Achilleis
Choose a text
id="mobileReaderAuthor" class="mobile-reader-author" href="/authors/statius-p-papinius-publius-papinius" aria-label="More works by Statius, P. Papinius (Publius Papinius)">
—
⋯
Original / primary: Perseus Lat2
2.1
Exuit implicitum tenebris umentibus orbem
2.2
Oceano prolata dies, genitorque coruscae
2.3
lucis adhuc hebetem vicina nocte levabat
2.4
et nondum excusso rorantem lampada ponto.
2.5
et iam punicea nudatum pectora palla
2.6
insignemque ipsis, quae prima invaserat, armis
2.7
Aeaciden — quippe aura vocat cognataque suadent
2.8
aequora — prospectant cuncti iuvenemque ducemque
2.9
nil ausi meminisse pavent; sic omnia visu
2.10
mutatus rediit, ceu numquam Scyria passus
2.11
litora Peliacoque rates escendat ab antro,
2.12
tunc ex more deis — ita namque monebat Ulixes —
2.13
aequoribusque austrisque litat fluctuque sub ipso
2.14
caeruleum regem tauro veneratur avumque
2.15
Nerea: vittata genetrix placata iuvenca.
2.16
hic spumante salo iaciens tumida exta profatur:
2.17
‘paruimus, genetrix, quamquam haud toleranda iubebas 1,
2.18
paruimus nimium: bella ad Troiana ratesque
2.19
Argolicas quaesitus eo.’ sic orsus et alno
2.20
insiluit penitusque noto stridente propinquis
2.21
abripitur terris: et iam ardua ducere nubes
2.22
incipit et longo Scyros discedere ponto.
2.23
Turre procul summa lacrimis comitata sororum
2.24
commissumque tenens et habentem nomina Pyrrhum
2.25
pendebat coniunx oculisque in carbasa fixis
2.26
ibat et ipsa freto, et puppem iam sola videbat,
2.27
ille quoque obliquos dilecta ad moenia vultus
2.28
declinat viduamque domum gemitusque relictae
2.29
cogitat: occultus sub corde renascitur ardor
2.30
datque locum virtus, sentit Laertius heros
2.31
maerentem et placidis adgressus flectere dictis:
2.32
tene, inquit, ‘magnae vastator debite Troiae,
2.33
quem Danaae classes, quem divum oracula poscunt,
2.34
erectumque manet reserato in limine Bellum,
2.35
callida femineo genetrix violavit amictu
2.36
commisitque illis tam grandia furta latebris
2.37
speravitque fidem? nimis o suspensa nimisque
2.38
mater! an haec tacita virtus torperet in umbra,
2.39
quae vix audito litui clangore refugit
2.40
et Thetin et comites et quos suppresserat ignes?
2.41
nec nostrum est, quod in arma venis sequerisque precantes:
2.42
venisses —’ dixit, quem talibus occupat heros
2.43
Aeacius: ‘longum resides exponere causas
2.44
maternumque nefas; hoc excusabitur ense
2.45
Scyros et indecores, fatorum crimina, cultus.
2.46
tu potius, dum lene fretum zephyroque fruuntur
2.47
carbasa, quae Danais tanti primordia belli,
2.48
ede: libet iustas hinc sumere protinus iras.’
2.49
hic Ithacus paulum repetito longius orsu:
2.50
‘fertur in Hectorea, si talia credimus, Ida
2.51
electus formae certamina solvere pastor
2.52
sollicitas tenuisse deas nec torva Minervae
2.53
ora nec aetherii sociam rectoris amico
2.54
lumine, sed solam nimium vidisse Dionen.
2.55
atque adeo lis illa tuis exorta sub antris
2.56
concilio superum, dum Pelea dulce maritat
2.57
Pelion, et nostris iam tunc promittens armis,
2.58
ira quatit victas; petit exitialia iudex
2.59
praemia: raptori faciles monstrantur Amyclae.
2.60
ille Phrygas lucos, matris penetralia caedit
2.61
turrigerae veritasque solo procumbere pinus
2.62
praecipiat terrasque freto delatus Achaeas
2.63
hospitis Atridae — pudet heu miseretque potentis
2.64
Europae! — spoliat thalamos, Helenaque superbus
2.65
navigat et captos ad Pergama devehit Argos.
2.66
inde dato passim varias rumore per urbes,
2.67
undique inexciti sibi quisque et sponte coimus
2.68
ultores: quis enim inlicitis genialia rumpi
2.69
pacta dolis facilique trahi conubia raptu
2.70
ceu pecus armentumve aut viles messis acervos
2.71
perferat? haec etiam fortes iactura moveret,
2.72
non tulit insidias divum imperiosus Agenor
2.73
mugitusque sacros et magno numine vectam
2.74
quaesiit Europen aspernatusque Tonantem est
2.75
ut generum; raptam Scythico de litore prolem
2.76
non tulit Aeetes ferroque et classe secutus
2.77
semideos reges et ituram in sidera puppim:
2.78
nos Phryga semivirum portus et litora circum
2.79
Argolica incesta volitantem puppe feremus?
2.80
usque adeo nusquam arma et equi, fretaque invia Grais?
2.81
quid si nunc aliquis patriis rapturus ab oris
2.82
Deidamian eat viduaque e sede revellat
2.83
attonitam et magni clamantem nomen Achillis?’
2.84
illius ad capulum rediit manus ac simul ingens
2.85
impulit ora rubor: tacuit contentus Ulixes.
2.86
Excipit Oenides: ‘quin, o dignissima caeli
2.87
progenies, ritusque tuos elementaque primae
2.88
indolis et, valida mox accedente iuventa,
2.89
quae solitus laudum tibi semina pandere Chiron,
2.90
virtutisque aditus, quas membra augere per artes,
2.91
quas animum, sociis multumque faventibus edis?
2.92
sit pretium longas penitus quaesisse per undas
2.93
Scyron et his primos arma ostendisse lacertis.’
2.94
Quem pigeat sua facta loqui? tamen ille modeste
2.95
incohat, ambiguus paulum propiorque coacto:
2.96
‘dicor et in teneris et adhuc reptantibus annis,
2.97
Thessalus ut rigido senior me monte recepit,
2.98
non ullos ex more cibos hausisse nec almis
2.99
uberibus satiasse famem, sed spissa leonum
2.100
viscera semianimisque lupae traxisse medullas.
2.101
haec mihi prima Ceres, haec laeti munera Bacchi,
2.102
sic dabat ille pater, mox ire per invia secum
2.103
lustra gradu maiore trahens visisque docebat
2.104
adridere feris nec fracta ruentibus undis
2.105
saxa nec ad vastae trepidare silentia silvae.
2.106
iam tunc arma manu, iam tunc cervice pharetrae,
2.107
et ferri properatus amor durataque multo
2.108
sole geluque cutis; tenero nec fluxa cubili
2.109
membra, sed ingenti saxum commune magistro,
2.110
vix mihi bissenos annorum torserat orbes
2.111
vita rudis, volucres cum iam praevertere cervos
2.112
et Lapithas cogebat equos praemissaque cursu
2.113
tela sequi; saepe ipse gradu me praepete Chiron,
2.114
dum velox aetas, campis admissus agebat
2.115
omnibus, exhaustumque vago per gramina passu
2.116
laudabat gaudens atque in sua terga levabat.
2.117
saepe etiam primo fluvii torpore iubebat
2.118
ire supra glaciemque levi non frangere planta.
2.119
hoc puerile decus, quid nunc tibi proelia dicam
2.120
silvarum et saevo vacuos iam murmure saltus?
2.121
numquam ille imbelles Ossaea per avia dammas
2.122
sectari aut timidas passus me cuspide lyncas
2.123
sternere, sed tristes turbare cubilibus ursos
2.124
fulmineosque sues, et sicubi maxima tigris
2.125
aut seducta iugis fetae spelunca leaenae.
2.126
ipse sedens vasto facta exspectabat in antro,
2.127
si sparsus nigro remearem sanguine; nec me
2.128
ante nisi inspectis admisit ad oscula telis.
2.129
iamque et ad ensiferos vicina pube tumultus
2.130
aptabar, nec me ulla feri Mavortis imago
2.131
praeteriit, didici, quo Paeones arma rotatu,
2.132
quo Macetae sua gaesa citent, quo turbine contum
2.133
Sauromates falcemque Getes arcumque Gelonus
2.134
tenderet et flexae Balearicus actor habenae
2.135
quo suspensa trahens libraret vulnera tortu
2.136
inclusumque suo distingueret aera gyro.
2.137
vix memorem cunctos, etsi bene gessimus, actus,
2.138
nunc docet ingentes saltu me iungere fossas,
2.139
nunc caput aerii scandentem prendere montis,
2.140
quo fugitur per plana gradu, simulacraque pugnae
2.141
excipere immissos scutato umbone molares
2.142
ardentesque errare casas peditemque volantes
2.143
sistere quadriiugos. memini, rapidissimus ibat
2.144
imbribus adsiduis pastus nivibusque solutis
2.145
Sperchios vivasque trabes et saxa ferebat:
2.146
cum me ille immissum, qua saevior impetus undae,
2.147
stare iubet contra tumidosque repellere fluctus,
2.148
quos vix ipse gradu totiens obstante tulisset.
2.149
stabam equidem, sed me referebat concitus amnis
2.150
et latae caligo fugae: ferus ille minari
2.151
desuper incumbens verbisque urgere pudorem,
2.152
nec nisi iussus abi: sic me sublimis agebat
2.153
gloria, nec duri tanto sub teste labores.
2.154
nam procul Oebalios in nubila condere discos
2.155
et liquidam nodare palen et spargere caestus,
2.156
ludus erat requiesque mihi; nec maior in istis
2.157
sudor, Apollinco quam fila sonantia plectro
2.158
cum quaterem priscosque virum mirarer honores.
2.159
quin etiam sucos atque auxiliantia morbis
2.160
gramina, quo nimius staret medicamine sanguis,
2.161
quid faciat somnos, quid hiantia vulnera claudat,
2.162
quae ferro cohibenda lues, quae cederet herbis,
2.163
edocuit monitusque sacrae sub pectore fixit
2.164
iustitiae, qua Peliacis dare iura verenda
2.165
gentibus atque suos solitus pacare biformes.
2.166
hactenus annorum, comites, elementa meorum
2.167
et memini et meminisse iuvat: scit cetera mater.’