Terence
Heautontimorumenos
Heau 325
Choose a text
More by Terence
—
Perseus Lat2
250b
250b
CLINIA
250b
Vae misero mihi, quanta de spe decidi!
251
251
CLITIPHO
251
Quid istuc? quae res te sollicitat autem?
251b
251b
CLINIA
251b
Rogitas quid siet?
252
Viden tu ancillas, aurum, vestem? quam ego cum una ancillula
253
Hic reliqui. Unde ea esse censes?
253b
253b
CLITIPHO
253b
Vah! nunc demum intelligo.
254
254
SYRUS
254
Di boni, quid turbae est? aedes nostrae vix capient, scio.
255
Quid comedent? quid ebibent? quid sene erit nostro miserius?
256
Sed video eccos quos volebam.
256b
256b
CLINIA
256b
O Iupiter, ubinam est fides?
257
Dum ego propter te errans patria careo demens, tu interea loci
258
Conlocupletasti te, Antiphila; et me in his deseruisti malis;
259
Propter quam in summa infamia sum, et meo patri minus obsequens;
260
Cuius nunc pudet me et miseret, qui harum mores cantabat mihi
261
Monuisse frustra; neque potuisse unquam ab hac me expellere;
262
Quod tamen nunc faciam: tum quum gratum mihi esse potuit nolui.
263
Nemo est miserior me.
263b
263b
SYRUS
263b
Hic de nostris verbis errat videlicet
264
Quae hic sumus locuti. Clinia, aliter tuum amorem atque est accipis:
265
Nam et vita est eadem, et animus te erga idem ac fuit;
266
Quantum ex ipsa re coniecturam cepimus.
267
267
CLINIA
267
Quid est, obsecro? nam mihi nunc nihil rerum omnium est
268
Quod malim quam me hoc falso suspicarier.
269
269
SYRUS
269
Hoc primum, ut ne quid huius rerum ignores; anus
270
Quae est dicta mater esse ei antehac non fuit:
271
Ea obiit mortem: hoc ipsa in itinere alterae
272
Dum narrat forte audivi.
272b
272b
CLITIPHO
272b
Quaenam est altera?
273
273
SYRUS
273
Mane: hoc quod coepi primum enarrem, Clitipho:
274
Post istuc veniam.
274b
274b
CLITIPHO
274b
Propera.
274c
274c
SYRUS
274c
Iam primum omnium,
275
Ubi ventum ad aedes est, Dromo pultat fores:
276
Anus quaedam prodit: haec ubi aperuit ostium,
277
Continuo hic se coniecit intro: ego consequor.
278
Anus foribus obdit pessulum; ad lanam redit.
279
Hinc sciri potuit, aut nusquam alibi, Clinia,
280
Quo studio vitam suam te absente exegerit,
281
Ubi de improviso interventum est mulieri:
282
Nam ea res dedit tum existimandi copiam
283
Quotidianae vitae consuetudinem,
284
Quae cuiusque ingenium ut sit declarat maxime:
285
Texentem telam studiose ipsam offendimus,
286
Mediocriter vestitam veste lugubri,
287
Eius anuis causa, opinor, quae erat mortua;
288
Sine auro, tum ornatam ita uti quae ornantur sibi;
289
Nulla mala re esse expolitam muliebri;
290
Capillus passus, prolixus, circum caput
291
Reiectus negligenter: pax.
291b
291b
CLINIA
291b
Syre mi, obsecro,
292
Ne me in laetitiam frustra coniicias.
292b
292b
SYRUS
292b
Anus
293
Subtemen nebat: praeterea una ancillula
294
Erat; ea texebat una, pannis obsita,
295
Neglecta, immunda illuvie.
295b
295b
CLITIPHO
295b
Si haec sunt, Clinia,
296
Vera, ita uti credo, quis te est fortunatior?
297
Scin tu hanc quam dicit sordidatam et sordidam?
298
Magnum hoc quoque signum est dominam esse extra noxiam,
299
Quum eius tam negliguntur internuntii:
300
Nam disciplina est eisdem munerarier
301
Ancillas primum ad dominas qui affectant viam.
302
302
CLINIA
302
Perge, obsecro te, et cave ne falsam gratiam
303
Studeas inire. Quid ait, ubi me nominas?
304
304
SYRUS
304
Ubi dicimus redisse te, et rogare uti
305
Veniret ad te, mulier telam deserit
306
Continuo, et lacrimis opplet os totum sibi, ut
307
Facile scires desiderio id fieri tuo.
308
308
CLINIA
308
Prae gaudio, ita me Di ament, ubi sim nescio:
309
Ita timui.
309b
309b
CLITIPHO
309b
At ego nihil esse scibam, Clinia.
310
Agedum vicissim, Syre, dic quae illa est altera?
311
311
SYRUS
311
Adducimus tuam Bacchidem.
311b
311b
CLITIPHO
311b
Hem, quid? Bacchidem?
312
Eho sceleste, quo illam ducis?
312b
312b
SYRUS
312b
Quo ego illam? ad nos scilicet.
313
313
CLITIPHO
313
Ad patremne?
313b
313b
SYRUS
313b
Ad eum ipsum.
313c
313c
CLITIPHO
313c
O hominis impudentem audaciam!
313d
313d
SYRUS
313d
Heus tu,
314
Non fit sine periclo facinus magnum et memorabile.
315
315
CLITIPHO
315
Hoc vide: in mea vita tu tibi laudem is quaesitum, scelus;
316
Ubi si paululum modo quid te fugerit, ego perierim.
317
Quid illo facias?
317b
317b
SYRUS
317b
At enim.
317c
317c
CLITIPHO
317c
Quid enim?
317d
317d
SYRUS
317d
Si sinas, dicam.
317e
317e
CLINIA
317e
Sine.
318
318
CLITIPHO
318
Sino.
318b
318b
SYRUS
318b
Ita res est haec nunc, quasi cum.—
318c
318c
CLITIPHO
318c
Quas, malum, ambages mihi
319
Narrare occipit?
319b
319b
CLINIA
319b
Syre, verum hic dicit; mitte: ad rem redi.
320
320
SYRUS
320
Enimvero reticere nequeo: multimodis iniurius,
321
Clitipho, es; neque ferri potis est.
321b
321b
CLINIA
321b
Audiendum hercle est: tace.
322
322
SYRUS
322
Vis amare; vis potiri; vis quod des illi effici:
323
Tuum esse in potiendo periclum non vis: haud stulte sapis;
324
Siquidem id sapere est, velle te id quod non potest contingere:
325
Aut haec cum illis sunt habenda, aut illa cum his mittenda sunt.
Variation units
Dual references show Vulgate ↔ LXX loci for each oracle block. Selected-witness order follows the left compare column (or primary version).