Reader

PROLOGUS LIBRI QUINTI

Totius Angliae, quaquaversum porrigitur, episcopatibus circuitis; sicut post longam peregrinationem domum revertor; ut de beatissimo Patre Aldhelmo pollicitum exsequar meum: ad quod pro viribus implendum non me sollicitat dicendi materia uberior, sed affectus in sanctum quem ipse meruit propensior. Num enim par esset ut ei negarem vocis meae praeconium, qui mihi contulit post Deum quantulum habeo ingenii? Illi non impenderem linguam; cui, si necesse esset, impenderem vitam? Atqui nimium avarus est qui verborum suorum tenax est. Quia igitur immaniter deviaretur a justitia, si in hoc sanctorum brevi commentario solus dominus et patronus noster obumbraretur silentio; suscepi vel pauca de ipsius vita dicere, quamvis pro inscitia rerum nequaquam valeo voluntati satisfacere: adeo praeter illud quod de illo Beda in Gestis Anglorum tangit, semper infra meritum jacuit, semper desidia civium agente inhonorus latuit. Magnus ille quidem scientiae gloria, miraculorum eminentia, sed nulla quae supersit illustratus Scriptura. Gaudeat aliquis se de Aldhelmi miraculis plura sic legisse quae vivens duntaxat fecerit. Ad me profecto nihil manavit, nihil quanquam curiosissimo accessit studio, nisi quod artifex manus argenteo et perantiquo impressit scrinio. Compegit haec in libellum abbas Abendoniensis Faricius auctoritate sua nitens, nec quidquam praeterea quod dicta sua firmarent[ l. firmaret] testimoniorum extrinsecus adducens. Mihi placuit diversum dicendi genus, ut per illa gesta quae a scriptis Faricii vacabant, introrsus pergerem et quaeque dicta idoneis testibus velut quibusdam postibus ambirem. Quis enim aliter crederet gestis tam longe a nostra memoria remotis, ut quod sic dictum sit, propter styli penuriam sepultis? Supersunt praeterea plura meum monachi scilicet Malmesburiensis exspectantia officium, quae vir ille aut nescivit, aut dicere supersedit. Fuit enim sicut non usquequaque despicabilis eloquentiae, ita in his duntaxat propter ignorantiam linguae incuriosae scientiae, utpote sub lusco natus aere. Aequi igitur et boni consule, lector meus, ne personae meae obscuritas prae abbatis dignitate praejudicium patiatur. Quamvis si honores attenderis, et nos aliquod nomenque decusque gessimus. Quadripartito ordine itaque haec procede narratio.

Primo ut sanctissimi viri ostendam genus et scientiam.

Secundo quae coenobia fecerit, quibus privilegiis et patrimoniis hoc nostrum insignierit, subjiciam: ubi auditoris patientiam jam hinc ex prooemio convenio, ne alienis scriptis gravatus effugiat. Hic enim libellus non ostentationem eloquentiae, sed congeriem scientiae pollicetur; ut non tam vita dicatur sancti, quam vitae ipsius testimonium, cognitionis instrumentum.

Tertio paucissima miracula quae juvenis fecit; non quod plura non fecerit, sed quod ista tantum dubietatis scrupulum effugere potuerunt, non omittam.

Quarto seriem temporum post beati viri obitum quanta potuero veritate deducam, quanta libertatis naufragia Ecclesia nostra pertulerit, quam semper prospere cum videretur oppressa maxime, per patrocinium sancti, caput contra fortunam extulerit. Ac me quidem his enarrandis imparem non nescio; sed Spiritus sancti ductu, qui jam carbasa non segniter implesse videtur, ultro hujus immensitatem pelagi securus velivolabo.