Silvae
Choose a text
id="mobileReaderAuthor" class="mobile-reader-author" href="/authors/statius-p-papinius-publius-papinius" aria-label="More works by Statius, P. Papinius (Publius Papinius)">
—
⋯
Original / primary: Perseus Lat2
2.1.1
Quod tibi praerepti. Melior, solamen alumni,
2.1.2
improbus ante rogos et adhuc vivente favilla
2.1.3
ordiar ': abruptis etiam nunc flebile venis
2.1.4
vulnus hiat, magnaeque patet via lubrica plagae,
2.1.5
cum iam egomet cantus et verba medentia saevus
2.1.6
consero. tu planctus lamentaque fortia mavis
2.1.7
odistique chelyn surdaque averteris aure.
2.1.8
intempesta cano: citius me tigris abactis
2.1.9
fetibus orbatique velint audire leones,
2.1.10
nec si tergeminum Sicula de virgine carmen
2.1.11
affluat aut silvis chelys intellecta ferisque,
2.1.12
mulceat insanos gemitus, stat pectore demens
2.1.13
luctus et admoto latrant praecordia tactu.
2.1.14
Nemo vetat: satiare malis aegrumque dolorem
2.1.15
libertate doma. iam flendi expleta voluptas
2.1.16
iamque preces fessus non indignans amicas?
2.1.17
iamne canam? lacrimis en et mea carmina in ipso
2.1.18
ore natant tristesque cadunt in verba liturae.
2.1.19
ipse etenim tecum nigrae solemnia pompae
2.1.20
spectatumque Urbi scelus et puerile feretrum
2.1.21
produxi, saevos damnati turis acervos
2.1.22
plorantemque animam supra sua funera vidi,
2.1.23
teque patrum gemitus superantem et brachia matrum
2.1.24
complexumque rogos ignemque haurire parantem
2.1.25
vix tenui similis comes offendique tenendo.
2.1.26
et nunc, heu, vittis et frontis honore soluto
2.1.27
infaustus vates versa mea pectora tecum
2.1.28
plango lyra, sed tu comitem sociumque doloris,
2.1.29
si merui luctusque tui consortia sensi,
2.1.30
iam lenis patiare precor, me fulmine in ipso
2.1.31
audivere patres, ego iuxta busta profusis
2.1.32
matribus atque piis cecini solacia natis
2.1.33
et mihi, cum proprios gemerem defectus ad ignes—
2.1.34
quem, Natura!—patrem, nec te lugere severus
2.1.35
arceo, sed confer gemitus pariterque fleamus.
2.1.36
Iamdudum dignos aditus laudumque tuarum,
2.1.37
o merito dilecte puer, primordia quaerens
2.1.38
distrahor. hinc anni stantes in limine vitae,
2.1.39
hinc me forma rapit, rapit inde modestia praecox
2.1.40
et pudor et tenero probitas maturior aevo.
2.1.41
o ubi purpureo suffusus sanguine candor
2.1.42
sidereique orbes radiataque lumina caelo
2.1.43
et castigatae collecta modestia frontis
2.1.44
ingenuique super crines mediisque decorae
2.1.45
margo comae? blandis ubinam ora arguta querelis
2.1.46
osculaque impliciti vernos redolentia flores
2.1.47
et mixtae risu lacrimae penitusque loquentis
2.1.48
Hyblaeis vox mixta favis? cui sibila serpens
2.1.49
poneret et saevae vellent servire novercae.
2.1.50
nil veris adfingo bonis, heu lactea colla!
2.1.51
brachia, quo numquam domini sine pondere cervix!
2.1.52
o ubi venturae spes non longinqua iuventae
2.1.53
atque genis optatus honos iurataque multum
2.1.54
barba tibi? cuncta in cineres gravis intulit hora
2.1.55
hostilisque dies: nobis meminisse relictum.
2.1.56
quis tua colloquiis hilaris mulcebit amatis pectora?
2.1.57
quis curas mentisque arcana remittet?
2.1.58
accensum quis bile fera famulisque tumentem
2.1.59
leniet ardentique in se deflectet ab ira?
2.1.60
inceptas quis ab ore dapes libataque vina
2.1.61
auferet et dulci turbabit cuncta rapina?
2.1.62
quis matutinos abrumpet murmure somnos
2.1.63
impositus stratis abitusque morabitur artis
2.1.64
nexibus atque ipso revocabit ad oscula poste 3?
2.1.65
obvius intranti rursus quis in ora manusque
2.1.66
prosiliet brevibusque umeros circumdabit ulnis?
2.1.67
muta domus, fateor, desolatique penates,
2.1.68
et situs in thalamis et maesta silentia mensis!
2.1.69
Quid mirum, tanto si te pius altor honorat
2.1.70
funere? tu domino requies portusque senectae,
2.1.71
tu modo deliciae, dulces modo pectore curae,
2.1.72
non te barbaricae versabat turbo catastae,
2.1.73
nec mixtus Phariis venalis mercibus infans
2.1.74
compositosque sales meditataque verba locutus
2.1.75
quaesisti lascivus enim tardeque parasti.
2.1.76
hic domus, hinc ortus, dominique penatibus olim
2.1.77
carus uterque parens atque in tua gaudia liber,
2.1.78
ne quererere genus, raptum sed protinus alvo
2.1.79
sustulit exsultans ac prima lucida voce
2.1.80
astra salutantem dominus sibi mente dicavit,
2.1.81
amplexusqne sinu tulit et genuisse putavit,
2.1.82
fas mihi sanctorum venia dixisse parentum,
2.1.83
tuque, oro, Natura, sinas, cui prima per orbem
2.1.84
iura animis sancire datum: non omnia sanguis
2.1.85
proximus aut serie generis demissa propago
2.1.86
alligat; interius nova saepe adscitaque serpunt
2.1.87
pignora conexis. natos genuisse necesse est,
2.1.88
elegisse iuvat, tenero sic blandus Achilli
2.1.89
semifer Haemonium vincebat Pelea Chiron,
2.1.90
nec senior Peleus natum comitatus in arma
2.1.91
Troica, sed claro Phoenix haerebat alumno.
2.1.92
optabat longe reditus Pallantis ovantis
2.1.93
Evander, fidus pugnas spectabat Acoetes.
2.1.94
cumque procul nitidis genitor cessaret ab astris,
2.1.95
fluctivagus volucrem comebat Persea Dictys.
2.1.96
quid referam altricum victas pietate parentes?
2.1.97
quid te post cineres deceptaque funera matris
2.1.98
tutius Inoo reptantem pectore, Baeche?
2.1.99
iam secura patris Tuscis regnabat in undis
2.1.100
Ilia. portantem lassabat Romulus Accam.
2.1.101
vidi ego transertos alieno in robore ramos
2.1.102
altius ire suis. et te iam fecerat illi
2.1.103
mens animusque patrem, necdum moresve decorve:
2.1.104
tu tamen et iunctas etiam nunc murmure voces
2.1.105
vagitumque rudem fletusque infantis amabas.
2.1.106
Ille, velut primos exspiraturus ad austros
2.1.107
mollibus in pratis alte flos improbus exstat,
2.1.108
sic tener ante diem vultu gressuque superbo
2.1.109
vicerat aequales multumque reliquerat annos,
2.1.110
sive catenatis curvatus membra palaestris
2.1.111
staret: Amyclaea conceptum matre putares,
2.1.112
Oebaliden illo praeceps mutaret Apollo,
2.1.113
Alcides pensaret Hylan: seu Graius amictu
2.1.114
Attica facundi decurreret orsa Menandri:
2.1.115
laudaret gavisa sonum crinemque decorum
2.1.116
fregisset rosea lasciva Thalia corona;
2.1.117
Maeonium sive ille senem Troiaeque labores
2.1.118
diceret aut casus tarde remeantis Ulixis:
2.1.119
ipse pater sensus, ipsi stupuere magistri,
2.1.120
scilicet infausta Lachesis cunabula dextra
2.1.121
attigit, et gremio puerum complexa fovebat
2.1.122
Invidia: illa genas et adultum comere crinem,
2.1.123
haec monstrare artes et verba infigere, quae nunc
2.1.124
plangimus. Herculeos annis aequare labores
2.1.125
coeperat adsurgens, sed adhuc infantia iuxta;
2.1.126
iam tamen et validi gressus mensuraque maior
2.1.127
cultibus et visae puero decrescere vestes,
2.1.128
cum tibi quas vestes, quae non gestamina mitis
2.1.129
festinabat erus! brevibus non stringere laenis
2.1.130
pectora et angustante alas artare lacerna;
2.1.131
enormes non ille sinus, sed semper ad annos
2.1.132
texta legens modo puniceo velabat amictu,
2.1.133
nunc herbas imitante sinu, nunc dulce rubenti
2.1.134
murice, nunc vivis digitos incendere gemmis
2.1.135
gaudebat: non turba comes, non munera cessant:
2.1.136
sola verecundo deerat praetexta decori.
2.1.137
Haec fortuna domus, subitas inimica levavit
2.1.138
Parca manus, quo, diva, feros gravis exseris ungues?
2.1.139
non te forma movet, non te lacrimabilis aetas?
2.1.140
hunc nec saeva viro potuisset carpere Procne,
2.1.141
nec fera crudeles Colchis durasset in iras,
2.1.142
editus Aeolia nec si foret iste Creusa:
2.1.143
torvus ab hoc Athamas insanos flecteret arcus,
2.1.144
hunc quamquam Hectoreos cineres Troiamque perosus
2.1.145
turribus e Phrygiis flesset missurus Ulixes
2.1.146
septima lux, et iam frigentia lumina torpent,
2.1.147
iam complexa manu crinem tenet infera Iuno.
2.1.148
ille tamen, Parcis fragiles urgentibus annos,
2.1.149
te vultu moriente videt linguaque cadente
2.1.150
murmurat: in te omnes vacui iam pectoris efflat
2.1.151
reliquias., solum meminit solumque vocantem
2.1.152
exaudit tibique ora movet, tibi verba relinquit
2.1.153
et prohibet gemitus consolaturque dolentem.
2.1.154
gratum est, Fata. tamen, quod non mors lenta iacentis
2.1.155
exedit puerile decus, manesque subivit
2.1.156
integer et nullo temeratus corpora damno,
2.1.157
qualis erat.Quid ego exsequias et prodiga flammis
2.1.158
dona loquar maestoque ardentia funera luxu?
2.1.159
quod tibi purpureo tristis rogus aggere crevit.
2.1.160
quod Cilicum flores, quod munera graminis Indi,
2.1.161
quodque Arabes Phariique Palaestinique liquores
2.1.162
arsuram lavere comam? cupit omnia ferre
2.1.163
prodigus et totos Melior succendere census,
2.1.164
desertas exosus opes: sed non capit ignis
2.1.165
invidus, atque artae desunt in munera flammae.
2.1.166
horror habet sensus, qualem te funere summo
2.1.167
atque rogum iuxta, Melior placidissime quondam,
2.1.168
extimui! tune ille hilaris comisque videri?
2.1.169
unde animi saevaeque manus et barbarus horror,
2.1.170
dum modo fusus humi lucem aversaris iniquam,
2.1.171
nunc torvus pariter vestes et pectora rumpis
2.1.172
dilectosque premis visus et frigida lambis
2.1.173
oscula? erant illic genitor materque iacentis
2.1.174
maesta, sed attoniti te spectavere parentes.
2.1.175
quid mirum .' plebs cuncta nefas et praevia flerunt
2.1.176
agmina, Flaminio quae limite Molvius agger
2.1.177
transvehit, immeritus flammis dum tristibus infans
2.1.178
traditur, et gemitum formaque aevoque meretur:
2.1.179
talis in Isthmiaeos probatus ab aequore portus
2.1.180
naufragus imposita iacuit sub matre Palaemon;
2.1.181
sic et in anguiferae ludentem gramine Lernae
2.1.182
rescissum squamis avidus bibit ignis Ophelten.
2.1.183
Pone metus Letique minas desiste vereri:
2.1.184
illum nec temo latrabit Cerberus ore,
2.1.185
nulla soror flammis, nulla adsurgentibus hydris
2.1.186
terrebit; quin ipse avidae trux navita cumbae
2.1.187
interius steriles ripas et adusta subibit
2.1.188
litora, ne puero dura ascendisse facultas.
2.1.189
Quid mihi gaudenti proles Cyllenia virga
2.1.190
nuntiat? estne aliquid tam saevo in tempore laetum?
2.1.191
noverat effigies generosique ardua Blaesi
2.1.192
ora puer, dum saepe domi nova serta ligantem
2.1.193
te videt et similes tergentem pectore ceras,
2.1.194
hunc ubi Lethaei lustrantem gurgitis oras
2.1.195
Ausonios inter proceres seriemque Quirini
2.1.196
adgnovit, timide primum vestigia iungit
2.1.197
accessu tacito summosque lacessit amictus,
2.1.198
inde magis sequitur; neque enim magis ille trahentem
2.1.199
spernit et ignota credit de stirpe nepotum.
2.1.200
mox ubi delicias et rari pignus amici
2.1.201
sensit et amissi puerum solacia Blaesi,
2.1.202
tollit humo magnaque ligat cervice diuque
2.1.203
ipse manu gaudens vehit et, quae munera mollis
2.1.204
Elysii, steriles ramos mutasque volucres
2.1.205
porgit et obtunso pallentes germine flores.
2.1.206
nec prohibet meminisse tui, sed pectora blandus
2.1.207
miscet et alternum pueri partitur amorem.
2.1.208
Hic finis rapto, quin tu iam vulnera sedas
2.1.209
et tollis mersum luctu caput? omnia functa
2.1.210
aut moritura vides: obeunt noctesque diesque
2.1.211
astraque, nec solidis prodest sua machina terris,
2.1.212
nam populus mortale genus plebisque caducae
2.1.213
quis fleat interitus? hos bella, hos aequora poscunt;
2.1.214
his amor exitio, furor his et saeva cupido,
2.1.215
ut sileain morbos; hos ora rigentia Brumae,
2.1.216
illos implacido letalis Sirius igni,
2.1.217
hos manet imbrifero pallens Autumnus hiatu.
2.1.218
quicquid init ortus, finem timet, ibimus omnes,
2.1.219
ibimus: immensis urnam quatit Aeacus umbris,
2.1.220
ast hic quem gemimus. felix hominesque deosque
2.1.221
et dubius casus et caecae lubrica vitae
2.1.222
effugit, immunis fatis, non ille rogavit,
2.1.223
non timuit meruitve mori: nos anxia plebes,
2.1.224
nos miseri, quibus unde dies suprema, quis aevi
2.1.225
exitus, incertum, quibus instet fulmen ab astris,
2.1.226
quae nubes fatale sonet, nil flecteris istis?
2.1.227
sed flectere libens, ades huc emissus ab atro
2.1.228
limine, cui soli cuncta impetrare facultas.
2.1.229
Glaucia 2—insontes animas nec portitor arcet
2.1.230
nec durae comes ille ferae—: tu pectora mulce,
2.1.231
tu prohibe manare genas noctesque beatas
2.1.232
dulcibus alloquiis et vivis vultibus imple,
2.1.233
et periisse nega. desolatamque sororem,
2.1.234
qui potes, et miseros perge insinuare parentes.
2.2.1
Est inter notos Sirenum nomine muros
2.2.2
saxaque Tyrrhenae templis onerata Minervae
2.2.3
celsa Dicarchei speculatrix villa profundi,
2.2.4
qua Bromio dilectus ager. collesque per altos
2.2.5
uritur et prelis non invidet uva Falernis.
2.2.6
huc me post patrii laetum quinquennia lustri,
2.2.7
cum stadio iam pigra quies canusque sederet
2.2.8
pulvis ad Ambracias conversa gymnade frondes,
2.2.9
trans gentile fretum placidi facundia Polli
2.2.10
detulit et nitidae iuvenilis gratia Pollae.
2.2.11
flectere iam cupidum gressus, qua limite noto
2.2.12
Appia longarum teritur regina viarum.
2.2.13
Sed iuvere morae, placido lunata recessi!
2.2.14
hinc atque hinc curvas perrumpunt aequora rupes,
2.2.15
dat natura locum montique intervenit unum
2.2.16
litus et in terras scopulis pendentibus exit.
2.2.17
gratia prima loci, gemina testudine fumant
2.2.18
balnea, et e terris occurrit dulcis amaro
2.2.19
nympha mari. levis hic Phorci chorus udaque crines
2.2.20
Cymodoce viridisque cupit Galatea lavari.
2.2.21
ante domum tumidae moderator caerulus undae
2.2.22
excubat, innocui custos laris: huius amico
2.2.23
spumant templa salo. felicia rura tuetur
2.2.24
Alcides; gaudet gemino sub numine portus:
2.2.25
hic servat terras, hic saevis fluctibus obstat.
2.2.26
mira quies pelagi: ponunt hic lassa furorem
2.2.27
aequora, et insani spirant clementius austri,
2.2.28
hic praeceps minus audet hiems, nulloque tumultu
2.2.29
stagna modesta iacent dominique imitantia mores.
2.2.30
Inde per obliquas erepit porticus arces,
2.2.31
urbis opus, longoque domat saxa aspera dorso,
2.2.32
qua prius obscuro permixti pulvere soles
2.2.33
et feritas inamoena viae, nunc ire voluptas:
2.2.34
qualis, si subeas Ephyres Baccheidos altum
2.2.35
culmen, ab Inoo fert semita tecta Lechaeo.
2.2.36
Non, mihi si cunctos Helicon indulgeat amnes
2.2.37
et superet Pimplea sitim largeque volantis
2.2.38
ungula sedet equi reseretque arcana pudicos
2.2.39
Phemonoe fontes vel quos meus auspice Phoebo
2.2.40
altius immersa turbavit Pollius urna,
2.2.41
innumeras valeam species cultusque locorum
2.2.42
Pieriis aequare modis, vix ordine longo
2.2.43
suffecere oculi, vix, dum per singula ducor,
2.2.44
suffecere gradus, quae rerum turba! locine
2.2.45
ingenium an domini mirer prius? haec domus ortus
2.2.46
aspicit et Phoebi tenerum iubar; illa cadentem
2.2.47
detinet exactamque negat dimittere lucem,
2.2.48
cum iam fessa dies et in aequora montis opaci
2.2.49
umbra cadit vitreoque natant praetoria ponto,
2.2.50
haec pelagi clamore fremunt, haec tecta sonoros
2.2.51
ignorant fluctus terraeque silentia malunt.
2.2.52
his favit natura locis, hic victa colenti
2.2.53
cessit et ignotos docilis mansuevit in usus.
2.2.54
mons erat hic, ubi plana vides; et lustra fuerunt,
2.2.55
quae nunc tecta subis; ubi nunc nemora ardua cernis,
2.2.56
hic nec terra fuit: domuit possessor, et illum
2.2.57
formantem rupes expugnantemque secuta
2.2.58
gaudet humus, nunc cerne iugum discentia saxa
2.2.59
intrantesque domos iussumque recedere montem,
2.2.60
iam Methymnaei vatis manus et chelys una
2.2.61
Thebais et Getici cedat tibi gloria plectri:
2.2.62
et tu saxa moves, et te nemora alta sequuntur.
2.2.63
Quid referam veteres ceraeque aerisque figuras,
2.2.64
si quid Apellei gaudent animasse colores,
2.2.65
si quid adhuc vacua, tamen admirabile, Pisa
2.2.66
Phidiacae rasere manus, quod ab arte Myronis
2.2.67
aut Polycliteo iussum est quod vivere caelo,
2.2.68
aeraque ab Isthmiacis auro potiora favillis,
2.2.69
ora ducum ac vatum sapientumque ora priorum,
2.2.70
quos tibi cura sequi, quos toto pectore sentis,
2.2.71
expers curarum atque animum virtute quieta
2.2.72
compositus semperque tuus? quid mille revolvam
2.2.73
culmina visendique vices? sua cuique voluptas
2.2.74
atque omni proprium thalamo mare, transque iacentem
2.2.75
Nerea diversis servit sua terra fenestris:
2.2.76
haec videt Inarimen, illinc Prochyta aspera paret;
2.2.77
armiger hac magni patet Hectoris, inde malignum
2.2.78
aera respirat pelago circumflua Nesis;
2.2.79
inde vagis omen felix Euploea carinis
2.2.80
quaeque ferit curvos exserta Megalia fluctus,
2.2.81
angitur et domino contra recubante proculque
2.2.82
Surrentina tuus spectat praetoria Limon.
2.2.83
una tamen cunctis, procul eminet una diaetis,
2.2.84
quae tibi Parthenopen derecto limite ponti
2.2.85
ingerit: hic Grais penitus delecta metallis
2.2.86
saxa; quod Eoae respergit vena Syenes,
2.2.87
Synnade quod maesta Phrygiae fodere secures
2.2.88
per Cybeles lugentis agros, ubi marmore picto
2.2.89
candida purpureo distinguitur area gyro;
2.2.90
hic et Amyclaei caesum de monte Lycurgi
2.2.91
quod viret et molles imitatur rupibus herbas,
2.2.92
hic Nomadum lucent flaventia saxa Thasosque
2.2.93
et Chios et gaudens fluctus spectare Carystos:
2.2.94
omnia Chalcidicas turres obversa salutant,
2.2.95
macte animo, quod Graia probas, quod Graia frequentas
2.2.96
arva: nec invideant quae te genuere Dicarchi
2.2.97
moenia! nos docto melius potiemur alumno.
2.2.98
Quid nunc ruris opes pontoque novalia dicam
2.2.99
iniecta et madidas Baccheo nectare rupes?
2.2.100
saepe per autumnum iam pubescente Lyaeo
2.2.101
conscendit scopulos noctisque occulta sub umbra
2.2.102
palmite maturo rorantia lumina tersit
2.2.103
Nereis et dulces rapuit de collibus uvas.
2.2.104
saepe et vicino sparsa est vindemia fluctu,
2.2.105
et Satyri cecidere vadis, nudamque per undas
2.2.106
Dorida montani cupierunt prendere Panes.
2.2.107
Sis felix, tellus, dominis ambobus in annos
2.2.108
Mygdonii Pyliique senis nec nobile mutes
2.2.109
servitium, nec te cultu Tirynthia vincat
2.2.110
aula Dicarcheique sinus, nec saepius isti
2.2.111
blanda Therapnaei placent vineta Galaesi.
2.2.112
hic ubi Pierias exercet Pollius artes,
2.2.113
seu volvit monitus, quos dat Gargettius auctor,
2.2.114
seu nostram quatit ille chelyn seu dissona nectit
2.2.115
carmina sive minax ultorem stringit iambon:
2.2.116
hinc levis e scopulis meliora ad carmina Siren
2.2.117
advolat, hinc motis audit Tritonia cristis.
2.2.118
tune rapidi ponunt flatus, maria ipsa vetantur
2.2.119
obstrepere, emergunt pelago doctamque trahuntur
2.2.120
ad chelyn et blandi scopulis delphines aderrant.
2.2.121
Vive, Midae gazis et Lydo ditior auro,
2.2.122
Troica et Euphratae supra diademata felix,
2.2.123
quem non ambigui fasces, non mobile vulgus,
2.2.124
non leges, non castra ferent, qui pectore magno
2.2.125
spemque metumque domas voto sublimior omni,
2.2.126
exemptus fatis indignantemque refellens
2.2.127
Fortunam; dubio quem non in turbine rerum
2.2.128
deprendet suprema dies, sed abire paratum
2.2.129
ac plenum vita. nos. vilis turba, caducis
2.2.130
deservire bonis semperque optare parati,
2.2.131
spargimur in casus: celsa tu mentis ab arce
2.2.132
despicis errantes humanaque gaudia rides,
2.2.133
tempus erat. eum te geminae suffragia terrae
2.2.134
diriperent celsusque duas veherere per urbes,
2.2.135
inde Dicarcheis multum venerande colonis,
2.2.136
hine adscite meis, pariterque his largus et illis
2.2.137
ac iuvenile calens plectrique errore superbus,
2.2.138
at nunc discussa rerum caligine verum
2.2.139
aspicis—illo alii rursus iactantur in alto—,
2.2.140
et tua securos portus placidamque quietem
2.2.141
intravit non quassa ratis, sic perge nec umquam
2.2.142
emeritam in nostras puppem dimitte procellas.
2.2.147
tuque, nurus inter longe praedocta Latinas
2.2.148
parque viro mentem, cui non praecordia curae,
2.2.149
non frontem vertere minae, sed candida semper
2.2.150
gaudia et in vultu curarum ignara voluptas;
2.2.151
non tibi sepositas infelix strangulat arca
2.2.152
divitias avidique animum dispendia torquent
2.2.153
fenoris: expositi census et docta fruendi
2.2.154
temperies. non ulla deo meliore cohaerent
2.2.155
pectora, non alias docuit Concordia mentes.
2.2.143
discite securi, quorum de pectore mixtae
2.2.144
in longum coiere faces sanetusque pudicae
2.2.145
servat amicitiae leges amor. ite per annos
2.2.146
saeculaque et priscae titulos praecedite famae.
2.3.1
Stat, quae perspicuas nitidi Melioris opacet
2.3.2
arbor aquas complexa lacus, quae robore ab imo
2.3.3
incurvata vadis redit inde cacumine recto
2.3.4
ardua, ceu mediis iterum nascatur ab undis
2.3.5
atque habitet vitreum tacitis radicibus amnem.
2.3.6
quid Phoebum tam parva rogem? vos dicite causas,
2.3.7
Naides. et faciles, satis est, date carmina Fauni.
2.3.8
Nympharum tenerae fugiebant Pana catervae;
2.3.9
ille quidem it, cunctas tamquam velit, et tamen unam
2.3.10
in Pholoen. silvis haec fluminibusque sequentis
2.3.11
nunc hirtos gressus, nunc improba cornua vitat,
2.3.12
iamque et belligerum Iani nemus atraque Caci
2.3.13
rura Quirinalesque fuga suspensa per agros
2.3.14
Caelica tesca subit; ibi demum victa labore,
2.3.15
fessa metu, qua nunc placidi Melioris aperti
2.3.16
stant sine fraude lares, flavos collegit amictus
2.3.17
artius et niveae posuit se margine ripae,
2.3.18
insequitur velox pecorum deus et sua credit
2.3.19
conubia; ardenti ianuam suspiria librat
2.3.20
pectore, iam praedae levis imminet, ecce citatos
2.3.21
advertit Diana gradus, dum per iuga septem
2.3.22
errat Aventinaeque legit vestigia cervae.
2.3.23
paenituit vidisse deam. conversaque fidas
2.3.24
ad comites: ‘numquamne avidis arcebo rapinis
2.3.25
hoc petulans foedumque pecus, semperque pudici
2.3.26
decrescet mihi turba chori?’ sic deinde locuta
2.3.27
depromit pharetra telum breve, quod neque flexis
2.3.28
cornibus aut solito torquet stridore, sed una
2.3.29
emisit contenta manu laevamque soporae
2.3.30
Naidos aversa fertur tetigisse sagitta.
2.3.31
illa diem pariter surgens hostemque protervum
2.3.32
vidit et in fontem, niveos ne panderet artus,
2.3.33
sic tota cum veste ruit. stagnisque sub altis
2.3.34
Pana sequi credens ima latus implicat alga.
2.3.35
quid faceret subito deceptus praedo? nec altis
2.3.36
credere corpus aquis hirtae sibi conscius audet
2.3.37
pellis et a tenero nandi rudis: omnia questus,
2.3.38
immitem Bromium, stagna invida et invida tela,
2.3.39
primaevam visu platanum, cui longa propago
2.3.40
innumeraeque manus et iturus in aethera vertex,
2.3.41
deposuit iuxta vivamque adgessit harenam
2.3.42
optatisque aspergit aquis et talia mandat:
2.3.43
‘vive diu nostri pignus memorabile voti,
2.3.44
arbor, et haec durae latebrosa cubilia nymphae
2.3.45
tu saltem declinis ama, preme frondibus undam.
2.3.46
illa quidem meruit, sed ne, precor, igne superno
2.3.47
aestuet aut dura feriatur grandine; tantum
2.3.48
spargere tu laticem et foliis turbare memento.
2.3.49
tunc ego teque diu recolam dominamque benignae
2.3.50
sedis et inlaesa tutabor utramque senecta,
2.3.51
ut Iovis, ut Phoebi frondes, ut discolor umbra
2.3.52
populus et nostrae stupeant tua germina pinus.’
2.3.53
sic ait. illa dei veteres animata calores
2.3.54
uberibus stagnis obliquo pendula trunco
2.3.55
incubat atque umbris scrutatur amantibus undas,
2.3.56
sperat et amplexus, sed aquarum spiritus arcet
2.3.57
nec patitur tactus, tandem eluctata sub auras
2.3.58
libratur fundo rursusque enode cacumen
2.3.59
ingeniosa levat, veluti descendat in imos
2.3.60
stirpe lacus alia. iam nec Phoebeia Nais
2.3.61
odit et exclusos invitat gurgite ramos
2.3.62
Haec tibi parva quidem genitali luce paramus
2.3.63
dona, sed ingenti forsan victura sub aevo.
2.3.64
tu, cuius placido posuere in pectore sedem
2.3.65
blandus honos hilarisque tamen cum pondere virtus,
2.3.66
cui nec pigra quies nec iniqua potentia nec spes
2.3.67
improba, sed medius per honesta et dulcia limes,
2.3.68
incorrupte fidem nullosque experte tumultus
2.3.69
et secrete, palam quom digeris ordine vitam,
2.3.70
idem auri facilis contemptor et optimus idem
2.3.71
comere divitias opibusque immittere lucem:
2.3.72
hac longum florens animi morumque iuventa
2.3.73
Iliacos aequare senes et vincere persta,
2.3.74
quos pater Elysium, genetrix quos detulit annos:
2.3.75
hoc illi duras exoravere sorores,
2.3.76
hoc, quae te sub teste situm fugitura tacentem
2.3.77
ardua magnanimi revirescet gloria Blaesi.
2.4.1
Psittace, dux volucrum, domini facunda voluptas,
2.4.2
humanae sollers imitator, psittace, linguae,
2.4.3
quis tua tam subito praeclusit murmura fato?
2.4.4
hesternas, miserande, dapes moriturus inisti
2.4.5
nobiscum, et gratae carpentem munera mensae
2.4.6
errantemque toris mediae plus tempore noctis
2.4.7
vidimus, adfatus etiam meditataque verba
2.4.8
reddideras. at nunc aeterna silentia Lethes
2.4.9
ille canorus habes, cedat Phaethontia vulgi
2.4.10
fabula: non soli celebrant sua funera cygni.
2.4.11
At tibi quanta domus rutila testudine fulgens,
2.4.12
conexusque ebori virgarum argenteus ordo,
2.4.13
argutumque tuo stridentia limina cornu,
2.4.14
et, querulae iam sponte, fores! vacat ille beatus
2.4.15
carcer et augusti nusquam convicia tecti!
2.4.16
Huc doctae stipentur aves, quis nobile fandi
2.4.17
ius Natura dedit: plangat Phoebeius ales
2.4.18
auditasque memor penitus dimittere voces
2.4.19
sturnus et Aonio versae certamine picae,
2.4.20
quique refert iungens iterata vocabula perdix,
2.4.21
et quae Bistonio queritur soror orba cubili:
2.4.22
ferte simul gemitus cognataque ducite flammis
2.4.23
funera et hoc cunctae miserandum addiscite carmen:
2.4.24
‘Occidit aeriae celeberrima gloria gentis
2.4.25
psittacus, ille plagae viridis regnator Eoae;
2.4.26
quem non gemmata volucris Iunonia cauda
2.4.27
vinceret aspectu, gelidi non Phasidis ales,
2.4.28
nec quas umenti Numidae rapuere sub austro,
2.4.29
ille salutator regum nomenque locutus
2.4.30
Caesareum et queruli quondam vice functus amici,
2.4.31
nunc conviva levis monstrataque reddere verba
2.4.32
tam facilis! quo tu, Melior dilecte, recluso
2.4.33
numquam solus eras. at non inglorius umbris
2.4.34
mittitur: Assyrio cineres adolentur amomo
2.4.35
et tenues Arabum respirant gramine plumae
2.4.36
Sicaniisque crocis; senio nec fessus inerti
2.4.37
scandet odoratos Phoenix felicior ignes.’
2.5.1
Quid tibi nunc strata mansuescere profuit ira?
2.5.2
quid scelus humanasque animo dediscere caedes
2.5.3
imperiumque pati et domino parere minori?
2.5.4
quid? quod abire domo rursusque in claustra reverti
2.5.5
suetus et a capta iam sponte recedere praeda
2.5.6
insertasque manus laxo dimittere morsu?
2.5.7
occidis, altarum vastator docte ferarum,
2.5.8
non grege Massylo curvaque indagine clausus,
2.5.9
non formidato supra venabula saltu
2.5.10
incitus aut caeco foveae deceptus hiatu,
2.5.11
sed victus fugiente fera. stat cardine aperto
2.5.12
infelix cavea et clausas circum undique portas
2.5.13
hoc licuisse nefas placidi tumuere leones,
2.5.14
tum cunctis cecidere iubae, puduitque relatum
2.5.15
aspicere, et totas duxere in lumina frontes.
2.5.16
at non te primo fusum novus obruit ictu
2.5.17
ille pudor: mansere animi, virtusque cadenti
2.5.18
a media iam morte redit, nec protinus omnes
2.5.19
terga dedere minae, sicut sibi conscius alti
2.5.20
vulneris adversum moriens it miles in hostem
2.5.21
attollitque manum et ferro labente minatur:
2.5.22
sic piger ille gradu solitoque exutus honore
2.5.23
firmat hians oculos animamque hostemque requirit.
2.5.24
Magna tamen subiti tecum solacia leti,
2.5.25
victe. feres, quod te maesti populusque patresque,
2.5.26
ceu notus caderes tristi gladiator harena,
2.5.27
ingemuere mori; magni quod Caesaris ora
2.5.28
inter tot Scythicas Libycasque, et litore Rheni
2.5.29
et Pharia de gente feras, quas perdere vile est,
2.5.30
unius amissi tetigit iactura leonis.
2.6.1
Saeve nimis, lacrimis quisquis discrimina ponis
2.6.2
lugendique modos, miserum est primaeva parenti
2.6.3
pignora surgentesque—nefas!—accendere natos;
2.6.4
durum et deserti praerepta coniuge partem
2.6.5
conclamare tori, maesta et lamenta sororum
2.6.6
et fratrum gemitus: alte tamen ac procul intrat
2.6.7
altius in sensus maioraque vulnera vincit
2.6.8
plaga minor, famulum—quia rerum nomina caeca
2.6.9
sic miscet Fortuna manu nec pectora novit—,
2.6.10
sed famulum gemis, Urse, pium, sed amore fideque
2.6.11
has meritum lacrimas, cui maior stemmate iuncto
2.6.12
libertas ex mente fuit. ne comprime fletus,
2.6.13
ne pudeat; rumpat frenos dolor iste diesque,
2.6.14
si tam dura placent—hominem gemis—heu mihi! subdo
2.6.15
ipse faces—, hominem, Urse, tuum, cui dulce volenti
2.6.16
servitium, cui triste nihil, qui sponte sibique
2.6.17
imperiosus erat. quisnam haec in funera missos
2.6.18
castiget luctus? gemit inter bella peremptum
2.6.19
Parthus equum, fidosque canes flevere Molossi,
2.6.20
et volucres habuere rogum cervusque Maronem.
2.6.21
quid, si nec famulus? vidi ipse habitusque notavi
2.6.22
te tantum cupientis erum; sed maior in ore
2.6.23
spiritus et tenero manifesti in sanguine mores.
2.6.24
optarent multum Graiae cuperentque Latinae
2.6.25
sic peperisse nurus, non talem Cressa superbum
2.6.26
callida sollicito revocavit Thesea filo,
2.6.27
nec Paris Oebalios talis visurus amores
2.6.28
rusticus invitas deiecit in aequora pinus.
2.6.29
non fallo aut cantus adsueta licentia ducit:
2.6.30
vidi et adhuc video, qualem nec bella canentem
2.6.31
litore virgineo Thetis occultavit Achillen,
2.6.32
nec circum saevi fugientem moenia Phoebi
2.6.33
Troilon Haemoniae deprendit lancea dextrae.
2.6.34
qualis eras! procul en cunctis puerisque virisque
2.6.35
pulchrior et tantum domino minor! illius unus
2.6.36
ante decor, quantum praecedit clara minores
2.6.37
luna faces quantumque alios premit. Hesperos ignes.
2.6.38
non tibi femineum vultu decus oraque supra
2.6.39
mollis honos, quales dubiae post crimina formae
2.6.40
de sexu transire iubent, torvoque virilis
2.6.41
gratia; nec petulans acies blandique severo
2.6.42
igne oculi, qualis, bellus iam casside, visu
2.6.43
Parthenopaeus erat; simplexque horrore decoro
2.6.44
crinis, et obsessae nondum primoque micantes
2.6.45
flore genae: talem Ledaeo gurgite pubem
2.6.46
educat Eurotas, teneri sic integer aevi
2.6.47
Elin adit primosque Iovi puer adprobat annos,
2.6.48
nam pudor unde novae menti tranquillaque morum
2.6.49
temperies teneroque animus maturior aevo,
2.6.50
carmine quo repetisse queam? saepe ille volentem
2.6.51
castigabat enim studioque altisque iuvabat
2.6.52
consiliis; tecum tristisque hilarisque nec umquam
2.6.53
ille suus vultumque tuo sumebat ab ore:
2.6.54
dignus et Haemonium Pyladen praecedere fama
2.6.55
Cecropiamque fidem, sed laudum terminus esto,
2.6.56
quem fortuna sinit: non mente fidelior aegra
2.6.57
speravit tardi reditus Eumaeus Ulixis.
2.6.58
Quis deus aut quisnam tam tristia vulnera casus
2.6.59
eligit? unde manus Fatis tam certa nocendi?
2.6.60
o quam divitiis censuque exutus opinio
2.6.61
fortior, Urse, fores! si vel fumante ruina
2.6.62
ructassent dites Vesuvina incendia Locroe
2.6.63
seu Pollentinos mersissent flumina saltus
2.6.64
seu Lucanus Acir seu Thybridis impetus altas
2.6.65
in dextrum torsisset aquas, paterere serena
2.6.66
fronte deos; sive alma fidem messesque negasset
2.6.67
Cretaque Cyreneque et qua tibi cumque beato
2.6.68
larga redit Fortuna sinu. sed gnara dolorum
2.6.69
Invidia infelix animi vitalia vidit
2.6.70
laedendique vias. vitae modo cardine adultae
2.6.71
nectere temptabat iuvenum pulcherrimus ille
2.6.72
cum tribus Eleis unam trieterida lustris.
2.6.73
attendit torvo tristis Rhamnusia vultu,
2.6.74
ac primum implevitque toros oculisque nitorem
2.6.75
addidit ac solito sublimius ora levavit,
2.6.76
heu! misero letale favens. seseque videndo
2.6.77
torsit et invidia mortemque amplexa iacenti
2.6.78
iniecit nexu carpsitque immitis adunca
2.6.79
ora verenda manu. quinto vix Phosphoros ortu
2.6.80
rorantem sternebat equum: iam litora duri
2.6.81
saeva. Philete. senis, durumque Acheronta videbas,
2.6.82
quo domini clamate sono! non saevius atros
2.6.83
nigrasset planctu genetrix tibi salva lacertos,
2.6.84
nec pater; et certe qui vidit funera frater
2.6.85
erubuit vinci, sed nec servilis adempto
2.6.86
ignis: odoriferos exhausit flamma Sabaeos
2.6.87
et Cilicum messes, Phariaeque exempta volucri
2.6.88
cinnama et Assyrio manantes gramine sucos
2.6.89
et domini fletus: hos tantum hausere favillae,
2.6.90
hos bibit usque rogus; nec quod tibi Setia canos
2.6.91
restinxit cineres, gremio nec lubricus ossa
2.6.92
quod vallavit onyx, miseris acceptius umbris
2.6.93
quam gemitus, sed et ipse iuvat 1? quid terga dolori,
2.6.94
Urse, damus? quid damna foves et pectore iniquo
2.6.95
vulnus amas? ubi nota reis facundia raptis?
2.6.96
quid caram crucias tam saevis luctibus umbram?
2.6.97
eximius licet ille animi meritusque doleri:
2.6.98
solvisti, subit ille pios carpitque quietem
2.6.99
Elysiam clarosque illic fortasse parentes
2.6.100
invenit; aut illi per amoena silentia Lethes
2.6.101
forsan Avernales adludunt undique mixtae
2.6.102
Naides, obliquoque notat Proserpina vultu.
2.6.103
pone, precor, questus; alium tibi Fata Phileton,
2.6.104
forsan et ipse dabit moresque habitusque decoros
2.6.105
monstrabit gaudens similemque docebit amorem.
2.7.1
Lucani proprium diem frequentet,
2.7.2
quisquis collibus Isthmiae Diones
2.7.3
docto pectora concitatus oestro
2.7.4
pendentis bibit ungulae liquorem.
2.7.5
ipsi, quos penes est honor canendi,
2.7.6
vocalis citharae repertor Arcas
2.7.7
et tu Bassaridum rotator Euhan
2.7.8
et Paean et Hyantiae sorores,
2.7.9
laetae purpureas novate vittas,
2.7.10
crinem comite, candidamque vestem
2.7.11
perfundant hederae recentiores.
2.7.12
docti largius evagentur amnes,
2.7.13
et plus Aoniae virete silvae,
2.7.14
et, si qua patet aut diem recepit,
2.7.15
sertis mollibus expleatur umbra.
2.7.16
centum Thespiacis odora lucis
2.7.17
stent altaria victimaeque centum,
2.7.18
quas Dirce lavat aut alit Cithaeron:
2.7.19
Lucanum canimus, favete linguis,
2.7.20
vestra est ista dies, favete, Musae,
2.7.21
dum qui vos geminas tulit per artes,
2.7.22
et vinctae pede vocis et solutae.
2.7.23
Romani colitur chori sacerdos.
2.7.24
Felix—heu nimis!—et beata tellus,
2.7.25
quae pronos Hyperionis meatus
2.7.26
summis Oceani vides in undis
2.7.27
stridoremque rotae cadentis audis,
2.7.28
quae Tritonidi fertiles Athenas
2.7.29
unctis, Baetica, provocas trapetis:
2.7.30
Lucanum potes imputare terris!
2.7.31
hoc plus quam Senecam dedisse mundo
2.7.32
aut dulcem generasse Gallionem.
2.7.33
attollat refluos in astra fontes
2.7.34
Graio nobilior Melcte Baetis 2;
2.7.35
Baetim, Mantua, provocare noli.
2.7.36
Natum protinus atque humum per ipsam
2.7.37
primo murmure dulce vagientem
2.7.38
blando Calliope sinu recepit,
2.7.39
tum primum posito remissa luctu
2.7.40
longos Orpheos exuit dolores
2.7.41
et dixit: ‘puer o dicate Musis,
2.7.42
longaevos cito transiture vates,
2.7.43
non tu flumina nec greges ferarum
2.7.44
nec plectro Getieas movebis ornos,
2.7.45
sed septem iuga Martiumque Thybrim
2.7.46
et doctos equites et eloquente
2.7.47
cantu purpureum trabes senatum,
2.7.48
nocturnas alii Phrygum ruinas
2.7.49
et tardi reducis vias Ulixis
2.7.50
et puppem temerariam Minervae,
2.7.51
trita vatibus orbita, sequantur:
2.7.52
tu carus Latio memorque gentis
2.7.53
carmen fortior exseris togatum.
2.7.54
ac primum teneris adhuc in annis
2.7.55
hides Hectora Thessalosque currus
2.7.56
et supplex Priami potentis aurum,
2.7.57
et sedes reserabis inferorum,
2.7.58
ingratus Nero dulcibus theatris
2.7.59
et noster tibi proferetur Orpheus.
2.7.60
dices culminibus Remi vagantis
2.7.61
infandos domini nocentis ignes.
2.7.62
hinc castae titulum decusque Pollae-
2.7.63
iocunda dabis adlocutione.
2.7.64
mox coepta generosior iuventa
2.7.65
albos ossibus Italis Philippos
2.7.66
et Pharsalica bella detonabis,
2.7.67
convulsum ducis inter arma divi,
2.7.68
libertate gravem pia Catonem
2.7.69
et gratum popularitate Magnum.
2.7.70
tu Pelusiaci scelus Canopi
2.7.71
deflebis pius et Pharo cruenta
2.7.72
Pompeio dabis altius sepulcrum.
2.7.73
haec primo iuvenis canes sub aevo,
2.7.74
ante annos Culicis Maroniani.
2.7.75
cedet Musa rudis ferocis Enni
2.7.76
et docti furor arduus Lucreti,
2.7.77
et qui per freta duxit Argonautas,
2.7.78
et qui corpora prima transfigurat.
2.7.79
quid maius loquar? ipsa te Latinis
2.7.80
Aeneis venerabitur canentem.
2.7.81
nec solum dabo carminum nitorem,
2.7.82
sed taedis genialibus dicabo
2.7.83
doctam atque ingenio tuo decoram,
2.7.84
qualem blanda Venus daretque Iuno
2.7.85
forma, simplicitate, comitate,
2.7.86
censu, sanguine, gratia, decore,
2.7.87
et vestros hymenaeon ante postes
2.7.88
festis cantibus ipsa personabo.
2.7.89
o saevae nimium gravesque Parcae!
2.7.90
o numquam data longa fata summis!
2.7.91
cur plus, ardua, casibus patetis?
2.7.92
cur saeva vice magna non senescunt?
2.7.93
sic natum Nasamonii Tonantis
2.7.94
post ortus obitusque fulminatos
2.7.95
angusto Babylon premit sepulcro.
2.7.96
sic fixum Paridis manu frementis
2.7.97
Peliden Thetis horruit cadentem.
2.7.98
sic ripis ego murmurantis Hebri
2.7.99
non mutum caput Orpheos sequebar.
2.7.100
sic et tu—rabidi nefas tyranni!—iussus
2.7.101
praecipitem subire Lethen,
2.7.102
dum pugnas canis arduaque voce
2.7.103
das solacia grandibus sepulcris,
2.7.104
—o dirum scelus! o scelus!—tacebis.’
2.7.105
sic fata est leviterque decidentes
2.7.106
abrasit lacrimas nitente plectro.
2.7.107
At tu, seu rapidum poli per axem
2.7.108
Famae curribus arduis levatus,
2.7.109
qua surgunt animae potentiores,
2.7.110
terras despicis et sepulcra rides;
2.7.111
seu pacis merito nemus reclusi
2.7.112
felix Elysii tenes in oris,
2.7.113
quo Pharsalica turba congregatio,
2.7.114
et te nobile carmen insonantem
2.7.115
Pompei comitantur et Catones,
2.7.116
seu magna sacer et superbus umbra
2.7.117
noscis Tartaron et procul noeentum
2.7.118
audis verbera pallidumque visa
2.7.119
matris lampade respicis Neronem,
2.7.120
adsis lucidus et vocante Polla
2.7.121
unum, quaeso, diem deos silentum
2.7.122
exores: solet hoc patere limen
2.7.123
ad nuptas redeuntibus maritis.
2.7.124
haec te non thiasis procax dolosis
2.7.125
falsi numinis induit figura,
2.7.126
ipsum sed colit et frequentat ipsum
2.7.127
imis altius insitum medullis,
2.7.128
ac solacia vana subministrat
2.7.129
vultus, qui simili notatus auro
2.7.130
stratis praenitet incubatque somno
2.7.131
securae. procul hinc abite, Mortes:
2.7.132
haec vitae genialis est origo.
2.7.133
cedat luctus atrox genisque manent
2.7.134
iam dulces lacrimae dolorque festus,
2.7.135
quicquid fleverat ante, nunc adoret.