Reader

Divini et dii gentium tempora et momenta non norunt, sed solus Deus.

Non sapientes Aegypti, non augures coeli, non dii gentium, status temporum et mutationes rerum a constitutione mundi annuntiare potuerunt. Unde Isaias ad Aegyptum loquens, ait: Ubi sunt nunc sapientes tui? Annuntient tibi, et indicent quid cogitaverit Dominus exercituum super Aegyptum. Vides, quo modo propheta praesciens et praedicens mala quae ventura erant super Aegyptum, insultat sapientibus, qui haec annuntiare et indicare nequiverunt. Idem propheta cum contra Babylonem prophetaret, dicit: Defecisti in multitudine consiliorum tuorum; stent et salvent te augures coeli, qui contemplabantur sidera, et supputabant menses, ut ex eis annuntiarent ventura tibi. Et diis gentium insultans, idem ait: Accedant, et nuntient nobis quaecunque ventura sunt. Priora quae fuerunt, nuntiate, et ponemus cor nostrum, et sciemus novissima eorum. Annuntiate quae ventura sunt in futurum, et sciemus, quia dii estis vos. Priora, inquit, quae fuerunt, nuntiate, et ponemus cor nostrum. Ac si diceret: Priora quae fuerunt ab initio saeculi, cum nondum essetis, nuntiate nobis, si potestis: quod si feceritis, ponemus cor nostrum, ut pro diis colamus vos; et per priora nobis nuntiata sciemus novissima eorum, priorum scilicet, id est quae post priora in novissimo ventura sunt, nobis nota erunt, si prioribus nuntiatis, et haec fuerint nobis nuntiata. Adjungit propheta, et dicit: Annuntiate nobis quae ventura sunt in futurum, et sciemus quia dii estis vos: quibus verbis ostendit, annuntiatione futurorum verum Deum posse agnosci, cujus est nosse tempora vel momenta. Unde idem propheta ex persona Domini dicit: Quae prima fuerunt ecce venerunt; nova quoque ego annuntio, antequam oriantur, audita vobis faciam. Ac si diceret: Mihi credite qui implevi quae praedixi. Quod manifeste apparet, quia quae prima per me fuerunt annuntiata Noe, Abraham et Moysi, qui fuerunt ante vos, illa venerunt. Nova quoque quae posthac ventura sunt praedico vobis, ut me Deum esse credatis, et verba prophetarum quasi Dei verba suscipiatis. Et iterum dicit: Ego primus, et ego novissimus; absque me non est Deus. Quis similis mei? Vocet et annuntiet, et ordinem exponat mihi: ex quo constitui populum antiquum, ventura, et quae futura sunt, annuntiet eis. Ac si diceret: Quis similis mei est in diis gentium? Si quis mei similis putatur, faciat quae ego facio; vocet ea quae non sunt, ut sint, sicut et ego voco; annuntiet facta et facienda; ordinem factorum mihi exponat, et quid posterius fuerit, ex quo constitui populum antiquum, vel genus humanum in Adam, vel populum Israeliticum in semine Abrahae. Ventura, inquit, et quae futura sunt, annuntient eis: quod si ipsi non possunt, et ego possum; restat, ut credatis, quod absque me non est Deus. Quantum autem ad cognitionem veri Dei habendam, et ad fidem sermonum ejus tenendam, proficiat futurorum praedictio et impletio, frequenter apud eumdem prophetam insinuat Dominus, nunc ad se super futuris interrogandum invitans, nunc se non in abscondito locutum protestans, nunc praedicta et completa commemorans, vel futura praenuntians: Haec, inquit Isaias, dicit Dominus: Ventura interrogate me, super filios vestros, et super opus manuum mearum mandate mihi. Ego feci terram, et hominem super terram creavi ego. Ac si diceret: A me, et non ab alio, qui omnia possum, quae facturus sum, interrogate; quia opera mea me non possunt latere. Iterum dicit: Ego sum, et non est alius, non in abscondito locutus sum, in loco terrae tenebroso. Ac si diceret: De coelo vobis locutus sum, non in abscondito, unde daemones solent illudere, vel homines illusores pro idolis responsa dare. Iterum dicit de captivitate filiorum Israel sub Nabuchodonosor, vel eorum liberatione sub Cyro loquens: Quis auditum fecit hoc ab initio? Ex tunc praedixi illud. Nunquid non ego Deus et non est ultra Deus absque me? Ac si diceret: Ex veritate praedictionis, per evidentiam impletionis, cognoscite in me, non divinationis conjecturam, sed divinitatis praescientiam. Iterum dicit: Recordamini prioris saeculi, quia ego sum Deus, et non est ultra me Deus, nec est similis mei, annuntians ab exordio novissima, et ab initio, quae necdum facta sunt. Et iterum: Praedixi ex tunc, antequam venirent, indicavi tibi, ne forte diceres: Idola mea fecerunt haec. Ac si diceret: Verba mea prius audistis et opera mea postea vidistis, ut eadem opera mihi tribuatis et non idolis; quia opera mea non potuerunt praedicere, nec similia facere.

Cum constet ex praedictis Spiritum sanctum per Moysen et prophetas futura praedixisse, consequenter constare debet eosdem vera scripsisse, et de praeteritis quae praedicta et facta a Deo docti retulerunt, et de futuris, quae praedixerunt, et postea exhibita sunt; et de futuris, quae praedixerunt, et nondum impleta sunt. Constare etiam debet quod fidem Scripturae auctoritas Spiritus sancti confirmat, ut certum esse debeat, illum manifeste Spiritui sancto contradicere, qui prophetico sermoni praesumpserit obviare. Hinc B. Petrus in Epistola ait: Habetis firmiorem propheticum sermonem, cui benefacitis attendentes, tanquam lucernae lucenti in caliginoso loco, Spiritu sancto inspirante locuti sunt sancti Dei homines. Propheticus sermo lucerna est, juxta quod Psalmista dicit: Lucerna pedibus meis verbum tuum. Haec lucerna in caliginoso loco lucet, humanae ignorantiae tenebras illuminans, donec glorificatus in mundo, sicut dies illucescat, et donec idem Christus per fidem sicut lucifer in cordibus nostris oriatur. Unde intelligere debemus quod prophetia non est humani sensus interpretatio, nec humanae voluntatis adinventio sive traditio, sed Spiritus sancti revelatio. Deus igitur, ut sciant omnes, quia ipse est conspector saeculorum, per servos suos prophetas futura praedicens, praescientiam futurorum merito sibi vindicat, quam spiritus mendax, qui in veritate non stetit, mendaciter sibi usurpat. Ipse enim est auctor mendacii, cujus iniquitas primo mentita est sibi, deinde homini. Sibi quidem, cum diceret in corde suo: In coelum conscendam, super astra exaltabo solium meum, similis ero Altissimo. Haec cogitabat in corde suo, sed falso; quia frustratus est a spe sua, et fraudatus a desiderio suo. Unde Isaias, qui haec de eo scribit, insultans ei, dicit: Verumtamen ad infernum detraheris. Ac si diceret: Quamvis cogitatio tua sit, ut in coelum ascendas, ut haec et haec facias; tamen non ita erit, sed ad infernum detraheris. Ecce quod mentita est iniquitas sibi, praedicendo in corde suo ut futurum, quod non erat futurum. Nec sufficit ei, ut fallatur, nisi et fallere moliatur. Accedens enim tentator ad mulierem, dixit: Cur praecepit vobis Deus, ut non comederetis de omni ligno paradisi? Cui illa: De fructu lignorum quae sunt in paradiso vescimur; de fructu vero ligni, quod est in medio paradisi, praecepit nobis Deus ne comederemus, et ne tangeremus illud, ne forte moriamur. Dixit autem serpens: Nequaquam moriemini: scit enim Deus, quod in quacunque die comederitis ex eo, aperientur oculi vestri, et eritis sicut dii, scientes bonum et malum( Gen. III). Praedixit Deus mortem secuturam, si homo non obediret. Ob hoc autem praedixit, ut homo obediendo mortem vitaret, et immortalitatem haberet; diabolus autem immortalitatem promittens, ut per fidem falsae promissionis immortalitatem auferret, dixit: Nequaquam moriemini. Et promissionem promissione cumulans, addit: Aperientur oculi vestri, et eritis sicut dii, scientes bonum et malum. Qua promissione videtur ei promittere praescientiam futurorum, occurrens ignorantiae mulieris, quae dubitando dixisse videtur: Ne forte moriamur. Ac si diceret: Ne dubites, quasi ignorans, quid futurum sit; sed certa sis, quod cum comederitis, aperientur oculi vestri in cognitione occultorum, et habebitis scientiam divinam sicut dii, qua praescietis bona, quae vobis ventura sint, vel quae mala ventura non sint. Hoc autem scire Deum dixit, quod dixisse videtur, ut invidiae suspicionem contra Deum suscitaret; quasi maligne prohibuisset hominem ab esu hujus ligni, ne videlicet immortalis fieret, et scientiam boni et mali haberet. Diabolus itaque, ut sibi crederetur, se praescium fore futurorum suadere voluit, et falsa praedictione futurorum mulierem seduxit, et impietatem infidelitatis, qua Deo non crederetur, induxit.