Reader

LIBER QUINTUS. CAPUT PRIMUM. Quod tribus modis in gratiam contemplationis proficimus.

Modis autem tribus in gratiam contemplationis proficimus, aliquando ex sola gratia, aliquando ex adjuncta industria, aliquando ex aliena doctrina. Horum trium in tribus, Moyse videlicet, Beseleel et Aaron typum et exemplum habemus, si eorum gesta consulimus. Moyses primo arcam in monte et nube sine ullo industriae labore ex sola Domini revelatione vidit, Beseleel quam videre potuisset proprio labore formavit. Aaron autem arcam aliena jam operatione formatam videre consuevit. In morem Moysi arcam Domini sine aliqua humana industria videmus cum ex sola Domini revelatione radium contemplationis accipimus. Sed tunc quasi juxta Bescleel exemplum in idipsum ex proprio opere proficimus, cum in eamdem gratiam nostro studio et labore artem comparamus. Tunc autem ut arcam Domini videre possimus quasi ex aliena operatione accipimus quando ex aliena traditione ejusmodi gratiae usum assuescimus. Sed quod de industriae operatione dicimus non sic accipi volumus quasi sine gratiae cooperatione aliquid omnino possimus, cum quaelibet nostra industria non sit nisi ex gratia. Sed aliud est contemplationis gratiam divinitus percipere, atque aliud est ejusmodi domum Dei quidem cooperatione proprio exercitio comparare. Modis itaque tribus hanc gratiam obtinemus, et modo quidem ex divina inspiratione, modo ex propria exercitatione, modo autem ex aliena traditione.

Illud vero notandum quod quidam ad hanc gratiam propria industria et sine alicujus doctrinae magisterio promoventur, qui tamen in suis contemplationibus usque ad mentis excessum nullo modo rapiuntur. Quidam autem ad eamdem gratiam ex aliena traditione magis quam proprio mentis acumine proficiunt qui tamen in suis contemplationibus saepe usque ad mentis excessum assurgunt. Hinc est quod Beseleel arcam quidem fabricasse, non tamen ad illam intrasse legitur. Aaron vero ad arcam aliena jam operatione fabricatam et intra velum collocatam ex more intrasse non dubitatur. Ecce nos in hoc opere quasi Beseleel officium suscepimus qui te ad contemplationis studium instructionem reddere et quasi in arcae operatione desudare curavimus. Longe tamen meipsum in hac gratia praecedis, si ex his quae audis adjutus intrare praevaleas usque ad interiora velaminis, si illud quod quasi in propatulo laboramus et juxta communem usum comprehendimus et assignamus, tu praevalueris per mentis excessum perspicere, et quasi intra velum videre.

Notandum quoque quod quidam ea quae per mentis alienationem conspiciunt ad semetipsos reversi juxta communem animi statum nullo modo capere vel recolligere possunt. Hinc est quod rex Nabuchodonosor somnium vidit, sed excussus a somno visum somnium ad memoriam revocare non potuit. Alii quod per excessum considerant postmodum facile retractant. Alii ut hoc possint, multo labore desudant. Hinc est quod rex Pharao somnium vidit visumque retinuit. Econtra autem rex Nabuchodonosor amissum somnium multa instantia recuperavit et Moysi quidem arca Domini ex Dominica revelatione est in monte ostensa, postmodum autem in valle familiariter nota et frequenter visa. Alii item quod rarum, et velut fortuitum habent( in suis videlicet contemplationibus mente excedere) incipiunt aliquando familiare habere. Hinc est quod Moyses ad arcam Domini intra velum familiariter tandem intravit, quam ad solam Domini vocationem et revelationem prius per nubem videre accepit. Multa sunt in his omnibus sacramenta quae modo nec possunt nec debent tractari per singula.