Reader

A. D. MCXXIII.

Imperator Heinricus natalem Domini Trajecti celebravit. Oritur in ipsis festis diebus quaedam simultatio, inter aulicos scilicet et episcopi ministeriales; quae etiam eo processit, ut universa curia simul ac civitate commota, utriusque partis armatae concurrerent cohortes. Fit clamor confusus, quasi a Trajectensibus in imperatorem conjuratio sit facta; sicque illis irruentibus et istis resistentibus, acris committitur pugna, adeo ut multi caderent, plures de oppidanis caperentur, reliqui in turrim firmissimam, quae illic erat, confugerent. Pontifex etiam ipse, quasi pravi consilii particeps et ob hoc majestatis reus habitus, custodiae traditur, a qua postea magna pecuniae summa multatus, multis etiam primoribus illarum partium intervenientibus, et maxime Friderico Coloniensi archiepiscopo, vix redimitur. Coepit etiam tunc germinare discordiae illius seminarium, quae sequenti aestate maximo illius regionis dampno quae vulgo Hollant vocatur, morose ac laboriose, et vix tandem ipso imperatore copiosum illo exercitum ducente, terminabatur; ubi matrona quedam cujus nomen excidit[ exercitum ducente terminabatur, ubi matrona quedam Gertrudis nomine], soror nimirum Lotharii ducis, cujus et patrocinio confisa, imperatori rebellare presumebat.

Eo itaque tempore primo per Saxoniam, deinde per totam pene Germaniam externis quiescentibus[ bellis], civilium ubique seditionum tempestas increvit; et ut ait propheta: mendacium et perjurium inundaverunt, et sanguis sanguinem tetigit. Predones quippe, qui sub nomine equitum undique superhabundabant, villas et agros aecclesiarum invadebant, colonos domi forisque spoliabant, et ah scelus! ab his qui pane solo et aqua victitare solebant, delicias sibimet ministrari tormentis exigebant; sicque predis et incendiis unoquoque suas injurias vindicante, coepit undique caritas immo raritas annonae succrescere.-- In pago Wormaciensi videbatur per aliquot dies non modica et armata multitudo equitum euntium et redeuntium, et quasi ad placiti colloquia nunc hic nunc illic turmas facere, circa nonam vero horam cuidam monti, a quo et exisse videbantur, se reddere. Tandem quidam de incolis regionis illius non sine magno timore hujusmodi tam prodigiosae concioni, crucis signaculo munitus, appropinquat, mox quandam ex illis occurrentem sibi personam per nomen omnipotentis Domini nostri manifestare causam populi qui sic appareret adjurat. Cui ille inter caetera: Non sumus, inquit, ut putatis fantasmata, nec militum ut a vobis cernimur turba, sed animae militum non longe antehac interfectorum. Arma vero et habitus atque equi quia nobis prius fuerant instrumenta peccandi, nunc nobis sunt materia tormenti, et vere totum ignitum est quod in nobis cernitis, quamvis id vos corporalibus oculis discernere non possitis. In hujusmodi comitatu dicitur etiam Emicho comes, ante paucos annos occisus, apparuisse, et ab hac poena orationibus et elemosinis se posse redimi docuisse.-- Referunt quidam, quod nocte quae diem dominicae coenae precessit, dum ad vigilias more aecclesiastico properarent, vidisse se quasi stellas innumeras de caelo cadere, in tantum ut pluviae guttas et multitudine et casibus viderentur imitari.

Claruit hoc tempore Dietericus Cicensis episcopus, litteris adprime eruditus, semper contra scismata, quae suis temporibus nonnunquam pululabant, propugnator catholicus, et in omni pastorali sollicitudine commissae sibimet aecclesiae desudans utilitatibus. Hic itaque non longe a suburbano vel territorio suae civitatis monasterium sive abbatiam summo conatu magnoque sumptuum ac aedificiorum impensis per annos aliquot instituebat in colle quem antiquitas olim Bosowa, nominaverat. Quo loco jam fere ad unguem perducto, utpote non modica consecrata basilica, congregatione quo que monachorum ibidem locata, invenitur inter eos quos conversos fratres dicimus quidam perversus ex eadem gente Soraborum progenitus, nequaquam sanctae regulae sed propriis desideriis per omnia subjectus. Hic pro suis excessibus frequenter ab abbate corripitur; sed non melioratus, episcopo presentatur corrigendus. Quem ipse frequenter acrius, ut dignum erat, corripuit; ille autem in tantam proterviam erupit, ut episcopum ante altare in oratione stantem cultro perfoderit; unde post triduum venerandus sacerdos ad Christum migravit.