Silvae
Choose a text
id="mobileReaderAuthor" class="mobile-reader-author" href="/authors/statius-p-papinius-publius-papinius" aria-label="More works by Statius, P. Papinius (Publius Papinius)">
—
⋯
Original / primary: Perseus Lat2
5.pr.56
Omnibus affectibus prosequenda sunt bona exempla, cum publice prosint. Pietas, quam Priscillae tuae praestas, et morum tuorum pars et nulli non conciliare te, praecipue marito, potest. Uxorem enim vivam amare voluptas est, defunctam religio. Ego tamen huic operi non ut unus e turba nec tantum quasi officiosus adsilui. Amavit enim uxorem meam Priscilla et amando fecit mihi illam probatiorem; post hoc ingratus sum, si lacrimas tuas transeo. Praeterea latus omne divinae domus semper demereri pro mea mediocritate conitor. Nam qui bona fide deos colit, amat et sacerdotes. Sed quamvis propiorem usum amicitiae tuae iampridem cuperem, mallem tamen nondum invenisse materiam.
5.1.1
Si manus aut similes docilis mihi fingere ceras
5.1.2
aut ebur impressis aurumve animare figuris,
5.1.3
hinc. Priscilla, tuo solacia grata marito
5.1.4
conciperem. namque egregia pietate meretur,
5.1.5
ut vel Apelleo vultus signata colore,
5.1.6
Phidiaca vel nata manu reddare dolenti.
5.1.7
sic auferre rogis umbram conatur et ingens
5.1.8
certamen cum Morte gerit curasque fatigat
5.1.9
artificum inque omni te quaerit amare metallo.
5.1.10
sed mortalis honos, agilis quem dextra laborat.
5.1.11
nos tibi. laudati iuvenis rarissima coniunx,
5.1.12
longa nec obscurum finem latura perenni
5.1.13
temptamus dare iusta lyra. modo dexter Apollo
5.1.14
quique venit iuncto mihi semper Apolline Caesar
5.1.15
annuat: haud alio melius condere sepulcro.
5.1.16
Sera quidem tanto struitur medicina dolori,
5.1.17
altera cum volucris Phoebi rota torqueat annum;
5.1.18
sed cum plaga recens et adhuc in vulnere primo
5.1.19
nigra domus, miseram quis tunc accessus ad aurem
5.1.20
coniugis orbati? tunc flere et scindere vestes
5.1.21
et famulos lassare greges et vincere planctus
5.1.22
Fataque et iniustos rabidis pulsare querelis
5.1.23
caelicolas solamen erat. licet ipse levandos
5.1.24
ad gemitus silvis comitatus et amnibus Orpheus
5.1.25
adforet atque omnis pariter matertera vatem,
5.1.26
omnis Apollineus tegeret Bacchique sacerdos:
5.1.27
nil cantus, nil fila deis pallentis A verni
5.1.28
Eumenidumque audita comis mulcere valerent:
5.1.29
tantus in attonito regnabat pectore luctus!
5.1.30
nunc etiam ad planctus refugit iam plana cicatrix,
5.1.31
dum canimus, gravibusque oculis uxorius instat
5.1.32
imber, habentne pios etiamnum haec lumina fletus?
5.1.33
mira fides! citius genetrix Sipyleia fertur
5.1.34
exhausisse genas, citius Tithonida maesti
5.1.35
deficient rores aut exsatiata fatiscet
5.1.36
mater Achilleis hiemes adfrangere bustis.
5.1.37
macte animi! notat ista deus, qui flectit habenas
5.1.38
orbis et humanos propior Iove digerit actus,
5.1.39
maerentemque videt: lectique arcana ministri!
5.1.40
hinc etiam documenta capit, quod diligis umbram
5.1.41
et colis exsequias. hic est castissimus ardor,
5.1.42
hic amor a domino meritus censore probari.
5.1.43
Nec mirum, si vos collato pectore mixtos
5.1.44
iunxit inabrupta Concordia longa catena,
5.1.45
illa quidem nuptumque prior taedasque marito
5.1.46
passa alio, sed te ceu virginitate iugatum
5.1.47
visceribus totis animaque amplexa fovebat;
5.1.48
qualiter aequaevo sociatam palmite vitem
5.1.49
ulmus amat miscetque nemus ditemque precatur
5.1.50
autumnum et caris gaudet redimita racemis.
5.1.51
laudantur proavis seu pulchrae munere formae,
5.1.52
quae morum caruere bonis, falsoque potentes
5.1.53
laudis egent verae: tibi quamquam et origo niteret
5.1.54
et felix species multumque optanda maritis,
5.1.55
ex te maior honos, unum novisse cubile,
5.1.56
unum secretis agitare sub ossibus ignem,
5.1.57
illum nec Phrygius vitiasset raptor amorem
5.1.58
Dulichiive proci nec qui fraternus adulter
5.1.59
casta Mycenaeo conubia polluit auro.
5.1.60
si Babylonos opes, Lydae si pondera gazae
5.1.61
Indorumque dares Serumque Arabumque potentes
5.1.62
divitias, mallet eum paupertate pudiea
5.1.63
intemerata mori vitamque rependere famae,
5.1.64
nec frons triste rigens nimiusque in moribus horror,
5.1.65
sed simplex hilarisque fides et mixta pudori
5.1.66
gratia, quod si anceps metus ad maiora vocasset,
5.1.67
illa vel armiferas pro coniuge laeta catervas
5.1.68
fulmineosque ignes mediique pericula ponti
5.1.69
exciperet, melius, quod non adversa probarunt,
5.1.70
quae tibi cura tori. quantus pro coniuge pallor!
5.1.71
sed meliore via dextros tua vota marito
5.1.72
promeruere deos. dum nocte dieque fatigas
5.1.73
numina, dum cunctis supplex advolveris aris
5.1.74
et mitem genium domini praesentis adoras.
5.1.75
audita es. venitque gradu Fortuna benigne
5.1.76
vidit quippe pii iuvenis navamque quietem
5.1.77
intactamque fidem succinctaque pectora curis
5.1.78
et vigiles sensus et digna evolvere tantas
5.1.79
sobria corda vices, vidit, qui cuncta suorum
5.1.80
novit et inspectis ambit latus omne ministris.
5.1.81
nec mirum: videt ille ortus obitusque, quid auster,
5.1.82
quid boreas hibernus agat, ferrique togaeque
5.1.83
consilia atque ipsam mentem probat, ille subactis
5.1.84
molem immensam umeris et vix tractabile pondus
5.1.85
imposuit—nec enim numerosior altera sacra
5.1.86
cura domo—. magnum late dimittere in orbem
5.1.87
Romulei mandata ducis viresque modosque
5.1.88
imperii tractare manu; quae laurus ab arcto,
5.1.89
quid vagus Euphrates,quid ripa binominis Histri,
5.1.90
quid Rheni vexilla ferant, quantum ultimus orbis
5.1.91
cesserit et refugo circumsona gurgite Thyle—
5.1.92
omnia nam laetas pila attollentia frondes,
5.1.93
nullaque famosa signatur lancea penna—
5.1.94
praeterea, fidos dominus si dividat enses,
5.1.95
pandere quis centum valeat frenare, maniplos
5.1.96
inter missus eques, quis praecepisse cohorti,
5.1.97
quem deceat clari praestantior ordo tribuni,
5.1.98
quisnam frenigerae signum dare dignior alae;
5.1.99
mille etiam praenosse vices, an merserit agros
5.1.100
Nilus, an imbrifero Libye sudaverit austro;
5.1.101
cunctaque si numerem, non plura interprete virga
5.1.102
nuntiat ex celsis ales Tegeaticus astris
5.1.103
quaeque cadit liquidas Iunonia virgo per auras
5.1.104
et picturato pluviam ligat aera gyro
5.1.105
quaeque tuas laurus volucri, Germanice, cursu
5.1.106
Fama vehit praegressa diem tardumque sub astris
5.1.107
Arcada et in medio linquit Thaumantida caelo.
5.1.108
Qualem te superi, Priscilla, hominesque benigno
5.1.109
aspexere die, cum primum ingentibus actis
5.1.110
admotus coniunx! vicisti gaudia paene
5.1.111
ipsius, effuso dum pectore prona sacratos
5.1.112
ante pedes avide domini tam magna merentis
5.1.113
volvens. Aonio non sic in vertice gaudet,
5.1.114
quam pater arcani praefecit hiatibus antri
5.1.115
Delius, aut primi cui ius venerabile thyrsi
5.1.116
Bacchus et attonitae tribuit vexilla catervae.
5.1.117
nec tamen hinc mutata quies probitasve secundis
5.1.118
intumuit: tenor idem animo moresque modesti
5.1.119
fortuna crescente manent, fovet anxia curas
5.1.120
coniugis hortaturque simul flectitque labores.
5.1.121
ipsa dapes modicas et sobria pocula tradit,
5.1.122
exemplumque ad erile monet; velut Apula coniunx
5.1.123
agricolae parci vel sole infecta Sabina,
5.1.124
quae videt emeriti iam prospectantibus astris
5.1.125
tempus adesse viri, propere mensasque torosque
5.1.126
instruit exspectatque sonum redeuntis aratri.
5.1.127
parva loquor, tecum gelidas comes illa per arctos
5.1.128
Sarmaticasque hiemes Histrumque et pallida Rheni
5.1.129
frigora, tecum omnes animo durata per aestus
5.1.130
et, si castra darent, vellet gestare pharetras,
5.1.131
vellet Amazonia latus intercludere pelta;
5.1.132
dum te pulverea bellorum nube videret
5.1.133
Caesarei prope fulmen equi divinaque tela
5.1.134
vibrantem et magnae sparsum sudoribus hastae.
5.1.135
Hactenus alma chelys. tempus nunc ponere frondes,
5.1.136
Phoebe, tuas maestaque comam damnare cupresso.
5.1.137
quisnam impacata consanguinitate ligavit
5.1.138
Fortunam Invidiamque deus? quis iussit iniquas
5.1.139
aeternum bellare deas? nullamne notabit
5.1.140
illa domum, torvo quam non haec lumine Agat
5.1.141
protinus et saeva proturbet gaudia dextra?
5.1.142
florebant hilares inconcussique penates:
5.1.143
nil maestum, quid enim, quamvis infida levisque,
5.1.144
Caesare tam dextro posset Fortuna timeri?
5.1.145
invenere viam liventia Fata, piumque
5.1.146
intravit vis saeva larem, sic plena maligno
5.1.147
adflantur vineta noto. sic alta senescit
5.1.148
imbre seges nimio, rapidae sic obvia puppi
5.1.149
invidet et velis adnubilat aura secundis,
5.1.150
carpitur eximium Fato Priscilla decorem;
5.1.151
qualiter alta comam silvarum gloria pinus
5.1.152
seu Iovis igne malo seu iam radice soluta
5.1.153
deficit et nulli spoliata remurmurat aurae,
5.1.154
quid probitas aut casta fides, quid numina prosunt
5.1.155
culta deum? furvae miseram circum undique leti
5.1.156
vallavere plagae, tenduntur dura sororum
5.1.157
licia et exacti superest pars ultima fili.
5.1.158
nil famuli coetus, nil ars operosa medentum
5.1.159
auxiliata malis: comites tamen undique ficto
5.1.160
spem simulant vultu, flentem notat illa maritum,
5.1.161
ille modo infernae nequiquam flumina Lethes
5.1.162
incorrupta rogat, nunc anxius omnibus aris
5.1.163
inlacrimat signatque fores et pectore terget
5.1.164
limina; nunc magni vocat exorabile numen
5.1.165
Caesaris, heu durus fati tenor! estne quod illi
5.1.166
non liceat? quantae poterant mortalibus annis
5.1.167
accessisse morae, si tu, pater, omne teneres
5.1.168
arbitrium? caeco gemeret Mors elusa barathro
5.1.169
longius et vacuae posuissent stamina Parcae.
5.1.170
Iamque cadunt vultus oculisque novissimus error
5.1.171
obtunsaeque aures, nisi cum vox sola mariti
5.1.172
noscitur; illum unum media de morte reversa
5.1.173
mens videt, illum aegris circumdat fortiter ulnis
5.1.174
immotas obversa genas, nec sole supremo
5.1.175
lumina, sed dulci mavult satiare marito.
5.1.176
tum sic unanimum moriens solatur amantem:
5.1.177
‘pars animae victura meae, cui linquere possim
5.1.178
o utinam, quos dura mihi rapit Atropos, annos:
5.1.179
parce, precor, lacrimis, saevo ne concute planctu
5.1.180
pectora, nec crucia fugientem coniugis umbram.
5.1.181
linquo equidem thalamos, salvo tamen ordine mortis,
5.1.182
quod prior: exegi longa potiora senecta
5.1.183
tempora; vidi omni pridem te flore nitentem,
5.1.184
vidi altae propius propiusque accedere dextrae,
5.1.185
non in te fatis, non iam caelestibus ullis
5.1.186
arbitrium: mecum ista fero. tu limite coepto
5.1.187
tende libens sacrumque latus geniumque potentem
5.1.188
inrequietus ama, nunc, quod cupis ipse iuberi,
5.1.189
da Capitolinis aeternum sedibus aurum,
5.1.190
quo niteat sacri centeno pondere vultus
5.1.191
Caesaris et propriae signet cultricis amorem
5.1.192
sic ego nec Furias nec deteriora videbo
5.1.193
Tartara et Elysias felix admittar in oras.’
5.1.194
haec dicit labens sociosque amplectitur artus
5.1.195
haerentemque animam non tristis in ora mariti
5.1.196
transtulit et cara pressit sua lumina dextra.
5.1.197
At iuvenis magno flammatus pectora luctu
5.1.198
nunc implet saevo viduos clamore penates,
5.1.199
nunc ferrum laxare cupit, nunc ardua tendit
5.1.200
in loca—vix retinent comites—. nunc ore ligato
5.1.201
incubat amissae mersumque in corde dolorem
5.1.202
saevus agit, qualis conspecta coniuge segnis
5.1.203
Odrysius vates positis ad Strymona plectris
5.1.204
obstupuit tristemque rogum sine carmine flevit,
5.1.205
ille etiam erecte rupisset tempora vitae.
5.1.206
ne tu Tartareum chaos incomitata subires,
5.1.207
sed prohibet mens fida ducis mirandaque sacris
5.1.208
imperiis et maior amor.Quis carmine digno
5.1.209
exsequias et dona malae feralia pompae
5.1.210
perlegat? omne illic stipatum examine longo
5.1.211
ver Arabum Cilicumque fluit floresque Sabaei
5.1.212
Indorumque arsura seges praereptaque templis
5.1.213
tura Palaestinis, simul Hebraeique liquores
5.1.214
Coryciaeque comae Cinyreaque germina: et altis
5.1.215
ipsa toris Serum Tyrioque umbrata recumbit
5.1.216
tegmine, sed toto spectatur in agmine coniunx
5.1.217
solus;. in hunc magnae flectuntur lumina Romae
5.1.218
ceu iuvenes natos suprema ad busta ferentem:
5.1.219
is dolor in vultu, tantum crinesque genaeque
5.1.220
noctis habent, illam tranquillo fine solutam
5.1.221
felicemque vocant, lacrimas fudere marito.
5.1.222
Est locus, ante urbem qua primum nascitur ingens
5.1.223
Appia quaque Italo gemitus Almone Cybebe
5.1.224
ponit et Idaeos iam non reminiscitur amnes,
5.1.225
hic te Sidonio velatam molliter ostro
5.1.226
eximius coniunx—nec enim fumantia busta
5.1.227
clamoremque rogi potuit perferre—beato
5.1.228
composuit. Priscilla, toro. nil longior aetas
5.1.229
carpere, nil aevi poterunt vitiare labores
5.1.230
siccatam membris: tantas venerabile marmor
5.1.231
spirat opes. mox in varias mutata novaris
5.1.232
effigies: hoc aere Ceres, hoc lucida Gnosis,
5.1.233
illo Maia tholo, Venus hoc non improba saxo.
5.1.234
accipiunt vultus haud indignata decoros
5.1.235
numina: circumstant famuli consuetaque turba
5.1.236
obsequiis, tunc rite tori mensaeque parantur
5.1.237
assiduae. domus ista, domus! quis triste sepulcrum
5.1.238
dixerit? hae merito visa pietate mariti
5.1.239
protinus exclames: ‘est hic, agnoseo, minister
5.1.240
illius, aeternae modo qui sacraria genti
5.1.241
condidit inque alio posuit sua sidera caelo.’
5.1.242
sic, ubi magna novum Phario de litore puppis
5.1.243
solvit iter iamque innumeros utrimque rudentes
5.1.244
lataque veliferi porrexit brachia mali
5.1.245
invasitque vias, it eodem angusta phaselos
5.1.246
aequore et immensi partem sibi vindieat austri.
5.1.247
Quid nunc immodicos, iuvenum lectissime, fletus
5.1.248
corde foves longumque vetas exire dolorem?
5.1.249
nempe times, ne Cerbereos Priscilla tremescat
5.1.250
latratus? tacet ille piis! ne tardior adsit
5.1.251
navita proturbetque vadis? vehit ille merentes
5.1.252
protinus et manes placidus locat hospite cumba,
5.1.253
praeterea, si quando pio laudata marito
5.1.254
umbra venit, iubet ire faces Proserpina laetas
5.1.255
egressasque sacris veteres heroidas antris
5.1.256
lumine purpureo tristes laxare tenebras
5.1.257
sertaque et Elysios animae praesternere flores,
5.1.258
sic manes Priscilla subit; ibi supplice dextra
5.1.259
pro te Fata rogat, reges tibi tristis Averni
5.1.260
placat, ut expletis humani finibus aevi
5.1.261
paeantem terras dominum iuvenemque relinquas
5.1.262
ipse senex! certae iurant in vota sorores.
5.2.1
Rura meus Tyrrhena petit saltusque Tagetis
5.2.2
Crispinus; nec longa mora est aut avia tellus,
5.2.3
sed mea secreto velluntur pectora morsu,
5.2.4
udaque turgentes impellunt lumina guttas,
5.2.5
ceu super Aegaeas hiemes abeuntis amici
5.2.6
vela sequar spectemque ratem iam fessus ab altis
5.2.7
rupibus atque oculos longo querar aere vinci.
5.2.8
Quid ': si militiae iam te, puer inelite, primae
5.2.9
clara rudimenta et castrorum dulce voearet
5.2.10
auspicium, quanto manarent gaudia fletu
5.2.11
quosve darem amplexus! etiamne optanda propinquis
5.2.12
tristia: et octonos bis iam tibi circuit orbes
5.2.13
vita. sed angustis animus robustior annis,
5.2.14
succumbitque oneri et mentem sua non capit aetas,
5.2.15
nec mirum: non te series inhonora parentum
5.2.16
obscurum proavis et priscae lucis egentem
5.2.17
plebeia de stirpe tulit: non sanguine cretus
5.2.18
turmali trabeaque recens et paupere clavo
5.2.19
augustam sedem et Latii penetrale senatus
5.2.20
advena pulsasti, sed praecedente tuorum
5.2.21
agmine. Romulei qualis per iugera circi,
5.2.22
cum pulcher visu, titulis generosus avitis
5.2.23
exspectatur equus, cuius de stemmate longo
5.2.24
felix demeritos habet admissura parentes,
5.2.25
illum omnes acuunt plausus, illum ipse volantem
5.2.26
pulvis et incurvae gaudent agnoscere metae:
5.2.27
sic te, clare puer, genitum sibi curia sensit,
5.2.28
primaque patricia clausit vestigia luna.
5.2.29
mox Tyrios ex more sinus tunicamque potentem
5.2.30
agnovere umeri, sed enim tibi magna parabat
5.2.31
ad titulos exempla pater, quippe ille iuventam
5.2.32
protinus ingrediens pharetratum invasit Araxen
5.2.33
belliger indoeilemque fero servire Neroni
5.2.34
Armeniam, rigidi summam Mavortis agebat
5.2.35
Corbulo, sed comitem belli sociumque laborum
5.2.36
ille quoque egregiis multum miratus in armis
5.2.37
Bolanum; atque illi curarum asperrima suetus
5.2.38
credere partirique metus, quod tempus amicum
5.2.39
fraudibus, exserto quaenam bona tempora bello,
5.2.40
quae suspecta fides aut quae fuga vera ferocis
5.2.41
Armenii. Bolanus iter praenosse timendum,
5.2.42
Bolanus tutis iuga quaerere commoda castris,
5.2.43
metiri Bolanus agros, aperire malignas
5.2.44
torrentum nemorumque moras tantamque verendi
5.2.45
mentem implere ducis iussisque ingentibus unus
5.2.46
sufficere, ipsa virum norat iam barbara tellus,
5.2.47
ille secundus apex bellorum et proxima cassis,
5.2.48
sic Phryges attoniti, quamquam Nemeaea viderent
5.2.49
arma Cleonaeusque acies impelleret arcus,
5.2.50
pugnante Alcide tamen et Telamona timebant.
5.2.51
disce, puer,—nec enim externo monitore petendus
5.2.52
virtutis tibi pulcher amor: cognata ministret
5.2.53
laus animos, aliis Decii reducesque Camilli
5.2.54
monstrentur—tu disce patrem, quantusque negantem
5.2.55
fluctibus occiduis fesso usque Hyperione Thylen
5.2.56
intrant mandata gerens quantusque potentis
5.2.57
mille urbes Asiae sortito rexerit anno,
5.2.58
imperium mulcente toga. bibe talia pronis
5.2.59
auribus, haec certent tibi conciliare propinqui,
5.2.60
haec iterent comites praecepta senesque paterni.
5.2.61
Iamque alio moliris iter nec deside passu
5.2.62
ire paras; nondum validae tibi signa iuventae
5.2.63
inrepsere genis, et adhuc tenor integer aevi.
5.2.64
nec genitor iuxta; fatis namque haustus iniquis
5.2.65
occidit et geminam prolem sine praeside linquens.
5.2.66
nec saltem teneris ostrum puerile lacertis
5.2.67
exuit albentique umeros induxit amictu,
5.2.68
quem non corrupit pubes effrena novaeque
5.2.69
libertas properata togae! ceu nescia falcis
5.2.70
silva comas tollit fructumque exspirat in umbras.
5.2.71
at tibi Pieriae tenero sub pectore curae
5.2.72
et pudor et docti legem sibi dicere mores;
5.2.73
tunc hilaris probitas et frons tranquilla nitorque
5.2.74
luxuriae confine tenens pietasque per omnes
5.2.75
dispensata modos; aequaevo cedere fratri
5.2.76
mirarique patrem miseraeque ignoscere matri,
5.2.77
admonuit fortuna domus, tibine illa nefanda
5.2.78
pocula letalesque manu componere sucos
5.2.79
evaluit, qui voce potes praevertere morsus
5.2.80
serpentum atque omnes vultu placare novercas?
5.2.81
infestare libet manes meritoque precatu
5.2.82
pacem auferre rogis; sed te. puer optime, cerno
5.2.83
flectentem visus et talia dicta parantem:
5.2.84
‘parce, precor, cineri: fatum illud et ira nocentum
5.2.85
Parcarum crimenque dei, mortalia quisquis
5.2.86
pectora sero videt nec primo in limine sistit
5.2.87
conatus scelerum atque animos infanda parantes.
5.2.88
excidat illa dies aevo nec postera credant
5.2.89
saecula! nos certe taceamus et obruta multa
5.2.90
nocte tegi propriae patiamur crimina gentis.
5.2.91
exegit poenas, hominum cui cura suorum,
5.2.92
quo Pietas auctore redit terrasque revisit,
5.2.93
quem timet omne nefas, satis haec lacrimandaque nobis
5.2.94
ultio, quin saevas utinam exorare liceret
5.2.95
Eumenidas timidaeque avertere Cerberon umbrae
5.2.96
immemoremque tuis citius dare manibus amnem.’
5.2.97
Macte animo, iuvenis! sed crescunt crimina matris,
5.2.98
nec tantum pietas, sed protinus ardua virtus
5.2.99
affectata tibi. nuper cum forte sodalis
5.2.100
immeritae falso palleret crimine famae
5.2.101
erigeretque forum succinctaque iudice multo
5.2.102
surgeret et castum vibraret Iulia fulmen:
5.2.103
tu. quamquam non ante forum legesque severas
5.2.104
passus, sed tacita studiorum occultus in umbra,
5.2.105
defensare metus adversaque tela subisti
5.2.106
pellere, inermis adhuc et tiro. paventis amici,
5.2.107
haud umquam tales aspexit Romulus annos
5.2.108
Dardaniusque senex medii bellare togata
5.2.109
strage fori. stupuere patres temptamina tanta
5.2.110
conatusque tuos, nec te reus ipse timebat.
5.2.111
par vigor et membris, promptaeque ad fortia vires
5.2.112
sufficiunt animo atque ingentia iussa sequuntur
5.2.113
ipse ego te nuper Tiberino in litore vidi,
5.2.114
qua Tyrrhena vadis Laurentibus aestuat unda,
5.2.115
tendentem cursus vexantemque ilia nuda
5.2.116
calce ferocis equi, vultu dextraque minacem:
5.2.117
—si qua fides dictis, stupui armatumque putavi—:
5.2.118
Gaetulo sic pulcher equo Troianaque quassans
5.2.119
tela novercales ibat venator in agros
5.2.120
Ascanius miseramque patri flagrabat Elissam;
5.2.121
Troilus haud aliter gyro leviore minantes
5.2.122
eludebat equos aut quem de turribus altis
5.2.123
Arcadas Ogygio versantem in pulvere metas
5.2.124
spectabant Tyriae non torvo lumine matres.
5.2.125
Ergo age iam magno—ducis indulgentia pulsat
5.2.126
certaque dat votis hilaris vestigia frater—
5.2.127
surge animo et fortes castrorum concipe curas,
5.2.128
monstrabunt acies Mavors Actaeaque virgo,
5.2.129
flectere Castor equos, umeris quatere arma Quirinus,
5.2.130
qui tibi tam tenero permisit plaudere collo
5.2.131
nubigenas clipeos intactaque caedibus arma.
5.2.132
Quasnam igitur terras, quem Caesaris ibis in orbem?
5.2.133
Arctoosne amnes et Rheni fracta natabis
5.2.134
flumina an aestiferis Libyae sudabis in arvis?
5.2.135
an iuga Pannoniae mutatoresque domorum
5.2.136
Sauromatas quaties? an te septenus habebit
5.2.137
Hister et umbroso circumflua coniuge Peuce?
5.2.138
an Solymum cinerem palmetaque capta subibis
5.2.139
non sibi felices silvas portentis Idymes?
5.2.140
quod si te magno tellus frenata parenti
5.2.141
accipiat, quantum ferus exsultabit Araxes!
5.2.142
quanta Caledonios attollet gloria campos!
5.2.143
cum tibi longaevus referet trucis incola terrae:
5.2.144
‘hic suetus dare iura parens, hoc caespite turmas
5.2.145
adfari; late speculas castellaque longe
5.2.146
—aspicis?—ille dedit cinxitque haec moenia fossa;
5.2.147
belligeris haec dona deis, haec tela dicavit
5.2.148
—cernis adhuc titulos—; hunc ipse vocantibus armis
5.2.149
induit, hunc regi rapuit thoraca Britanno.’
5.2.150
qualiter in Teucros victricia bella paranti
5.2.151
ignotum Pyrrho Phoenix narrabat Achillem.
5.2.152
Felix, qui viridi fidens, Optate, iuventa
5.2.153
durabis quaecumque vias vallumque subibis,
5.2.154
forsan et ipse latus—sic numina principis adsint—
5.2.155
cinctus et unanimi comes indefessus amici,
5.2.156
quo Pylades ex more pius, quo Dardana gessit
5.2.157
bella Menoetiades. quippe haec concordia vobis,
5.2.158
hic amor est duretque precor! nos fortior aetas
5.2.159
iam fugit; hinc votis animum precibusque iuvabo,
5.2.160
et mihi! sed questus solitos si forte ciebo
5.2.161
et mea Romulei venient ad carmina patres,
5.2.162
tu deeris. Crispine, mihi, cuneosque per omnes
5.2.163
te meus absentem circumspectabit Achilles,
5.2.164
sed venies melior—vatum non irrita currunt
5.2.165
omina—. quique aquilas tibi nunc et castra recludit,
5.2.166
idem omnes perferre gradus cingique superbis
5.2.167
fascibus et patrias dabit insedisse curules.
5.2.168
Sed quis ab excelsis Troianae collibus Albae,
5.2.169
unde suae iuxta prospectat moenia Romae
5.2.170
proximus ille deus, Fama velocior intrat
5.2.171
nuntius atque tuos implet, Crispine, penates?
5.2.172
dicebam certe: vatum non irrita currunt
5.2.173
auguria, en! ingens reserat tibi limen honorum
5.2.174
Caesar et Ausonii committit munia ferri.
5.2.175
vade, puer, tantisque enixus suffice donis,
5.2.176
felix, qui magno iam nunc sub praeside iuras
5.2.177
cuique sacer primum tradit Germanicus ensem!
5.2.178
non minus hoc, fortis quam si tibi panderet ipse
5.2.179
Bellipotens aquilas torvaque induceret ora
5.2.180
casside, vade alacer maioraque disce mereri!
5.3.1
Ipse malas vires et lamentabile carmen
5.3.2
Elysio de fonte mihi pulsumque sinistrae
5.3.3
da. genitor praedoete, lyrae. neque enim antra moveri
5.3.4
Delia nec solitam fas est impellere Cirrham
5.3.5
te sine. Corycia quicquid modo Phoebus in umbra,
5.3.6
quicquid ab Ismariis monstrabat collibus Euhan,
5.3.7
dedidici. fugere meos Parnasia crines
5.3.8
vellera, funestamque hederis inrepere taxum
5.3.9
extimui trepidamque—nefas!—arescere laurum.
5.3.10
certe ego, magnanimum qui facta attollere regum
5.3.11
ibam altum spirans Martemque aequare canendo.
5.3.12
quis sterili mea corda situ. quis Apolline merso
5.3.13
frigida damnatae praeduxit nubila menti?
5.3.14
stant circum attonitae vatem et nil dulce sonantes
5.3.15
nec digitis nec voce deae. dux ipsa silenti
5.3.16
fulta caput cithara, qualis post Orphea raptum
5.3.17
astitit, Hebre, tibi, cernens iam surda ferarum
5.3.18
agmina et immotos sublato carmine lucos.
5.3.19
At tu seu membris emissus in ardua tendens
5.3.20
fulgentesque plagas rerumque elementa recenses,
5.3.21
quis deus, unde ignes, quae ducat semita solem,
5.3.22
quae minuat Phoeben quaeque integrare latentem
5.3.23
causa queat, notique modos extendis Arati,
5.3.24
seu tu Lethaei secreto in gramine campi
5.3.25
concilia heroum iuxta manesque beatos.
5.3.26
Maeonium Ascraeumque senem, non segnior umbra
5.3.27
accolis alternumque sonas et carmina misces:
5.3.28
da vocem magno, pater, ingeniumque dolori,
5.3.29
nam me ter relegens caelo terque ora retexens
5.3.30
Luna videt residem nullaque Heliconide tristes
5.3.31
solantem curas; tuus ut mihi vultibus ignis
5.3.32
inrubuit cineremque oculis umentibus hausi,
5.3.33
vilis honos studiis, vix haec in munera solvo
5.3.34
primum animum, tacitisque situm depellere curis
5.3.35
nunc etiam labente manu nec lumine sicco
5.3.36
ordior adclinis tumulo, quo molle quiescis
5.3.37
iugera nostra tenens, ubi post Aeneia fata
5.3.38
stellatus Latiis ingessit montibus Albam
5.3.39
Ascanius, Phrygio dum pingues sanguine campos
5.3.40
odit et infaustae regnum dotale novercae.
5.3.41
hic ego te—nam Sicanii non mitius halat
5.3.42
aura croci, dites nec si tibi rara Sabaei
5.3.43
cinnama, odoratas nec Arabs decerpsit aristas—
5.3.44
inferiis cumulande sacris, te carmine plango
5.3.45
Pierio; sume o gemitus et vulnera nati
5.3.46
et lacrimas, rari quas umquam habuere parentes.
5.3.47
atque utinam fortuna mihi, dare manibus aras,
5.3.48
par templis opus, aeriamque educere molem,
5.3.49
Cyclopum scopulos ultra atque audacia saxa
5.3.50
Pyramidum, et magno tumulum praetexere luco!
5.3.51
illic et Siculi superassem dona sepulcri
5.3.52
et Nemees lucum et Pelopis solemnia trunci.
5.3.53
illic Oebalio non finderet aera disco
5.3.54
Graiorum vis nuda virum, non arva rigaret
5.3.55
sudor equum aut putri sonitum daret ungula fossa;
5.3.56
sed Phoebi simplex chorus, et frondentia vatum
5.3.57
praemia laudato, genitor, tibi rite ligarem.
5.3.58
ipse madens oculis, umbrarum animaeque sacerdos,
5.3.59
praecinerem gemitum, cui te nec Cerberus omni
5.3.60
ore nec Orpheae quirent avertere leges.
5.3.61
atque ibi me moresque tuos et facta canentem
5.3.62
fors et magniloquo non posthabuisset Homero,
5.3.63
tenderet et torvo pietas aequare Maroni.
5.3.64
Cur magis incessat superos et aena sororum
5.3.65
stamina, quae tepido genetrix super aggere nati
5.3.66
orba sedet vel quae primaevi coniugis ignem
5.3.67
aspicit obstantesque manus turbamque tenentem
5.3.68
vincit in ardentem, liceat, moritura maritum?
5.3.69
maior et his forsan superos et Tartara pulsem
5.3.70
invidia: externis etiam miserabile visu
5.3.71
funus eat. sed nec modo se Natura dolenti
5.3.72
nec Pietas in iusta dedit; mihi limine primo
5.3.73
fatorum et viridi, genitor, ceu raptus ab aevo
5.3.74
Tartara dura subis. nec enim Marathonia virgo
5.3.75
parcius exstinctum saevorum crimine agrestum
5.3.76
fleverit Icarium, Phrygia quam turre cadentem
5.3.77
Astyanacta parens, laqueo quin illa supremo
5.3.78
inclusit gemitus: at te post funera magni
5.3.79
Hectoris Haemonio pudor est servisse marito.
5.3.80
Non ego, quas fati certus sibi morte canora
5.3.81
inferias praemittit olor nec rupe quod atra
5.3.82
Tyrrhenae volucres nautis praedulce minantur,
5.3.83
in patrios adhibebo rogos: non murmure trunco
5.3.84
quod gemit et durae queritur Philomela sorori:
5.3.85
nota nimis vati. quis non in funere cunctos
5.3.86
Heliadum ramos lacrimosaque germina dixit
5.3.87
et Phrygium silicem atque ausum contraria Phoebo
5.3.88
carmina nec fida gavisam Pallada buxo?
5.3.89
te Pietas oblita virum revocataque caelo
5.3.90
Iustitia et gemina plangat Facundia lingua
5.3.91
et Pallas doctique cohors Heliconia Phoebi,
5.3.92
quis labor Aonios seno pede ducere cantus
5.3.93
et quibus Arcadia carmen testudine mensis
5.3.94
cura lyrae nomenque fuit quosque orbe sub omni
5.3.95
ardua septena numerat Sapientia fama,
5.3.96
qui furias regumque domos aversaque caelo
5.3.97
sidera terrifico super intonuere cothurno,
5.3.98
et quis lasciva vires tenuare Thalia
5.3.99
dulce vel heroos gressu truncare tenores.
5.3.100
omnia namque animo complexus et omnibus auctor
5.3.101
qua fandi vis lata patet, sive orsa libebat
5.3.102
Aoniis vincire modis seu voce soluta
5.3.103
spargere et effreno nimbos aequare profatu.
5.3.104
Exsere semirutos subito de pulvere vultus,
5.3.105
Parthenope, crinemque adflato monte sepultum
5.3.106
pone super tumulos et magni funus alumni,
5.3.107
quo non Munichiae quicquam praestantius arces
5.3.108
doctaque Cyrene Sparteve animosa creavit.
5.3.109
si tu stirpe vacans famaeque obscura iaceres
5.3.110
nil gentile tenens, illo te eive probabas
5.3.111
Graiam atque Euboico maiorum sanguine duci.
5.3.112
ille tuis totiens praestabat tempora sertis,
5.3.113
cum stata laudato caneret quinquennia versu
5.3.114
ora supergressus Pylii senis oraque regis
5.3.115
Dulichii specieque comam subnexus utraque.
5.3.116
non tibi deformes obscuri sanguinis ortus
5.3.117
nec sine luce genus (quamquam fortuna parentum
5.3.118
artior expensis ): etenim te divite ritu
5.3.119
ponere purpureos Infantia legit amictus
5.3.120
stirpis honore datos et nobile pectoris aurum.
5.3.121
protinus exorto dextrum risere sorores
5.3.122
Aonides, puerique chelyn summisit et ora
5.3.123
imbuit amne sacro iam tum mihi blandus Apollo.
5.3.124
nec simplex patriae decus, et natalis origo
5.3.125
pendet ab ambiguo geminae certamine terrae.
5.3.126
te de gente suum Latiis ascita colonis
5.3.127
Graia refert Hyele, gravidus qua puppe magister
5.3.128
excidit et mediis miser evigilavit in undis;
5.3.129
maior at inde suum longo probat ordine vitae
5.3.130
Parthenope Maeoniden aliaeque aliis natalibus urbes
5.3.131
diripiunt cunctaeque probant; non omnibus ille
5.3.132
verus, alit victos immanis gloria falsi.
5.3.133
atque ibi dum profers annos vitamque sanitas,
5.3.134
protinus ad patrii raperis certamina lustri
5.3.135
vix implenda viris, laudum festinus et audax
5.3.136
ingenii, stupuit primaeva ad carmina plebes
5.3.137
Euboea et natis te monstravere parentes.
5.3.138
inde frequens pugnae nulloque ingloria sacro
5.3.139
vox tua: non totiens victorem Castora gyro
5.3.140
nec fratrem caestu virides plausere Therapnae.
5.3.141
sin pronum vicisse domi: quid Achaea mereri
5.3.142
praemia nunc ramis Phoebi nunc gramine Lernae
5.3.143
nunc Athamantea protectum tempora pinu,
5.3.144
cum totiens lassata tamen nusquam avia frondes
5.3.145
abstulit aut alium tetigit Victoria crinem?
5.3.146
Hinc tibi vota patrum credi generosaque pubes
5.3.147
te monitore regi, mores et faeta priorum
5.3.148
discere, quis casus Troiae, quam tardus Ulixes,
5.3.149
quantus equos pugnasque virum decurrere versu
5.3.150
Maeonides quantumque pios ditarit agrestes
5.3.151
Aseraeus Siculusque senex, qua lege recurrat
5.3.152
Pindarieae vox flexa lyrae volucrumque precator
5.3.153
Ibyeus et tetricis Alcman cantatus Amyclis
5.3.154
Stesichorusque ferox saltusque ingressa viriles
5.3.155
non formidata temeraria Leueade Sappho,
5.3.156
quosque alios dignata chelys. tu pandere doctus
5.3.157
carmina Battiadae latebrasque Lycophronis arti
5.3.158
Sophronaque implicitum tenuisque arcana Corinnae.
5.3.159
sed quid parva loquor? tu par adsuetus Homero
5.3.160
ferre iugum senosque pedes aequare solutis
5.3.161
versibus et numquam passu breviore relinqui,
5.3.162
quid mirum, patria si te petiere relicta,
5.3.163
quos Lucanus ager, rigidi quos iugera Dauni,
5.3.164
quos Veneri plorata domus neglectaque tellus
5.3.165
Alcidae vel quos e vertice Surrentino
5.3.166
mittit Tyrrheni speculatrix virgo profundi,
5.3.167
quos propiore sinu lituo remoque notatus
5.3.168
collis et Ausonii pridem laris hospita Cyme
5.3.169
quosque Dicarchei portus Baianaque mittunt
5.3.170
litora, qua mediis alte permixtus anhelat
5.3.171
ignis aquis et operta domos incendia servant?
5.3.172
sic ad Avernales scopulos et opaca Sibyllae
5.3.173
antra rogaturae veniebant undique gentes;
5.3.174
illa minas divum Parcarumque acta canebat
5.3.175
quamvis decepto vates non irrita Phoebo.
5.3.176
mox et Romuleam stirpem proceresque futuros
5.3.177
instruis inque patrum vestigia ducere perstas.
5.3.178
sub te Dardanius facis explorator opertae,
5.3.179
qui Diomedei celat penetralia furti,
5.3.180
crevit et inde sacrum didicit puer; arma probator
5.3.181
monstrasti Saliis praesagumque aethera certi
5.3.182
auguribus; cui Chalcidicum fas volvere carmen,
5.3.183
cur Phrygii lateat coma flaminis, et tua multum
5.3.184
verbera succincti formidavere Luperci.
5.3.185
Et nunc ex illo forsan grege gentibus alter
5.3.186
iura dat Eois, alter compescit Hiberas,
5.3.187
alter Achaemenium secludit Zeugmate Persen,
5.3.188
hi dites Asiae populos, hi Pontica frenant,
5.3.189
hi fora pacificis emendant fascibus, illi
5.3.190
castra pia statione tenent: tu laudis origo.
5.3.191
non tibi certassent iuvenilia fingere corda
5.3.192
Nestor et indomiti Phoenix moderator alumni
5.3.193
quique tubas acres lituosque audire volentem
5.3.194
Aeciden alio frangebat carmine Chiron.
5.3.195
Talia dum celebras, subitam civilis Erinys
5.3.196
Tarpeio de monte facem Phlegraeaque movit
5.3.197
proelia, sacrilegis lucent Capitolia taedis,
5.3.198
et Senonum furias Latiae sumpsere cohortes,
5.3.199
vix requies flammae necdum rogus ille deorum
5.3.200
siderat, excisis cum tu solacia templis
5.3.201
impiger et multum facibus velocior ipsis
5.3.202
conciliis ore pio captivaque fulmina defies,
5.3.203
mirantur Latii proceres ultorque deorum
5.3.204
Caesar, et e medio divum pater annuit igni.
5.3.205
iamque et flere pio Vesuvina incendia cantu
5.3.206
mens erat et gemitum patriis impendere damnis,
5.3.207
cum pater exemptum terris ad sidera montem
5.3.208
sustulit et late miseras deiecit in urbes.
5.3.209
Me quoque vocales lucos Boeotaque tempe
5.3.210
pulsantem, cum stirpe tua descendere dixi,
5.3.211
admisere deae: nec enim mihi sidera tantum
5.3.212
aequoraque et terras, quae mos debere parenti,
5.3.213
sed decus hoc quodcumque lyrae primusque dedisti
5.3.214
non vulgare loqui et famam sperare sepulcro.
5.3.215
qualis cras. Latios quotiens ego carmine patres
5.3.216
mulcerem felixque tui spectator adesses
5.3.217
muneris! heu quali confusus gaudia fletu
5.3.218
vota piosque metus inter laetumque pudorem!
5.3.219
quam tuus ille dies. quam non mihi gloria maior!
5.3.220
talis Olympiaca iuvenem cum spectat harena
5.3.221
qui genuit, plus ipse ferit, plus corde sub alto
5.3.222
caeditur; attendunt cunei, spectatur Achaeis
5.3.223
ille magis, crebro dum lumina pulveris haustu
5.3.224
obruit et prensa vovet exspirare corona.
5.3.225
ei mihi quod tantum patrias ego vertice frondes
5.3.226
solaque Chalcidicae Cerealia dona coronae
5.3.227
te sub teste tuli! qualem te Dardanus Albae
5.3.228
vix cepisset ager, si per me serta tulisses
5.3.229
Caesarea donata manu! quod subdere robur
5.3.230
illa dies, quantum potuit dempsisse senectae!
5.3.231
nam quod me mixta quercus non pressit oliva,
5.3.232
et fugit speratus honos: quam dulce parentis
5.3.233
invia Tarpei caperes! te nostra magistro
5.3.234
Thebais urgebat priscorum exordia vatum;
5.3.235
tu cantus stimulare meos, tu pandere facta
5.3.236
heroum bellique modos positusque locorum
5.3.237
monstrabas. labat incerto mihi limite cursus
5.3.238
te sine et orbatae caligant vela carinae.
5.3.239
nec solum larga memet pietate fovebas:
5.3.240
talis et in thalamos, una tibi cognita taeda
5.3.241
conubia, unus amor. certe seiungere matrem
5.3.242
iam gelidis nequeo bustis: te sentit habetque,
5.3.243
te videt et tumulos ortuque obituque salutat,
5.3.244
ut Pharios aliae ficta pietate dolores
5.3.245
Mygdoniosque colunt et non sua funera plorant.
5.3.246
Quid referam expositos servato pondere mores?
5.3.247
quae pietas, quam vile lucrum, quae cura pudoris,
5.3.248
quantus amor recti? rursumque, ubi dulce remitti,
5.3.249
gratia quae dictis? animo quam nulla senectus?
5.3.250
his tibi pro meritis famam laudesque benignas
5.3.251
iudex cura deum nulloque e vulnere tristem
5.3.252
concessit, raperis. genitor, non indigus aevi,
5.3.253
non nimius, trinisque decem quinquennia lustris
5.3.254
iuncta ferens, sed me pietas numerare dolorque
5.3.255
non sinit, o Pylias aevi transcendere metas
5.3.256
et Teucros aequare senes, o digne videre
5.3.257
me similem! sed nec leti tibi ianua tristis:
5.3.258
quippe leves causae, nec segnis labe senili
5.3.259
exitus instanti praemisit membra sepulcro,
5.3.260
sed te torpor iners et mors imitata quietem
5.3.261
explicuit falsoque tulit sub Tartara somno,
5.3.262
quos ego tunc gemitus.—comitum manus anxia
5.3.263
vidit, vidit et exemplum genetrix gavisaque novit—
5.3.264
quae lamenta tuli! veniam concedite, manes,
5.3.265
fas dixisse, pater: non tu mihi plura dedisses.
5.3.266
felix ille patrem vacuis circumdedit ulnis:
5.3.267
vellet et Elysia quamvis in sede locatum
5.3.268
abripere et Danaas iterum portare per umbras;
5.3.269
temptantem et vivos molitum in Tartara gressus
5.3.270
detulit infernae vates longaeva Dianae;
5.3.271
sic chelyn Odrysiam pigro transmisit Averno
5.3.272
causa minor, sic Thessalicis Admetus in oris:
5.3.273
si lux una retro Phylaceida rettulit umbram,
5.3.274
cur nihil exoret, genitor, chelys aut tua manes
5.3.275
aut mea? fas mihi sic patrios contingere vultus,
5.3.276
fas iunxisse manus, et lex quaecumque sequatur.
5.3.277
At vos, umbrarum reges Ennaeaque Iuno,
5.3.278
si laudanda precor, taedas auferte comasque
5.3.279
Eumenidum; nullo sonet asper ianitor ore,
5.3.280
Centauros Hydraeque greges Scyllaeaque monstra
5.3.281
aversae celent valles, umbramque senilem
5.3.282
invitet ripis, discussa plebe, supremus
5.3.283
vector et in media componat molliter alga.
5.3.284
ite, pii manes Graiumque examina vatum,
5.3.285
inlustremque animam Lethaeis spargite sertis
5.3.286
et monstrate nemus, quo nulla inrupit Erinys.
5.3.287
in quo falsa dies caeloque simillimus aer.
5.3.288
inde tamen venias, melior qua porta malignum
5.3.289
cornea vincit ebur, somnique in imagine monstra,
5.3.290
quae solitus, sic sacra Numae ritusque colendos
5.3.291
mitis Aricino dictabat nympha sub antro,
5.3.292
Scipio sic plenos Latio Iove ducere somnos
5.3.293
creditur Ausoniis, sic non sine Apolline Sylla
5.4.1
Crimine quo merui, iuvenis placidissime divum,
5.4.2
quove errore miser, donis ut solus egerem,
5.4.3
Somne, tuis? tacet omne pecus volucresque feraeque
5.4.4
et simulant fessos curvata cacumina somnos,
5.4.5
nec trucibus fluviis idem sonus; occidit horror
5.4.6
aequoris, et terris maria adclinata quiescunt.
5.4.7
septima iam rediens Phoebe mihi respicit aegras
5.4.8
stare genas; totidem Oetaeae Paphiaeque revisunt
5.4.9
lampades et totiens nostros Tithonia questus
5.4.10
praeterit et gelido spargit miserata flagello.
5.4.11
unde ego sufficiam? non si mihi lumina mille,
5.4.12
quae sacer alterna tantum statione tenebat
5.4.13
Argus et haud umquam vigilabat corpore toto.
5.4.14
at nunc heu! si aliquis longa sub nocte puellae
5.4.15
brachia nexa tenens ultro te, Somne. repellit,
5.4.16
inde veni nec te totas infundere pennas
5.4.17
luminibus compello meis—hoc turba precetur
5.4.18
laetior—: extremo me tange cacumine virgae,
5.4.19
sufficit, aut leviter suspenso poplite transi.
5.5.1
Me miserum! neque enim verbis solemnibus ulla
5.5.2
incipiam nunc Castaliae vocalibus undis
5.5.3
invisus Phoeboque gravis, quae vestra, sorores,
5.5.4
orgia, Pieriae, quas incestavimus aras?
5.5.5
dicite, post poenam liceat commissa fateri.
5.5.6
numquid inaccesso posui vestigia lueo?
5.5.7
num vetito de fonte bibi? quae culpa, quis error
5.5.8
quem luimus tantus ? morientibus ecce lacertis
5.5.9
viscera nostra tenens animamque avellitur infans,
5.5.10
non de stirpe quidem nec qui mea nomina ferret
5.5.11
oraque; non fueram genitor, sed cernite fletus
5.5.12
liventesque genas et credite planetibus orbi:
5.5.13
orbus ego. huc patres et aperto pectore matres
5.5.14
conveniant; cineremque oculis et crimina ferto,
5.5.15
si qua sub uberibus plenis ad funera natos
5.5.16
ipsa gradu labente tulit madidumque cecidit
5.5.17
pectus et ardentes restinxit lacte favillas.
5.5.18
quisquis adhuc tenerae signatum flore iuventae
5.5.19
immersit cineri iuvenem primaque iacentis
5.5.20
serpere crudeles vidit lanugine flammas,
5.5.21
adsit et alterno mecum clamore fatiscat:
5.5.22
vincetur lacrimis, et te, Natura, pudebit.
5.5.23
tanta mihi feritas, tanta est insania luctus,
5.5.24
hoc quoque cum nitor ter dena luce peracta
5.5.25
adclinis tumulo et planctus in carmina verto
5.5.26
discordesque modos et singultantia verba
5.5.27
molior: orsa lyrae vis est atque ira tacendi
5.5.28
impatiens, sed nec solitae mihi vertice laurus
5.5.29
nec fronti vittatus honos, en taxea marcet
5.5.30
silva comis, hilaresque hederas plorata cupressus
5.5.31
excludit ramis; nec eburno pollice chordas
5.5.32
pulso, sed incertam digitis errantibus amens
5.5.33
scindo chelyn. iuvat heu, iuvat inlaudabile carmen
5.5.34
fundere et incompte miserum nudare dolorem,
5.5.35
sic merui? sic me cantuque habituque nefastum
5.5.36
aspiciant superi? pudeat Thebasque novumque
5.5.37
Aeaciden? nil iam placidum manabit ab ore?
5.5.38
ille ego qui—quotiens!—blande matrumque patrumque
5.5.39
vulnera, qui viduos potui mulcere dolores,
5.5.40
ille ego lugentum mitis solator, acerbis
5.5.41
auditus tumulis et descendentibus umbris,
5.5.42
deficio medieasque manus fomentaque quaero
5.5.43
vulneribus, sed summa, meis. nunc tempus, amici,
5.5.44
quorum ego manantes oculos et saucia tersi
5.5.45
pectora: reddite opem. saevas exsolvite grates.
5.5.46
nimirum cum vestra modis ego funera maestis
5.5.47
increpitans: ‘qui damna doles aliena, repone
5.5.48
infelix lacrimas et tristia carmina serva.’
5.5.49
verum erat: absumptae vires et copia fandi
5.5.50
nulla mihi, dignumque nihil mens fulmine tanto
5.5.51
repperit: inferior vox omnis et omnia sordent
5.5.52
verba, ignosce, puer: tu me caligine maesta
5.5.53
obruis. a! durus, viso si vulnere carae
5.5.54
coniugis invenit caneret quod Thracius Orpheus
5.5.55
dulce sibi, si busta Lini complexus Apollo
5.5.56
non tacuit, nimius fortasse avidusque doloris
5.5.57
dicor et in lacrimis iustum excessisse pudorem?
5.5.58
quisnam autem gemitus lamentaque nostra reprendis 2?
5.5.59
o nimium felix, nimium crudelis et expers
5.5.60
imperii, Fortuna, tui, qui dicere legem
5.5.61
fletibus aut fines audet censere dolendi!
5.5.62
incitat heu! planctus: potius fugientia ripas
5.5.63
flumina detineas rapidis aut ignibus obstes,
5.5.64
quam miseros lugere vetes. tamen ille severus,
5.5.65
quisquis is est, nostrae cognoscat vulnera causae.
5.5.66
Non ego mercatus Pharia de puppe loquaces
5.5.67
delicias doctumque sui convicia Nili
5.5.68
infantem, lingua nimium salibusque protervum,
5.5.69
dilexi: meus ille, meus. tellure cadentem
5.5.70
aspexi atque unctum genitali carmine fovi
5.5.71
poscentemque novas tremulis ululatibus auras
5.5.72
inserui vitae, quid plus tribuere parentes?
5.5.73
quin alios ortus libertatemque sub ipsis
5.5.74
uberibus tibi. parve, dedi, cum munera nostra
5.5.75
rideres ingratus adhuc properaverit ille,
5.5.76
sed merito properabat, amor, ne perderet ullum
5.5.77
libertas tam parva diem. nonne horridus inde
5.5.78
invidia superos iniustaque Tartara pulsem?
5.5.79
nonne gemam te, care puer? quo sospite natos
5.5.80
non cupii, primo genitum quem protinus ortu
5.5.81
implicui fixique mihi, cui verba sonosque
5.5.82
monstravi questusque et vulnera caeca resolvi,
5.5.83
reptantemque solo demissus ad oscula nostra
5.5.84
erexi, blandoque sinu iam iamque cadentes
5.5.85
exsopire genas dulcesque accersere somnos.
5.5.86
cui nomen vox prima meum ludusque tenebo
5.5.87
risus, et a nostro veniebant gaudia vultu.
5.post.1
lumina: Nestorei mitis prudentia Crispi
5.post.2
et Fabius Veiento—potentem signat utrumque
5.post.3
purpura, ter memores implerunt nomine fastos—
5.post.4
et prope Caesareae confinis Acilius aulae.