrandos iudicas,
2.267
breui ulcerosos exuent
2.268
artus et incolumes erunt,
2.269
cum carne corruptissima
2.270
tandem soluti ac liberi
2.271
pulcherrimo uitae statu
2.272
in arce lucebunt patris,
2.273
non sordidati aut debiles,
2.274
sicut uidentur interim,
2.275
sed purpurantibus stolis
2.276
clari et coronis aureis.
2.277
Tunc, si facultas subpetat,
2.278
coram tuis obtutibus
2.279
istos potentes saeculi
2.280
uelim recensendos dari.
2.281
Pannis uideres obsitos
2.282
et mucculentis naribus,
2.283
mentum saliuis uuidum
2.284
lipposque palfebra putri.
2.285
Peccante nil est taetrius,
2.286
nil tam leprosum aut putidum,
2.287
cruda est cicatrix criminum
2.288
oletque ut antrum tartari.
2.289
Animabus inuersa uice
2.290
corrupta forma infligitur,
2.291
quas pulcher aspectus prius
2.292
in corpore oblectauerat.
2.293
En ergo nummos aureos,
2.294
quos proxime spoponderam,
2.295
quos nec fauillis obruat
2.296
ruina nec fur subtrahat.
2.297
Nunc addo gemmas nobiles,
2.298
ne pauperem Christum putes,
2.299
gemmas corusci luminis,
2.300
ornatur hoc templum quibus.
2.301
Cernis sacratas uirgines,
2.302
miraris intactas anus
2.303
primique post damnum tori
2.304
ignis secundi nescias.
2.305
Hoc est monile ecclesiae,
2.306
his illa gemmis comitur,
2.307
dotata sic Christo placet,
2.308
sic ornat altum uerticem.
2.309
Eccum talenta, suscipe,
2.310
ornabis urbem Romulam,
2.311
ditabis et rem principis,
2.312
fies et ipse ditior.'
2.313
' Ridemur', exclamat furens
2.314
praefectus,' et miris modis
2.315
per tot figuras ludimur,
2.316
et uiuit insanum caput!
2.317
Inpune tantas, furcifer.
2.318
strofas cauillo mimico
2.319
te nexuisse existimas,
2.320
dum scurra saltas fabulam?
2.321
Concinna uisa urbanitas
2.322
tractare nosmet ludicris,
2.323
egon cachinnis uenditus
2.324
acroma festiuum fui?
2.325
Adeone nulla austeritas,
2.326
censura nulla est fascibus,
2.327
adeon securem publicam
2.328
mollis retudit lenitas?
2.329
Dicis:' libenter oppetam,
2.330
uotiua mors est martyri'--
2.331
est ista uobis, nouimus,
2.332
persuasionis uanitas--;
2.333
sed non uolenti inpertiam:
2.334
praestetur ut mortis citae
2.335
conpendiosus exitus,
2.336
petite raptim non dabo.
2.337
Vitam tenebo et differam
2.338
poenis morarum iugibus,
2.339
et mors inextricabilis
2.340
longos dolores protrahet.
2.341
Prunas tepentes sternite,
2.342
ne feruor ignitus nimis
2.343
os contumacis occupet
2.344
et cordis intret abdita.
2.345
Vapor senescens langueat,
2.346
qui fusus adflatu leui
2.347
tormenta sensim temperet
2.348
semustulati corporis.
2.349
Bene est, quod ipse ex omnibus
2.350
mysteriarches incidit,
2.351
hic solus exemplum dabit,
2.352
quid mox timere debeant.
2.353
Conscende constratum rogum,
2.354
decumbe digno lectulo,
2.355
tunc, si libebit, disputa
2.356
nil esse Vulcanum meum!'
2.357
Haec fante praefecto truces
2.358
hinc inde tortores parant
2.359
nudare amictu martyrem,
2.360
uincire membra et tendere.
2.361
Illi os decore splenduit
2.362
fulgorque circumfusus est;
2.363
talem reuertens legifer
2.364
de monte uultum detulit,
2.365
Iudaea quem plebs aureo
2.366
boue inquinata et decolor
2.367
expauit et faciem retro
2.368
detorsit inpatiens dei.
2.369
Talemque et ille praetulit
2.370
oris corusci gloriam
2.371
Stefanus per imbrem saxeum
2.372
caelos apertos intuens.
2.373
Inluminatum hoc eminus
2.374
recens piatis fratribus,
2.375
baptisma quos nuper datum
2.376
Christi capaces fecerat;
2.377
ast inpiorum caecitas,
2.378
os oblitum noctis situ
2.379
nigrante sub uelamine
2.380
obducta clarum non uidet,
2.381
Aegyptiae plagae in modum,
2.382
quae, cum tenebris barbaros
2.383
damnaret, Hebraeis diem
2.384
sudo exhibebat lumine.
2.385
Quin ipsa odoris qualitas,
2.386
adusta quam reddit cutis,
2.387
diuersa utrosque permouet:
2.388
his nidor, illis nectar est.
2.389
Idemque sensus dispari
2.390
uariatus aura aut adficit
2.391
horrore nares uindice
2.392
aut mulcet oblectamine.
2.393
Sic ignis aeternus deus,
2.394
nam Christus ignis uerus est;
2.395
is ipse conplet lumine
2.396
iustos et urit noxios.
2.397
Postquam uapor diutinus
2.398
decoxit exustum latus,
2.399
ultro e catasta iudicem
2.400
conpellat adfatu breui:
2.401
' Conuerte partem corporis
2.402
satis crematam iugiter
2.403
et fac periclum, quid tuus
2.404
Vulcanus ardens egerit.'
2.405
Praefectus inuerti iubet,
2.406
tunc ille:' coctum est, deuora
2.407
et experimentum cape,
2.408
sit crudum an assum suauius!'
2.409
Haec ludibundus dixerat,
2.410
caelum deinde suspicit
2.411
et congemescens obsecrat
2.412
miseratus urbem Romulam:
2.413
' O Christe, nomen unicum,
2.414
O splendor, O uirtus patris,
2.415
O factor orbis et poli
2.416
atque auctor horum moenium,
2.417
qui sceptra Romae in uertice
2.418
rerum locasti, sanciens
2.419
mundum Quirinali togae
2.420
seruire et armis cedere,
2.421
ut discrepantum gentium
2.422
mores et obseruantiam
2.423
linguasque et ingenia et sacra
2.424
unis domares legibus!
2.425
En omne sub regnum Remi
2.426
mortale concessit genus,
2.427
idem loquuntur dissoni
2.428
ritus, id ipsum sentiunt.
2.429
Hoc destinatum, quo magis
2.430
ius christiani nominis,
2.431
quodcumque terrarum iacet,
2.432
uno inligaret uinculo.
2.433
Da, Christe, Romanis tuis,
2.434
sit christiana ut ciuitas,
2.435
per quam dedisti, ut ceteris
2.436
mens una sacrorum foret!
2.437
Confoederantur omnia
2.438
hinc inde membra in symbolum,
2.439
mansuescit orbis subditus,
2.440
mansuescat et summum caput.
2.441
Aduertat abiunctas plagas
2.442
coire in unam gratiam,
2.443
fiat fidelis Romulus
2.444
et ipse iam credat Numa.
2.445
Confundit error Troicus
2.446
adhuc Catonum curiam
2.447
ueneratus occultis focis
2.448
Frygum penates exules.
2.449
Ianum bifrontem et Sterculum
2.450
colit senatus, horreo
2.451
tot monstra patrum dicere
2.452
et festa Saturni senis.
2.453
Absterge, Christe, hoc dedecus!
2.454
emitte Gabriel tuum,
2.455
agnoscat ut uerum deum
2.456
errans Iuli caecitas!
2.457
Et iam tenemus obsides
2.458
fidissimos huius spei,
2.459
hic nempe iam regnant duo
2.460
apostolorum principes,
2.461
alter uocator gentium,
2.462
alter cathedram possidens
2.463
primam recludit creditas
2.464
aeternitatis ianuas.
2.465
Discede, adulter Iuppiter,
2.466
stupro sororis oblite,
2.467
relinque Romam liberam
2.468
plebemque iam Christi fuge!
2.469
Te Paulus hinc exterminat,
2.470
te sanguis exturbat Petri,
2.471
tibi id, quod ipse armaueras,
2.472
factum Neronis, officit.
2.473
Video futurum principem
2.474
quandoque, qui seruus dei
2.475
taetris sacrorum sordibus
2.476
seruire Romam non sinat,
2.477
qui templa claudat uectibus,
2.478
ualuas eburnas obstruat,
2.479
nefasta damnet limina
2.480
obdens aenos pessulos.
2.481
Tunc plura ab omni sanguine
2.482
tandem nitebunt marmora,
2.483
stabunt et aera innoxia,
2.484
quae nunc habentur idola.'
2.485
Hic finis orandi fuit
2.486
et finis idem uinculi
2.487
carnalis: erupit uolens
2.488
uocem secutus spiritus.
2.489
Vexere corpus subditis
2.490
ceruicibus quidam partes,
2.491
quos mira libertas uiri
2.492
ambire Christum suaserat.
2.493
Repens medullas indoles
2.494
adflarat et coegerat
2.495
amore sublimis dei
2.496
odisse nugas pristinas.
2.497
Refrixit ex illo die
2.498
cultus deorum turpium:
2.499
plebs in sacellis rarior,
2.500
Christi ad tribunal curritur.
2.501
Sic dimicans Laurentius
2.502
non ense praecinxit latus,
2.503
hostile sed ferrum retro
2.504
torquens in auctorem tulit.
2.505
Dum daemon inuictum dei
2.506
testem lacessit proelio,
2.507
perfossus ipse concidit
2.508
et stratus aeternum iacet.
2.509
Mors illa sancti martyris
2.510
mors uera templorum fuit,
2.511
tunc Vesta Palladios lares
2.512
inpune sensit deseri.
2.513
Quidquid Quiritum sueuerat
2.514
orare simpuuium Numae,
2.515
Christi frequentans atria,
2.516
hymnis resultat martyrem.
2.517
Ipsa et senatus lumina,
2.518
quondam luperci aut flamines,
2.519
apostolorum et martyrum
2.520
exosculantur limina.
2.521
Videmus inlustres domos,
2.522
sexu ex utroque nobiles,
2.523
offerre uotis pignera
2.524
clarissimorum liberum.
2.525
Vittatus olim pontifex
2.526
adscitur in signum crucis
2.527
acdemque, Laurenti, tuam
2.528
Vestalis intrat Claudia.
2.529
O ter quaterque et septies
2.530
beatus urbis incola,
2.531
qui te ac tuorum comminus
2.532
sedem celebrat ossuum,
2.533
cui propter aduolui licet,
2.534
qui fletibus spargit locum,
2.535
qui pectus in terram premit,
2.536
qui uota fundit murmure!
2.537
Nos Vasco Hiberus diuidit
2.538
binis remotos Alpibus
2.539
trans Cottianorum iuga
2.540
trans et Pyrenas ninguidos.
2.541
Vix fama nota est, abditis
2.542
quam plena sanctis Roma sit,
2.543
quam diues urbanum solum
2.544
sacris sepulcris floreat.
2.545
Sed qui caremus his bonis
2.546
nec sanguinis uestigia
2.547
uidere coram possumus,
2.548
caelum intuemur eminus.
2.549
Sic, sancte Laurenti, tuam
2.550
nos passionem quaerimus,
2.551
est aula nam duplex tibi,
2.552
hic corporis, rorentis polo.
2.553
Illic inenarrabili
2.554
allectus urbi municeps
2.555
aeternae in arce curiae
2.556
gestas coronam ciuicam.
2.557
Videor uidere inlustribus
2.558
gemmis coruscantem uirum,
2.559
quem Roma caelestis sibi
2.560
legit perennem consulem.
2.561
Quae sit potestas credita
2.562
et muneris quantum datum,
2.563
probant Quiritum gaudia,
2.564
quibus rogatus adnuis.
2.565
Quod quisque supplex postulat,
2.566
fert inpetratum prospero,
2.567
poscunt, iocantur, indicant,
2.568
et tristis haut ullus redit,
2.569
ceu praesto semper adsies
2.570
tuosque alumnos urbicos
2.571
lactante conplexus sinu
2.572
paterno amore nutrias.
2.573
Hos inter, o Christi decus,
2.574
audi poetam rusticum,
2.575
cordis fatentem crimina
2.576
et facta prodentem sua.
2.577
Indignus agnosco et scio,
2.578
quem Christus ipse exaudiat,
2.579
sed per patronos martyras
2.580
potest medellam consequi.
2.581
Audi benignus supplicem
2.582
Christi reum Prudentium
2.583
et seruientem corpori
2.584
absolue uinclis saeculi!