To Elphoe
Choose a text
id="mobileReaderAuthor" class="mobile-reader-author" href="/authors/terence" aria-label="More works by Terentius">
—
⋯
Original / primary: Vulgata
1.0
INCIPIT TERENTI ADELPHOE: ACTA LVDISFVNEBRIBVS L. AEMELIO PAVLO QVOS FECERE Q. FABIVSMAXVMVS P. CORNELIVS AFRICANVS: EGERE L. AMBIVIVS TVRPIO L. HATILIVS PRAENESTINVS: MODOS FECIT FLACCVS CLAVDI TIBIIS SARRANISTOTA: GRAECA MENANDRV: FACTA VI M. CORNELIOCETHEGO L. ANICIO GALLO COS. C. SVLPICI APOLLINARISPERIOCHADuos cum heberet Demea adulescentulos, dat Micioni fratri adoptandum Aeschinum, sed Ctesiphonem retinet. Hunc citharistriaelepore captum sub duro ac tristi patrefrater celabat Aeschinus; famam rei, amorem in sese transferebat; deniquefidicinam lenoni eripit. Vitiaverateidem Aeschinus civem Atticam pauperculamfidemque dederat hanc sibi uxorem fore. Demea iurgare, graviter ferre; mox tamenut veritas patefactast, ducit Aeschinusvitiatam, potitur Ctesipho citharistriam. Personae: SOSTRATA MATRONAMICIO SENEX, CANTHARA ANVSDEMEA SENEX, GETA SERVOSSANNIO LENO, HEGIO SENEXAESCHINVS ADVLESCENS, DROMO PVERBACCHIS MERETRIX, STEPHANIO PVERPARMENO SERVOS, PAMPHILA VIRGOSYRVS SERVOS,( CANTOR) CTESIPHO ADVLESCENS
1.1
( PROLOGUS) Postquam poeta sensit scripturam suam
1.2
ab iniquis observari, et advorsarios
1.3
rapere in peiorem partem quam acturi sumus,
1.4
indicio de se ipse erit, vos eritis iudices
1.5
laudin an vitio duci factum oporteat.
1.6
Synapothnescontes Diphili comoediast:
1.7
eam Commorientis Plautu' fecit fabulam.
1.8
In Graeca adulescens est qui lenoni eripit
1.9
meretricem in prima fabula: eum Plautus locum
1.10
reliquit integrum, eum hic locum sumpsit sibi
1.11
in Adelphos, verbum de verbo expressum extulit.
1.12
Eam nos acturi sumu' novam: pernoscite
1.13
furtumne factum existumetis an locum
1.14
reprehensum qui praeteritu' neglegentiast.
1.15
Nam quod isti dicunt malevoli, homines nobilis
1.16
hunc adiutare adsidueque una scribere,
1.17
quod illi maledictum, vehemens esse existumant,
1.18
eam laudem hic ducit maxumam quom illis placet
1.19
qui vobis univorsis et populo placent,
1.20
quorum opera in bello in otio in negotio
1.21
suo quisque tempore usust sine superbia.
1.22
Dehinc ne exspectetis argumentum fabulae,
1.23
senes qui primi venient i partem aperient,
1.24
in agendo partem ostendent. Facite aequanimitas
1.25
poetae ad scribendum augeat industriam.
1.26
ACTVS IMICIOStorax!- Non rediit hac nocte a cena Aeschinus
1.27
neque servolorum quisquam qui advorsum ierant.
1.28
Profecto hoc vere dicunt: si absis uspiam
1.29
aut ibi si cesses, evenire ea satius est
1.30
quae in te uxor dicit et quae in animo cogitat
1.31
irata quam illa quae parentes propitii.
1.32
Uxor, si cesses, aut te amare cogitat
1.33
aut tete amari aut potare atque animo obsequi
1.34
et tibi bene esse soli, quom sibi sit male.
1.35
Ego quia non rediit filius quae cogito et
1.36
quibu' nunc sollicitor rebu'! Ne aut ille alserit
1.37
aut uspiam ceciderit aut praefregerit
1.38
aliquid. Vah quemquamne hominem in animo instituere aut
1.39
parare quod sit carius quam ipsest sibi!
1.40
Atque ex me hic natu' non est sed ex fratre. Is adeo
1.41
dissimili studiost iam inde ab adulescentia:
1.42
ego hanc clementem vitam urbanam atque otium
1.43
secutu' sum et, quod fortunatum isti putant,
1.44
uxorem, numquam habui. Ille contra haec omnia:
1.45
ruri agere vitam; semper parce ac duriter
1.46
se habere; uxorem duxit; nati filii
1.47
duo; inde ego hunc maiorem adoptavi mihi;
1.48
eduxi a parvolo; habui amavi pro meo;
1.49
in eo me oblecto, solum id est carum mihi.
1.50
Ille ut item contra me habeat facio sedulo:
1.51
do praetermitto, non necesse habeo omnia
1.52
pro meo iure agere; postremo, alii clanculum
1.53
patres quae faciunt, quae fert adulescentia,
1.54
ea ne me celet consuefeci filium.
1.55
Nam qui mentiri aut fallere institerit patrem aut
1.56
audebit, tanto magis audebit ceteros.
1.57
Pudore et liberalitate liberos
1.58
retinere satius esse credo quam metu.
1.59
Haec fratri mecum non conveniunt neque placent.
1.60
Venit ad me saepe clamitans" quid agi', Micio?
1.61
Quor perdis adulescentem nobis? Quor amat?
1.62
Quor potat? Quor tu his rebu' sumptum suggeris,
1.63
vestitu nimio indulges? Nimium ineptus es".
1.64
Nimium ipse durust praeter aequomque et bonum,
1.65
et errat longe mel quidem sententia
1.66
qui imperium credat gravius esse aut stabilius
1.67
vi quod fit quam illud quod amicitia adiungitur.
1.68
Mea sic est ratio et sic animum induco meum:
1.69
malo coactu' qui suom officium facit,
1.70
dum id rescitum iri credit, tantisper cavet;
1.71
si sperat fore clam, rursum ad ingenium redit.
1.72
Ill' quem beneficio adiungas ex animo facit,
1.73
studet par referre, praesens absensque idem erit.
1.74
Hoc patriumst, potiu' consuefacere filium
1.75
sua sponte recte facere quam alieno metu
1.76
hoc pater ac dominus interest. Hoc qui nequit
1.77
fateatur nescire imperare liberis.
1.78
Sed estne hic ipsu' de quo agebam? Et certe is est.
1.79
Nescioquid tristem video: credo, iam ut solet
1.80
iurgabit. Salvom te advenire, Demea, gaudemus.
1.81
DEMEA MICIODE. Ehem opportune: te ipsum quaerito.
1.82
MI. Quid tristis es? DE. Rogas me ubi nobis Aeschinus
1.83
siet? Quid tristis ego sum? MI. Dixin hoc fore?
1.84
Quid fecit? DE. Quid ille fecerit? Quem neque pudet
1.85
quicquam neque metuit quemquam neque legem putat
1.86
tenere se ullam. Nam illa quae antehac facta sunt
1.87
omitto: modo quid dissignavit? MI. Quidnam id est?
1.88
DE. Fores effregit atque in aedis inruit
1.89
alienas; ipsum dominum atque omnem familiam
1.90
mulcavit usque ad mortem; eripuit mulierem
1.91
quam amabat: clamant omnes indignissume
1.92
factum esse. Hoc advenienti quot mihi, Micio,
1.93
dixere! In orest omni populo. Denique,
1.94
si conferendum exemplumst, non fratrem videt
1.95
rei dare operam, ruri esse parcum ac sobrium?
1.96
Nullum huiu' simile factum. Haec quom illi, Micio,
1.97
dico, tibi dico: tu illum corrumpi sinis.
1.98
MI. Homine imperito numquam quicquam iniustiust,
1.99
qui nisi quod ipse fecit nil rectum putat.
1.100
DE. Quorsum istuc? MI. Quia tu, Demea, haec male iudicas.
1.101
Non est flagitium, mihi crede, adulescentulum
1.102
scortari neque potare: non est; neque fores
1.103
effringere. Haec si neque ego neque tu fecimus,
1.104
non siit egestas facere nos. Tu nunc tibi
1.105
id laudi duci' quod tum fecisti inopia?
1.106
iniuriumst; nam si esset unde id fieret,
1.107
faceremus. Et tu illum tuom, si esses homo,
1.108
sineres nunc facere dum per aetatem decet
1.109
potius quam, ubi te exspectatum eiecisset foras,
1.110
alieniore aetate post faceret tamen.
1.111
DE. Pro Iuppiter, tu homo adigi' me ad insaniam
1.112
non est flagitium facere haec adulescentulum? MI. Ah
1.113
ausculta, ne me optundas de hac re saepius:
1.114
tuom filium dedisti adoptandum mihi;
1.115
is meus est factu': siquid peccat, Demea,
1.116
mihi peccat; ego illi maxumam partem fero.
1.117
Opsonat potat, olet unguenta: de meo;
1.118
amat: dabitur a me argentum dum erit commodum;
1.119
ubi non erit fortasse excludetur foras.
1.120
Fores effregit: restituentur; discidit
1.121
vestem: resarcietur; et- dis gratia- est
1.122
unde haec fiant, et adhuc non molesta sunt.
1.123
Postremo aut desine aut cedo quemuis arbitrum:
1.124
te plura in hac re peccare ostendam. DE. Ei mihi,
1.125
pater esse disce ab aliis qui vere sciunt.
1.126
MI. Natura te illi pater es, consiliis ego.
1.127
DE. Tun consulis quicquam? MI. Ah, si pergis, abiero.
1.128
DE. Sicin agis? MI. An ego totiens de eadem re audiam?
1.129
DE. Curaest mihi. MI. At mihi curaest. Verum, Demea,
1.130
curemus aequam uterque partem: tu alterum,
1.131
ego item alterum; nam ambos curare propemodum
1.132
reposcere illumst quem dedisti. DE. Ah Micio!
1.133
MI. Mihi sic videtur. DE. Quid istic? Si tibi istuc placet,
1.134
profundat perdat pereat; nil ad me attinet.
1.135
Iam si verbum unum posthac... MI. Rursum, Demea,
1.136
irascere? DE. An non credi'? Repeto quem dedi?
1.137
aegrest; alienu' non sum; si obsto... em desino.
1.138
Unum vis curem: curo; et est dis gratia
1.139
quom ita ut volo est. Iste tuos ipse sentiet
1.140
posteriu' nolo in illum graviu' dicere.
1.141
MICIONec nil neque omnia haec sunt quae dicit: tamen
1.142
non nil molesta haec sunt mihi; sed ostendere
1.143
me aegre pati illi nolui. Nam itast homo:
1.144
quom placo, advorsor sedulo et deterreo;
1.145
tamen vix humane patitur; verum si augeam
1.146
aut etiam adiutor siem eius iracundiae,
1.147
insaniam profecto cum illo. Etsi Aeschinus
1.148
non nullam in hac re nobis facit iniuriam.
1.149
Quam hic non amavit meretricem? Aut quoi non dedit
1.150
aliquid? Postremo nuper( credo iam omnium
1.151
taedebat) dixit velle uxorem ducere.
1.152
Sperabam iam defervisse adulescentiam:
1.153
gaudebam. Ecce autem de integro! Nisi, quidquid est,
1.154
volo scire atque hominem convenire, si apud forumst.
1.155
ACTVS IISANNIO AESCHINVS PARMENO( BACCHIS) SA. Obsecro, populares, ferte misero atque innocenti auxilium,
1.156
subuenite inopi. AE. Otiose: nunciam ilico hic consiste.
1.157
Quid respectas? Nil periclist: numquam dum ego adero hic te tanget.
1.158
SA. Ego istam invitis omnibus.
1.159
AE. Quamquamst scelestu' non committet hodie umquam iterum ut vapulet.
1.160
SA. Aeschine, audi ne te ignarum fuisse dicas meorum morum:
1.161
leno ego sum. AE. Scio. SA. At ita ut usquam fuit fide quisquam optuma.
1.162
Tu quod te posteriu' purges hanc iniuriam mi nolle
1.163
factam esse, huius non faciam. Crede hoc, ego meum ius persequar
1.164
neque tu verbis solves umquam quod mihi re male feceris.
1.165
Novi ego vostra haec:" nollem factum: iusiurandum dabitur te esse
1.166
indignum iniuria hac"- indignis quom egomet sim acceptus modis.
1.167
AE. Abi prae strenve ac fores aperi. SA. Ceterum hoc nihili facis?
1.168
AE. I intro nunciam. SA. Enim non sinam. AE. Accede illuc, Parmeno
1.169
( nimium istoc abisti), hic propter hunc adsiste: em sic volo.
1.170
Cave nunciam oculos a meis oculis quoquam demoveas tuos
1.171
ne mora sit, si innuerim, quin pugnu' continuo in mala haereat.
1.172
SA. Istuc volo ergo ipsum experiri. AE. Em serva. PA. Omitte mulierem.
1.173
SA. O facinus indignum! AE. Geminabit nisi caves. SA. Ei, miseriam!
1.174
AE. Non innueram; verum in istam partem potiu' peccato tamen.
1.175
I nunc iam.- SA. Quid hoc reist? Regnumne, Aeschine, hic tu possides?
1.176
AE. Si possiderem, ornatus esses ex tuis virtutibus.
1.177
SA. Quid tibi rei mecumst? AE. Nil. SA. Quid? Nostin qui sim? AE. Non desidero.
1.178
SA. Tetigin tui quicquam? AE. Si attigisses, ferres infortunium.
1.179
SA. Qui tibi magis licet meam habere pro qua ego argentum dedi?
1.180
Responde. AE. Ante aedis non fecisse erit melius hic convicium;
1.181
nam si molestu' pergis esse, iam intro abripiere atque ibi
1.182
usque ad necem operiere loris. SA. Loris liber? AE. Sic erit.
1.183
SA. O hominem inpurum! Hicin libertatem aiunt esse aequam omnibus?
1.184
AE. Si sati' iam debacchatus es, leno, audi si vis nunciam.
1.185
SA. Egon debacchatu' sum autem an tu in me? AE. Mitte ista atque ad rem redi.
1.186
SA. Quam rem? Quo redeam? AE. Iamne me vis dicere id quod id te attinet?
1.187
SA. Cupio, modo aequi aliquid. AE. Vah leno iniqua me non volt loqui.
1.188
SA. Leno sum, fateor, pernicies communis adulescentium,
1.189
periuru', pesti'; tamen tibi a me nulla est orta iniuria.
1.190
AE. Nam hercle etiam hoc restat. SA. Illuc quaeso redi quo coepisti, Aeschine.
1.191
AE. Minis viginti tu illam emisti( quae res tibi vortat male!):
1.192
argenti tantum dabitur. SA. Quid si ego tibi illam nolo vendere?
1.193
Coges me? AE. Minime. SA. Namque id metui... AE. Neque vendundam censeo
1.194
quae liberast; nam ego liberali illam adsero causa manu.
1.195
Nunc vide utrum vis, argentum accipere an causam meditari tuam.
1.196
delibera hoc dum ego redeo, leno.
1.197
SANNIOPro supreme Iuppiter, minime miror qui insanire occipiunt ex iniuria.
1.198
Domo me eripuit, verberavit; mi invito abduxit meam
1.199
( ob male facta haec tantidem emptam postulat sibi tradier);
1.200
homini misero plus quingentos colaphos infregit mihi.
1.201
Verum enim quando bene promeruit, fiat: suom ius postulat.
1.202
Age, iam cupio si modo argentum reddat. Sed ego hoc hariolor:
1.203
ubi me dixero dare tanti, testis faciet ilico
1.204
vendidisse me; de argento- somnium:" mox; cras redi".
1.205
Id quoque possum ferre si modo reddat, quamquam iniuriumst.
1.206
Verum cogito id quod res est: quando eum quaestum occeperis,
1.207
accipiunda et mussitanda iniuria adulescentiumst.
1.208
Sed nemo dabit: frustra egomet mecum has rationes puto.
1.209
SYRVS SANNIOSY. Tace, egomet conveniam iam ipsum: cupide accipiat faxo atque etiam
1.210
bene dicat secum esse actum.- Quid istuc, Sanniost quod te audio
1.211
nescioquid concertasse cum ero? SA. Numquam vidi iniquius
1.212
certationem comparatam quam haec hodie inter nos fuit
1.213
ego vapulando, ill' verberando, usque ambo defessi sumus.
1.214
SY. Tua culpa. SA. Quid agerem? SY. Adulescenti morem gestum oportuit.
1.215
SA. Qui potui meliu' qui hodie usque os praebui? SY. Age, scis quid loquar:
1.216
pecuniam in loco neglegere maxumum interdumst lucrum. Hui
1.217
metuisti, si nunc de tuo iure concessisses paullulum atque
1.218
adulescenti esses morigeratus, hominum homo stultissime,
1.219
ne non tibi istuc feneraret? SA. Ego spem pretio non emo.
1.220
SY. Numquam rem facies: abi, nescis inescare homines, Sannio.
1.221
SA. Credo istuc melius esse; verum ego numquam adeo astutus fui
1.222
quin quidquid possem mallem auferre potius in praesentia.
1.223
SY. Age, novi tuom animum: quasi iam usquam tibi sint viginti minae
1.224
dum huic obsequare; praeterea autem te aiunt proficisci Cyprum. SA. Hem.
1.225
SY. Coemisse hinc quae illuc veheres multa, navem conductam: hoc, scio,
1.226
animu' tibi pendet. ubi illinc, spero, redieris tamen, hoc ages.
1.227
SA. Nusquam pedem! Perii hercle: hac illi spe hoc inceperunt. SY. Timet:
1.228
inieci scrupulum homini. SI. O scelera: illuc vide
1.229
ut in ipso articulo oppressit. Emptae mulieres
1.230
complures et item hinc alia quae porto Cyprum.
1.231
Nisi eo ad mercatum venio, damnum maxumumst.
1.232
Nunc si hoc omitto, actum agam ubi illinc rediero;
1.233
nil est; refrixerit res- nunc demum venis?
1.234
Quor passu' s? Ubi eras?" Ut iit satius perdere
1.235
quam hic nunc manere tam diu aut tum persequi.
1.236
SY. Iamne enumerasti quot ad te rediturum putes?
1.237
SA. Hoccin illo dignumst? Hoccin incipere Aeschinum,
1.238
per oppressionem ut hanc mi eripere postulet!
1.239
SY. Labascit: unum hoc habeo. Vide si sati' placet:
1.240
quam venias in periclum, Sannio,
1.241
servesne an perdas totum, dividuom face;
1.242
minas decem conradet alicunde. SA. Ei mihi,
1.243
etiam de sorte nunc venio in dubium miser?
1.244
Pudet nil? Omnis dentis labefecit mihi,
1.245
praeterea colaphis tuber est totum caput
1.246
etiam insuper defraudet? Nusquam abeo. SY. Ut lubet.
1.247
Numquid vis quin abeam? SA. Immo hercle hoc quaeso, Syre:
1.248
utut haec sunt acta, potiu' quam litis sequar,
1.249
meum mihi reddatur saltem quanti emptast, Syre.
1.250
Scio te non usum antehac amicitia mea:
1.251
memorem me dices esse et gratum. SY. Sedulo
1.252
faciam. Sed Ctesiphonem video: laetus est
1.253
de amica. SA. Quid quod te oro? SY. Paullisper mane.
1.254
CTESIPHO SANNIO SYRVSCT. Abs quivis homine, quom est opus, beneficium accipere gaudeas;
1.255
verum enimuero id demum iuvat si quem aequomst facere is bene facit.
1.256
O frater, frater, quid ego nunc te laudem? Sati' certo scio,
1.257
numquam ita magnifice quicquam dicam id virtus quin superet tua.
1.258
Itaque unam hanc rem mi habere praeter alios praecipuam arbitror,
1.259
fratrem, hominem neminem esse primarum artium mage principem.
1.260
SY. O Ctesipho. CT. O Syre, Aeschinus ubist? SY. Ellum, te exspectat domi. CT. Hem.
1.261
SY. Quid est? CT. Quid sit? illius opera, Syre, nunc vivo. Festivom caput;
1.262
quin omnia sibi post putarit esse prae meo commodo;
1.263
maledicta famam meum laborem et peccatum in se transtulit.
1.264
Nil pote supra. Quidnam fori' crepuit? SY. Mane mane; ipse exit foras.
1.265
AESCHINVS CTESIPHO SYRVS SANNIOAE. Ubi est ill' sacrilegus? SA. Me quaerit. Num quid nam ecfert? occidi:
1.266
nil video. AE. Ehem opportune: te ipsum quaero: quid fit, Ctesipho?
1.267
in tutost omni' res: omitte vero tristitiem tuam.
1.268
CT. Ego illam hercle vero omitto quiquidem te habeam fratrem: o mi Aeschine,
1.269
o mi germane! Ah vereor coram in os te laudare amplius,
1.270
ne id adsentandi mage quam quo habeam gratum facere existumes.
1.271
AE. Age, inepte, quasi nunc non norimu' nos inter nos, Ctesipho.
1.272
Hoc mihi dolet, nos paene sero scisse et paene in eum locum
1.273
redisse ut, si omnes cuperent, nil tibi possent auxiliarier.
1.274
CT. Pudebat. AE. Ah stultitiast istaec, non pudor. Tam ob parvolam
1.275
rem paene e patria! Turpe dictu. Deos quaeso ut istaec prohibeant.
1.276
CT. Peccavi. AE. Quid ait tandem nobis Sannio? SY. Iam mitis est.
1.277
AE. Ego ad forum ibo ut hunc absolvam; te intro ad illam, Ctesipho.
1.278
SA. Syre, insta. SY. Eamu'; namque hic properat in Cyprum. SA. Ne tam quidem
1.279
quam vis: etiam maneo otiosus hic. SY. Reddetur; ne time.
1.280
SA. At ut omne reddat. SY. Omne reddet; tace modo ac sequere hac. SA. Sequor.
1.281
CT. Heus heus Syre. SY. Em quid est? CT. Obsecro hercle te, hominem istum inpurissimum
1.282
quam primum absolvitote ne, si magis irritatus siet,
1.283
aliqua ad patrem hoc permanet atque ego tum perpetuo perierim.
1.284
SY. Non fiet; bono animo esto; tu cum illa intu' te oblecta interim
1.285
et lectulos iube sterni nobis et parari cetera.
1.286
Ego iam transacta re convortam me domum cum opsonio.
1.287
CT. Ita quaeso. Quando hoc bene successit, hilare[ m] hunc sumamus diem.
1.288
ACTVS IIISOSTRATA CANTHARASO. Obsecro, mea nutrix, quid nunc fiet? CA. Quid fiet, rogas?
1.289
Recte edepol spero. Modo dolores, mea tu, occipiunt primulum
1.290
iam nunc times, quasi numquam adfueris, numquam tute pepereris?
1.291
SO. Miseram me, neminem habeo( solae sumu'; Geta autem hic non adest)
1.292
nec quem ad obstetricem mittam, nec qui accersat Aeschinum.
1.293
CA. Pol is quidem iam hic aderit; nam numquam unum intermittit diem
1.294
quin semper veniat. SO. solu' mearum miseriarumst remedium.
1.295
CA. E re nata meliu' fieri haud potuit quam factumst, era,
1.296
quando vitium oblatumst, quod ad illum attinet potissimum,
1.297
talem, tali genere atque animo, natum ex tanta familia.
1.298
SO. Ita pol est ut dici': salvo' nobis deos quaeso ut siet.
1.299
GETA SOSTRATA CANTHARAGE. Nunc illud est quom, si omnia omnes sua consilia conferant
1.300
atque huic malo salutem quaerant, auxili nil adferant,
1.301
quod mihique eraeque filiaeque erilist. Vae misero mihi!
1.302
tot res repente circumuallant se unde emergi non potest:
1.303
vis egestas iniustitia solitudo infamia.
1.304
Hoccin saeclum! O scelera, o genera sacrilega, o hominem inpium!
1.305
SO. me miseram, quidnam est quod sic video timidum et properantem Getam?
1.306
GE. Quem neque fides neque iusiurandum neque illum misericordia
1.307
repressit neque reflexit neque quod partus instabat prope
1.308
quoi miserae indigne per vim vitium obtulerat. SO. Non intellego
1.309
satius quae loquitur. CA. Propius obsecro accedamu', Sostrata. GE. Ah
1.310
me miserum, vix sum compos animi, ita ardeo iracundia.
1.311
Nil est quod malim quam illam totam familiam dari mi obviam,
1.312
ut ego iram hanc in eos evomam omnem, dum aegritudo haec est recens.
1.313
Satis mihi id habeam supplici dum illos ulciscar modo.
1.314
Seni animam primum exstinguerem ipsi qui illud produxit scelus;
1.315
tum autem Syrum inpulsorem, vah, quibus illum lacerarem modis!
1.316
sublime medium primum arriperem et capite in terra statuerem,
1.317
ut cerebro dispergat viam;
1.318
adulescenti ipsi eriperem oculos, post haec praecipitem darem;
1.319
ceteros- ruerem agerem raperem tunderem et prosternerem.
1.320
Sed cesso eram hoc malo inpertiri propere? SO. Revocemus: Geta. GE. Hem
1.321
quisqui' s, sine me. SO. Ego sum Sostrata. GE. Ubi east? Te ipsam quaerito.
1.322
SO.. Te exspecto; oppido opportune te obtulisti mi obviam.
1.323
( GE.) era... SO. Quid est? Quid trepidas? GE. Ei mihi! CA. Quid festinas, mi Geta?
1.324
Animam recipe. GE. Prorsu'... SO. Quid istuc" prorsus" ergost? GE. Periimus;
1.325
actumst. SO. Eloquere obsecro te quid sit. GE. Iam... SO. quid" iam", Geta?
1.326
GE. Aeschinus... SO. Quid is ergo? GE. Alienus est ab nostra familia. SO. Hem
1.327
perii. Quare? GE. Amare occepit aliam. SO. vae miserae mihi!
1.328
GE. Neque id occulte fert, ab lenone ipsus eripuit palam.
1.329
SO. Satin hoc certumst? GE. Certum; hisce oculis egomet vidi, Sostrata. SO. Ah
1.330
me miseram! Quid iam credas aut quoi credas? Nostrumne Aeschinum,
1.331
nostram vitam omnium, in quo nostrae spes opesque omnes sitae
1.332
erant? Qui sine hac iurabat se unum numquam victurum diem?
1.333
Qui' se in sui gremio positurum puerum dicebat patris,
1.334
ita obsecraturum ut liceret hanc sibi uxorem ducere?
1.335
GE. Era, lacrumas mitte ac potiu' quod ad hanc rem opus est porro prospice:
1.336
patiamurne an narremu' quoipiam? CA. Au au, mi homo, sanun es?
1.337
An hoc proferendum tibi videtur esse? GE. Miquidem non placet.
1.338
Iam primum illum alieno animo a nobis esse res ipsa indicat.
1.339
Nunc si hoc palam proferimus ille infitias ibit, sat scio:
1.340
tua fama et gnatae vita in dubium veniet. Tum si maxume
1.341
fateatur, quom amat aliam, non est utile hanc illi dari.
1.342
Quapropter quoquo pacto tacitost opus. SO. Ah minime gentium:
1.343
non faciam. GE. Quid ages? SO. Proferam. CA. Hem, mea Sostrata, vide quam rem agis.
1.344
SO. Peiore res loco non potis est esse quam in quo nunc sitast.
1.345
Primum indotatast; tum praeterea, quae secunda ei dos erat,
1.346
periit: pro virgini dari nuptum non potest. Hoc relicuomst:
1.347
si infitias ibit, testi' mecum est anulus quem miserat.
1.348
Postremo, quando ego conscia mihi sum a me culpam esse hanc procul
1.349
neque pretium neque rem ullam intercessisse illa aut me indignam, Geta,
1.350
experiar. GE. Quid istic? Cedo ut meliu' dicas. SO. Tu, quantum potest,
1.351
abi atque Hegioni cognato huiu' rem enarrato omnem ordine;
1.352
nam is nostro Simulo fuit summus et nos coluit maxume.
1.353
GE. Nam hercle aliu' nemo respiciet nos. SO. Propera tu, mea Canthara,
1.354
curre, obstetricem accerse, ut quom opu' sit ne in mora nobis siet.
1.355
DEMEA SYRVS DROMODE. Disperii! Ctesiphonem audivi filium
1.356
una fuisse in raptione cum Aeschino.
1.357
Id misero restat mihi mali si illum potest,
1.358
qui aliquoi reist, etiam eum id nequitiem adducere.
1.359
Ubi ego illum quaeram? Credo abductum in ganeum
1.360
aliquo: persuasit ille inpuru', sat scio.
1.361
sed eccum Syrum ire video: hinc scibo iam ubi siet.
1.362
Atque hercle hic de grege illost: si me senserit
1.363
eum quaeritare, numquam dicet carnufex.
1.364
Non ostendam id me velle. SY. Omnem rem modo seni
1.365
quo pacto haberet enarramus ordine:
1.366
nil quicquam vidi laetius. DE. Pro Iuppiter,
1.367
hominis stultitiam! SY. Conlaudavit filium;
1.368
mihi, qui id dedissem consilium, egit gratias.
1.369
DE. Disrumpor! SY. Argentum adnumeravit ilico;
1.370
dedit praeterea in sumptum dimidium minae;
1.371
id distributum sane est ex sententia. DE. Em
1.372
huic mandes siquid recte curatum velis!
1.373
SY. Ehem Demea, haud aspexeram te. Quid agitur?
1.374
DE. Quid agatur? Vostram nequeo mirari satis
1.375
rationem. SY. Est hercle inepta, ne dicam dolo, atque
1.376
absurda. Piscis ceteros purga, Dromo;
1.377
gongrum istum maxumum in aqua sinito ludere
1.378
tantisper: ubi ego venero, exossabitur;
1.379
priu' nolo. DE. Haecin flagitia! SY. Miquidem non placent
1.380
et clamo saepe. Salsamenta haec, Stephanio,
1.381
fac macerentur pulchre. DE. Di vostram fidem,
1.382
utrum studione id sibi habet an laudi putat
1.383
fore si perdiderit gnatum? Vae misero mihi!
1.384
Videre videor iam diem illum quom hinc egens
1.385
profugiet aliquo militatum. SY. O Demea,
1.386
istuc est sapere, non quod ante pedes modost
1.387
videre sed etiam illa quae futura sunt
1.388
prospicere. DE. Quid? Istaec iam penes vos psaltriast?
1.389
SY. Ellam intus. DE. Eho in domist habituru'? SY. Credo, ut est
1.390
dementia. DE. Haecin fieri! SY. Inepta lenitas
1.391
patris et facilitas prava. DE. Fratri' me quidem
1.392
pudet pigetque. SY. Nimium inter vos, Demea, ac
1.393
( non quia ades praesens dico hoc) pernimium interest.
1.394
Tu quantu' quantu' s nil nisi sapientia es,
1.395
ill' somnium. Sineres vero illum tu tuom
1.396
facere haec? DE. Sinerem illum? Aut non sex totis mensibus
1.397
prius olfecissem quam ille quicquam coeperet?
1.398
SY. Vigilantiam tuam tu mihi narras? DE. Sic siet
1.399
modo ut nunc est quaeso. SY. Ut quisque suom volt esse itast.
1.400
DE. Quid eum? Vidistin hodie? SY. Tuomne filium?
1.401
( Abigam hunc rus.) Iamdudum aliquid ruri agere arbitror.
1.402
DE. Satin scis ibi esse? SY. Oh qui egomet produxi. DE. Optumest:
1.403
metui ne haereret hic. SY. Atque iratum admodum.
1.404
DE. Quid autem? SY. Adortust iurgio fratrem apud forum
1.405
de psaltria ista. DE. Ain vero? SY. Vah nil reticuit.
1.406
Nam ut numerabatur forte argentum, intervenit
1.407
homo de inproviso: coepit clamare" Aeschine,
1.408
haecin flagitia facere te haec te admittere
1.409
indigna genere nostro"! DE. Oh lacrumo gaudio!
1.410
SY." Non tu hoc argentum perdi' sed vitam tuam".
1.411
DE. Salvos sit! Spero, est simili' maiorum suom. SY. Hui!
1.412
DE. Syre, praeceptorum plenust istorum ille. SY. Phy!
1.413
Domi habuit unde disceret. DE. Fit sedulo:
1.414
nil praetermitto; consuefacio; denique
1.415
inspicere, tamquam in speculum, in vitas omnium
1.416
iubeo atque ex aliis sumere exemplum sibi:
1.417
" hoc facito". SY. Recte sane. DE." Hoc fugito". SY. Callide.
1.418
DE." Hoc laudist". SY. Istaec res est. DE." Hoc vitio datur".
1.419
SY. Probissime. DE. Porro autem... SY. Non hercle otiumst
1.420
nunc mi auscultandi. Piscis ex sententia
1.421
nactus sum: i mihi ne corrumpantur cautiost.
1.422
Nam id nobis tam flagitiumst quam illa, Demea,
1.423
non facere vobis quae modo dixti; et quod queo
1.424
conservis ad eundem istunc praecipio modum:
1.425
" hoc salsumst, hoc adustumst, hoc lautumst parum;
1.426
illud recte: iterum sic memento". Sedulo
1.427
moneo quae possum pro mea sapientia:
1.428
postremo, tamquam in speculum, in patinas, Demea,
1.429
inspicere iubeo et moneo quid facto usu' sit.
1.430
Inepta haec esse nos quae facimus sentio;
1.431
verum quid facias? Ut homost ita morem geras.
1.432
Numquid vis? DE. Mentem vobis meliorem dari.
1.433
SY. Tu rus hinc ibi'? DE. Recta. SY. Nam quid tu hic agas,
1.434
ubi siquid bene praecipias nemo obtemperat?
1.435
DEMEAEgo vero hinc abeo, quando is quam ob rem huc veneram
1.436
rus abiit: illum curo unum, ille ad me attinet
1.437
quando ita volt frater, de istoc ipse viderit.
1.438
Sed quis illic est procul quem video? Estne Hegio
1.439
tribuli' noster? Si sati' cerno is herclest. Vaha
1.440
homo amicu' nobis iam inde a puero( o di boni,
1.441
ne illiu' modi iam magna nobis civium
1.442
paenuriast), homo antiqua virtute ac fide
1.443
haud cito mali quid ortum ex hoc sit publice.
1.444
Quam gaudeo! Ubi etiam huiu' generi' reliquias
1.445
restare video,[ u] ah vivere etiam nunc lubet.
1.446
Opperiar hominem hic ut salutem et conloquar.
1.447
HEGIO DEMEA GETA( PAMPHILA) HE. Pro di inmortales, facinus indignum, Geta!
1.448
Quid narras! GE. Sic est factum. HE. Ex illan familia
1.449
tam inliberale facinus esse ortum! Aeschine,
1.450
pol haud paternum istuc dedisti. DE. Videlicet
1.451
de psaltria hac audivit: id illi nunc dolet
1.452
alieno, pater is nihili pendit. Ei mihi!
1.453
Utinam hic prope adesset alicubi atque audiret haec!
1.454
HE. Nisi facient quae illos aequomst, haud sic auferent.
1.455
GE. In te spes omnis, Hegio, nobis sitast:
1.456
te solum habemu', tu es patronu', tu pater:
1.457
ille tibi moriens nos commendavit senex:
1.458
si deseris tu periimus. HE. Cavi dixeris
1.459
neque faciam neque me sati' pie posse arbitror.
1.460
DE. Adibo. Salvere Hegionem plurumum
1.461
iubeo. HE. Oh te quaerebam ipsum: salve, Demea.
1.462
DE. Quid autem? HE. Maior filius tuos Aeschinus,
1.463
quem fratri adoptandum dedisti, neque boni
1.464
neque liberalis functus officiumst viri.
1.465
DE. Quid istuc est? HE. Nostrum amicum noras Simulum atque
1.466
aequalem. DE. Quidni? HE. Filiam eius virginem
1.467
vitiavit. DE. Hem. HE. Mane: nondum audisti, Demea,
1.468
quod est gravissimum. DE. An quid est etiam amplius?
1.469
HE. Vero amplius; nam hoc quidem ferundum aliquo modost:
1.470
persuasit nox amor vinum adulescentia:
1.471
humanumst. Ubi scit factum, ad matrem virginis
1.472
venit ipsus ultro lacrumans orans obsecrans
1.473
fidem dans, iurans se illam ducturum domum.
1.474
Ignotumst tacitumst creditumst. Virgo ex eo
1.475
compressu gravida factast( mensi' decumus est);
1.476
ill' bonu' vir nobis psaltriam, si dis placet,
1.477
paravit quicum vivat, illam deserit.
1.478
DE. Pro certo tu istaec dici'? HE. Mater virginis
1.479
in mediost, ipsa virgo, res ipsa, hic Geta
1.480
praeterea, ut captust servolorum, non malus
1.481
neque iners: alit illas, solus omnem familiam
1.482
sustentat: hunc abduce vinci, quaere rem.
1.483
GE. Immo hercle extorque, nisi ita factumst, Demea.
1.484
postremo non negabit: coram ipsum cedo.
1.485
DE. Pudet: nec quid agam nec quid huic respondeam
1.486
scio.( PA. Intus) miseram me, differor doloribus!
1.487
Iuno Lucina, fer opem! Serva me obsecro! HE. Hem
1.488
num nam illa quaeso parturit? GE. Certe, Hegio. HE. Em
1.489
illaec fidem nunc vostram inplorat, Demea:
1.490
quod vos vis cogit id voluntate impetret.
1.491
Haec primum ut fiant deos quaeso ut vobis decet.
1.492
Sin aliter animu' voster est, ego, Demea,
1.493
summa vi defendam hanc atque illum mortuom.
1.494
Cognatu' mihi erat: una a pueris parvolis
1.495
sumus educti; una semper militiae et domi
1.496
fuimus; paupertatem una pertulimus gravem.
1.497
quapropter nitar faciam experiar, denique
1.498
animam relinquam potiu' quam illas deseram.
1.499
quid mihi respondes? DE. Fratrem conveniam, Hegio;
1.500
is quod mi de hac re dederit consilium id sequar.
1.501
HE. Sed, Demea, hoc tu facito cum animo cogites:
1.502
quam vos facillime agiti', quam estis maxume
1.503
potentes dites fortunati nobiles,
1.504
tam maxume vos aequo animo aequa noscere
1.505
oportet, si vos volti' perhiberi probos.
1.506
DE. Redito: fient quae fieri aequomst omnia.
1.507
HE. Decet te facere. Geta, duc me intro ad Sostratam.
1.508
DE. Non me indicente haec fiunt: utinam hic sit modo
1.509
defunctum! Verum nimia illaec licentia
1.510
profecto evadit in aliquod magnum malum.
1.511
Ibo ac requiram fratrem ut in eum haec evomam.
1.512
HEGIOBono animo fac sis, Sostrata, et istam quod potes
1.513
fac consolere. Ego Micionem, si apud forumst,
1.514
conveniam atque ut res gestast narrabo ordine
1.515
si est facturus ut sit officium suom,
1.516
faciat; sin aliter de hac re est eius sententia,
1.517
respondeat mi, ut quid agam quam primum sciam.
1.518
ACTVS IVCTESIPHO SYRVSCT. Ain patrem hinc abisse rus? SY. Iamdudum. CT. Dic sodes. ST. Apud villamst:
1.519
nunc quom maxume operis aliquid facere credo. CT. Utinam quidem!
1.520
Quod cum salute eius fiat, ita se defetigarit velim
1.521
Ut triduo hoc perpetuo prorsum e lecto nequeat surgere.
1.522
SY. Ita fiat, et istoc siqui potis est rectius. CT. Ita; nam hunc diem
1.523
misere nimi' cupio, ut coepi, perpetuom in laetitia degere.
1.524
Et illud rus nulla alia causa tam male odi nisi quia propest:
1.525
quod si abesset longius,
1.526
priu' nox oppressisset illi quam huc revorti posset iterum.
1.527
Nunc ubi me illi non videbit, iam huc recurret, sat scio:
1.528
rogitabit me ubi fuerim:" ego hodie toto non vidi die".
1.529
Quid dicam? SY. Nilne in mentemst? CT. Numquam quicquam. SY. Tanto nequior.
1.530
Cliens amicus hospes nemost vobis? CT. Sunt: quid postea?
1.531
SY. Hisce opera ut data sit? CT. Quae non data sit? Non potest fieri. SY. Potest.
1.532
CT. Interdius; sed si hic pernocto, causae quid dicam, Syre?
1.533
SY. Vah quam vellem etiam noctu amicis operam mos esset dari!
1.534
Quin tu otiosus esto: ego illius sensum pulchre calleo.
1.535
Quom fervit maxume, tam placidum quam ovem reddo. CT. Quomodo?
1.536
SY. Laudarier te audit lubenter: facio te apud illum deum;
1.537
virtutes narro. CT. Meas? SY. Tuas: homini ilico lacrumae cadunt
1.538
quasi puero gaudio. Em tibi autem! CT. Quidnamst? SY. Lupus in fabula.
1.539
CT. Pater est? SY. Ipsust. CT. Syre, quid agimu'? SY. Fuge modo intro; ego videro.
1.540
CT. Siquid rogabit, nusquam tu me: audistin? SY. Potin ut desinas?
1.541
DEMEA CTESIPHO SYRVSDE. Ne ego homo sum infelix: primum fratrem nusquam invenio gentium;
1.542
praeterea autem, dum illum quaero, a villa mercennarium
1.543
vidi: is filium negat esse rure. Nec quid agam scio.
1.544
CT. Syre. SY. Quid est? CT. Men quaerit? SY. Verum CT. Perii. SY. Quin tu animo bono es.
1.545
DE. Quid hoc, malum, infelicitatis" Nequeo sati' decernere;
1.546
nisi me credo huic esse natum rei, ferundis miseriis.
1.547
Primu' sentio mala nostra, primu' rescisco omnia,
1.548
primu' porro obnuntio, aegre solu' siquid fit fero.
1.549
SY. Rideo hunc: primum ait se scire: is solu' nescit omnia.
1.550
DE. Nunc redeo, si forte frater redierit viso. CT. Syre,
1.551
obsecro vide ne ille huc prorsu' se inruat. SY. Etiam taces?
1.552
Ego cavebo. CT. Numquam hercle ego hodie istuc committam tibi;
1.553
nam me iam in cellam aliquam cum illa concludam: id tutissimumst.
1.554
SY. Age, tamen ego hunc amovebo. DE. Sed Eccum sceleratum Syrum.
1.555
SY. Non hercle hic qui volt durare quisquam, si sic fit, potest.
1.556
Scire equidem volo quot mihi sint domini: quae haec est miseria?
1.557
DE. Quid ille gannit? Quid volt? Quid ais, bone vir? Est frater domi?
1.558
SY. Quid, malum," bone vir" mihi narras? Equidem perii. DE. Quid tibist?
1.559
SY. Rogitas? Ctesipho me pugnis miserum et istam psaltriam
1.560
usque occidit. DE. Hem quid narras? SY. Em vide ut discidit labrum.
1.561
DE. Quam ob rem? SY. Me inpulsore hanc emptam esse ait. DE. Non tu eum rus hinc modo
1.562
produxe aibas? SY. Factum; verum venit post insaniens:
1.563
nil pepercit. Non puduisse verberare hominem senem!
1.564
Quem ego modo puerum tantillum in manibu' gestavi meis.
1.565
DE. Laudo: Ctesipho, patrissas: abi, virum te iudico.
1.566
SY. Laudas? Ne ille continebit posthac, si sapiet, manus.
1.567
DE. Fortiter! SY. Perquam, quia miseram mulierem et me servolum,
1.568
qui referire non audebam, vicit: hui perfortiter.
1.569
DE. Non potuit melius. Idem quod ego sentit te esse huic rei caput.
1.570
Sed estne frater intu'? SY. Non est. DE. Ubi illum inveniam cogito.
1.571
SY. Scio ubi sit, verum hodie numquam monstrabo. DE. Hem quid ais? SY. Ita.
1.572
DE. Dimminuetur tibi quidem iam cerebrum. SY. At nomen nescio
1.573
illius homini', sed locum novi ubi sit. DE. Dic ergo locum.
1.574
SY. Nostin porticum apud macellum hanc deorsum? DE. Quidni noverim?
1.575
SY. Praeterito hac recta platea sursum: ubi eo veneris,
1.576
clivo' deorsum vorsum est: hac te praecipitato. Postea
1.577
est ad hanc manum sacellum: ibi angiportum propter est.
1.578
DE. Quodnam? SY. Illi ubi etiam caprificu' magna est. DE. Novi. SY. Hac pergito.
1.579
DE. Id quidem angiportum non est pervium. SY. Verum hercle. Vah
1.580
censen hominem me esse? Erravi: in porticum rursum redi
1.581
sane hac multo propius ibis et minor est erratio.
1.582
Scin Cratini huius ditis aedis? DE. Scio. SY. Ubi eas praeterieris,
1.583
ad sinistram hac recta platea, ubi ad Dianae veneris,
1.584
ito ad dextram; priu' quam ad portam venias, apud ipsum lacum
1.585
est pistrilla et exadvorsum fabrica: ibist. DE. Quid ibi facit?
1.586
SY. Lectulos- in sole- ilignis pedibu' faciundos dedit.
1.587
DE. Ubi poteti' vos: bene sane. Sed cesso ad eum pergere?
1.588
SY. I sane: ego te exercebo hodie, ut dignus es, silicernium.
1.589
Aeschinus odiose cessat: prandium corrumpitur;
1.590
Ctesipho autem in amorest totus. Ego iam prospiciam mihi:
1.591
nam iam abibo atque unum quicquid, quod quidem erit bellissimum,
1.592
carpam et cyathos sorbilans paullatim hunc producam diem.
1.593
MICIO HEGIOMY. Ego in hac re nil reperio quam ob rem lauder tanto opere, Hegio:
1.594
meum officium facio, quod peccatum a nobis ortumst corrigo.
1.595
Nisi si me in illo credidisti esse hominum numero qui ita putant,
1.596
sibi fieri iniuriam ultro si quam fecere ipsi expostules,
1.597
et ultro accusant. Id quia non est a me factum agi' gratias?
1.598
HE. Ah minime: numquam te aliter atque es in animum induxi meum.
1.599
Sed quaeso ut una mecum ad matrem virginis eas, Micio,
1.600
atque istaec eadem quae mihi dixti tute dicas mulieri
1.601
suspicionem hanc propter fratrem eius esse et illam psaltriam.
1.602
MI. Si ita aequom censes aut si ita opus est facto, eamu'. HE. Bene facis:
1.603
nam et illic animum iam relevabi, quae dolore ac miseria
1.604
tabescit, et tuo officio fueri' functu'. Sed si aliter putas,
1.605
egomet narrabo quae mihi dixti. MI. Immo ego ibo. HE. Bene facis.
1.606
Omnes, quibu' res sunt minu' secundae, mage sunt nescioquo modo
1.607
suspiciosi; ad contumeliam omnia accipiunt magis;
1.608
propter suam inpotentiam se semper credunt claudier.
1.609
Quapropter te ipsum purgare ipsi coram placabilius est.
1.610
MI. Et recte et verum dici'. HE. Sequere me ergo hac intro. MI. Maxume.
1.611
AESCHINVSDiscrucior animi: hocin de inproviso mali mihi obici tantum
1.612
ut neque quid me faciam nec quid agam certu' siem!
1.613
Membra metu debilia sunt; animu' timore obstipuit;
1.614
pectore consistere nil consili quit.
1.615
Vah quo modo me ex hac expediam turba?
1.616
Tanta nunc suspicio de me incidit neque ea inmerito:
1.617
Sostrata credit mihi me psaltriam hinc emisse; id anus mi indicium fecit.
1.618
Nam ut hanc forte ad obstetricem erat missa, ubi vidi, ilico
1.619
accedo, rogito Pamphila quid agat, iam partus adsiet,
1.620
eon obstetricem accersat. Illa exclamat" abi abi iam, Aeschine,
1.621
sati' diu dedisti verba, sat adhuc tua nos frustratast fides".
1.622
" Hem quid istuc obsecro" inquam" est? Valeas, habeas illam quae placet".
1.623
Sensi ilico id illas suspicari, sed me reprehendi tamen
1.624
nequid de fratre garrulae illi dicerem ac fieret palam.
1.625
Nunc quid faciam? Dicam fratris esse hanc? Quod minimest opus
1.626
usquam ecferri. Ac mitto: fieri potis est ut nequa exeat:
1.627
ipsum id metuo ut credant. Tot concurrunt veri similia:
1.628
egomet rapui ipse, egomet solvi argentum, ad mi abductast domum.
1.629
Haec adeo mea culpa fateor fieri: non me hanc rem patri
1.630
utut erat gesta, indicasse. Exorassem ut eam ducerem.
1.631
Cessatum usque adhuc est: iam porro, Aeschine, expergiscere!
1.632
Nunc hoc primumst: ad illas ibo ut purgem me; accedam ad fores.
1.633
Perii! Horresco semper ubi pultare hasce occipio miser.
1.634
Heus heus Aeschinus ego sum: aperite aliquis actutum ostium.
1.635
Prodit nescioquis: concedam huc.
1.636
MICIO AESCHINVSMI. Ita uti dixi, Sostrata,
1.637
facite; ego Aeschinum conveniam, ut quomodo acta haec sunt sciat.
1.638
Sed quis ostium hic pultavit? AE. pater hercle est perii. MI. Aeschine,
1.639
AE. Quid huic hic negotist? MI. Tune has pepulisti fores?
1.640
( Tacet. Quor non ludo hunc aliquantisper? Melius est,
1.641
quandoquidem hoc numquam mihi ipse volvit credere.)
1.642
Nil mihi respondes? AE. Non equidem istas, quod sciam.
1.643
MI. Ita? Nam mirabar quid hic negoti esset tibi.
1.644
( erubuit: salva res est.) AE. Dic sodes, pater,
1.645
tibi vero quid istic est rei? MI. Nil mihi quidem.
1.646
Amicu' quidam me a foro abduxit modo
1.647
huc- advocatum sibi. AE. Quid? MI. Ego dicam tibi:
1.648
habitant hic quaedam mulieres pauperculae;
1.649
ut opinor, eas non nosse te, et certo scio,
1.650
neque enim diu huc migrarunt. AE. Quid tum postea?
1.651
MI. Virgo est cum matre. AE. Perge. MI. Haec virgo orbast patre;
1.652
hic meus amicus illi genere est proxumus
1.653
huic leges cogunt nubere hanc., AE. Perii! MI. Quid est?
1.654
AE. Nil: recte: perge. MI. Is venit ut secum avehat,
1.655
nam habitat Mileti. AE. Hem virginem ut secum avebat?
1.656
MI. Sic est. AE. Miletum usque obsecro? MI. Ita. AE. Animo malest.
1.657
Quid ipsae? Quid aiunt? MI. Quid illas censes? Nil enim.
1.658
Commenta mater est esse ex alio viro
1.659
nescioquo puerum natum, neque eum nominat;
1.660
priorem esse illum, non oportere huic dari.
1.661
AE. Eho nonne haec iusta tibi videntur postea?
1.662
MI. Non. AE. Obsecro non? An illam hinc abducet, pater?
1.663
MI. Quid illam ne abducat? AE. Factum a vobis duriter
1.664
inmisericorditerque atque etiam, si est, pater,
1.665
dicendum magis aperte, inliberaliter.
1.666
MI. Quam ob rem? AE. Rogas me? Quid illi tandem creditis
1.667
fore animi misero qui illam consuevit prior,
1.668
qui infelix haud scio an illam misere nunc amet,
1.669
quom hanc sibi videbit praesens praesenti eripi,
1.670
abduci ab oculis? Facinus indignum, pater
1.671
MI. Qua ratione istuc? Quis despondit? Quis dedit?
1.672
Quoi quando nupsit? Auctor his rebus quis est?
1.673
Quor duxit alienam? AE. An sedere oportuit
1.674
domi virginem tam grandem dum cognatus huc
1.675
illim veniret exspectantem? Haec, mi pater,
1.676
te dicere aequom fuit et id defendere.
1.677
MI. Ridiculum! Aduorsumne illum causam dicerem
1.678
quoi veneram advocatu'? Sed quid ista, Aeschine,
1.679
nostra? Aut quid nobis cum illis? Abeamus. Quid est?
1.680
Quid lacrumas? AE. Pater, obsecro, ausculta. MI. Aeschine, audivi omnia
1.681
et scio; nam te amo, quo mage quae agi' curae sunt mihi.
1.682
AE. Ita velim me promerentem ames dum vivas, mi pater,
1.683
ut me hoc delictum admisisse in me, id mihi vehementer dolet,
1.684
et me tui pudet. MI. Credo hercle, nam ingenium novi tuom
1.685
liberale; sed vereor ne indiligens nimium sies.
1.686
In qua civitate tandem te arbitrare vivere?
1.687
Virginem vitiasti quam te non ius fuerat tangere.
1.688
Iam id peccatum primum sane magnum, at humanum tamen:
1.689
fecere alii saepe item boni. At postquam id evenit, cedo
1.690
numquid circumspexti? Aut numquid tute prospexti tibi
1.691
quid fieret, qua fieret? Si te mi ipsum puduit proloqui,
1.692
qua resciscerem? Haec dum dubitas, menses abierunt decem.
1.693
Prodidisti te et illam miseram et gnatum, quod quidem in te fuit.
1.694
Quid? Credebas dormienti haec tibi confecturos deos?
1.695
Et illam sine tua opera in cubiculum iri deductum domum?
1.696
Nolim ceterarum rerum te socordem eodem modo.
1.697
Bono animo es, duces uxorem. AE. Hem. MI. Bono animo es inquam. AE. Pater,
1.698
obsecro, nunc ludi' tu me? MI. Ego te? Quam ob rem? AE. Nescio:
1.699
quia tam misere hoc esse cupio verum, eo vereor magis.
1.700
MI. Abi domum ac deos conprecare ut uxorem accersas: abi.
1.701
AE. Quid? Iam uxorem? MI. Iam. AE. Iam? MI. Iam quantum potest. AE. Di me, pater,
1.702
omnes oderint ni mage te quam oculos nunc ego amo meos.
1.703
MI. Quid? Quam illam? AE. Aeque. MI. Perbenigne. AE. Quid? Ille ubist Milesius?
1.704
MI. Periit abiit navem escendit. Sed quor cessas? AE. Abi, pater,
1.705
tu potius deos conprecare; nam tibi eos certo scio,
1.706
quo vir melior multo es quam ego, obtemperaturos magis.
1.707
MI. Ego eo intro ut quae opu' sunt parentur: tu fac dixi, si sapis.
1.708
AE. Quid hoc est negoti? Hoc est patrem esse aut hoc est filium esse?
1.709
Si frater aut sodalis esset, qui mage morem gereret?
1.710
hic non amandus, hicine non gestandus in sinust? Hem.
1.711
Itaque adeo magnam mi iniicit sua commoditate curam
1.712
ne inprudens forte faciam quod nolit: sciens cavebo.
1.713
Sed cesso ire intro, ne morae meis nuptiis egomet siem?
1.714
DEMEADE. Defessu' sum ambulando: ut, Syre, te cum tua
1.715
monstratione magnu' perdat Iuppiter!
1.716
Perreptavi usque omne oppidum: ad portam, ad lacum,
1.717
quo non? Neque illi fabrica ulla erat nec fratrem homo
1.718
vidisse se aibat quisquam. Nunc vero domi
1.719
certum obsidere est usque donec redierit.
1.720
MICIO DEMEAMI. Ibo, illis dicam nullam esse in nobis moram.
1.721
DE. Sed eccum ipsum. Te iamdudum quaero, Micio.
1.722
MI. Quidnam? DE. Fero alia flagitia ad te ingentia
1.723
boni illius adulescentis. MI. Ecce autem! DE. Nova,
1.724
capitalia. MI. Ohe iam. DE. Ah nescis qui vir sit. MI. Scio.
1.725
DE. Ah stulte, tu de psaltria me somnias
1.726
agere: hoc peccatum in virginemst civem. MI. Scio.
1.727
DE. Oho scis et patere? MI. Quidni patiar? DE. Dic mihi,
1.728
non clamas? Non insanis? MF. Non: malim quidem...
1.729
DE. Puer natust. MI. Di bene vortant! DE. Virgo nil habet.
1.730
MI. Audivi. DE. Et ducenda indotatast. MI. Scilicet.
1.731
DE. Quid nunc futurumst? MI. Id enim quod res ipsa fert:
1.732
illinc huc transferetur virgo. DE. O Iuppiter,
1.733
istocin pacto oportet? MI. Quid faciam amplius?
1.734
DE. Quid facias? Si non ipsa re tibi istuc dolet,
1.735
simulare certe est homini'. MI. Quin iam virginem
1.736
despondi; res compositast; fiunt nuptiae;
1.737
dempsi metum omnem: haec mage sunt homini'. DE. Ceterum
1.738
placet tibi factum, Micio? MI. Non, si queam
1.739
mutare. Nunc quom non queo, animo aequo fero.
1.740
Ita vitast hominum quasi quom ludas tesseris:
1.741
si illud quod maxume opus est iactu non cadit,
1.742
illud quod cecidit forte, id arte ut corrigas.
1.743
DE. Corrector! Nemp' tua arte viginti minae
1.744
pro psaltria periere: quae quantum potest
1.745
aliquo abiciundast, si non pretio at gratiis.
1.746
MI. Neque est neque illam sane studeo vendere.
1.747
DE. Quid igitur facies? MI. Domi erit. DE. Pro divom fidem!
1.748
Meretrix et materfamilias una in domo?
1.749
MI. Quor non? DE. Sanum te credis esse? MI. Equidem arbitror.
1.750
DE. Ita me di ament, ut video tuam ego ineptiam,
1.751
facturum credo ut habeas quicum cantites.
1.752
MI. Quor non? DE. Et nova nupta eadem haec discet? MI. Scilicet.
1.753
DE. Tu inter eas restim ductans saltabis? MI. Probe.
1.754
DE. Probe? MI. Et tu nobiscum una, si opu' sit. DE. Ei mihi!
1.755
Non te haec pudent? MI. Iam vero omitte, Demea,
1.756
tuam istanc iracundiam atque ita uti decet
1.757
hilarum ac lubentem fac te gnati in nuptiis.
1.758
Ego hos convenio, post huc redeo. DE. O Iuppiter,
1.759
hancin vitam! Hoscin mores! Hanc dementiam!
1.760
Uxor sine dote veniet; intu' psaltriast;
1.761
domu' sumptuosa; adulescens luxu perditus;
1.762
senex delirans. Ipsa si cupiat Salus,
1.763
servare prorsu' non potest hanc familiam.
1.764
ACTVS VSYRVS DEMEASY. Edepol, Syrisce, te curasti molliter
1.765
lauteque munus administrasti tuom:
1.766
abi. Sed postquam intu' sum omnium rerum satur,
1.767
prodeambulare huc lubitum est. DE. Illud sis vide:
1.768
exemplum disciplinae! SY. Ecce autem hic adest
1.769
senex noster. Quid fit? Quid tu es tristis? DE. Oh scelus!
1.770
SY. Ohe iam! Tu verba fundis hic, Sapientia?
1.771
DE. Tun si meus esses, SY. Dis quidem esses, Demea,
1.772
ac tuam rem constabilisses. DE. Exempla omnibus
1.773
curarem ut esses. SY. Quam ob rem? Quid feci? DE. Rogas?
1.774
In ipsa turba atque in peccato maxumo,
1.775
quod vix sedatum satis est, potatis, scelus,
1.776
quasi re bene gesta. SY. Sane nollem huc exitum.
1.777
DROMO SYRVS DEMEADR. Heus Syre, rogat te Ctesipho ut redeas. SY. Abi.
1.778
DE. Quid Ctesiphonem hic narrat? SY. Nil. DE. Eho carnufex,
1.779
est Ctesipho intu'? SY. Non est. DE. Quor hic nominat?
1.780
SY. Est aliu' quidam, parasitaster paullulus:
1.781
nostin? DE. Iam scibo. SY. Quid agi'? Quo abis? DE. Mitte me.
1.782
SY. Noli inquam. DE. Non manum abstines, mastigia?
1.783
An tibi iam mavis cerebrum dispergam hic? SY. Abit.
1.784
Edepol comissatorem haud sane commodum,
1.785
praesertim Ctesiphoni! Quid ego nunc agam?
1.786
Nisi, dum haec silescunt turbae, interea in angulum
1.787
aliquo abeam atque edormiscam hoc villi: sic agam.
1.788
MICIO DEMEAMI. Parata a nobis sunt, ita ut dixi, Sostrata
1.789
ubi vis... Quisnam a me pepulit tam graviter fores?
1.790
DE. Ei mihi! Quid faciam? Quid agam? Quid clamem aut querar?
1.791
" O caelum, o terra, o maria Neptuni!" MI. Em tibi!
1.792
Rescivit omnem rem: id nunc clamat: ilicet;
1.793
paratae lites: succurrendumst. DE. Eccum adest
1.794
communi' corruptela nostrum liberum.
1.795
MI. Tandem reprime iracundiam atque ad te redi.
1.796
DE. Repressi redii, mitto maledicta omnia:
1.797
rem ipsam putemu'. Dictum hoc inter nos fuit
1.798
( ex te adeo ortumst) ne tu curares meum
1.799
neve ego tuom? Responde. MI. Factumst, non nego.
1.800
DE. Quor nunc apud te potat? Quor recipis meum?
1.801
Quor emis amicam, Micio? Numqui minus
1.802
mihi idem ius aequomst esse? Quid mecumst tibi?
1.803
Quando ego tuom non curo, ne cum meum.
1.804
MI. Non aequom dici'. DE. Non? MI. Nam vetu' verbum hoc quidemst,
1.805
communia esse amicorum inter se omnia.
1.806
DE. Facete! Nunc demum istaec nata oratiost?
1.807
MI. Ausculta paucis nisi molestumst, Demea.
1.808
Principio, si id te mordet, sumptum filii
1.809
quem faciunt, quaeso hoc facito tecum cogites:
1.810
tu illos duo olim pro re tolerabas tua,
1.811
quod sati' putabas tua bona ambobus fore,
1.812
et me tum uxorem credidisti scilicet
1.813
ducturum. Eandem illam rationem antiquam optine:
1.814
conserva quaere parce, fac quam plurumum
1.815
illis relinquas, gloriam tu istam optine.
1.816
Mea, quae praeter spem evenere, utantur sine.
1.817
De summa nil decedet: quod hinc accesserit
1.818
id de lucro putato esse omne. Haec si voles
1.819
in animo vere cogitare, Demea,
1.820
et mihi et tibi et illis dempseris molestiam.
1.821
DE. Mitto rem: consuetudinem amborum... MI. Mane:
1.822
scio; istuc ibam. multa in homine, Demea,
1.823
signa insunt ex quibu' coniectura facile fit,
1.824
duo quom idem faciunt saepe, ut possis dicere
1.825
" hoc licet inpune facere huic, illi non licet",
1.826
non quo dissimili' res sit sed quo is qui facit.
1.827
Quae ego inesse illis video, ut confidam fore
1.828
ita fit volumu'. Video sapere intellegere, in loco
1.829
vereri, inter se amare: scire est liberum
1.830
ingenium atque animum: quovis illos tu die
1.831
redducas. At enim metuas ne ab re sint tamen
1.832
omissiores paullo. O noster Demea,
1.833
ad omnia alia aetate sapimus rectius
1.834
solum unum hoc vitium adfert senectus hominibus:
1.835
adtentiores sumus ad rem omnes quam sat est:
1.836
quod illos sat aetas acuet. DE. Ne nimium modo
1.837
bonae tuae istae nos rationes, Micio,
1.838
et tuos iste animus aequo' subuortat. MI. Tace
1.839
non fiet. Mitte iam istaec; da te hodie mihi:
1.840
exporge frontem. DE. Scilicet ita tempu' fert
1.841
faciundumst. Ceterum ego rus cras cum filio
1.842
cum primo luci ibo hinc. MI. De nocte censeo:
1.843
hodie modo hilarum te face. DE. Et istam psaltriam
1.844
una illuc mecum hinc abstraham. MI. Pugnaveris:
1.845
eo pacto prorsum illi adligaris filium.
1.846
Modo facito ut illam serves. DE. Ego istuc videro,
1.847
atque ibi favillae plena, fumi ac pollinis
1.848
coquendo sit faxo et molendo; praeter haec
1.849
meridie ipso faciam ut stipulam colligat:
1.850
tam excoctam reddam atque atram quam carbost. MI. Placet:
1.851
nunc mihi videre sapere. Atque equidem filium
1.852
tum, etiam si nolit, cogam ut cum illa una cubet.
1.853
DE. Derides? Fortunatu' s qui isto animo sies.
1.854
Ego sentio... MI. Ah pergisne? DE. Iam iam desino.
1.855
MI. I ergo intro, et quoi reist ei rei[ hilarum] hunc sumamus diem.
1.856
DEMEANumquam ita quisquam bene subducta ratione ad vitam fuit
1.857
quin res aetas usu' semper aliquid adportet novi,
1.858
aliquid moneat: ut illa quae te scisse credas nescias,
1.859
et quae tibi putaris prima, in experiundo ut repudies.
1.860
Quod nunc mi evenit; nam ego vitam duram quam vixi usque adhuc
1.861
iam decurso spatio omitto. Id quam ob rem? Re ipsa repperi
1.862
facilitate nil esse homini meliu' neque clementia.
1.863
Id esse verum ex me atque ex fratre quoivis facilest noscere.
1.864
Ill' suam semper egit vitam in otio, in conviviis,
1.865
clemens placidu, nulli laedere os, adridere omnibus;
1.866
sibi vixit, sibi sumptum fecit: omnes bene dicunt, amant.
1.867
Ego ille agresti' saevo' tristi' parcu' truculentus tenax
1.868
duxi uxorem: quam ibi miseriam vidi! Nati filii,
1.869
alia cura. Heia autem, dum studeo illis ut quam plurumum
1.870
facerem, contrivi in quaerundo vitam atque aetatem meam:
1.871
nunc exacta aetate hoc fructi pro labore ab eis fero,
1.872
odium; ille alter sine labore patria potitur commoda.
1.873
Illum amant, me fugitant; illi credunt consilia omnia,
1.874
illum diligunt, apud illum sunt ambo, ego desertu' sum;
1.875
illum ut vivat optant, meam autem mortem exspectant scilicet.
1.876
Ita eos meo labore eductos maxumo hic fecit suos
1.877
paullo sumptu: miseriam omnem ego capio, hic potitur gaudia.
1.878
Age age, nunciam experiamur contra ecquid ego possiem
1.879
blande dicere aut benigne facere, quando hoc provocat.
1.880
Ego quoque a meis me amari et magni pendi postulo:
1.881
si id fit dando atque obsequendo, non posteriores feram.
1.882
Deerit: id mea minime refert qui sum natu maxumus.
1.883
SYRVS DEMEASY. Heus Demea, orat frater ne abeas longius.
1.884
DE. Quis homo? O Syre noster, salve: quid fit? Quid agitur?
1.885
SY. Recte. DE. Optumest.( Iam nunc haec tria primum addidi
1.886
praeter naturam o noster, quid fit? Quid agitur?"" Servom haud inliberalem praebes te et tibi
1.887
lubens bene faxim. SY. Gratiam habeo. DE. Atqui, Syre,
1.888
hoc verumst et ipsa re experiere propediem.
1.889
GETA DEMEA( SYRVS) GE. Era, ego huc ad hos proviso quam mox virginem
1.890
accersant. Sed eccum Demeam. Salvos sies.
1.891
DE. O qui vocare? GE. Geta. DE. Geta, hominem maxumi
1.892
preti te esse hodie iudicavi animo meo.
1.893
Nam is mihi profectost servo' spectatus satis
1.894
quoi dominu' curaest, ita uti tibi sensi, Geta,
1.895
et tibi ob eam rem, siquid usus venerit,
1.896
lubens bene faxim.( Meditor esse adfabilis,
1.897
et bene procedit.) GE. Bonus es quom haec existumas.
1.898
DE. Paullatim plebem primulum facio meam.
1.899
AESCHINVS DEMEA SYRVS GETAAE. Occidunt mequidem dum nimi' sanctas nuptias
1.900
student facere: in adparando consumunt diem.
1.901
DE. Quid agitur, Aeschine? AE. Ehem, pater mi, tu hic eras?
1.902
DE. Tuos hercle vero et animo et natura pater,
1.903
qui te amat plus quam hosce oculos. Sed quor non domum
1.904
uxorem accersi'? AE. cupio; verum hoc mihi moraest,
1.905
tibicina et hymenaeum qui cantent. DE. Eho
1.906
vin tu huic seni auscultare? AE. Quid? Demissa haec face,
1.907
hymenaeum turbas lampadas tibicinas,
1.908
atque hanc in horto maceriam iube dirui
1.909
quantum potest: hac transfer: unam fac domum;
1.910
transduce et matrem et familiam omnem ad nos. AE. Placet,
1.911
pater lepidissime. DE.( Euge! Iam lepidus vocor.
1.912
Fratri aedes fient perviae, turbam domum
1.913
adducet, sumptu amittet multa: quid mea?
1.914
Ego lepidus ineo gratiam. Iube nunciam
1.915
dinumeret illi Babylo viginti minas).
1.916
Syre, cessas ire ac facere? SY. Quid ago? DE. Dirve.
1.917
Tu illas abi et transduce. GE. Di tibi, Demea,
1.918
bene faciant, quom te video nostrae familiae
1.919
tam ex animo factum velle. DE. Dignos arbitror.
1.920
Quid tu ais? AE. Sic opinor. DE. Multo rectiust
1.921
quam illam puerperam hac nunc duci per viam
1.922
aegrotam. AE. Nil enim meliu' vidi, mi pater.
1.923
DE. Sic soleo. Sed eccum Micio egreditur foras.
1.924
MICIO DEMEA AESCHINVSMI. Iubet frater? Ubi is est? tu iubes hoc, Demea?
1.925
DE. Ego vero iubeo et hac re et aliis omnibus
1.926
quam maxume unam facere nos hanc familiam,
1.927
colere adiuvare adiungere. AE. Ita quaeso, pater.
1.928
MI. Haud aliter censeo. DE. Immo hercle ita nobis decet.
1.929
Primum huius uxorist mater. MI. Est. Quid postea?
1.930
DE. Proba et modesta. MI. Ita aiunt. DE. Natu grandior.
1.931
MI. Scio. DE. Parere iamdiu haec per annos non potest;
1.932
nec qui eam respiciat quisquam est: solast.' MI. Quam hic rem agit?
1.933
DE. Hanc te aequomst ducere, et te operam ut fiat dare.
1.934
MI. Me ducere autem? DE. Te. MI. Me? DE. Te inquam. MI. Ineptis. DE. Si tu sis homo,
1.935
hic faciat. AE. Mi pater! MI. Quid tu autem huic, asine, auscultas? DE. Nil agis:
1.936
fieri aliter non potest. MI. Deliras. AE. Sine te exorem. Mi pater.
1.937
MI. Insanis: aufer. DE. Age, da veniam filio. MI. Satin sanus es?
1.938
Ego novo' maritus anno demum quinto et sexagensumo
1.939
fiam atque anum decrepitam ducam? Idne estis auctores mihi?
1.940
AE. face: promisi ego illis. MI. Promisti autem? De te largitor, puer.
1.941
DE. Age, quid siquid te maius oret? MI. Quasi non hoc sit maxumum.
1.942
DE. Da veniam. AE. Ne gravare. DE. Fac, promitte. MI. Non omittitis?
1.943
AE. Non, nisi te exorem. MI. Vis est haec quidem. DE. Age prolixe, Micio.
1.944
MI. Etsi hoc mihi pravom ineptum absurdum atque alienum a vita mea
1.945
videtur, si vos tanto opere istuc volti, fiat. AE. Bene facis.
1.946
Merito te amo. DE. Verum...( Quid ego dicam, hoc quom confit quod volo?)
1.947
MI. Quid nunc quod restat? DE. Hegio- est his cognatu' proxumus
1.948
adfini' nobis, pauper: bene nos aliquid facere illi decet.
1.949
MI. Quid facere? DE. Agellist hic sub urbe paullum quod locitas foras:
1.950
huic demu' qui fruatur. MI. Paullum id autemst? DE. Si multumst, tamen
1.951
faciundumst: pro patre huic est, bonus est, noster est recte datur.
1.952
Postremo non meum illud verbum facio quod tu, Micio,
1.953
bene et sapienter dixti dudum:" vitium commune omniumst
1.954
quod nimium ad rem in senecta adtenti sumus"? Hanc maculam nos decet
1.955
effugere. Et dictumst vere et re ipsa fieri oportet. MI. Gaudeo.
1.956
Quid istic? Dabitur quando quidem hic volt. AE. Mi pater!
1.957
DE. Nunc tu germanu' s pariter animo et corpore.( Suo sibi gladio hunc iugulo).
1.958
SYRVS DEMEA MICIO AESCHINVSSY. Factumst quod iussisti, Demea.
1.959
DE. Frugi homo' s. Ergo edepol hodie mea quidem sententia
1.960
iudico Syrum fieri esse aequom liberum. MI. Istunc liberum?
1.961
Quodnam ob factum? DE. Multa. SY. O noster Demea, edepol vir bonu' s.
1.962
Ego istos vobis usque a pueris curavi ambo sedulo:
1.963
docui monui bene praecepi semper quae potui omnia.
1.964
DE. Res apparet. Et quidem porro haec, opsonare cum fide,
1.965
scortum adducere, adparare de die convivium:
1.966
non mediocris hominis haec sunt officia. SY. O lepidum caput!
1.967
DE. Postremo hodie in psaltria hac emunda hic adiutor fuit,
1.968
hic curavit: prodesse aequomst: alii meliores erunt.
1.969
Denique hic volt fieri. MI. Vin tu hoc fieri? AE. Cupio. MI. Si quidem hoc
1.970
volti': Syre, eho accede huc ad me: liber esto. SY. Bene facis.
1.971
Omnibu' gratiam habeo et seorsum tibi praeterea, Demea.
1.972
DE. Gaudeo. AE. Et ego. SY. Credo. Utinam hoc perpetuom fiat, gaudium,
1.973
Phrygiam ut uxorem meam una mecum videam liberam!
1.974
DE. Optumam quidem mulierem. SY. Et quidem tuo nepoti huius filio
1.975
hodie prima mammam dedit haec. DE. Hercle vero serio,
1.976
siquidem prima dedit, haud dubiumst quin emitti aequom siet.
1.977
MI. Ob eam rem? DE. Ob eam. Postremo a me argentum quantist sumito.
1.978
SY. Di tibi, Demea, omnes semper omnia optata offerant!
1.979
MI. Syre, processisti hodie pulchre. DE. Siquidem porro, Micio,
1.980
tu tuom officium facies atque huic aliquid paullum prae manu
1.981
dederis, unde utatur, reddet tibi cito. MI. Istoc vilius.
1.982
DE. Frugi homost. SY. Reddam hercle; da modo. AE. Age, pater! MI. Post consulam.
1.983
DE. Faciet. SY. O vir optume! AE. O pater mi festivissime!
1.984
MI. Quid istuc? Quae res tam repente mores mutavit tuos?
1.985
" quod prolubium? Quae istaec subitast largitas?" DE. Dicam tibi:
1.986
ut id ostenderem, quod te isti facilem et festivom putant,
1.987
id non fieri ex vera vita neque adeo ex aequo et bono,
1.988
sed ex adsentando indulgendo et largiendo, Micio.
1.989
Nunc adeo si ob eam rem vobis mea vita invisa, Aeschine, est,
1.990
quia non iusta iniusta, prorsus omnia omnino obsequor,
1.991
missa facio: effundite emite, facite quod vobis lubet.
1.992
Sed si volti' potiu', quae vos propter adulescentiam
1.993
minu' videti', magis inpense cupiti', consulitis parum,
1.994
haec reprehendere et corrigere me et secundare in loco,
1.995
ecce me qui id faciam vobis. AE. Tibi, pater, permittimus:
1.996
plus scis quid opu' factost. Sed de fratre quid fiet? DE. Sino:
1.997
" habeat: in istac finem faciat. MI. Istuc recte. CANTOR. Plaudite!