Reader

PSALMUS LVIII. IN FINEM NE DISPERDAS DAVID, IN TITULI INSCRIPTIONE QUANDO MISIT SAUL ET CUSTODIVIT DOMUM EJUS, UT INTERFICERET EUM.

« Eripe me de inimicis meis, Deus meus, et ab insurgentibus in me libera me. Eripe me de operantibus iniquitatem, et de viris sanguinum salva me. Quia ecce ceperunt animam meam, irruerunt in me fortes. Neque iniquitas mea, neque peccatum meum, Domine: sine iniquitate cucurri et direxi. Exsurge in occursum meum, et vide, et tu, Domine Deus virtutum, Deus Israel, intende ad visitandas omnes gentes, non miserearis omnibus qui operantur iniquitatem. Convertentur ad vesperam, et famem patientur ut canes, et circuibunt civitatem. Ecce loquentur in ore suo, et gladius in labiis eorum: quoniam quis audivit? Et tu, Domine, deridebis eos, ad nihilum deduces omnes gentes. Fortitudinem meam ad te custodiam, quia, Deus, susceptor meus es: Deus meus, misericordia ejus praeveniet me. Deus ostendit mihi super inimicos meos, ne occidas eos, nequando obliviscantur populi mei. Disperge illos in virtute tua, et depone eos, protector meus, Domine. Delictum oris eorum, sermonem labiorum ipsorum, et comprehendantur in superbia sua. Et de exsecratione et mendacio annuntiabuntur in consummatione, in ira consummationis, et non erunt. Et scient quia Deus dominabitur Jacob et finium terrae. Convertentur ad vesperam, et famem patientur ut canes, et circuibunt civitatem. Ipsi dispergentur ad manducandum: si vero non fuerint saturati, et murmurabunt. Ego autem cantabo fortitudinem tuam, et exaltabo mane misericordiam tuam. Quia factus es susceptor meus et refugium meum in die tribulationis meae. Adjutor meus, tibi psallam, quia, Deus, susceptor meus es, Deus meus misericordia mea.»

PSALMUS LVIII. IN FINEM NE DISPERDAS DAVID, IN TITULI INSCRIPTIONE QUANDO MISIT SAUL ET CUSTODIVIT DOMUM EJUS, UT INTERFICERET EUM. ENARRATIO.

Dominus noster Jesus Christus, caput nostrum, orat in hoc psalmo, et orando docet nos orare. Docet etiam nos de peccatis non desperare, imo pro his sollicitos esse, cum Judaei, tanta phrenesi arrepti, ut medicum et salvatorem suum occiderent, poenitentiam agentes, multi salvandi sunt; et gentes penitus Deum oblitae, manufacta adorantes, non penitus sunt rejectae. Quomodo nobis non sit desperandum, ostendit titulus hoc modo: Haec referuntur in finem, ut saepe jam dictum est, ad hoc proposita, ne tu quisque qui salvari cupis, ne disperdas inscriptionem tituli David, id est Christi, denegando ei regnum in te, non credendo in eum, et prave vivendo: inscriptione dico, facta quando misit Saul, et caetera. Legitur in historia, quod Saul misit ad domum David, qui comprehenderent noctu et occiderent, sed Michol filia Saul, uxor David, liberavit eum, ponens idolum pro eo, et cooperiens in lecto. Inscriptus est titulus Rex Judaeorum, quod nos ab historia ad mysterium trahit. Non est autem corruptus, quia Christus moriendo Rex est constitutus; quod dicit, quando misit Saul ad custodiendam domum, ad corpus Christi refertur. Mortuus autem Christus in sepultura est positus, ad quam quasi domum Saul, id est regnum Judaeorum, custodes adhibuit ut interficeretur, non quantum ad caput quod jam mortuum erat, sed quantum ad corpus. Hoc enim erat Christum maxime occidere, gloriam resurrectionis auferre, in quo vocanda erat Ecclesia corpus Christi.

Eripe me de inimicis meis, Deus meus. Vox capitis. Deus omnium per naturam, meus per singularem gratiam, qua sum immunis a peccato, vel per singularem obedientiam. Eripe me caput de inimicis meis Judaeis, qui mihi praecipue inimicantur, ut cum me morti tradant, non ibi detinear; vel a diabolo et ministris ejus libera, non ut tribulentur, sed ut illis non incorporentur. Et ab insurgentibus in me libera me, omnibus tam Judaeis quam gentibus persequentibus membra mea. Et de viris sanguinum salva me, quasi non solum insurgentibus, sed etiam interficientibus, Judaeis praecipue, qui quasi jus haereditarium posteris suis meum sanguinem reliquerunt, ipsi me caput interfecerunt, illi membra occiderunt. Et opus est ut eripias, quia ecce ceperunt animam meam, id est vitam meam, quantum ad illorum opinionem: quod in hoc apparet, quia irruerunt in me fortes, id est, membra illius qui fortis, id est, de se praesumens, dictus est. Unde dictum est, Fortis alligavit fortem, bene, irruerunt et non praevaluerunt: quia venit princeps mundi hujus, et in me non habet quidquam; vel de temporalibus praesumentes, vel, quod pejus est, suam justitiam constituentes, de meritis nimium praesumentes. Irruerunt in me, id est, me velut hoedum, id est peccatorem, deputantes occiderunt, ideo ab Agno redimi non meruerunt. Illi irruerunt, sed in me nullum peccatum invenerunt. Neque iniquitas mea, neque peccatum meum, Domine. Iniquitas in alios, peccatum in me, non sum transgressus legem tuam. Non enim veni solvere legem, sed implere. Ergo gratis irruerunt. Nam sine iniquitate cucurri, et direxi. Nulla illecebra hujus vitae detinuit ad currendam virtutum viam, et meo exemplo alios direxi: factus est Christus particeps nostrae infirmitatis et nostrae iniquitatis, ut per hoc quod communicavit nostram infirmitatem, solveret nostram iniquitatem: et hoc est quod dicit, direxi. Sed tu, Domine, exsurge in occursum meum, id est, occurrat auxilium tuum proposito meo. Et vide, id est, da videri quid curram, quid dirigam, juxta quod dicitur Abraham: Nunc cognovi quod times Dominum. Fac illos cognoscere et credere, non esse distortum quod regula inconcussae veritatis est directum; vel exsurge in occursum meum, id est, da intelligi excellentiam tuam per resurrectionem meam, ut ei intelligatur occurrere, id est, convenire aequalitas mea. Et post resurrectionem intende ad visitandas omnes gentes, qui visitasti Judaicam gentem per me. Intende per praedicatores tuos, ut visites omnes gentes, quasi infirmas et non valentes se erigere, nisi aliena ope. Tu, dico, intende, qui potes, qui es Deus virtutum, id est, supernorum civium. Idem Deus Israel, id est, hominum videntium te. Vel Deus virtutum, gubernando eas ne ruat: factus Deus Israel, redimendo a peccatis. Et hoc modo visita omnes gentes, miserere omnibus operantibus aequitatem. Hoc est aequitas, ut qui peccatum et vult ut Deus non puniat, ipsemet puniat, ipse judicet. Si quid boni facit, non sibi, sed Deo attribuat; si quid mali, sibi imputet, et non refundat culpam in auctorem. Quod Deus odit, ipse odiat: quod Deo displicet, et illi displiceat, si ei placere desiderat. Non autem miserearis omnibus qui operantur inquitatem. Hoc da intelligi, quod duobus modis accipitur. Uno, ita: Nulli omnino iniquitati parcit Deus quam admittit homo. Iniquitatem admittis? prorsus impunita non erit, si tu non punis, punit Deus. Vis ut Deus non puniat? punias tu. Altero, ita: Est quaedam maxima iniquitas, quam qui operatur, Deus illi non miseretur, cum defenduntur peccata non quod dicatur peccatum non esse peccatum: nemo enim est adeo exsors ab humana natura ut dicat furtum vel homicidium et caetera hujusmodi, non esse crimen; sed bonum faciens, sibi imputat, malum Deo: cum facit quis perjurium, furtum, adulterium et talia multa, judicat malum esse, sed imputat Deo, dicens: Si Deus nollet, non hoc facerem. Aliter: Intende ad visitandas omnes gentes, et si non paleas, tamen grana. Non autem miserearis omnibus qui operantur iniquitatem, scilicet illam spiritalem, et maxime scilicet qui Dominum vitae auctorem interfecerunt. Non solum occiderunt servos, sed et filium. Et revera visitabis omnes gentes, quia convertentur ad te ab idolis suis, et si ad vesperam, id est sero, scilicet in sexta aetate, vel ad vesperam, id est, post ascensionem, et post missionem Verbi Dei. Et famem patientur, famem verbi Dei, juxta illud: Ecce inducam famem super terram, non famem panis neque sitim aquae, sed famem audiendi verbum Dei. Ut canes, id est, similes canibus qui recurrunt ad vomitum, vel ut canes, id est avide, vel cognoscentes et confitentes se peccatores et immundos. Vel non solum convertentur, sed etiam esurient alios sibi incorporare, ipsi existentes ut canes, id est, comparabiles canibus, vel ut canes, id est, vigilantes et latrantes, id est, docentes. Canes summa sagacitate et velocitate lupos et latrones a praesepibus arcent suis latratibus: ita fideles de gentibus, de quibus hic agitur, facti praedicatores, ut Ambrosius, Augustinus, Hieronymus et alii multi, et infideles, haereticos, falsos Christianos ab Ecclesia repellunt. Et circuibunt civitatem, id est, Ecclesiam gentium, praedicando, muniendo ab occursu haereticorum et falsorum Christianorum. Ut canes, crapulam malam eructabat, qui dicebat: Jejuno bis in Sabbato; famem bonam patiebatur, qui dicebat: Deus, propitius esto mihi peccatori. Ecce, subaudis quomodo circuibunt, scilicet praedicando. Nam loquentur in ore suo, id est, convenienti, non erubescentes coram regibus sermones Dei. Et hoc cum magna fiducia, quia gladius in labiis eorum. Gladius bis acutus, id est, verbum Dei: bis acutus, vel quia utroque Testamento percutit, vel quia prius resecat propria auctoris vitia, deinde aliena. Unde Apostolus: Castigo corpus meum et in servitutem redigo, ne forte cum aliis praedicaverim, ipse reprobus efficiar, scilicet hic gladius, Non veni pacem mittere in terram, sed gladium. Quoniam quis audivit? Hoc enim dicere, hoc stomachari. Domine, quis credidit auditui nostro? Est niti gladio. Vix est cui reveletur brachium Domini, quantum ad desiderium et famem praedicantium. Et tu tamen, Domine, deridebis eos, id est, quanquam illis difficile videatur, tibi tamen facile erit conversionem facere de omnibus gentibus; et hoc modo ostendens praedicatores tuos quasi dignos risu, quia omnes gentes ad nihilum deduces, in eo quod gentiliter vivunt, omnes, scilicet illos, qui inter gentes sunt grana. Vel revera loquentur in aperto verbum Dei, et illud erit quasi gladius in ore eorum, nullius vitia palpans, sed omnia resecans putrida: et ideo cum tanta fiducia agent. Quoniam quis audivit, subaudis, talia? virginem parere, mortuum vitam dare. Non sunt haec humana, sed divina: et ideo cum magna fiducia. Et tu, Domine, deridebis eos. Quasi dicat: Cum gentibus sic facies; et tu quem ipsi contempserunt, deridebis eos, scilicet operantes iniquitatem Judaeos, ostendes in futuro dignos risu. Omnes autem gentes quantum ad grana deduces ad nihilum in eo quod gentes, id est gentiliter viventes. Fortitudinem meam ad te custodiam. Quasi dicat: Et illa gentium conversio fiet per fortitudinem meam et meorum, quia mea fortitudo et meorum accusabit infirmitatem eorum. Quam fortitudinem ego custodiam, si ad te referam, si nihil de me praesumam. Et mei similiter suam perseverantiam ad te custodient. Fortitudo animae est sapientia et virtus: sed neque per se sapit, neque per se valet. Est autem quaedam regio certa incommutabilis veritatis: ad quam accedens, illuminatur; recedens, tenebratur. Merito ad te, quia tu Deus susceptor meus es: Deus omnium per naturam, susceptor meorum per gratiam: Deus omnium creatione, meorum susceptor recreatione, vel susceptor causae meorum contra impugnatores. Et ideo est Deus meus, id est, illum mihi Deum facio, id est illum praecipuum habeo. Et in hoc apparet quod meus, quia misericordia ejus praeveniet me: praeveniet jam ut incipiam illi haerere. Praeveniet, ut perseverem, qui dedit velle, dabit et perficere. Vel ad caput, praeveniet me, quia immunem a peccato creavit. Praeveniet etiam ante clarificationem, ut cognoscat Deus, sicut per vocem Centurionis dixit: Vere Filius Dei erat iste. Vel ante clarificationem praeveniet, quia constantem in passione faciet. Et hoc scilicet quod ejus misericordia me praeveniet, Deus ostendit mihi super inimicos meos, in his quibus misertus non est, ostendit Deus quantum sit quod misertus est mei. Non enim cognoscuntur bona virtutum, nisi ex comparatione vitiorum. Corpus enim Christi transgressum inimicos suos ex illa supereminentia Dei quam habet, videt manifeste quantum acceperit, quantum illi amiserint. Sicut in consideratione plumbi vel ferri ostenditur quanti sit aurum, ita ostendit Deus quantam circa meos habuerit misericordiam, in illis erga quos exercuit justitiam suam, ut faceret eos vasa in contumeliam. Et tamen, o Domine, quanquam sint inimici, quanquam meruerint, ne occidas eos interius, jam occisos eos exterius, ne deleas eos de terra. Ne quando obliviscantur populi mei, id est, ne populi gratia aliquando obliviscantur illius populi qui fuit meus, semper habeant in exemplo ne superbiant: quia si ego non peperci naturalibus ramis, id est Judaeis, multo minus parcam inserto oleastro, id est, gentili populo si superbiat. Multae sunt causae, pro quibus Judaei non sunt statim de terra deleti. Ad custodiendam domum ejus, id est sepulcrum. Nullum poterunt habere refugium, quin convicti eum resurrexisse confiteantur. Prophetias et libros veteris legis aut non haberemus ex toto, vel si haberemus, correcti non essent. Cum B. Hieronymus secundum Hebraicam veritatem fere omnia scripta septuaginta Interpretum correxisset, et nos etiam adhuc si dubitamus in aliqua littera, ad eos recurrimus. Prophetia etiam non impleretur, quae dicit: Reliquiae Israel salvae fient. Et ideo ne interim occidas eos, quod inutile esset: quod autem necessarium est, hoc age, disperge illos per mundum in virtute tua, qui praesumentes de sua, tuae justitiae subjecti esse noluerunt. Et depone eos a sacerdotio, a regno, a superbia sua. Tu dico, Domine protector meus, ne deficiam sub onere tribulationis, protector contra impugnatores. Noli illos occidere, sed occide delictum oris eorum, hoc scilicet, Regem non habemus nisi Caesarem. Sermonem labiorum ipsorum. Sanguis ejus super nos et super filios nostros. Et comprehendantur, id est convincantur, in superbia sua. Ostendatur illis a te quanta fuerit eorum superbia, cum talia dicerent, et talia facerent in vitae auctorem. Da illum vivere, quem omnino exstinguere quaesierunt, et sic comprehendas. Advertent enim se frustra et de sola superbia vitam voluisse occidere, sicque sentiant factum suum irritum cessisse, facinus de superbia remansisse, et per hoc convertentur. Et de exsecratione et mendacio annuntiabuntur in consummatione, id est, per annuntiationem et praedicationem erunt in consummatione, id est, perfectione reparationis suae. Quidam ex ipsis non de merito suo, sed de exsecratione, id est maledicto, quia quasi maledictum eum crucifixerunt. Maledictus autem omnis qui pendet in ligno, id est homo. Non enim poterat crucifigi ex divinitate, et de mendacio corruptorum testium reparabuntur ad vitam, qui occiderunt vitam. Et hoc ex divitiis bonitatis divinae, scilicet in ira consummationis. Vel annuntiabuntur in consummatione, ut prius de exsecratione, id est, de eo quod prius exsecrantes erant. Tu discipulus illius sis. Et mendacio, id est, de eo quod prius mendaces, quia corrumpunt custodes, ut dicerent falsum testimonium, quod venissent discipuli ejus, et illis dormientibus furati essent Jesum. De his omnibus annuntiabuntur, id est docebuntur, ut discant Christi nomen non exsecrari, discant de eo non mentiri, ad hoc, ut sint in consummatione, id est, in numero consummatorum, id est bonorum. In ira, quam illis demonstravit interius imminere sibi, et qua consumerentur in futuro, nisi consummarentur in praesenti. Et hoc in ira consummationis, id est, in demonstratione futurae irae imminentis quae sequitur non conversos, irae dico, consummantis eos. Et non erunt, scilicet impii et blasphemi, ut antea. Et tunc scient, quia Deus dominabitur Jacob et finium terrae. De qua ira Apostolus: Ubi abundavit peccatum, id est, postquam cognoverunt se peccatores et infirmos, et ideo egere medico, qui suum meritum prius constituebant, et hanc cognitionem habuerunt ex eo, quod sibi imminere iram Dei intellexerunt: superabundavit gratia, id est, remissio peccatorum gratis data. Tunc, inquam, scient, quia Deus cujus potentiam non intellexerunt cum dicerent, Regem non habemus nisi Caesarem, dominabitur Jacob, id est Judaici populi, et non solum Jacob, sed et finium terrae, id est, gentium. Et hoc illis ostendetur, quia convertentur, subaudis ad fidem Christi, a quo prius erant aversi, licet ad vesperam, id est, tarde post interfectionem Christi. Antea enim debuerunt converti cum illis praedicaret, vel ad vesperam, id est in finem mundi, cum reliquiae salvae fient Et famem patientur ut canes, id est, humiliabunt se, cognoscent se peccatores et egere misericordia Dei ut gentes, quas prius canes, id est immundos, judicabant, cum de sua justitia praesumerent, vel patientur famem lucrandi alios, et sibi incorporandi. Meliores tunc canes erunt, quam modo homines, cum legem in qua modo delinquunt, fideliter defensare contendent, et ferocem belluam religiosis latratibus insequentur; vel convertentur ad vesperam, id est, ad auditionem mortis vespertinae. Et circuibunt civitatem. Ut canes circuibunt civitatem, scilicet vigilantes et latrantes, id est docentes populum Judaeorum. Vocatur autem haec civitas circumstantiae, quia ista una gens circumdata est toto mundo. Praedicando ergo per totum mundum, circuibunt illam civitatem, ipsi, scilicet qui primi impugnabant nomen Christi, dispergentur per totum mundum ad manducandum, id est, ad lucrandum alios. Si vero non fuerint saturati, et murmurabunt. Haec est illa fames, id est, si non poterunt tot lucrari quot volent. Murmurabunt contra Dominum, dicentes? Domine, quis credidit auditui nostro? Quasi dicant: Nullus. Quasi dicat: Et totum hoc non erit per illos. Ego autem, scilicet caput in membris meis ex utraque pariete conjunctis, cantabo fortitudinem tuam, id est, frequenter et assidue praedicabo resurrectionis triumphum, arguendo, obsecrando, increpando. Et exaltabo, id est, exsultando proferam meis misericordiam tuam, qua vocas, qua justificas, mane, id est, cum jam te videbunt, remotis tenebris incredulitatis. Ideo tuam misericordiam, quia factus es susceptor meus, in passione dando constantiam, et meorum in me. Et refugium meum, resuscitando, vel refugium meorum, ad quem confugiant interius, cum tribulantur exterius. In die tribulationis meae capitis et membrorum, vel susceptor meus redditur ad hoc quod dixit, misericordiam meam; refugium meum, ad hoc quod dixit fortitudinem tuam; Adjutor meus, dando perseverantiam in obedientiam, tibi psallam, id est, ad honorem nominis tui bene operabor. Et merito tibi, quia tu Deus creatione, susceptor meus es, de massa perditorum separans. Deus autem meus, in eo quod es misericordia mea factus creatione secunda. Deus, quia creasti; misericordia, quia bonum recreasti. Potest et sic legi: Intende ad visitandas omnes gentes; non autem miserearis omnibus qui operantur iniquitatem, id est, Judaeis singularem iniquitatem operantibus, auctorem vitae eorum occidentibus. Et tamen illi, id est Judaei, convertentur, etsi ad vesperam, id est, tarde, scilicet post ascensionem Domini. Multi enim ad praedicationem apostolorum sunt conversi. Et famem patientur ut canes, id est, cognoscent se peccatores et egere misericordia Dei, ut canes, id est ut gentiles, quos ipsi prius de justitia et lege praesumentes, canes, id est, immundos vocabant. Prius enim isti non crediderunt, ut delictum istorum esset salus gentibus, ut postea salus gentium esset horum salvatio. Et circuibunt civitatem, ut prius dictum de gentibus. Et gladius in labiis eorum, id est, verbum Dei in ore eorum, verbum dico, gladius subaudis ad interficiendum, juxta illud, Aliis sumus odor mortis in mortem. Ideo gladius et non medicina, quoniam quis audivit? subaudis illos: vix aliquis. Et quia verbum Dei audire noluerunt, tu, Domine, deridebis eos, tandem ultimo judicio eos examinans, ostendes eos dignos risu, quod se erexerunt contra te, quia ad nihilum, id est ad perditionem aeternam, deduces omnes gentes, id est, in gentilitate permanentes. Ego autem fortitudinem meam ad te custodiam, illi vero ad se, et ideo cadent. Ne tamen occidas eos, scilicet exterius, ne deleas eos de terra. Ne quando populi illi obliviscantur mei, id est legis meae, non enim omnes digni sunt morte. Potius occide eos interius, hoc modo, duc eos in confusionem. Disperge eos in virtute tua, occide delictum oris eorum. Cognoscant se deliquisse, et comprehendantur, id est, convincantur in superbia sua, cognoscant se superbe egisse contra te et sine ratione. Et non solum comprehendantur in superbia sua, sed de exsecratione et mendacio annuntiabuntur in consummatione, id est, cognoscentes exsecrationem fuisse quod fecerunt et mendacium, annuntiabuntur a doctoribus in consummatione, id est, in perfectione, et hoc in ira consummationis, non consumptionis, ostensa illa ira imminente eis. Et tunc scient quia Deus quem tantum hominem putaverunt, dominabitur Jacob et finium terrae, id est, super Judaeos et super gentes. Et revera finium terrae, id est gentium, quia convertentur ad vesperam, id est, in ultima aetate illae gentes. Secundum hanc lectionem et caetera in hunc modum, ut supra.