Reader

CXV [ De diversis XXVIII]. DE VIGILANTIA CHRISTIANA.

« Statue tibi speculam, pone tibi amaritudines, dirige cor tuum in viam rectam.»

Pia et salutaris est ista exhortatio, qua nos monet Spiritus Dei per Jeremiam prophetam, statuere nobis speculam, et ponere nobis amaritudines, et dirigere cor in viam rectam. Quandiu enim sumus in corpore, secundum Apostolum, peregrinamur a Domino, ambulantes per fidem, et nondum per speciem. In exsilio sumus, et in agone. Militia enim est et tentatio vita hominis super terram, sicut ait Scriptura, Unde Sapientia ait:« Fili, accedens ad servitutem Dei, ista in justitia et timore, et praepara animam tuam ad tentationem.» Disponentes enim se divinae virtuti subjicere, multiplex excipit tentatio. Tentantur blandis, tentantur duris. Nam et filios Israel egredientes de Aegypto olim cum Aegyptiis consecutus est Pharao. Ita diabolus cum deseritur, solito asperiores immittit tentationes, qui rugiens circuit, quaerens quem devoret. Necessaria igitur nobis est specula, unde hostium insidias declinare possimus. In specula enim eminentiores stamus, et inde longius prospicimus hostium assuitus, et amicorum succursus praevidemus. De specula fructus custodiuntur, aliis verba diriguntur. Bona est haec specula, et ideo in penetrali mentis statuenda, quae tam multiplicem tenet usum. Haec est specula contemplationis et discretionis. Contemplatio nos munit, discretio nos custodit. Specula ergo ista gemina est; custodia scilicet et munitio. 796 Unde Habacuc:« Super custodiam meam stabo, et super munitionem figam gradum, et contemplabor, ut videam quid dicatur mihi, et quid respondeam ad arguentem me.» Nisi enim esset eruditus discretione quae custodit, et munitus arte contemplationis, non posset contemplari quae ei dicuntur a Domino, nec respondere arguenti; obtunderetur intellectus ejus in contemplationis radio, deficeret sermo; in reddendo responso mens obtupesceret, labia contremiscerent. Moyses ille legislator, ex quo verba Dei audire coepit, humana infirmitate se gravatum novit, ut non modo ad respondendum Domino, sed ad loquendum cum eo se profiteretur imbecillem.« Obsecro, inquit, Domine, non sum eloquens ab heri, et nudiustertius; et ex quo locutus es ad servum tuum, impeditioris et tardioris sum linguae.» Cum enim omni sapientia Aegyptiorum eruditus esset, tamen ubi vocem Domini audivit, et eloquia suscepit, sentiit vocem suam exilem et gracilem, tardamque et impeditam linguam, et mutum se pronuntiat, cum Verbum quod est in principio apud Deum, considerat. Digna est ergo specula, quam sibi statuens custoditur et custodit, et munitur et munit, et quid sibi dicatur, et quid respondeat contemplatur. Non ignorat quid sibi dicat Deus, quid homo suadeat, quid diabolus consulat. Deus, sancta; homo, duplicia; unde: Corde et corde locuti sunt; caro, blanda; diabolus, magniloqua. Soli ergo Deo credamus, et in eo solo spem ponamus; non homini, non carni, non diabolo acquiescamus. Unde Michaeas:« Nolite credere amico, nolite confidere in duce; ab ea quae dormit in sinu tuo custodi claustra oris tui, quia filius patri contumeliam facit,» et inimici hominis, domestici ejus. Stemus ergo super speculam discretionis et contemplationis, fructus bonorum operum, et vestimenta virtutum custodientes, ne nudi et vacui in via ambulemus. Caveamus a versutiis hostium spiritualium, qui anticipant vigilias nostras, et supra iter scandala ponunt nobis. Contemplemur quo animo ad nos veniant, qui fratrum speciem obtendunt, et amicorum faciem ostendunt. Et nunc enim falsi fratres subintrant sub habitu pacis et religionis, volentes explorare libertatem nostram, quam habemus in Christo Jesu sub ovina pelle lupinum gestantes animum, mel portantes in ore, aculeum in dorso. Simus ergo semper in specula. Circumspiciamus nobis undique, quia undique scandala, undique insidiae; pertranseunt et bestiae silvae rugientes, et catuli leonum, ut rapiant et quaerant escam sibi; quorum esca terra est, id est vita est pecoris, 797 quia dictum est serpenti in maledictione:« Ventre et pectore repes, et cunctis diebus terram comedes.» Caveamus igitur ne in nobis escam inveniant bestiae, et catuli leonum, scilicet daemones, id est vitam malam, vitam peccatoris, qua delectantur et pascuntur; quorum alii comparantur leonibus, scilicet majores; alii catulis, scilicet minores. Sunt enim inter eos principatus et potestates et virtutes, adversus quos est nobis certamen, non modo adversus carnem. Unde Apostolus:« Non est nobis colluctatio adversus carnem et sanguinem,» tantum scilicet,« sed adversus principatus, et potestates, tenebrarum harum, contra spiritualia nequitiae in coelestibus.» Valde igitur necessaria est nobis specula, quibus tam difficilis et multiplex imminet lucta. Certamen enim suscepimus, cum ad serviendum Deo accessimus adversus carnem nostram et adversus sanguinem, id est homines, qui proximi nostri sunt, sed legem non servant quia[ non] prodesse proximo, sed nocere laborant; et adversus spiritualia nequitiae, scilicet daemones invisibiles et nequam, et ideo vehementer timendi sunt et cavendi. Et praeter haec omnia hostium genera, est quidam spiritualis inimicus, qui populos excaecat, falsisque allicit bonis, et suis voluptatibus et oblectamentis ab amore retrahit regni coelestis......