Reader

IN EPISTOLAM II AD TIMOTHEUM. CAPUT PRIMUM.

« Paulus Apostolus Jesu Christi per voluntatem Dei, secundum promissionem vitae quae est in Christo Jesu, Timotheo charissimo filio: gratia, misericordia, et pax a Deo Patre et Christo Jesu Domino nostro.»

Timotheo scribit Paulus qui est apostolus, id est legatus Christi Jesu, quem misit Salvator rex praedicare viam salutis, et est apostolus non per suam usurpationem, sed per Dei Patris voluntatem. Est, inquam, apostolus, id est praedicare missus, secundum promissionem vitae, quae est in Christo Jesu, id est ut annuntiet credentibus factam a Deo promissionem illius incorruptionis, quae jam in Christo a mortuis resuscitato, quod scilicet Deus promisit membris eam vitam, quae jam est in capite. Et ille qui taliter est apostolus, scribit Timotheo non vili, sed charissimo filio in sanctitate et sapientia genito. Et huic filio sit gratia, id est donum Spiritus sancti, per quod sanctificetur quidquid gerit; et misericordia, qua misericorditer a peccatis et hostibus, cunctisque miseriis liberetur; et pax, quam suis Christus reliquit in observatione fraternae charitatis, quamque daturus est illis in requie beatae perennitatis. Et haec sint illi a Deo Patre, qui nos creavit, et in filios adoptavit, et a Christo Jesu Domino nostro, qui est rex et salvator et dominator nostri.

« Gratias ago Deo meo, cui servio a progenitoribus meis in conscientia pura, quam sine intermissione habeam tui memoriam in orationibus meis nocte ac die desiderans te videre, memor lacrymarum tuarum, ut gaudio implear, recordationem accipiens ejus fidei, quae est in te non ficta, quae et habitavit primum in avia tua Loide, et matre tua Eunice. Certus sum autem quod et in te. Propter quam causam admoneo te, ut resuscites gratiam Dei, quae est in te per impositionem manuum mearum. Non enim dedit nobis Deus spiritum timoris, sed virtutis et dilectionis et sobrietatis.»

Gratias ago de te Deo meo, cui ego in conscientia pura servio a progenitoribus meis, id est ab Abraham, Isaac et Jacob, caeterisque sanctis patribus Hebraeis, a quibus exemplum accipio divinae servitutis, vel si de carnali patre et matre hoc intelligitur, ex quo ab his, processi et intelligere coepi, semper Deo servivi in conscientia pura ab intentione mala. Nam etiam in persecutione quam zelo legis Christianos exercui, puram conscientiam habui, quia inde multum Deo me placere putavi, sicut ipse Christus eis praedixerat.« Venit, inquit, hora, ut omnis qui interficit vos, arbitretur obsequium se praestare Deo.» Itaque semper conscientiae puritatem, id est cordis mundam intentionem habens ab infamia, non cesso servire Deo. Cui nunc gratias ago quam, id est quantum habeam tui memoriam sine intermissione. Hoc est perpendens assidue quantum sim tui memor, gratias Deo refero qui te talem fecit, ut sis dignus semper in memoria meae mentis permanere. Vel secundum alios codices facilius legitur ita: Gratias ago Deo, cui servio a progenitoribus in conscientia pura, quod habeam sine intermissione memoriam tui, quod scilicet sis dignus propter meritum tuae sanctitatis in corde meo semper esse. Haec est sapiens exhortatio ad meliora. Memoriam tui habeo sine intermissione in orationibus meis, id est nunquam intermitto tui memor esse, quotiescunque oro, ut pro te orem nocte ac die. Et ideo te sic precibus meis sic intermisceo, quia sum desiderans te videre, ut aliquod solatium habeam in conspectu praesentiae tuae, qui tot malis afficior in hoc carcere. Videre, inquam, te desidero, memor lacrymarum tuarum, quas uberes fudisti, cum te Ephesi relinquerem, quia nimis erat tibi durum non semper esse mecum. Et propterea te desidero videre, ut videns te quem tantum diligo, implear gaudio. Magnum enim mihi gaudium erit, si te adhuc videre potero priusquam moriar. Dixi quia sum memor lacrymarum tuarum. Et sum memor earum, accipiens recordationem ejus fidei, quae est in te non ficta, non simulata, nec fictitia, sed vera, et bonis operibus ornata, quae te monet ut fortiter agas, cum etiam in feminis firma fuerit, quoniam et habitavit primum in avia tua Loide, et in matre tua Eunice, pater enim tuus fuit gentilis. In illis habitavit fides, sed et ego certus sum, id est pro certo novi quod et in te habitet eadem fides, cujus exemplum ab illis accepisti, et ideo serva diligenter eam; propter quam causam, id est quia fidem a bonis parentibus velut haereditario jure possides, et tam bonus hucusque fuisti, ut non possis auferri de memoria cordis mei, admoneo te, ut resuscites gratiam Dei, quae est in te per impositionem manuum mearum, id est praedicando exerceas officium episcopale, quod accepisti, quando tibi manus in ordinatione tua imposui, quod quasi mortuum est in te timore martyrii. Gratia enim episcopatus admonet eum resuscitare, ut confidentius praedicet verbum Dei, non timens terrenas potestates, nec erubescens se dicere servum Crucifixi, et discipulum vincti. Aliquantulum enim in hoc negligens et timidus fuerat factus, quoniam adversis erat fatigatus. Sed aviae et matris ejus mentio praemittitur, quae mulieres fuerunt, et fidem constanter tenuerunt, cum adhuc recentior esset, paucique fideles essent, ut cogitet quia ipse qui vir est, et sub eis nutritus, multo magis nunc cum jam multitudo fidelium abundet, fidem et gratiam viriliter tenere et praedicare debet. Moneo, inquit, ut resuscites gratiam Dei, quae metu tribulationum quodammodo cecidit in te. Quod potes et debes agere, quia Deus non dedit nobis spiritum timoris, sed spiritum virtutis, id est non dedit nobis spiritum, qui faciat nos timere adversitates hujus saeculi, sed qui nos faciat fortes contra adversa omnia, ut per virtutem constantiae semper vincamus timoris adversitatem. Non accepimus spiritum timoris illius, de quo dicit Dominus:« Nolite timere eos qui occidunt corpus,» ne scilicet negemus eum illo timore, quo turbatus est Petrus; sed accepimus spiritum illius timoris, de quo subjungit:« Timete eum, qui habet potestatem et corpus et animam perdere in gehennam.» Major quippe libertas est necessaria adversus tot et tantas tentationes, ut cum omnibus amoribus, terroribus, erroribus suis vincatur hic mundus. Hoc sanctorum martyria docuerunt, donante illo a quo perceperunt spiritum non timoris, quo persequentibus cederent; sed virtutis et dilectionis et sobrietatis, quo cuncta minantia, cuncta mutantia, cruciantia cuncta superarent. Virtutis, ut contra adversa fortes essent; dilectionis, ut Deum super omnia diligerent; sobrietatis, ut saeculi cupiditatibus inebriari fugerent

« Noli itaque erubescere testimonium Domini nostri, neque me vinctum ejus, sed collabora Evangelio secundum virtutem Dei, qui nos liberavit, et vocavit vocatione sua sancta, non secundum opera nostra, sed secundum propositum suum et gratiam, quae data est nobis in Christo Jesu ante tempora saecularia, manifestata est autem nunc per illuminationem Salvatoris nostri Jesu Christi, qui destruxit quidem mortem, illuminavit autem vitam et incorruptionem per Evangelium, in quo positus sum ego praedicator et apostolus et magister gentium. Ob quam causam etiam haec patior, sed non confundor. Scio enim cui credidi, et certus sum, quia potens est depositum meum servare in illum diem.»

Quoniam spiritum timoris non accepisti, sed virtutis et charitatis, itaque noli erubescere testimonium Domini nostri Jesu Christi, id est non solum non timeas, sed etiam non erubescas praedicare Christum crucifixum, quia surrexit, et ideo gloria resurrectionis penitus excludit confusionem crucis. Cum ipse sit Dominus noster, cui omnes servire debemus, noli erubescere testimonium ejus, id est non sit tibi verecundia hunc praedicare Deum immortalem, qui pro omnibus in assumpta carne dignatus est ad horam gustare mortem, ne incidas in illam comminationem qua dixit:« Qui me erubuerit, et meos sermones, hunc Filius hominis erubescet, cum venerit in majestate sua.» Neque erubescas me vinctum ejus, quia non est rubor confusionis pro justitia pati vincula. Non est in hac re quidquam verecundiae, et ideo noli propter insultationes infidelium erubescere me vinctum esse pro Christo, sed collabora, id est mecum labora, Evangelio, id est profectui Evangelii secundum virtutem Dei, id est a Deo nobis datam, qui nos sanguine Christi liberavit a jugo diaboli, sicut antea sanguine agni filios Israel a potestate Pharaonis, et per evangelicam praedicationem, vocavit nos, qui eramus aversi. Vocavit nos vocatione sua, id est sibi soli congrua; vocatione dico, sancta, id est ad hoc spectante, ut nos sanctos faciat. Vocationem Apostolus duplicat, ut insinuet nos a Deo vocatos per Filium et apostolos. Vocavit, inquam, nos, et hoc non secundum opera nostra, quia non feceramus opera, pro quibus digni essemus ab eo vocari, sed potius damnari, sed ipse, sine praecedentibus bonis operibus nostris, misericorditer vocavit nos secundum propositum suum, id est secundum quod proposuerat nos per misericordiam salvare quos posset, per justitiam damnare, et secundum gratiam suam vocavit nos, id est secundum gratuitam Dei donationem quae data est, id est praevisa dari nobis in Christo Jesu ante tempora saecularia, id est antequam coepissent cum saeculo ista tempora, quae suis spatiis volvuntur et transeunt. Nam ante saeculum non erat tempus, sed aevum; sed cum saeculo, sicut diximus, exordium habuit tempus, quando coepit mutabilitas et vicissitudo diei et noctis. Et in illo aetatis aevo, postquam mundus fieret, data est nobis in consilio divinae Providentiae per Christum ista gratia, sed nunc manifestata est in nostrae vocationis et salvationis completione per illuminationem Salvatoris nostri Jesu Christi, id est per illuminationem novae scientiae quam Salvator attulit, et qua nos illuminavit, aperiens nobis sensum ut intelligeremus Scripturas. Qui destruxit, etc. Haec est illa gratia, quod scilicet Salvator mortem quidem nostram destruxit, vitam autem et incorruptionem sua resurrectione illuminavit, id est clara luce manifestavit, ut sit vita et incorruptio animae et corporis, ad quam nos tendere voluit. Et hanc illuminationem fecit per Evangelium, id est per manifestationem Evangelii, in qua denudantur ea, quae in lege velabantur. In quo Evangelio immobilis positus sum ego praedicator, id est praeco clamans, et apostolus, id est legatus potestatem habens, et magister gentium, id est quotidie gentes docens. Ob quam causam, id est quia Evangelium praedico, etiam haec adversa nunc Romae tanta patior, sed non confundor, id est non erubesco in omnibus contumeliis et tormentis quae perfero, sciens quia per haec gloriam acquiro. Nam scio cui credidi, id est scio quis sit cui fidem meam commisi, et certus sum quia omnia potest, et quia potens est depositum meum servare, id est thesaurum meritorum meorum quem illi occulte servandum commendavi. Ipse potens est et hoc pretiosum justitiae meae depositum servare, differendo in illum notabilem judicii diem, ut tunc illud mihi restituat, et divitias justitiae, quas illi commendavi, reddat. Usque in illum judicii diem, de quo frequenter loquor et cogito, potest ille thesaurum spiritualium divitiarum mearum sibi commissum custodire, ut tunc illum mihi copiosius reddat, et magnis me divitiis repleat.

« Formam habens sanorum verborum, quae a me audisti in fide et dilectione in Christo Jesu, bonum depositum custodi per Spiritum sanctum, qui habitat in vobis.»

Christus servabit depositum, quod ego illi commendavi, et tu serva depositum, quod Christus tibi commendavit. Tu habens formam verborum sanorum, id est regulam verborum, in quibus nihil est insaniae, sed pura cordis sanitas, quae non a quocunque magistro, sed a me audisti in fide et dilectione quae est in Christo Jesu, id est sicut Christus Jesus instituit, custodi bonum depositum, id est thesaurum scientiae a Christo tibi commendatum, vel officium tibi commissum, et custodi illud non per tuam industriam, sed per Spiritum sanctum qui habitat in nobis, id est in te sicut in me.

« Scis hoc quod aversi sunt a me omnes qui sunt in Asia, ex quibus est Phygelus et Hermogenes. Det misericordiam Dominus Onesiphori domui, quia saepe me refrigeravit, et catenam meam non erubuit; sed cum Romam venisset, sollicite me quaesivit et invenit. Det illi Dominus invenire misericordiam a Domino in illa die. Et quanta Ephesi ministravit mihi, tu melius nosti.»

Idcirco opus est ut tu bonum depositum a Deo tibi vel a me commendatum diligenter custodias, quia scis quod aversi sunt, id est recesserunt a me omnes qui in Asia sunt ficti, a quibus maxime est tibi cavendum, ne furentur depositum tuum. Illi de Asia qui ficto corde fuerant cum Apostolo, simulantes se ejus amicos, reliquerunt eum, cum viderent ipsum in arcto constitutum. Et istos ad hoc nunc commemorat, ut Timotheus sibi caveat, ne et ipse similiter ab eo se avertat. Omnes, inquit, aversi sunt, a me, non quidem omnes qui sunt in Asia, sed omnes illi Asiani, ex quibus est Phygelus et Hermogenes, id est qui tales sunt in Asia, quales isti duo. Illi simulatores tandem se qui essent detegentes, terga mihi dedere in faciem sed non ita fecit Onesiphorus, vel familia ejus. Onesiphori beneficia commemorantur, ut et Timotheus hunc imitatur, ipsique gratiam reddat, et in eo confidat, quoniam Ephesianus vel Asianus est. Qui cum ad imperatorem, utpote qui nobilissimus erat, magnaeque dignitatis, seu pro qualibet alia causa Romam venisset, requisivit ubi esset Apostolus; et cum didicisset illum esse in carcere, non est dedignatus venire ad illum, sed consolatus est illum, et praebuit illi quae necessaria erant. Et hoc est quod Apostolus pro magno commemorat. Et quia misericordes misericordiam consequentur, misericordiam illi a Domino retribui precatur. Det, inquit, misericordiam Dominus domui, id est familiae Onesiphori, quia non solum ipse, sed et familia quae cum ipso venit, saepe me refrigeravit suo colloquio et consolatione, ac poenarum mearum mitigatione, et bonorum suorum ministratione; et catenam meam non erubuit, sicut praedicti simulatores, qui aversi sunt a me, sed cum venisset Romam sollicite me quaesivit, ut opem mihi ferret, et invenit. Hic ostenditur quia fideles qui sunt in carcere vel in infirmitate, vel alicubi in afflictione tenentur aliqua necessitate, sollicite debent ab his qui misericordiam a Deo exspectant, inquiri et refrigerari. Det illi, id est Onesiphoro qui tam misericors in me fuit, Dominus Christus invenire misericordiam a Deo Patre in illa die judicii de qua saepius cogito. Det illi Dominus invenire misericordiam a Domino. Tale est illud quod in Genesi legitur:« Pluit Dominus super Sodomam ignem et sulphur a Domino.» Haec quae dixi, fecit mihi Romae Onesiphorus. Et quanta ipse mihi Ephesi ministravit, tu melius nosti, quam ista quae scribo, quoniam illa vidisti.