Thebais
Choose a text
id="mobileReaderAuthor" class="mobile-reader-author" href="/authors/statius-p-papinius-publius-papinius" aria-label="More works by Statius, P. Papinius (Publius Papinius)">
—
⋯
Original / primary: Perseus Lat2
3.1
At non Aoniae moderator perfidus aulae
3.2
nocte sub ancipiti, quamvis umentibus astris
3.3
longus ad auroram superet labor, otia somni
3.4
accipit: invigilant animo sedensque parati
3.5
supplicium exercent curae; tum plurima versat
3.6
pessimum in dubiis augur timor. " ei mihi " clamat,
3.7
unde morae?—nam prona ratus facilemque tot armis
3.8
Tydea, nec numero virtutem animumque rependit—
3.9
‘num regio diversa viae? num missus ab Argis
3.10
subsidio globus? an sceleris data fama per urbes
3.11
finitimas? paucosne, pater Gradive, manuve
3.12
legimus indecores? at enim fortissimus illic
3.13
et Chromis et Dorylas et nostris turribus aequi
3.14
Thespiadae totos raperent mihi funditus Argos,
3.15
nec tamen ille meis, reor, impenetrabilis armis
3.16
aere gerens solidoque satos adamante lacertos
3.17
venerat; heu segnes, quorum labor haeret in uno,
3.18
si conserta manus.’ vario sic turbidus aestu
3.19
angitur ac sese culpat super omnia, qui non
3.20
orantem in mediis legatum coetibus ense
3.21
perculerit foedasque palam satiaverit iras.
3.22
iam pudet incepti, iam paenitet, ac velut ille
3.23
fluctibus Ioniis Calabrae datus arbiter alno—
3.24
nec rudis undarum, portus sed linquere amicos
3.25
purior Olenii frustra gradus impulit astri—,
3.26
cum fragor hiberni subitus Iovis, omnia mundi
3.27
claustra tonant multusque polos inclinat Orion,
3.28
ipse quidem malit terras pugnatque reverti,
3.29
fert ingens a puppe notus, tunc arte relicta
3.30
ingemit et caecas sequitur iam nescius undas:
3.31
talis Agenoreus ductor caeloque morantem
3.32
Luciferum et seros maerentibus increpat ortus.
3.33
Ecce sub occiduas versae iam Noctis habenas
3.34
astrorumque obitus, ubi primum maxima Tethys
3.35
impulit Eoo cunctantem Hyperiona ponto,
3.36
ima flagellatis, signum lugubre malorum,
3.37
ponderibus trepidavit humus, motusque Cithaeron
3.38
antiquas dedit ire nives: tunc visa levari
3.39
culmina septenaeque iugo concurrere portae,
3.40
et prope sunt causae: gelido remeabat Eoo
3.41
iratus fatis et tristis morte negata
3.42
Haemonides; necdum ora patent, dubiusque notari
3.43
signa dabat magnae longe manifesta ruinae
3.44
planctuque et gemitu; lacrimas nam protinus omnis
3.45
fuderat. haud aliter saltu devertitur orbus
3.46
pastor ab agrestum nocturna strage luporum,
3.47
cuius erile pecus silvis inopinus abegit
3.48
imber et tabernae ventosa cacumina lunae:
3.49
luce patent caedes; domino perferre recentes
3.50
ipse timet casus, haustaque informis harena
3.51
questibus implet agros, stabulique silentia magni
3.52
odit et amissos longo ciet ordine tauros.
3.53
Illum congestae portarum ad limina matres
3.54
ut solum videre—nefas!—nulla agmina circum
3.55
magnanimosque duces, nil ausae quaerere tollunt
3.56
clamorem, qualis bello supremus apertis
3.57
urbibus, aut pelago iam descendente carina,
3.58
ut primum invisi cupido data copia regis:
3.59
‘hanc tibi de tanto donat ferus agmine Tydeus
3.60
infelicem animam, sive haec sententia divum,
3.61
seu fortuna fuit; seu, quod pudet ira fateri,
3.62
vis invicta viri. vix credo et nuntius: omnes
3.63
procubuere, omnes, noctis vaga lumina testor
3.64
et socium manes et te, mala protinus ales,
3.65
qua redeo, non hanc lacrimis meruisse nec astu
3.66
crudelem veniam atque inhonorae munera lucis,
3.67
sed mihi iussa deum placitoque ignara moveri
3.68
Atropos atque olim non haec data ianua leti
3.69
eripuere necem, iamque ut mihi prodiga vitae
3.70
pectora et extremam nihil horrescentia mortem
3.71
aspicias: bellum infandum ominibusque negatam
3.72
movisti, funeste, aciem; dum pellere leges,
3.73
et consanguineo gestis regnare superbus
3.74
exsule, te series orbarum excisa domorum
3.75
planctibus adsiduis, te diro horrore volantes
3.76
quinquaginta animae circum noctesque diesque
3.77
adsilient; neque enim ipse moror.’ iam moverat iras
3.78
rex ferus, et tristes ignescunt sanguine vultus,
3.79
inde ultro Phlegyas et non cunctator iniqui
3.80
Labdacus—hos regni ferrum penes—ire manuque
3.81
proturbare parant, sed iam nudaverat ensem
3.82
magnanimus vates, et nunc trucis ora tyranni,
3.83
nunc ferrum aspectans: ‘numquam tibi sanguinis huius
3.84
ius erit aut magno feries imperdita Tydeo
3.85
pectora; vado equidem exsultans ereptaque fata
3.86
insequor et comites feror exspectatus ad umbras,
3.87
te superis fratrique—’ et iam media orsa loquentis
3.88
absciderat plenum capulo latus; ille dolori
3.89
pugnat et ingentem nisu duplicatus in ictum
3.90
conruit, extremisque animae singultibus errans
3.91
alternus nunc ore venit, nunc vulnere sanguis,
3.92
excussae procerum mentes, turbataque mussant
3.93
concilia; ast illum coniunx fidique parentes
3.94
servantem vultus et torvum in morte peracta,
3.95
non longum reducem laetati, in tecta ferebant.
3.96
sed ducis infandi rabidae non hactenus irae
3.97
stare queunt; vetat igne rapi. pacemque sepulcri
3.98
impius ignaris nequiquam manibus arcet.
3.99
Tu tamen egregius fati mentisque nec umquam—
3.100
sic dignum est—passure situm, qui comminus ausus
3.101
vadere contemptum reges, quaque ampla veniret
3.102
libertas, sancire viam: quo carmine dignam,
3.103
quo satis ore tuis famam virtutibus addam,
3.104
augur amate deis? non te caelestia frustra
3.105
edocuit lauruque sua dignatus Apollo est,
3.106
et nemorum Dodona parens Cirrhaeaque virgo
3.107
gaudebit tacito populos suspendere Phoebo.
3.108
nunc quoque Tartareo multum divisus Averno
3.109
Elysias, i, carpe plagas, ubi manibus axis
3.110
invitis Ogygiis nec sontis iniqua tyranni
3.111
iussa valent; durant habitus et membra cruentis
3.112
inviolata feris, nudoque sub axe iacentem
3.113
et nemus et tristis volucrum reverentia servat.
3.114
At nuptae exanimes puerique aegrique parentes
3.115
moenibus effusi per plana, per avia, passim
3.116
quisque suas avidi ad lacrimas miserabile currunt
3.117
certamen, quos densa gradu comitantur euntes
3.118
milia solandi studio: pars visere flagrant
3.119
unius acta viri et tantos in nocte labores,
3.120
fervet iter gemitu et plangoribus arva reclamant.
3.121
ut vero infames scopulos silvamque nefandam
3.122
perventum, ceu nulla prius lamenta nec atri
3.123
manassent imbres, sic ore miserrimus uno
3.124
exoritur fragor, aspectuque accensa cruento
3.125
turba furit: stat sanguineo discissus amictu
3.126
Luctus atrox caesoque invitat pectore matres,
3.127
scrutantur galeas frigentum inventaque monstrant
3.128
corpora, prociduae super externosque suosque,
3.129
hae pressant in tabe comas, hae lumina signant
3.130
vulneraque alta rigant lacrimis,pars spicula dextra
3.131
nequiquam parcente trahunt, pars molliter aptant
3.132
bracchia trunca loco et cervicibus ora reponunt.
3.133
At vaga per dumos vacuique in pulvere campi
3.134
magna parens iuvenum, gemini nunc funeris, Ide
3.135
squalentem sublata comam liventiaque ora
3.136
ungue premens—nec iam infelix miserandaque, verum
3.137
terror inest lacrimis—, per et arma et corpora passim
3.138
canitiem impexam dira tellure volutans
3.139
quaerit inops natos omnique in corpore plangit.
3.140
Thessalis haud aliter bello gavisa recenti,
3.141
cui gentile nefas hominem renovare canendo.
3.142
multifida attollens antiqua lumina cedro
3.143
nocte subit campos versatque in sanguine functum
3.144
vulgus et explorat manes, cui plurima busto
3.145
imperet ad superos: animarum maesta queruntur
3.146
concilia, et nigri pater indignatur Averni.
3.147
Illi in secessu pariter sub rupe iacebant
3.148
felices, quos una dies, manus abstulit una,
3.149
pervia vulneribus media trabe pectora nexi.
3.150
ut vidit lacrimisque oculi patuere profusis:
3.151
‘hosne ego complexus genetrix, haec oscula, nati,
3.152
vestra tuor? sic vos extremo in fine ligavit
3.153
ingenium crudele necis? quae vulnera tractem,
3.154
quae prius ora premam? vosne illa potentia matris,
3.155
vos uteri fortuna mei, qua tangere divos
3.156
rebar et Ogygias titulis anteire parentes?
3.157
at quanto melius dextraque in sorte iugatae,
3.158
quis steriles thalami nulloque ululata dolore
3.159
respexit Lucina domum! mihi quippe malorum
3.160
causa labor; sed nec bellorum in luce patenti
3.161
conspicui fatis aeternaque gentibus ausi
3.162
quaesistis miserae vulnus memorabile matri,
3.163
sed mortem obscuram numerandaque funera passi,
3.164
heu quantus furto cruor et sine laude iacetis!
3.165
quin ego non dextras miseris complexibus ausim
3.166
dividere et tanti consortia rumpere leti:
3.167
ite diu fratres indiscretique supremis
3.168
ignibus et caros urna confundite manes!’
3.169
Nee minus interea digesta strage suorum
3.170
hic Cthonium coniunx, hic mater Penthea clamat
3.171
Astyoche, puerique rudes, tua, Phaedime, proles,
3.172
amissum didicere patrem, Marpessaque pactum
3.173
Phyllea, sanguineumque lavant Acamanta sorores,
3.174
tune ferro retegunt silvas collisque propinqui
3.175
annosum truncant apicem, qui conscius actis
3.176
noctis et inspexit gemitus; ibi grandior aevo
3.177
ante rogos, dum quisque suo nequit igne revelli,
3.178
concilium infaustum dictis mulcebat Aletes:
3.179
‘saepe quidem infelix varioque exercita ludo
3.180
fatorum gens nostra fuit, Sidonius ex quo
3.181
hospes in Aonios iecit sata ferrea sulcos,
3.182
unde novi fetus et formidata colonis
3.183
arva suis. sed nec veteris cum regia Cadmi
3.184
fulmineum in cinerem monitis Iunonis iniquae
3.185
consedit, neque funerea cum laude potitus
3.186
infelix Athamas trepido de monte veniret,
3.187
semianimem heu laeto referens clamore Learchum,
3.188
hic gemitus Thebis, nec tempore clarius illo
3.189
Phoenissae sonuere domus, cum lassa furorem
3.190
vicit et ad comitum lacrimas expavit Agave.
3.191
una dies similis fato specieque malorum
3.192
aequa fuit, qua magniloquos luit impia flatus
3.193
Tantalis, innumeris cum circumfusa ruinis
3.194
corpora tot raperet terra, tot quaereret ignes.
3.195
talis erat vulgi status, et sic urbe relicta
3.196
primaevique senesque et longo examine matres
3.197
invidiam planxere deis miseroque tumultu
3.198
bina per ingentes stipabant funera portas.
3.199
meque ipsum memini—necdum apta laboribus aetas—
3.200
flesse tamen gemituque meos aequasse parentes.
3.201
illa tamen superi, nec quod tibi, Delia, castos
3.202
prolapsum fontes specula temerare profana
3.203
heu dominum insani nihil agnovere Molossi,
3.204
deflerim magis, aut verso quod sanguine fluxit
3.205
in subitos regina lacus: sic dura Sororum
3.206
pensa dabant visumque Iovi. nunc regis iniqui
3.207
ob noxam immeritos patriae tot culmina cives
3.208
exuimus, nec adhuc calcati foederis Argos
3.209
fama subit, et iam bellorum extrema dolemus.
3.210
quantus equis quantusque viris in pulvere crasso
3.211
sudor! io quanti crudele rubebitis amnes!
3.212
viderit haec bello viridis manus: ast ego doner
3.213
dum licet igne meo terraque insternar avita!’
3.214
haec senior, multumque nefas Eteoclis acervat
3.215
crudelem infandumque vocans poenasque daturum,
3.216
unde ea libertas? iuxta illi finis et aetas
3.217
tota retro, seraeque decus velit addere morti.
3.218
Haec sator astrorum iamdudum e vertice mundi
3.219
prospectans primoque imbutas sanguine gentes
3.220
Gradivum acciri propere iubet, ille furentes
3.221
Bistonas et Geticas populatus caedibus urbes
3.222
turbidus aetherias currus urgebat ad arces,
3.223
fulmine cristatum galeae iubar armaque in auro
3.224
tristia, terrificis monstrorum animata figuris,
3.225
incutiens: tonat axe polus clipeique cruenta
3.226
lux rubet, et solem longe ferit aemulus orbis,
3.227
hunc ubi Sarmaticos etiamnum efflare labores
3.228
Iuppiter et tota perfusum pectora belli
3.229
tempestate videt: ‘talis mihi, nate, per Argos,
3.230
talis abi, sic ense madens, hac nubilus ira.
3.231
exturbent resides frenos et cuncta perosi
3.232
te cupiant, tibi praecipites animasque manusque
3.233
devoveant, rape cunctantes et foedera turba,
3.234
cui dedimus, tibi fas ipsos incendere bello
3.235
caelicolas pacemque meam. iam semina pugnae
3.236
ipse dedi: remeat portans immania Tydeus
3.237
ausa, ducis scelus et, turpis primordia belli,
3.238
insidias fraudesque, suis quas ultus in armis,
3.239
adde fidem, vos o superi, meus ordine sanguis,
3.240
ne pugnare odiis, neu me temptare precando
3.241
certetis; sic Fata mihi nigraeque Sororum
3.242
iuravere colus: manet haec ab origine mundi
3.243
fixa dies bello, populique in proelia nati.
3.244
quodni me veterum poenas sancire malorum
3.245
gentibus et diros sinitis punire nepotes—
3.246
arcem hanc aeternam, gentis sacraria nostrae,
3.247
testor et Elvsios, etiam mihi numina, fontes—,
3.248
ipse manu Thebas correptaque moenia fundo
3.249
excutiam versasque solo super Inacha tecta
3.250
effundam turres aut stagna in caerula verram
3.251
imbre superiecto, licet ipsa in turbine rerum
3.252
Iuno suos colles templumque amplexa laboret.’
3.253
dixit, et attoniti iussis, mortalia credas
3.254
pectora, sic cuncti vocemque animosque tenebant.
3.255
non secus ac longa ventorum pace solutum
3.256
aequor et imbelli recubant ubi litora somno,
3.257
silvarumque comas et abacto flamine nubes
3.258
mulcet iners aestas; tunc stagna lacusque sonori
3.259
detumuere, tacent exusti solibus amnes.
3.260
Gaudet ovans iussis et adhuc temone calenti
3.261
fervidus in laevum torsit Gradivus habenas.
3.262
iamque iter extremum caelique abrupta tenebat,
3.263
cum Venus ante ipsos nulla formidine gressum
3.264
figit equos; cessere retro iamiamque rigentes
3.265
suppliciter posuere iubas. tune pectora summo
3.266
adclinata iugo voltumque obliqua madentem
3.267
incipit—-interea dominae vestigia iuxta
3.268
spumantem proni mandunt adamanta iugales—:
3.269
‘bella etiam in Thebas, socer o pulcherrime, bella
3.270
ipse paras ferroque tuos abolere nepotes?
3.271
nec genus Harmoniae nec te conubia caelo
3.272
festa nec hae quicquam lacrimae, furibunde, morantur?
3.273
criminis haec merces? hoc fama pudorque relictus,
3.274
hoc mihi Lemniacae de te meruere catenae?
3.275
perge libens; at non eadem Volcania nobis
3.276
obsequia, et laesi servit tamen ira mariti!
3.277
illum ego perpetuis mihi desudare caminis
3.278
si iubeam vigilesque operi transmittere noctes,
3.279
gaudeat ornatusque novos ipsique laboret
3.280
arma tibi; tu—sed scopulos et aena precando
3.281
flectere corda paro; solum hoc tamen anxia, solum
3.282
obtestor, quid me Tyrio sociare marito
3.283
progeniem caram infaustisque dabas hymenaeis?
3.284
dum fore praeclaros armis et vivida rebus
3.285
pectora vipereo Tyrios de sanguine iactas
3.286
demissumque Iovis serie genus, a! mea quanto
3.287
Sithonia mallem nupsisset virgo sub Arcto
3.288
trans Borean Thracasque tuos. indigna parumne
3.289
pertulimus, divae Veneris quod filia longum
3.290
reptat et Illyricas deiectat virus in herbas?
3.291
nunc gentem immeritam—’ lacrimas non pertulit ultra
3.292
Bellipotens, hastam laeva transumit et alto,
3.293
haud mora, desiluit curru, clipeoque receptam
3.294
laedit in amplexu dictisque ita mulcet amicis:
3.295
‘O mihi bellorum requies et sacra voluptas
3.296
unaque pax animo! soli cui tanta potestas
3.297
divorumque hominumque meis occurrere telis
3.298
impune et media quamvis in caede frementes
3.299
hos adsistere equos, hunc ensem avellere dextrae,
3.300
nec mihi Sidonii genialia foedera Cadmi
3.301
nec tua cara fides—ne falsa incessere gaude!—
3.302
exciderunt: prius in patrui deus infera mergar
3.303
stagna et pallentes agar exarmatus ad umbras,
3.304
sed nunc fatorum monitus mentemque supremi
3.305
iussus obire patris—neque enim Vulcania tali
3.306
imperio manus apta legi—, quo pectore contra
3.307
ire Iovem dictasque parem contemnere leges,
3.308
cui modo—pro vires!—terras caelumque fretumque
3.309
adtremere oranti tantosque ex ordine vidi
3.310
delituisse deos? sed ne mihi corde supremos
3.311
concipe, cara, metus! quando haec mutare potestas
3.312
nulla datur—cum iam Tyriis sub moenibus ambae
3.313
bellabunt gentes, adero et socia arma iuvabo.
3.314
tunc me sanguineo late defervere campo
3.315
res super Argolicas haud sic deiecta videbis;
3.316
hoc mihi ius, nec fata vetant.’ sic orsus aperto
3.317
flagrantes immisit equos, non ocius alti
3.318
in terras cadit ira Iovis, si quando nivalem
3.319
Othryn et Arctoae gelidum caput institit Ossae
3.320
armavitque in nube manum: volat ignea moles
3.321
saeva dei mandata ferens, caelumque trisulca
3.322
territat omne coma iamdudum aut ditibus agris
3.323
signa dare aut ponto miseros involvere nautas..
3.324
Iamque remensus iter fesso Danaeia Tydeus
3.325
arva gradu viridisque legit devexa Prosymnae
3.326
terribilis visu: stant fulti pulvere crines,
3.327
squalidus ex umeris cadit alta in vulnera sudor,
3.328
insomnesque oculos rubor excitat, oraque retro
3.329
solvit anhela sitis; mens altum spirat honorem
3.330
conscia factorum, sic nota in pascua taurus
3.331
bellator redit, adverso cui colla suoque
3.332
sanguine proscissisque natant palearibus armi;
3.333
tunc quoque lassa tumet virtus multumque superbit
3.334
pectore despecto 2; vacua iacet hostis harena
3.335
turpe gemens crudosque vetat sentire labores.
3.336
talis erat; medias etiam non destitit urbes,
3.337
quidquid et Asopon veteresque interiacet Argos,
3.338
inflammare odiis, multumque et ubique retexens
3.339
legatum sese Graia de gente petendis
3.340
isse super regnis profugi Polynicis, at inde
3.341
vim, noctem; scelus, arma, dolos, ea foedera passum
3.342
regis Echionii; fratri sua iura negari,
3.343
prona fides populis; deus omnia credere suadet
3.344
Armipotens, geminatque acceptos fama pavores.
3.345
Utque introgressus portas—et forte verendus
3.346
concilio pater ipse duces cogebat Adrastus—
3.347
inprovisus adest, iam illinc a postibus aulae
3.348
vociferans: ‘arma, arma viri, tuque optime Lernae
3.349
ductor, magnanimum si quis tibi sanguis avorum,
3.350
arma para! nusquam pietas, non gentibus aequum
3.351
fas aut cura Iovis; melius legatus adissem
3.352
Sauromatas rabidos servatoremque cruentum
3.353
Bebrycii nemoris, nec iussa incuso pigetve
3.354
officii: iuvat isse, iuvat, Thebasque nocentes
3.355
explorasse manu; bello me, credite, bello,
3.356
ceu turrem validam aut artam compagibus urbem,
3.357
delecti insidiis instructique omnibus armis
3.358
nocte doloque viri nudum ignarumque locorum
3.359
nequiquam clausere; iacent in sanguine mixti
3.360
ante urbem vacuam, nunc o, nunc tempus in hostes,
3.361
dum trepidi exsanguesque metu, dum funera portant,
3.362
nunc, socer, haec dum non manus excidit; ipse ego fessus
3.363
quinquaginta illis heroum immanibus umbris
3.364
vulneraque ista ferens putri insiccata cruore
3.365
protinus ire peto!’ trepidi de sedibus adstant
3.366
Inachidae, cunctisque prior Cadmeius heros
3.367
accurrit vultum deiectus et ‘o ego divis
3.368
invisus vitaeque nocens haec vulnera cerno
3.369
integer! hosne mihi reditus, germane, parabas?
3.370
in me haec tela mei ! pro vitae foeda cupido!
3.371
infelix, fratri facinus tam grande negavi,
3.372
et nunc vestra quidem maneant in pace quieta
3.373
moenia, nec vobis tanti sim causa tumultus
3.374
hospes adhuc, scio—nec me adeo res dextra levavit—,
3.375
quam durum natis, thalamo quam triste revelli,
3.376
quam patria; non me ullius domus anxia culpet
3.377
respectentve truces obliquo lumine matres,
3.378
ibo libens certusque mori, licet optima coniunx
3.379
auditusque iterum revocet socer; hunc ego Thebis,
3.380
hunc, germane, tibi iugulum et tibi, maxime Tydeu,
3.381
debeo.’ sic variis pertemptat pectora dictis
3.382
obliquatque preces, commotae questibus irae
3.383
et mixtus lacrimis caluit dolor; omnibus ultro
3.384
non iuvenum modo, sed gelidis et inertibus aevo
3.385
pectoribus mens una subit, viduare penates,
3.386
finitimas adhibere manus, iamque ire. sed altus
3.387
consiliis pater imperiique haud flectere molem
3.388
inscius: ‘ista quidem superis curaeque medenda
3.389
linquite. quaeso, meae, nec te germanus inulto
3.390
sceptra geret, neque nos avidi promittere bellum.
3.391
at nunc egregium tantoque in sanguine ovantem
3.392
excipite Oeniden, animosaque pectora laxet
3.393
sera quies: nobis dolor haud rationis egebit.’
3.394
Turbati extemplo comites et pallida coniunx
3.395
Tydea circum omnes fessum bellique viaeque
3.396
stipantur. laetus mediis in sedibus aulae
3.397
constitit, ingentique exceptus terga columna,
3.398
vulnera dum lymphis Epidaurius eluit Idmon,
3.399
nunc velox ferro, nunc ille tepentibus herbis
3.400
mitior, ipse alta seductus mente renarrat
3.401
principia irarum, quaeque orsus uterque vicissim,
3.402
quis locus insidiis, tacito quae tempora bello,
3.403
qui contra quantaque duces, ubi maximus illi
3.404
sudor, et indicio servatum Maeona tristi
3.405
exponit, cui fida manus proceresque socerque
3.406
adstupet oranti, Tyriisque incenditur exsul.
3.407
Solverat Hesperii devexo margine ponti
3.408
flagrantes Sol pronus equos rutilamque lavabat
3.409
Oceani sub fonte comam, cui turba profundi
3.410
Nereos et rapidis adcurrunt passibus Horae,
3.411
frenaque et auratae textum sublime coronae
3.412
deripiunt, laxant calidis umentia loris
3.413
pectora; pars meritos vertunt ad molle iugales
3.414
gramen et erecto currum temone supinant.
3.415
nox subiit curasque hominum motusque ferarum
3.416
composuit nigroque polos involvit amictu,
3.417
illa quidem cunctis, sed non tibi mitis, Adraste,
3.418
Labdacioque duci: nam Tydea largus habebat
3.419
perfusum magna virtutis imagine somnus,
3.420
et iam noctivagas inter deus armifer umbras
3.421
desuper Arcadiae fines Nemeaeaque rura
3.422
Taenariumque cacumen Apollincasque Therapnas
3.423
armorum tonitru ferit et trepidantia corda
3.424
implet amore sui. comunt Furor Iraque cristas,
3.425
frena ministrat equis Pavor armiger, at vigil omni
3.426
Fama sono vanos rerum succincta tumultus
3.427
antevolat currum flatuque impulsa gementum
3.428
alipedum trepidas denso cum murmure plumas
3.429
excutit: urget enim stimulis auriga emeritis
3.430
facta, infecta loqui, curruque infestus ab alto
3.431
terga comamque deae Scythica pater increpat hasta,
3.432
qualis ubi Aeolio dimissos carcere Ventos
3.433
dux prae se Neptunus agit magnoque volentes
3.434
incitat Aegaeo; tristis comitatus eunti
3.435
circum lora fremunt Nimbique Hiemesque profundae
3.436
Nubilaque et vulso terrarum sordida fundo
3.437
Tempestas: dubiae motis radicibus obstant
3.438
Cyclades, ipsa tua Mycono Gyaroque revelli,
3.439
Dele, times magnique iidem testaris alumni.
3.440
Septima iam nitidum terris Aurora deisque
3.441
purpureo vehit ore diem, Perseius heros
3.442
cum primum arcana senior sese extulit aula,
3.443
multa super bello generisque tumentibus amens
3.444
incertusque animi, daret armis iura novosque
3.445
gentibus incuteret stimulos, an frena teneret
3.446
irarum et motos capillis adstringeret enses,
3.447
hinc pacis tranquilla movent, atque inde pudori
3.448
foeda quies, flectique nova dulcedine pugnae
3.449
difficiles populi; dubio sententia tandem
3.450
sera placet, vatum mentes ac provida veri
3.451
sacra movere deum. sollers tibi cura futuri,
3.452
Amphiarae, datur, iuxtaque Amythaone cretus
3.453
iam senior—sed mente viret Phoeboque—Melampus
3.454
adsociat passus: dubium, cui pronus Apollo
3.455
oraque Cirrhaca satiavit largius unda.
3.456
principio fibris pecudumque in sanguine divos
3.457
explorant; iam tunc pavidis maculosa bidentum
3.458
corda negant diraque nefas minitantia vena.
3.459
ire tamen vacuoque sedet petere omina caelo.
3.460
Mons erat audaci seductus in aethera dorso—
3.461
nomine Lernaei memorant Aphesanta coloni—,
3.462
gentibus Argolicis olim sacer; inde ferebant
3.463
nubila suspenso celerem temerasse volatu
3.464
Persea, cum raptos pueri perterrita mater
3.465
prospexit de rupe gradus ac paene secuta est.
3.466
huc gemini vates sanctam canentis olivae
3.467
fronde comam et niveis ornati tempora vittis
3.468
evadunt pariter, madidos ubi lucidus agros
3.469
ortus et algentes laxavit sole pruinas,
3.470
ac prior Oeclides solitum prece numen amicat:
3.471
‘Iuppiter omnipotens—nam te pernicibus alis
3.472
addere consilium volucresque implere futuri
3.473
omniaque et causas caelo deferre latentes
3.474
accipimus—, non Cirrha deum promiserit antro
3.475
certius, aut frondes lucis quas fama Molossis
3.476
Chaonias sonuisse tibi: licet aridus Hammon
3.477
invideat Lyciaeque parent contendere sortes
3.478
Niliacumque pecus patrioque aequalis honori
3.479
Branchus, et undosae quem rusticus accola Pisae
3.480
Pana Lycaonia nocturnum exaudit in umbra,
3.481
ditior ille animi, cui tu, Dictaee, secundas
3.482
impuleris manifestus aves. mirum unde, sed olim
3.483
hic honor alitibus, superae seu conditor aulae
3.484
sic dedit effusum chaos in nova semina texens,
3.485
seu quia mutatae nostraque ab origine versis
3.486
corporibus subiere notos, seu purior axis
3.487
amotumque nefas et rarum insistere terris
3.488
vera docent; tibi, summe sator terraeque deumque,
3.489
scire licet, nos Argolicae primordia pugnae
3.490
venturumque sinas caelo praenosse laborem.
3.491
si datur et duris sedet haec sententia Parcis
3.492
solvere Echionias Lernaea cuspide portas,
3.493
signa feras laevusque tones; tunc omnis in astris
3.494
consonet arcana volucris bona murmura lingua,
3.495
si prohibes, hic necte moras dextrisque profundum
3.496
alitibus praetexe diem.’ sic fatus, et alto
3.497
membra locat scopulo; tunc plura ignotaque iungit
3.498
numina et immensi fruitur caligine mundi.
3.499
Postquam rite diu partiti sidera cunctis
3.500
perlegere animis oculisque sequacibus auras,
3.501
tunc Amythaonius longo post tempore vates:
3.502
‘nonne sub excelso spirantis limite caeli,
3.503
Amphiarae, vides, cursus ut nulla serenos
3.504
ales agat liquidoque polum complexa meatu
3.505
pendeat aut fugiens placabile planxerit omen?
3.506
non comes obscurus tripodum, non fulminis ardens
3.507
vector adest, flavaeque sonans avis unca Minervae,
3.508
non venit auguriis melior; quin vultur et altis
3.509
desuper accipitres exsultavere rapinis,
3.510
monstra volant, dirae stridunt in nube volucres,
3.511
nocturnaeque gemunt striges et feralia bubo
3.512
damna canens, quae prima deum portenta sequamur?
3.513
hisne dari. Thymbraee, polum? simul ora recurvo
3.514
ungue secant rabidae planctumque imitantibus alis
3.515
exagitant zephyros et plumea pectora caedunt.’
3.516
ille sub haec: ‘equidem varii, pater, omina Phoebi
3.517
saepe tuli: iam tum. prima cum pube virentem
3.518
semideos inter pinus me Thessala reges
3.519
duceret, hic casus terraeque malisque canentem
3.520
obstipuere duces, nec me ventura locuto
3.521
saepius in dubiis auditus Iasoni Mopsus.
3.522
sed similis non ante metus aut astra notavi
3.523
prodigiosa magis; quamquam maiora parantur.
3.524
huc adverte animum: clara regione profundi
3.525
aetheros innumeri statuerunt agmina cygni,
3.526
sive hos Strymonia Boreas eiecit ab Arcto,
3.527
seu fecunda refert placidi clementia Nili.
3.528
fixerunt cursus: has rere in imagine Thebas;
3.529
nam sese immoti gyro atque in pace silentes
3.530
ceu muris valloque tenent, sed fortior ecce
3.531
adventat per inane cohors; septem ordine fulvo
3.532
armigeras summi Iovis exsultante caterva
3.533
intuor: Inachii sint hi tibi, concipe, reges,
3.534
invasere globum nivei gregis uncaque pandunt
3.535
caedibus ora novis et strictis unguibus instant.
3.536
cernis inexperto rorantes sanguine ventos,
3.537
et plumis stillare diem? quae saeva repente
3.538
victores agitat leto Iovis ira sinistri?
3.539
hic excelsa petens subita face solis inarsit
3.540
submisitque animos, illum vestigia adortum
3.541
maiorum volucrum tenerae deponitis alae.
3.542
hic hosti implicitus pariter ruit, hune fuga retro
3.543
volvit agens sociae linquentem fata catervae.
3.544
hic nimbo glomeratus obit, hic praepete viva
3.545
pascitur immoriens; spargit cava nubila sanguis.’
3.546
quid furtim inlacrimas? ‘illum, venerande Melampu,
3.547
qui cadit, agnosco.’ trepidos sic mole futuri
3.548
cunctaque iam rerum certa sub imagine passos
3.549
terror habet vates; piget inrupisse volantum
3.550
concilia et caelo mentem insertasse vetanti,
3.551
auditique odere deos.—unde iste per orbem
3.552
primus venturi miseris animantibus aeger
3.553
crevit amor? divumne feras hoc munus, an ipsi,
3.554
gens avida et parto non umquam stare quieti.
3.555
eruimus, quae prima dies, ubi terminus aevi,
3.556
quid bonus ille deum genitor, quid ferrea Clotho
3.557
cogitet? hinc fibrae et volucrum per nubila sermo
3.558
astrorumque vices numerataque semina lunae
3.559
Thessalicumque nefas, at non prior aureus ille
3.560
sanguis avum scopulisque satae vel robore gentes
3.561
mentibus his usae: silvas amor unus humumque
3.562
edomuisse manu: quid crastina volveret aetas,
3.563
scire nefas homini, nos pravum et flebile vulgus
3.564
scrutari penitus superos: hinc pallor et irae,
3.565
hinc scelus insidiaeque et nulla modestia voti.
3.566
Ergo manu vittas damnataque vertice serta
3.567
deripit abiectaque inhonorus fronde sacerdos
3.568
inviso de monte redit; iam bella tubaeque
3.569
comminus, absentesque fremunt sub pectore Thebae,
3.570
ille nec aspectum volgi. nec fida tyranni
3.571
conloquia aut coetus procerum perferre, sed atra
3.572
sede tegi, et superum clausus negat acta fateri:
3.573
te pudor et curae retinent per rura, Melampu.
3.574
bissenos premit ora dies populumque ducesque
3.575
extrahit incertis, et iam suprema Tonantis
3.576
iussa fremunt agrosque viris annosaque vastant
3.577
oppida; bellipotens prae se deus agmina passim
3.578
mille rapit; liquere domos dilectaque laeti
3.579
conubia et primo plorantes limine natos:
3.580
tantus in attonitos cecidit deus. arma paternis
3.581
postibus et fixos superum ad penetralia currus
3.582
vellere amor; tunc fessa putri robigine pila
3.583
haerentesque situ gladios in saeva recurant
3.584
vulnera et adtrito cogunt iuvenescere saxo.
3.585
hi teretes galeas magnorumque aerea suta
3.586
thoracum et tunicas chalybum squalore crepantes
3.587
pectoribus temptare, alii Cortynia lentant
3.588
cornua; iam falces avidis et aratra caminis
3.589
rastraque et incurvi saevum rubuere ligones,
3.590
caedere nec validas sanctis e stirpibus hastas,
3.591
nec pudor emerito clipeum vestisse iuvenco.
3.592
inrupere Argos maestique ad limina regis
3.593
bella animis, bella ore fremunt; it clamor ad auras,
3.594
quantus Tyrrheni gemitus salis, aut ubi temptat
3.595
Enceladus mutare latus; super igneus antris
3.596
mons tonat, exundant apices fluctusque Pelorus
3.597
contrahit, et sperat tellus abrupta reverti.
3.598
Atque hic ingenti Capaneus Mavortis amore
3.599
excitus et longam pridem indignantia pacem
3.600
corda tumens—huic ampla quidem de sanguine prisco
3.601
nobilitas: sed enim ipse manu praegressus avorum
3.602
facta, diu tuto superum contemptor et aequi
3.603
impatiens largusque animae, modo suaserit ira—,
3.604
unus ut e silvis Pholoes habitator opacae
3.605
inter et Aetnaeos aequus consurgere fratres,
3.606
ante fores, ubi turba ducum vulgique frementis,
3.607
Amphiarae, tuas " quae tanta ignavia " clamat,
3.608
‘Inachidae vosque o socio de sanguine Achivi?
3.609
unius—heu pudeat!—plebeia ad limina civis
3.610
tot ferro accinetae gentes animisque paratae
3.611
pendemus? non si ipse cavo sub vertice Cirrhae,
3.612
quisquis is est. timidis famaeque ita visus, Apollo
3.613
mugiat insano penitus seclusus in antro,
3.614
exspectare queam, dum pallida virgo tremendas
3.615
nuntiet ambages, virtus mihi numen et ensis,
3.616
quem teneo! iamque hic timida cum fraude sacerdos
3.617
exeat, aut hodie, volucrum quae tanta potestas,
3.618
experiar.’ laetum fremit adsensuque furentem
3.619
implet Achaea manus, tandem prorumpere adactus
3.620
Oeclides: ‘alio curarum agitante tumultu
3.621
non equidem effreno iuvenis clamore profani
3.622
dictorumque metu. licet hic insana minetur,
3.623
elicior tenebris; alio mihi debita fato
3.624
summa dies, vetitumque dari mortalibus armis,
3.625
sed me vester amor nimbisque arcana profari
3.626
Phoebus agit; vobis ventura atque omne. quod ultra est.
3.627
pandere maestus eo; nam te. vesane. moueri
3.628
ante nefas, unique tacet tibi noster Apollo.
3.629
quo, miseri, fatis superisque obstantibus arma,
3.630
quo rapitis? quae vos Furiarum verbera caecos
3.631
exagitant? adeone animarum taedet? et Argos
3.632
exosi? nil dulce domi r nulla omina curae?
3.633
quid me Persei secreta ad culmina montis
3.634
ire gradu trepido superumque inrumpere coetus
3.635
egistis? potui pariter nescire, quis armis
3.636
casus, ubi atra dies, quae fati exordia cunctis,
3.637
quae mihi. consulti testor penetralia mundi
3.638
et volucrum adfatus et te, Thymbraee, vocanti
3.639
non alias tam saeve mihi, quae signa futuri
3.640
pertulerim: vidi ingentis portenta ruinae,
3.641
vidi hominum divumque metus hilaremque Megaeram
3.642
et Lachesin putri vacuantem saecula penso.
3.643
proicite arma manu: deus ecce furentibus obstat,
3.644
ecce deus! miseri, quid pulchrum sanguine victo
3.645
Aoniam et diri saturare navalia Cadmi?
3.646
sed quid vana cano. quid fixos arceo casus?
3.647
ibimus—’ hic presso gemuit semel ore sacerdos,
3.648
illum iterum Capaneus: ‘tuus o furor auguret uni
3.649
ista tibi, ut serves vacuos inglorius annos
3.650
et tua non umquam Tyrrhenus tempora circum
3.651
clangor eat. quid vota virum meliora moraris?
3.652
scilicet ut vanis avibus natoque domoque
3.653
et thalamis potiare iacens, sileamus inulti
3.654
Tydeos egregii perfossum pectus et arma
3.655
foederis abrupti? quodsi bella effera Graios
3.656
ferre vetas, i Sidonios legatus ad hostes:
3.657
haec pacem tibi serta dabunt, tua prorsus inani
3.658
verba polo causas abstrusaque nomina rerum
3.659
eliciunt? miseret superum, si carmina curae
3.660
humanaeque preces! quid inertia pectora ferres?
3.661
primus in orbe deos fecit timor! et tibi tuto
3.662
nunc eat iste furor; sed prima ad classica cum iam
3.663
hostilem Ismeuon galeis Dircenque bibemus,
3.664
ne mihi tunc, moneo, lituos atque arma volenti
3.665
obvius ire pares venisque aut alite visa
3.666
bellorum proferre diem: procul haec tibi mollis
3.667
infula terrificique aberit dementia Phoebi:
3.668
illic augur ego et mecum quicumque parati
3.669
insanire manu.’ rursus fragor intonat ingens
3.670
hortantum et vasto subter volat astra tumultu.
3.671
ut rapidus torrens, animos cui verna ministrant
3.672
flamina et exuti concreto frigore montes,
3.673
cum vagus in campos frustra prohibentibus exit
3.674
obicibus, resonant permixto turbine tecta,
3.675
arva, armenta, viri, donec stetit improbus alto
3.676
colle minor magnoque invenit in aggere ripas:
3.677
haec alterna ducum nox interfusa diremit.
3.678
At gemitus Argia viri non amplius aequo
3.679
corde ferens sociumque animo miserata dolorem,
3.680
sicut erat laceris pridem turpata capillis
3.681
et fletu signata genas, ad celsa verendi
3.682
ibat tecta patris, parvumque sub ubere caro
3.683
Thessandrum portabat avo iam nocte suprema
3.684
ante novos ortus, ubi sola superstate plaustro
3.685
Arctos ad oceanum fugientibus invidet astris.
3.686
utque fores iniit magnoque adfusa parenti est:
3.687
‘cur tua cum lacrimis maesto sine coniuge supplex
3.688
limina nocte petam, cessem licet ipsa profari,
3.689
scis genitor, sed iura deum genialia testor
3.690
teque pater, non ille iubet, sed pervigil angor;
3.691
ex quo primus Hymen movitque infausta sinistram
3.692
Iuno facem, semper lacrimis gemituque propinquo
3.693
exturbata quies, non si mihi tigridis horror
3.694
aequoreasque super rigeant praecordia cautes,
3.695
ferre queam; tu solus opem, tu summa medendi
3.696
iura tenes; da bella, pater, generique iacentis
3.697
aspice res humiles, atque hanc, pater, aspice prolem
3.698
exsulis; huic olim generis pudor, o ubi prima
3.699
hospitia et iunctae testato numine dextrae!
3.700
hic certe est, quem fata dabant, quem dixit Apollo;
3.701
non egomet tacitos Veneris furata calores
3.702
culpatamve facem: tua iussa verenda tuosque
3.703
dilexi monitus, nunc qua feritate dolentis
3.704
despiciam questus? nescis, pater optime, nescis,
3.705
quantus amor castae misero nupsisse marito.
3.706
et nunc maesta quidem grave et inlaetabile munus,
3.707
ut timeam doleamque, rogo; sed eum oscula rumpet
3.708
maesta dies, cum rauca dabunt abeuntibus armis
3.709
signa tubae saevoque genas fulgebitis auro,
3.710
ei mihi! care pater, iterum fortasse rogabo.’
3.711
Illius umenti carpens pater oscula vultu:
3.712
‘non equidem has umquam culparim, nata, querellas;
3.713
pone metus, laudanda rogas nec digna negari,
3.714
sed mihi multa dei—nec tu sperare, quod urges,
3.715
desine—, multa metus regnique volubile pondus
3.716
subiciunt animo, veniet, qui debitus istis,
3.717
nata. modus, neque te incassum flevisse querens.
3.718
tu solare virum, neu sint dispendia iustae
3.719
dura morae: magnos cunctamur, nata, paratus.
3.720
proficitur bello.’ dicentem talia nascens
3.721
lux monet ingentemque iubent adsurgere curae.